ज्ञानेश्वरी — अध्याय नववा

शेअर करा

तरि अवधान एकवेळें दीजे । मग सर्व सुखासि पात्र होईजे । हें प्रतिज्ञोत्तर माझें । उघड ऐका ॥ १ ॥

tari avadhāna ekaveḷeṃ dīje | maga sarva sukhāsi pātra hoīje | heṃ pratijñottara mājheṃ | ughaḍa aikā || 1 ||

परि प्रौढी न बोलें हो जी । तुम्हां सर्वज्ञांचां समाजीं । देयावें अवधान हे माझी । विनवणी सलगीची ॥ २ ॥

pari prauḍhī na boleṃ ho jī | tumhāṃ sarvajñāṃcāṃ samājīṃ | deyāveṃ avadhāna he mājhī | vinavaṇī salagīcī || 2 ||

कां जे लळेयांचे लळें सरती । मनोरथाचे मनौरे पुरती । जरी माहेरें श्रीमंतें होती । तुम्हा ऐसी ॥ ३ ॥

kāṃ je laḷeyāṃce laḷeṃ saratī | manorathāce manaure puratī | jarī māhereṃ śrīmaṃteṃ hotī | tumhā aisī || 3 ||

तुमचेया दिठिवेचिया वोले । सासिन्नले प्रसन्नतेचे मळे । ते साऊली देखोनि लोळें । श्रांतु जी मी ॥ ४ ॥

tumaceyā diṭhiveciyā vole | sāsinnale prasannatece maḷe | te sāūlī dekhoni loḷeṃ | śrāṃtu jī mī || 4 ||

प्रभू तुम्ही सुखामृताचे डोहो । म्हणोनि आम्ही आपुलिया स्वेच्छा वोलावों लाहों । येथ जरी सलगी करू बिहों । तरी निवो कें पां ॥ ५ ॥

prabhū tumhī sukhāmṛtāce ḍoho | mhaṇoni āmhī āpuliyā svecchā volāvoṃ lāhoṃ | yetha jarī salagī karū bihoṃ | tarī nivo keṃ pāṃ || 5 ||

नातरी बालक बोबडां बोलीं । कां वाकुडां विचुकां पाऊलीं । तें चोज करूनि माऊली । रिझे जेवीं ॥ ६ ॥

nātarī bālaka bobaḍāṃ bolīṃ | kāṃ vākuḍāṃ vicukāṃ pāūlīṃ | teṃ coja karūni māūlī | rijhe jevīṃ || 6 ||

तेवी तुम्हा संतांचा पढियावो । कैसेनि तरि आम्हांवरी हो । या बहुवा आळुकिया जी आहों । सलगी करीत ॥ ७ ॥

tevī tumhā saṃtāṃcā paḍhiyāvo | kaiseni tari āmhāṃvarī ho | yā bahuvā āḷukiyā jī āhoṃ | salagī karīta || 7 ||

वांचूनि माझिये बोलतीये योग्यते । सर्वज्ञ भवादृश श्रोते । काय धड्यावरी सारस्वतें । पढों सिकिजे ॥ ८ ॥

vāṃcūni mājhiye bolatīye yogyate | sarvajña bhavādṛśa śrote | kāya dhaḍyāvarī sārasvateṃ | paḍhoṃ sikije || 8 ||

अवधारां आवडे तेसणां धुंधुरु । परि महातेजीं न मिरवे काय करूं । अमृताच्या ताटी वोगरूं । ऐसी रससोय कैंची ॥ ९ ॥

avadhārāṃ āvaḍe tesaṇāṃ dhuṃdhuru | pari mahātejīṃ na mirave kāya karūṃ | amṛtācyā tāṭī vogarūṃ | aisī rasasoya kaiṃcī || 9 ||

अहो हिमकरासी विंजणे । की नादापुढे आइकवणे । लेणियासी लेणें । हें कहीं आथी ॥ १० ॥

aho himakarāsī viṃjaṇe | kī nādāpuḍhe āikavaṇe | leṇiyāsī leṇeṃ | heṃ kahīṃ āthī || 10 ||

सांगा परिमळें काय तुरंबावें । सागरें कवणे ठायीं नाहावें । हें गगनचि आडें आघवें । ऐसा पवाडु कैंचा ॥ ११ ॥

sāṃgā parimaḷeṃ kāya turaṃbāveṃ | sāgareṃ kavaṇe ṭhāyīṃ nāhāveṃ | heṃ gaganaci āḍeṃ āghaveṃ | aisā pavāḍu kaiṃcā || 11 ||

तैसें तुमचें अवधान धाये । आणि तुम्ही म्हणा हें होये । ऐसें वक्तृत्व कवणा आहे । जेणे रिझा तुम्ही ॥ १२ ॥

taiseṃ tumaceṃ avadhāna dhāye | āṇi tumhī mhaṇā heṃ hoye | aiseṃ vaktṛtva kavaṇā āhe | jeṇe rijhā tumhī || 12 ||

तरि विश्वप्रगटतिया गभस्ती । हातिवेनि न कीजे आरती । कां चुळोदकें अपांपती । अर्घ्यु नेदिजे ॥ १३ ॥

tari viśvapragaṭatiyā gabhastī | hātiveni na kīje āratī | kāṃ cuḷodakeṃ apāṃpatī | arghyu nedije || 13 ||

प्रभु तुम्ही महेशाचिया मूर्ती । आणि मी दुबळा अर्चितसे भक्ती । म्हणोनि बेल जऱ्ही गंगावती । तऱ्ही स्वीकाराल की ॥ १४ ॥

prabhu tumhī maheśāciyā mūrtī | āṇi mī dubaḷā arcitase bhaktī | mhaṇoni bela jaऱhī gaṃgāvatī | taऱhī svīkārāla kī || 14 ||

