आवळा (अक्षय) नवमी व्रत कथा
दिवाळीनंतर येणाऱ्या कार्तिक महिन्यातील नवमीला आवळा नवमी म्हणतात. आवळा नवमीला आवळ्याच्या वृक्षाच्या पूजनाचे महत्त्व आहे. त्याचबरोबर पुत्ररत्नाच्या प्राप्तीसाठी या नवमीपूजनाचे विशेष महत्त्व आहे.
आवळा नवमी व्रत कथा
एका कथेनुसार पुत्ररत्नाच्या प्राप्तीसाठी एके दिवशी एका वैश्याच्या पत्नीने शेजारणीच्या सांगण्यावरून परक्या मुलाचा बळी भैरव देवतेच्या नावाने दिला. या वधाचा परिणाम विपरीत झाला आणि त्या स्त्रीला कुष्ठरोग झाला तसेच त्या मुलाचा आत्मा तिला छळू लागला.
बालवधाच्या पापामुळे शरीरावर आलेल्या कोडापासून सुटका मिळवण्यासाठी त्या स्त्रीने गंगेच्या सांगण्यावरून कार्तिकातील नवमीच्या दिवशी आवळ्याचे व्रत करण्यास सुरुवात केली. असे केल्याने ती भगवंताच्या कृपेने दिव्य शरीराची झाली आणि तिला पुत्रप्राप्तीही झाली. तेव्हापासून हे व्रत करण्याची प्रथा आहे.
पूजाविधी
आवळ्याच्या वृक्षाखाली पूर्व दिशेला बसून पूजन करून त्याच्या मुळाशी दूध घालावे. यानंतर झाडाभोवती कच्चा धागा बांधून कापूर, वात अथवा शुद्ध तुपाच्या वातीने आरती करत सात वेळा प्रदक्षिणा घालावी. या दिवशी स्त्रिया आवळ्याचे झाड असलेल्या एखाद्या बागेत जाऊन पूजन केल्यानंतर तेथेच भोजन करतात.
स्रोत 1
- Vrat Katha (Archive.org - VratKathaBook) — आँवला (अक्षय) नवमी व्रत कथा, पृष्ठ 311
पुस्तकाच्या स्कॅन केलेल्या पृष्ठचित्रांतून पाठ अक्षरशः उतरवला गेला आणि प्रमाण मराठी लेखनात संपादित केला गेला.
अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.
