कार्तिक स्नान पूजा कथा

कार्तिक महिन्यात गंगास्नानाचे विशेष महत्त्व मानले गेले आहे. खाली कार्तिक स्नानाची पारंपरिक व्रतकथा दिली आहे, जी खरी भक्ती व श्रद्धेचे फळ दर्शवते.

कार्तिक स्नान पूजा कथा

कार्तिक महिन्याची व्रते आश्विन पौर्णिमेपासून कार्तिक पौर्णिमेपर्यंत केली जातात. या दिवसांत गंगास्नानाचे विशेष महत्त्व आहे.

पौराणिक कथांनुसार एका सासू-सुनेने कार्तिक स्नान करण्याचा निश्चय केला. सासू कार्तिक स्नानासाठी तीर्थराजाला जाऊ लागली तेव्हा सुनेनेही सोबत जाण्याची इच्छा व्यक्त केली. सासूने सुनेला असे सांगत नकार दिला की अजून तुझे कार्तिक स्नानाचे वय नाही, तू नंतर जा. असे म्हणून सासू तीर्थाला निघून गेली. सासू गेल्यानंतर सुनेने कुंभाराकडून तेहतीस मातीचे कुंड मागवून ठेवले. ती रोज रात्री एक कुंड पाण्याने भरून ठेवत असे आणि पहाटे लवकर उठून स्नान करून कुंड छतावर उलटे ठेवून विधिविधानाने पूजा करत असे.

इकडे एके दिवशी सासूची नथ स्नान करताना गंगेत पडली. तिकडे सून नेहमीप्रमाणे स्नान करताना म्हणाली — “सासू तिकडे न्हाते, मी इथे कुंडात न्हाते.” त्याच वेळी अचानक गंगेची धारा सुनेच्या कुंडात आली. त्यातच तिच्या सासूची नथही आली. सुनेने कुंडात आलेली नथ पाहिली तेव्हा तिने ओळखले की ही तर सासूची आहे. अशा रीतीने दोघींचे स्नान करता करता पूर्ण एक महिना उलटला.

सासू परत आपल्या घरी आली तेव्हा सुनेने सासूचे उत्तम आदरातिथ्य केले. त्याच वेळी सासूने पाहिले की तिची गंगेत हरवलेली नथ सुनेने घातली आहे, तेव्हा तिने विचारले — ही नथ तुझ्याकडे कोठून आली? सुनेने उत्तर देत ती संपूर्ण घटना सासूला सांगितली की कशी कुंडात गंगेच्या धारेसोबत नथ आली होती. सासूला या घटनेचे मोठे आश्चर्य वाटले पण ती गप्प राहिली.

कार्तिक स्नानानंतर सासूने पंडितांना भोजन देण्याची इच्छा व्यक्त करत सुनेला सांगितले — मला पंडितांना भोजन द्यायचे आहे. यावर सुनेने सासूला विनंती केली की आईसाहेब, तुम्हाला चार पंडितांना भोजन द्यायचे असेल तर माझेही दोन जोडा, कारण मीही कार्तिक स्नान केले आहे. सुनेचे बोलणे ऐकून सासू म्हणाली — तू कोठे कार्तिक स्नान केलेस, गंगातीर्थाला तर मी जाऊन आले आहे. तेव्हा सुनेने सासूला छतावर नेऊन ते कुंड दाखवले ज्यांत तिने कार्तिक स्नान केले होते.

सासूने पाहिले की ते मातीचे कुंड सोन्याचे झाले आहेत. हे पाहून सासू सुनेला म्हणाली — सुनबाई, तुझे भाग्य चांगले आहे की गंगेची धारा कुंडात आली, सारे कुंड सोन्याचे झाले. मी अहंकाराने तीर्थाला गेले होते पण तेथेही मला काही मिळाले नाही. तू खऱ्या भक्तिभावाने कार्तिक स्नान केलेस म्हणून भगवंताने तुला इतके सर्व काही येथेच दिले.