बाळक बापाचिये ताटीं रिगे । रिगौनि बापातेंच जेवऊं लागे । की तो संतोषलेनि वेगें । मुखचि वोडवी ॥ १५ ॥

bāḷaka bāpāciye tāṭīṃ rige | rigauni bāpāteṃca jevaūṃ lāge | kī to saṃtoṣaleni vegeṃ | mukhaci voḍavī || 15 ||

तैसा मी तुम्हांप्रती । चावटी करितसे बाळमती । तरी तुम्हीं संतोषिजे ऐसी जाती । प्रेमाची या ॥ १६ ॥

taisā mī tumhāṃpratī | cāvaṭī karitase bāḷamatī | tarī tumhīṃ saṃtoṣije aisī jātī | premācī yā || 16 ||

आणि तेणे आपुलेपणाचेनि मोहें । तुम्ही संत घेतले असा बहुवे । म्हणोनि केलिये सलगीचा नोहे । आभारु तुम्हां ॥ १७ ॥

āṇi teṇe āpulepaṇāceni moheṃ | tumhī saṃta ghetale asā bahuve | mhaṇoni keliye salagīcā nohe | ābhāru tumhāṃ || 17 ||

अहो तान्हेयाची लागता झटे । तरी अधिकचि पान्हा फुटे । रोषें प्रेम दुणवटे । पढियंतयाचेनि ॥ १८ ॥

aho tānheyācī lāgatā jhaṭe | tarī adhikaci pānhā phuṭe | roṣeṃ prema duṇavaṭe | paḍhiyaṃtayāceni || 18 ||

म्हणऊनि मज लेंकुरवाचेनि बोलें । तुमचें कृपाळूपण निदैले । ते चेइलें हें जी जाणवलें । यालागीं बोलिलों मी ॥ १९ ॥

mhaṇaūni maja leṃkuravāceni boleṃ | tumaceṃ kṛpāḷūpaṇa nidaile | te ceileṃ heṃ jī jāṇavaleṃ | yālāgīṃ boliloṃ mī || 19 ||

एऱ्हवीं चांदणे पिकविजत आहे चेपणी । कीं वारया धापत आहे वाहणी । हां हो गगनासी गंवसणी । घालिजे केवी ॥ २० ॥

eऱhavīṃ cāṃdaṇe pikavijata āhe cepaṇī | kīṃ vārayā dhāpata āhe vāhaṇī | hāṃ ho gaganāsī gaṃvasaṇī | ghālije kevī || 20 ||

आइकां पाणी वोथिजावे न लगे । नवनीतीं माथुला न रिगे । तेविं लाजिलें व्याख्यान न निगे । देखोनि जयांते ॥ २१ ॥

āikāṃ pāṇī vothijāve na lage | navanītīṃ māthulā na rige | teviṃ lājileṃ vyākhyāna na nige | dekhoni jayāṃte || 21 ||

हें असो शब्दब्रह्म जिये बाजे । शब्द मावळलेया निवांतु निजे । तो गीतार्थु मऱ्हाटिया बोलिजे । हा पाडु काई ॥ २२ ॥

heṃ aso śabdabrahma jiye bāje | śabda māvaḷaleyā nivāṃtu nije | to gītārthu maऱhāṭiyā bolije | hā pāḍu kāī || 22 ||

परि ऐसियाही मज धिंवसा । तो पुढतियाचि येकी आशा । जे धिटींवा करूनि भवादृश्यां । पढियंता होआवें ॥ २३ ॥

pari aisiyāhī maja dhiṃvasā | to puḍhatiyāci yekī āśā | je dhiṭīṃvā karūni bhavādṛśyāṃ | paḍhiyaṃtā hoāveṃ || 23 ||

परि आतां चंद्रापासोनि निवविते । जें अमृताहूनि जीववितें । तेणें अवधान कीजो वाढतें । मनोरथा माझिया ॥ २४ ॥

pari ātāṃ caṃdrāpāsoni nivavite | jeṃ amṛtāhūni jīvaviteṃ | teṇeṃ avadhāna kījo vāḍhateṃ | manorathā mājhiyā || 24 ||

कां जैं दिठिवा तुमचा वरुषे । तैं सकळार्थसिद्धि मती पिके । एऱ्हवी कोंभेला उन्मेषु सुके । जरी उदास तुम्ही ॥ २५ ॥

kāṃ jaiṃ diṭhivā tumacā varuṣe | taiṃ sakaḷārthasiddhi matī pike | eऱhavī koṃbhelā unmeṣu suke | jarī udāsa tumhī || 25 ||

सहजें तरी अवधारा । वक्तृत्वा अवधानाचा होय चारा । तरी दोंदें पेलती अक्षरां । प्रमेयाचीं ॥ २६ ॥

sahajeṃ tarī avadhārā | vaktṛtvā avadhānācā hoya cārā | tarī doṃdeṃ pelatī akṣarāṃ | prameyācīṃ || 26 ||

अर्थ बोलाची वाट पाहे । तेथ अभिप्रावो अभिप्रायातें विये । भावाचा फुलौरा होत जाये । मतिवरी ॥ २७ ॥

artha bolācī vāṭa pāhe | tetha abhiprāvo abhiprāyāteṃ viye | bhāvācā phulaurā hota jāye | mativarī || 27 ||

म्हणूनि संवादाचा सुवावो ढळे । तरी हृदयाकाश सारस्वतें वोळे । आणि श्रोता दुश्चिता तरि वितुळे । मांडला रसु ॥ २८ ॥

mhaṇūni saṃvādācā suvāvo ḍhaḷe | tarī hṛdayākāśa sārasvateṃ voḷe | āṇi śrotā duścitā tari vituḷe | māṃḍalā rasu || 28 ||

