श्रीशिवपञ्चाक्षरस्तोत्रम्
nāgendrahārāya trilocanāya bhasmāṅgarāgāya maheśvarāya | nityāya śuddhāya digambarāya tasmai 'na' kārāya namaḥ śivāya || 1 ||
mandākinīsalilacandanacarcitāya nandīśvarapramathanāthamaheśvarāya | mandārapuṣpabahupuṣpasupūjitāya tasmai 'ma' kārāya namaḥ śivāya || 2 ||
śivāya gaurīvadanābjavṛnda- sūryāya dakṣādhvaranāśakāya | śrīnīlakaṇṭhāya vṛṣadhvajāya tasmai 'śi' kārāya namaḥ śivāya || 3 ||
vasiṣṭhakumbhodbhavagautamārya- munīndradevārcitaśekharāya | candrārkavaiśvānaralocanāya tasmai 'va' kārāya namaḥ śivāya || 4 ||
yakṣasvarūpāya jaṭādharāya pinākahastāya sanātanāya | divyāya devāya digambarāya tasmai 'ya' kārāya namaḥ śivāya || 5 ||
pañcākṣaramidaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhecchivasaṃnidhau | śivalokamavāpnoti śivena saha modate || 6 ||
nāgendrahārāya trilocanāya bhasmāṅgarāgāya maheśvarāya | nityāya śuddhāya digambarāya tasmai 'na' kārāya namaḥ śivāya || 1 ||
mandākinīsalilacandanacarcitāya nandīśvarapramathanāthamaheśvarāya | mandārapuṣpabahupuṣpasupūjitāya tasmai 'ma' kārāya namaḥ śivāya || 2 ||
śivāya gaurīvadanābjavṛnda- sūryāya dakṣādhvaranāśakāya | śrīnīlakaṇṭhāya vṛṣadhvajāya tasmai 'śi' kārāya namaḥ śivāya || 3 ||
vasiṣṭhakumbhodbhavagautamārya- munīndradevārcitaśekharāya | candrārkavaiśvānaralocanāya tasmai 'va' kārāya namaḥ śivāya || 4 ||
yakṣasvarūpāya jaṭādharāya pinākahastāya sanātanāya | divyāya devāya digambarāya tasmai 'ya' kārāya namaḥ śivāya || 5 ||
pañcākṣaramidaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhecchivasaṃnidhau | śivalokamavāpnoti śivena saha modate || 6 ||
इस पाठ के बारे में
परिचय
शिवपञ्चाक्षरस्तोत्र आदि शङ्कराचार्यकृत है । इसके पाँच श्लोक पञ्चाक्षर-मन्त्र ‘नमः शिवाय’के एक-एक अक्षरको लेकर रचे गये हैं — प्रत्येक श्लोकके अन्तमें ‘न’, ‘म’, ‘शि’, ‘व’, ‘य’ में से एक अक्षरका नाम लेकर ‘नमः शिवाय’ कहा गया है । छठा श्लोक फलश्रुतिका है । गीताप्रेसके नित्यकर्म-पूजाप्रकाशमें यह स्तुति-प्रकरणमें चाक्षुषोपनिषद्के बाद छपा है ।
पाठ-भेद
यह पाठ गीताप्रेसके नित्यकर्म-पूजाप्रकाश (पृष्ठ २९२–२९३) के अनुसार है, और sanskritdocuments.org के
doc_shiva/panch.itx से मिलाया गया है ।
- Colophon only: this edition closes ”…शिवपञ्चाक्षरस्तोत्रं सम्पूर्णम्”; the .itx closes ”…शिवपञ्चाक्षरस्तोत्रं समाप्तम्”.
स्रोत 1
- नित्यकर्म-पूजाप्रकाश (गीताप्रेस, गोरखपुर) — पृष्ठ २९२–२९३
Published text. Transcribed from the scanned pages (leaves 306–307); page confidence HIGH / HIGH. Each of the five stanzas names its syllable in single quotes with a space before काराय — 'न' काराय, 'म' काराय, 'शि' काराय, 'व' काराय, 'य' काराय — as set. Colophon: ॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यविरचितं शिवपञ्चाक्षरस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
संदर्भ 1
- श्रीशिवपञ्चाक्षरस्तोत्रम् (sanskritdocuments.org) — doc_shiva/panch.itx
Verification source, checked 2026-09-18. All six stanzas compared line by line against the .itx. All six stanzas agree word for word. The .itx writes the long compounds with separating hyphens (मन्दाकिनी-सलिलचन्दन-चर्चिताय) where this edition sets them solid; that is its typographic convention, not a different reading. Colophon only: this edition closes "…शिवपञ्चाक्षरस्तोत्रं सम्पूर्णम्"; the .itx closes "…शिवपञ्चाक्षरस्तोत्रं समाप्तम्".
अर्थ वेद पथ संपादकीय टीम द्वारा संकलित एवं संपादित हैं, और सामग्री की क्रमशः समीक्षा की जा रही है।