वामन जयंती व्रत कथा

वामन जयंती भाद्रपद शुक्ल पक्षाच्या द्वादशीला साजरी केली जाते, जेव्हा भगवान विष्णूने वामन अवतार घेतला होता. खाली वामन जयंती व्रतोपवासाची कथा व पूजनविधी दिली आहे.

वामन जयंती व्रतोपवास कथा

पुराणांत लिहिले आहे की देवमाता अदितीने विष्णूची तपस्या केली. तपस्येने प्रसन्न होऊन भगवंताने तिला वरदान दिले की ते अदितीचा पुत्र म्हणून जन्म घेऊन देवांना राजा बलीच्या भयातून मुक्ती देतील. हेच वरदान पूर्ण करण्यासाठी भगवान अदितीच्या घरी भाद्रपद शुक्ल पक्षाच्या द्वादशीच्या दिवशी वामनरूपात जन्मले.

जन्मानंतर थोड्याच वेळात भगवान बालकाचे युवा झाले. त्या वेळी राजा बली यज्ञ करत होता. भगवान वामन यज्ञस्थळी पोहोचून राजा बलीला म्हणाले की त्यांना दान म्हणून तीन पावले भूमी हवी आहे. राजा बलीने भगवंताची मागणी स्वीकारून त्यांना सांगितले की तुम्हाला जिथे हवे तिथे तीन पावले भूमी घ्या. बलीने एवढे म्हणताच भगवंताने विराट रूप धारण केले आणि दोन पावलांतच धरती व आकाश मोजून टाकले. यानंतर तिसऱ्या पावलात राजा बलीला पाताळात पाठवून भगवंताने देवांना भयातून मुक्त केले.

बली पाताळात गेल्यानंतर ऋषिमुनी व देवांनी भगवंताची पूजा व स्तुती केली. परंपरेने त्या दिवसापासूनच वामनाची पूजा चालत आली आहे. या दिवशी श्रद्धाळू भक्त स्नान करून शुद्ध वस्त्रे धारण करतात, त्यानंतर वामन भगवंताची पूजा करतात. धार्मिक मान्यतांनुसार जर या दिवशी श्रवण नक्षत्र असेल तर या व्रताचे महत्त्व आणखीच वाढते. भक्तांनी या दिवशी उपवास करून वामन भगवंताची सुवर्णप्रतिमा घडवून पंचोपचारांसह त्यांची पूजा करावी.

जे भक्त श्रद्धेने व भक्तिपूर्वक वामन भगवंताची पूजा करतात, त्यांना वामन भगवान सर्व कष्टांतून त्याचप्रमाणे मुक्ती देतात जशी त्यांनी देवांना राजा बलीच्या कष्टातून मुक्ती दिली होती.