अहो चंद्रकांतु द्रवता कीर होये । परि ते हातवटी चंद्री कीं आहे । म्हणऊनि वक्ता तो वक्ताचि नव्हे । श्रोतेनि वीण ॥ २९ ॥

aho caṃdrakāṃtu dravatā kīra hoye | pari te hātavaṭī caṃdrī kīṃ āhe | mhaṇaūni vaktā to vaktāci navhe | śroteni vīṇa || 29 ||

परी आतां आमुतें गोड करावें । ऐसे तांदुळी कायसा विनवावे । साइखडियाने काइ प्रार्थावें । सूत्रधारातें ॥ ३० ॥

parī ātāṃ āmuteṃ goḍa karāveṃ | aise tāṃduḷī kāyasā vinavāve | sāikhaḍiyāne kāi prārthāveṃ | sūtradhārāteṃ || 30 ||

काय तो बाहुलियांचिया काजा नाचवी । कीं आपुलियें जाणिवेची कळा वाढवी । म्हणऊनि आम्हां या ठेवाठेवी । काय काज ॥ ३१ ॥

kāya to bāhuliyāṃciyā kājā nācavī | kīṃ āpuliyeṃ jāṇivecī kaḷā vāḍhavī | mhaṇaūni āmhāṃ yā ṭhevāṭhevī | kāya kāja || 31 ||

तंव गुरु म्हणती काइ जाहलें । हें समस्तही आम्हां पावलें । आतां सांगे जें निरोपिलें । नारायणें ॥ ३२ ॥

taṃva guru mhaṇatī kāi jāhaleṃ | heṃ samastahī āmhāṃ pāvaleṃ | ātāṃ sāṃge jeṃ niropileṃ | nārāyaṇeṃ || 32 ||

येथ संतोषोनि निवृत्तिदासें । जी जी म्हणऊनि उल्हासें । अवधारां श्रीकृष्ण ऐसे । बोलते जाहले ॥ ३३ ॥

yetha saṃtoṣoni nivṛttidāseṃ | jī jī mhaṇaūni ulhāseṃ | avadhārāṃ śrīkṛṣṇa aise | bolate jāhale || 33 ||

नातरि अर्जुना हें बीज । पुढती सांगिजेल तुज । जें हें अंतःकरणींचे गुज । जीवचिये ॥ ३४ ॥

nātari arjunā heṃ bīja | puḍhatī sāṃgijela tuja | jeṃ heṃ aṃtaḥkaraṇīṃce guja | jīvaciye || 34 ||

येणें मानें जीवाचें हियें फोडावें । मग तुज कां पां मज सांगावे । ऐसें काहीं स्वभावें । कल्पिशी जरी ॥ ३५ ॥

yeṇeṃ māneṃ jīvāceṃ hiyeṃ phoḍāveṃ | maga tuja kāṃ pāṃ maja sāṃgāve | aiseṃ kāhīṃ svabhāveṃ | kalpiśī jarī || 35 ||

तरी परियेसीं प्राज्ञा । तूं आस्थेचीच संज्ञा । बोलिलिये गोष्टींची अवज्ञा । नेणसी करुं ॥ ३६ ॥

tarī pariyesīṃ prājñā | tūṃ āsthecīca saṃjñā | boliliye goṣṭīṃcī avajñā | neṇasī karuṃ || 36 ||

म्हणोनि गूढपण आपुलें मोडो । वरि न बोलावेंही बोलावें घडो । परि आमुचिचे जीवींचें पडो । तुझां जीवीं ॥ ३७ ॥

mhaṇoni gūḍhapaṇa āpuleṃ moḍo | vari na bolāveṃhī bolāveṃ ghaḍo | pari āmucice jīvīṃceṃ paḍo | tujhāṃ jīvīṃ || 37 ||

अगा थानीं कीर दूध गूढ । परि थानासीचि नव्हे कीं गोड । म्हणोनि सरो कां सेवितयाची चाड । जरी अनन्य मिळे ॥ ३८ ॥

agā thānīṃ kīra dūdha gūḍha | pari thānāsīci navhe kīṃ goḍa | mhaṇoni saro kāṃ sevitayācī cāḍa | jarī ananya miḷe || 38 ||

मुडाहूनि बीज काढिलें । मग निर्वाळलिये भूमी पेरिलें । तरी तें सांडीविखुरीं गेलें । म्हणों ये कायी ॥ ३९ ॥

muḍāhūni bīja kāḍhileṃ | maga nirvāḷaliye bhūmī perileṃ | tarī teṃ sāṃḍīvikhurīṃ geleṃ | mhaṇoṃ ye kāyī || 39 ||

यालागीं सुमनु आणि शुद्धमती । जो अनिंदकु अनन्यगती । पैं गा गौप्यही परि तयाप्रती । चावळिजें सुखें ॥ ४० ॥

yālāgīṃ sumanu āṇi śuddhamatī | jo aniṃdaku ananyagatī | paiṃ gā gaupyahī pari tayāpratī | cāvaḷijeṃ sukheṃ || 40 ||

तरि प्रस्तुत आतां गुणीं इहीं । तूं वांचूनि आणिक नाहीं । म्हणोनि गुज तरी तुझां ठायीं । लपवूं नये ॥ ४१ ॥

tari prastuta ātāṃ guṇīṃ ihīṃ | tūṃ vāṃcūni āṇika nāhīṃ | mhaṇoni guja tarī tujhāṃ ṭhāyīṃ | lapavūṃ naye || 41 ||

आतां किती नावानावा गुज । म्हणतां कानडें वाटेल तुज । तरि ज्ञान सांगेन सहज । विज्ञानेंसीं ॥ ४२ ॥

ātāṃ kitī nāvānāvā guja | mhaṇatāṃ kānaḍeṃ vāṭela tuja | tari jñāna sāṃgena sahaja | vijñāneṃsīṃ || 42 ||

परि तेंचि ऐसेनि निवाडें । जैसें भेसळलें खरें कुडें । मग काढिजे फाडोवाडें । पारखूनियां ॥ ४३ ॥

pari teṃci aiseni nivāḍeṃ | jaiseṃ bhesaḷaleṃ khareṃ kuḍeṃ | maga kāḍhije phāḍovāḍeṃ | pārakhūniyāṃ || 43 ||

कां चांचूचेनि सांडसें । खांडिजे पय पाणी राजहंसें । तुज ज्ञान विज्ञान तैसें । वांटूनि देऊं ॥ ४४ ॥

kāṃ cāṃcūceni sāṃḍaseṃ | khāṃḍije paya pāṇī rājahaṃseṃ | tuja jñāna vijñāna taiseṃ | vāṃṭūni deūṃ || 44 ||

मग वारयाचियां धारसां । पडिला कोंडा कां नुरेचि जैसा । आणि अन्नकणाचा आपैसा । राशि जोडे ॥ ४५ ॥

maga vārayāciyāṃ dhārasāṃ | paḍilā koṃḍā kāṃ nureci jaisā | āṇi annakaṇācā āpaisā | rāśi joḍe || 45 ||

तैसें जें जाणितलेयासाठीं । संसार संसाराचिये गांठी । लाऊनि बैसवी पाटीं । मोक्षश्रियेचां ॥ ४६ ॥

taiseṃ jeṃ jāṇitaleyāsāṭhīṃ | saṃsāra saṃsārāciye gāṃṭhī | lāūni baisavī pāṭīṃ | mokṣaśriyecāṃ || 46 ||

जें जाणणेयां आघवेयांचां गांवीं । गुरुत्वाची आचार्यपदवी । जें सकळ गुह्यांचा गोसावी । पवित्रां रावो ॥ ४७ ॥

jeṃ jāṇaṇeyāṃ āghaveyāṃcāṃ gāṃvīṃ | gurutvācī ācāryapadavī | jeṃ sakaḷa guhyāṃcā gosāvī | pavitrāṃ rāvo || 47 ||

आणि धर्माचें निजधाम । तेंविंचि उत्तमाचे उत्तम । पैं जया येतां नाहीं काम । जन्मांतराचें ॥ ४८ ॥

āṇi dharmāceṃ nijadhāma | teṃviṃci uttamāce uttama | paiṃ jayā yetāṃ nāhīṃ kāma | janmāṃtarāceṃ || 48 ||

मोटकें गुरुमुखें उदैजत दिसे । आणि हृदयीं स्वयंभचि असे । प्रत्यक्ष फावो लागे तैसें । आपैसया ॥ ४९ ॥

moṭakeṃ gurumukheṃ udaijata dise | āṇi hṛdayīṃ svayaṃbhaci ase | pratyakṣa phāvo lāge taiseṃ | āpaisayā || 49 ||

तेविंचि पैं गा सुखाचां पाउटीं । चढतां येइजे जयाचिया भेटी । मग भेटल्या कीर मिठी । भोगणेयाहि पडे ॥ ५० ॥

teviṃci paiṃ gā sukhācāṃ pāuṭīṃ | caḍhatāṃ yeije jayāciyā bheṭī | maga bheṭalyā kīra miṭhī | bhogaṇeyāhi paḍe || 50 ||

परि भोगाचिया ऐलीकडिलिये मेरे । चित्त उभें ठेलेंचि सुखा भरे । ऐसें सुलभ आणि सोपारें । वरि परब्रह्म ॥ ५१ ॥

pari bhogāciyā ailīkaḍiliye mere | citta ubheṃ ṭheleṃci sukhā bhare | aiseṃ sulabha āṇi sopāreṃ | vari parabrahma || 51 ||

पैं गा आणिकही एक याचें । जें हाता आले तरी न वचे । आणि अनुभवितां कांहीं न वेचे । वरि विटेहि ना ॥ ५२ ॥

paiṃ gā āṇikahī eka yāceṃ | jeṃ hātā āle tarī na vace | āṇi anubhavitāṃ kāṃhīṃ na vece | vari viṭehi nā || 52 ||

येथ जरी तूं तार्किका । ऐसी हन घेसी शंका । ना येवढी वस्तु हे लोकां । उरली केविं पां ॥ ५३ ॥

yetha jarī tūṃ tārkikā | aisī hana ghesī śaṃkā | nā yevaḍhī vastu he lokāṃ | uralī keviṃ pāṃ || 53 ||

एकोत्तरेयाचिया वाढी । जे जळतिये आगीं घालिती उडी । ते अनायासें स्वगोडी । सांडिती केविं ॥ ५४ ॥

ekottareyāciyā vāḍhī | je jaḷatiye āgīṃ ghālitī uḍī | te anāyāseṃ svagoḍī | sāṃḍitī keviṃ || 54 ||

तरि पवित्र आणि रम्य । तेविंचि सुखोपायेंचि गम्य । आणि स्वसुख परि धर्म्य । वरि आपणपां जोडे ॥ ५५ ॥

tari pavitra āṇi ramya | teviṃci sukhopāyeṃci gamya | āṇi svasukha pari dharmya | vari āpaṇapāṃ joḍe || 55 ||

ऐसा अवघाचि सुरवाडु आहे । तरी जनाहातीं केविं उरो लाहे । हा शंकेचा ठाव कीर होये । परि न धरावी तुवां ॥ ५६ ॥

aisā avaghāci suravāḍu āhe | tarī janāhātīṃ keviṃ uro lāhe | hā śaṃkecā ṭhāva kīra hoye | pari na dharāvī tuvāṃ || 56 ||

पाहें पां दूध पवित्र आणि गोड । पासीं त्वचेचिया पदराआड । परि तें अव्हेरुनि गोचिड । अशुद्ध काय नेघती ॥ ५७ ॥

pāheṃ pāṃ dūdha pavitra āṇi goḍa | pāsīṃ tvaceciyā padarāāḍa | pari teṃ avheruni gociḍa | aśuddha kāya neghatī || 57 ||

कां कमलकंदा आणि दर्दुरीं । नांदणुक एकेचि घरीं । परि परागु सेविजे भ्रमरीं । जवळिलां चिखलुचि उरे ॥ ५८ ॥

kāṃ kamalakaṃdā āṇi dardurīṃ | nāṃdaṇuka ekeci gharīṃ | pari parāgu sevije bhramarīṃ | javaḷilāṃ cikhaluci ure || 58 ||

नातरी निदैवाचां परिवरीं । लोह्या रुतलिया आहाति सहस्त्रवरीं । परि तेथ बैसोनि उपवासु करी । कां दरिद्रें जिये ॥ ५९ ॥

nātarī nidaivācāṃ parivarīṃ | lohyā rutaliyā āhāti sahastravarīṃ | pari tetha baisoni upavāsu karī | kāṃ daridreṃ jiye || 59 ||

तैसा हृदयामध्यें मी रामु । असतां सर्वसुखाचा आरामु । कीं भ्रांतासी कामु । विषयावरी ॥ ६० ॥

taisā hṛdayāmadhyeṃ mī rāmu | asatāṃ sarvasukhācā ārāmu | kīṃ bhrāṃtāsī kāmu | viṣayāvarī || 60 ||

बहु मृगजळ देखोनि डोळां । थुंकिजे अमृताचा गिळितां गळाळा । तोडिला परिसु बांधिला गळा । शुक्तिकालाभें ॥ ६१ ॥

bahu mṛgajaḷa dekhoni ḍoḷāṃ | thuṃkije amṛtācā giḷitāṃ gaḷāḷā | toḍilā parisu bāṃdhilā gaḷā | śuktikālābheṃ || 61 ||

तैसीं अहंममतेचिये लवडसवडी । मातें न पवतीचि बापुडीं । म्हणोनि जन्ममरणाची दुथडी । डहुळितें ठेलीं ॥ ६२ ॥

taisīṃ ahaṃmamateciye lavaḍasavaḍī | māteṃ na pavatīci bāpuḍīṃ | mhaṇoni janmamaraṇācī duthaḍī | ḍahuḷiteṃ ṭhelīṃ || 62 ||

एऱ्हवीं मी तरी कैसा । मुखाप्रती भानु कां जैसा । कहीं नसे न दिसे ऐसा । वाणीचा नव्हें ॥ ६३ ॥

eऱhavīṃ mī tarī kaisā | mukhāpratī bhānu kāṃ jaisā | kahīṃ nase na dise aisā | vāṇīcā navheṃ || 63 ||

माझेया विस्तारलेपणाचेनि नांवें । हे जगचि नोहे आघवें । जैसें दूध मुरालें स्वभावें । तरि तेंचि दहीं ॥ ६४ ॥

mājheyā vistāralepaṇāceni nāṃveṃ | he jagaci nohe āghaveṃ | jaiseṃ dūdha murāleṃ svabhāveṃ | tari teṃci dahīṃ || 64 ||

कां बीजचि जाहलें तरु । अथवा भांगारचि अळंकारु । तैसा मज एकाचा विस्तारु । तें हें जग ॥ ६५ ॥

kāṃ bījaci jāhaleṃ taru | athavā bhāṃgāraci aḷaṃkāru | taisā maja ekācā vistāru | teṃ heṃ jaga || 65 ||

हें अव्यक्तपणें थिजलें । तेंचि मग विश्वाकारें वोथिजलें । तैसें अमूर्तमूर्ति मियां विस्तारलें । त्रैलोक्य जाणें ॥ ६६ ॥

heṃ avyaktapaṇeṃ thijaleṃ | teṃci maga viśvākāreṃ vothijaleṃ | taiseṃ amūrtamūrti miyāṃ vistāraleṃ | trailokya jāṇeṃ || 66 ||

महदादि देहांतें । इयें अशेषेंही भूतें । परि माझां ठायीं बिंबते । जैसे जळीं फेण ॥ ६७ ॥

mahadādi dehāṃteṃ | iyeṃ aśeṣeṃhī bhūteṃ | pari mājhāṃ ṭhāyīṃ biṃbate | jaise jaḷīṃ pheṇa || 67 ||

परि तया फेणांआंतु पाहतां । जेवीं जळ न दिसे पंडुसुता । नातरी स्वप्नींची अनेकता । चेइलिया नोहिजे ॥ ६८ ॥

pari tayā pheṇāṃāṃtu pāhatāṃ | jevīṃ jaḷa na dise paṃḍusutā | nātarī svapnīṃcī anekatā | ceiliyā nohije || 68 ||

तैसीं भूतें इयें माझां ठायीं । बिंबती तयांमाजी मी नाहीं । इया उपपत्ती तुज पाहीं । सांगितलिया मागां ॥ ६९ ॥

taisīṃ bhūteṃ iyeṃ mājhāṃ ṭhāyīṃ | biṃbatī tayāṃmājī mī nāhīṃ | iyā upapattī tuja pāhīṃ | sāṃgitaliyā māgāṃ || 69 ||

म्हणऊनि बोलिलिया बोलाचा आतिसो । न कीजे यालागीं हें असो । तरी मजाआंत पैसो । दिठि तुझी ॥ ७० ॥

mhaṇaūni boliliyā bolācā ātiso | na kīje yālāgīṃ heṃ aso | tarī majāāṃta paiso | diṭhi tujhī || 70 ||

आमचा प्रकृतीपैलीकडील भावो । जरी कल्पनेवीण लागसी पाहों । तरी मजमाजि भूतें हेंही वावो । जे मी सर्व म्हणऊनि ॥ ७१ ॥

āmacā prakṛtīpailīkaḍīla bhāvo | jarī kalpanevīṇa lāgasī pāhoṃ | tarī majamāji bhūteṃ heṃhī vāvo | je mī sarva mhaṇaūni || 71 ||

एऱ्हवीं संकल्पाचिये सांजवेळे । नावेक तिमिरेजती बुद्धीचे डोळे । म्हणोनि अखंडित परि झांवळें । भूतभिन्न ऐसें देखें ॥ ७२ ॥

eऱhavīṃ saṃkalpāciye sāṃjaveḷe | nāveka timirejatī buddhīce ḍoḷe | mhaṇoni akhaṃḍita pari jhāṃvaḷeṃ | bhūtabhinna aiseṃ dekheṃ || 72 ||

तेचि संकल्पाची सांज जैं लोपे । तैं अखंडितचि आहे स्वरुपें । जैसें शंका जातखेंवो लोपे । सापपण माळेचें ॥ ७३ ॥

teci saṃkalpācī sāṃja jaiṃ lope | taiṃ akhaṃḍitaci āhe svarupeṃ | jaiseṃ śaṃkā jātakheṃvo lope | sāpapaṇa māḷeceṃ || 73 ||

एऱ्हवीं तरी भूमीआंतूनि स्वयंभ । काय घडेगाडगेयांचे निघती कोंभ । परि ते कुलालमतीचे गर्भ । उमटले कीं ॥ ७४ ॥

eऱhavīṃ tarī bhūmīāṃtūni svayaṃbha | kāya ghaḍegāḍageyāṃce nighatī koṃbha | pari te kulālamatīce garbha | umaṭale kīṃ || 74 ||

नातरी सागरींचां पाणीं । काय तंरगाचिया आहाती खाणी । ते अवांतर करणी । वारयाची नव्हे ॥ ७५ ॥

nātarī sāgarīṃcāṃ pāṇīṃ | kāya taṃragāciyā āhātī khāṇī | te avāṃtara karaṇī | vārayācī navhe || 75 ||

पाहें पां कापसाचां पोटीं । काय कापडाची होती पेटी । तो वेढितयाचिया दिठी । कापड जाहला ॥ ७६ ॥

pāheṃ pāṃ kāpasācāṃ poṭīṃ | kāya kāpaḍācī hotī peṭī | to veḍhitayāciyā diṭhī | kāpaḍa jāhalā || 76 ||

जरी सोनें लेणें होऊनि घडे । तरी तयाचें सोनेपण न मोडे । येर अळंकार हे वरचिलीकडे । लेतयाचेनि भावें ॥ ७७ ॥

jarī soneṃ leṇeṃ hoūni ghaḍe | tarī tayāceṃ sonepaṇa na moḍe | yera aḷaṃkāra he varacilīkaḍe | letayāceni bhāveṃ || 77 ||

सांगें पडिसादाची प्रत्युत्तरें । कां आरिसां जें आविष्करे । तें आपलें कीं साचोकारें । तेथेंचि होतें ॥ ७८ ॥

sāṃgeṃ paḍisādācī pratyuttareṃ | kāṃ ārisāṃ jeṃ āviṣkare | teṃ āpaleṃ kīṃ sācokāreṃ | tetheṃci hoteṃ || 78 ||

तैसी इये निर्मळे माझां स्वरुपीं । जो भूतभावना आरोपी । तयासी तयाचां संकल्पीं । भूताभासु असे ॥ ७९ ॥

taisī iye nirmaḷe mājhāṃ svarupīṃ | jo bhūtabhāvanā āropī | tayāsī tayācāṃ saṃkalpīṃ | bhūtābhāsu ase || 79 ||

तेचि कल्पिती प्रकृती पुरे । आणि भूताभासु आधींच सरे । मग स्वरुप उरे एकसरें । निखळ माझें ॥ ८० ॥

teci kalpitī prakṛtī pure | āṇi bhūtābhāsu ādhīṃca sare | maga svarupa ure ekasareṃ | nikhaḷa mājheṃ || 80 ||

हें असो आंगीं भरलिया भवंडी । जैशा भोंवत दिसती अरडीदरडी । तैशी आपुलिया कल्पना अखंडीं । गमती भूतें ॥ ८१ ॥

heṃ aso āṃgīṃ bharaliyā bhavaṃḍī | jaiśā bhoṃvata disatī araḍīdaraḍī | taiśī āpuliyā kalpanā akhaṃḍīṃ | gamatī bhūteṃ || 81 ||

तेचि कल्पना सांडूनि पाहीं । तरि मी भूतीं भूतें माझिया ठायीं । हें स्वप्नींही परि नाहीं । कल्पावयाजोगें ॥ ८२ ॥

teci kalpanā sāṃḍūni pāhīṃ | tari mī bhūtīṃ bhūteṃ mājhiyā ṭhāyīṃ | heṃ svapnīṃhī pari nāhīṃ | kalpāvayājogeṃ || 82 ||

आतां मी एक भूतातें धर्ता । अथवा भूतामाजि मी असता । या संकल्पसन्निपाता । आंतुलिया बोलिया ॥ ८३ ॥

ātāṃ mī eka bhūtāteṃ dhartā | athavā bhūtāmāji mī asatā | yā saṃkalpasannipātā | āṃtuliyā boliyā || 83 ||

म्हणोनि परियेसीं गा प्रियोत्तमा । यापरी मी विश्वेंसीं विश्वात्मा । जो इया लटकिया भूतग्रामा । भाव्यु सदा ॥ ८४ ॥

mhaṇoni pariyesīṃ gā priyottamā | yāparī mī viśveṃsīṃ viśvātmā | jo iyā laṭakiyā bhūtagrāmā | bhāvyu sadā || 84 ||

रश्मीचेनि आधारें जैसें । नव्हतेंचि मृगजळ आभासे । माझां ठायीं भूतजात तैसें । आणि मातेंही भावीं ॥ ८५ ॥

raśmīceni ādhāreṃ jaiseṃ | navhateṃci mṛgajaḷa ābhāse | mājhāṃ ṭhāyīṃ bhūtajāta taiseṃ | āṇi māteṃhī bhāvīṃ || 85 ||

मी ये परीचा भूतभावनु । परि सर्व भूतांसि अभिन्नु । जैसी प्रभा आणि भानु । एकचि ते ॥ ८६ ॥

mī ye parīcā bhūtabhāvanu | pari sarva bhūtāṃsi abhinnu | jaisī prabhā āṇi bhānu | ekaci te || 86 ||

हा आमचा ऐश्वर्ययोगु । तुंवा देखिला कीं चांगु । आतां सांगें कांहीं एथ लागु । भूतभेदाचा असे ॥ ८७ ॥

hā āmacā aiśvaryayogu | tuṃvā dekhilā kīṃ cāṃgu | ātāṃ sāṃgeṃ kāṃhīṃ etha lāgu | bhūtabhedācā ase || 87 ||

यालागीं मजपासूनि भूतें । आनें नव्हती हें निरुतें । आणि भूतावेगळिया मातें । कहींच न मनीं हो । ८८ ॥

yālāgīṃ majapāsūni bhūteṃ | āneṃ navhatī heṃ niruteṃ | āṇi bhūtāvegaḷiyā māteṃ | kahīṃca na manīṃ ho | 88 ||

पैं गगन जेवढें जैसें । पवनु गगनीं तेवढाचि असे । सहजें हालविलिया वेगळा दिसे । एऱ्हवीं गगन तेंचि ते ॥ ८९ ॥

paiṃ gagana jevaḍheṃ jaiseṃ | pavanu gaganīṃ tevaḍhāci ase | sahajeṃ hālaviliyā vegaḷā dise | eऱhavīṃ gagana teṃci te || 89 ||

तैसें भूतजात माझां ठायीं । कल्पिजे तरी आभासें कांहीं । निर्विकल्पीं तरि नाहीं । तेथ मीच मी आघवे ॥ ९० ॥

taiseṃ bhūtajāta mājhāṃ ṭhāyīṃ | kalpije tarī ābhāseṃ kāṃhīṃ | nirvikalpīṃ tari nāhīṃ | tetha mīca mī āghave || 90 ||

म्हणऊनि नाहीं आणि असे । हें कल्पनेचेनि सौरसें । जे कल्पनालोपें भ्रंशें । आणि कल्पनेसवें होय ।। ९१ ॥

mhaṇaūni nāhīṃ āṇi ase | heṃ kalpaneceni sauraseṃ | je kalpanālopeṃ bhraṃśeṃ | āṇi kalpanesaveṃ hoya || 91 ||

तेंचि कल्पितें मुदल जाये । तैं असें नाहीं हें कें आहे । म्हणऊनि पुढती तूं पाहें । हा ऐश्वर्ययोगु ॥ ९२ ॥

teṃci kalpiteṃ mudala jāye | taiṃ aseṃ nāhīṃ heṃ keṃ āhe | mhaṇaūni puḍhatī tūṃ pāheṃ | hā aiśvaryayogu || 92 ||

ऐसिया प्रतीतिबोधसागरीं । तूं आपणपेयातें कल्लोळु एक करीं । मग जंव पाहासी चराचरीं । तंव तूचि आहासी ॥ ९३ ॥

aisiyā pratītibodhasāgarīṃ | tūṃ āpaṇapeyāteṃ kalloḷu eka karīṃ | maga jaṃva pāhāsī carācarīṃ | taṃva tūci āhāsī || 93 ||

या जाणणेयाचा चेवो । तुज आला ना म्हणती देवो । तरी आतां द्वैतस्वप्न वावो । जालें कीं ना ॥ ९४ ॥

yā jāṇaṇeyācā cevo | tuja ālā nā mhaṇatī devo | tarī ātāṃ dvaitasvapna vāvo | jāleṃ kīṃ nā || 94 ||

तरी पुढती जरी विपायें । बुद्धीसि कल्पनेची झोंप ये । तरी अभेदबोधु जाये । जैं स्वप्नीं पडिजे ॥ ९५ ॥

tarī puḍhatī jarī vipāyeṃ | buddhīsi kalpanecī jhoṃpa ye | tarī abhedabodhu jāye | jaiṃ svapnīṃ paḍije || 95 ||

म्हणोनि ये निद्रेची वाट मोडे । निखळ उद्बोधाचेंचि आपणपें घडे । ऐसें वर्म जें आहे फुडें । तें दावो आतां ॥ ९६ ॥

mhaṇoni ye nidrecī vāṭa moḍe | nikhaḷa udbodhāceṃci āpaṇapeṃ ghaḍe | aiseṃ varma jeṃ āhe phuḍeṃ | teṃ dāvo ātāṃ || 96 ||

तरी धनुर्धरा धैर्या । निकें अवधान देईं बा धनंजया । पैं सर्व भूतांतें माया । करि हरि गा ॥ ९७ ॥

tarī dhanurdharā dhairyā | nikeṃ avadhāna deīṃ bā dhanaṃjayā | paiṃ sarva bhūtāṃteṃ māyā | kari hari gā || 97 ||

जिये नांव गा प्रकृती । जे द्विविध सांगितली तुजप्रती । एकी अष्टधा भेदव्यक्ती । दुजी जीवरुपा ।। ९८ ॥

jiye nāṃva gā prakṛtī | je dvividha sāṃgitalī tujapratī | ekī aṣṭadhā bhedavyaktī | dujī jīvarupā || 98 ||

हा प्रकृतीविखो आघवा । तुंवा मागां परिसिलासे पांडवा । म्हणोनि असो काइ सांगावा । पुढतपुढती ॥ ९९ ॥

hā prakṛtīvikho āghavā | tuṃvā māgāṃ parisilāse pāṃḍavā | mhaṇoni aso kāi sāṃgāvā | puḍhatapuḍhatī || 99 ||

तरी ये माझिये प्रकृती । महाकल्पाचां अंती । सर्व भूतें अव्यक्तीं । ऐक्यासी येती ।। १०० ॥

tarī ye mājhiye prakṛtī | mahākalpācāṃ aṃtī | sarva bhūteṃ avyaktīṃ | aikyāsī yetī || 100 ||

ग्रीष्माचां अतिरसीं । सबीजे तृणें जैसीं । मागुती भूमीसी । सुलीनें होती ॥ १०१ ॥

grīṣmācāṃ atirasīṃ | sabīje tṛṇeṃ jaisīṃ | māgutī bhūmīsī | sulīneṃ hotī || 101 ||

कां वार्षिये ढेंढें फिटे । जेव्हां शारदीयेचा अनुघडु फुटे । तेव्हां घनजात आटे । गगनींचें गगनीं ॥ १०२ ॥

kāṃ vārṣiye ḍheṃḍheṃ phiṭe | jevhāṃ śāradīyecā anughaḍu phuṭe | tevhāṃ ghanajāta āṭe | gaganīṃceṃ gaganīṃ || 102 ||

नातरी आकाशाचिये खोंपे । वायु निवांतुचि लोपे । कां तरंगता हारपे । जळीं जेवीं ॥ १०३ ॥

nātarī ākāśāciye khoṃpe | vāyu nivāṃtuci lope | kāṃ taraṃgatā hārape | jaḷīṃ jevīṃ || 103 ||

अथवा जागिनलिये वेळे । स्वप्न मनींचें मनीं मावळे । तैसें प्राकृत प्रकृती मिळे । कल्पक्षयीं ॥ १०४ ॥

athavā jāginaliye veḷe | svapna manīṃceṃ manīṃ māvaḷe | taiseṃ prākṛta prakṛtī miḷe | kalpakṣayīṃ || 104 ||

मग कल्पादीं पुढती । मीचि सृजीं ऐसी वदंती । तरी इयेविषयीं निरुती । उपपत्ती आइक ॥ १०५ ॥

maga kalpādīṃ puḍhatī | mīci sṛjīṃ aisī vadaṃtī | tarī iyeviṣayīṃ nirutī | upapattī āika || 105 ||

तरी हेचि प्रकृति किरिटी । मी स्वकीया सहजें अधिष्ठीं । तेथ तंतुसमवायपटीं । जेविं विणावणी दिसे ॥ १०६ ॥

tarī heci prakṛti kiriṭī | mī svakīyā sahajeṃ adhiṣṭhīṃ | tetha taṃtusamavāyapaṭīṃ | jeviṃ viṇāvaṇī dise || 106 ||

मग तिये विणावणीचेनि आधारें । लहानां चौकडियां पटत्व भरे । तैसी पंचात्मके आकारें । प्रकृतिचि होये ॥ १०७ ॥

maga tiye viṇāvaṇīceni ādhāreṃ | lahānāṃ caukaḍiyāṃ paṭatva bhare | taisī paṃcātmake ākāreṃ | prakṛtici hoye || 107 ||

जैसें विरजणियाचेनि संगें । दूधचि आटेजों लागे । तैशी प्रकृति आंगा रिगे । सृष्टिपणाचिया ॥ १०८ ॥

jaiseṃ virajaṇiyāceni saṃgeṃ | dūdhaci āṭejoṃ lāge | taiśī prakṛti āṃgā rige | sṛṣṭipaṇāciyā || 108 ||

बीज जळाचि जवळीक लाहे । आणि तेंचि शाखोपशाखीं होये । तैसें मज करणें आहे । भूतांचे हें ॥ १०९ ॥

bīja jaḷāci javaḷīka lāhe | āṇi teṃci śākhopaśākhīṃ hoye | taiseṃ maja karaṇeṃ āhe | bhūtāṃce heṃ || 109 ||

अगा नगर हें रायें केलें । या म्हणणया साचपण कीर आलें । परि निरुतें पाहतां काय शिणले । रायाचे हात ॥ ११० ॥

agā nagara heṃ rāyeṃ keleṃ | yā mhaṇaṇayā sācapaṇa kīra āleṃ | pari niruteṃ pāhatāṃ kāya śiṇale | rāyāce hāta || 110 ||

आणि मी प्रकृति अधिष्ठीं तें कैसें । जैसा स्वप्नीं जो असे । मग तोचि प्रवेशे । जागृतावस्थे ॥ १११ ॥

āṇi mī prakṛti adhiṣṭhīṃ teṃ kaiseṃ | jaisā svapnīṃ jo ase | maga toci praveśe | jāgṛtāvasthe || 111 ||

तरि स्वप्नौनि जागृती येतां । काय पाय दुखती पंडुसुता । कीं स्वप्नामाजीं असतां । प्रवासु होय ॥ ११२ ॥

tari svapnauni jāgṛtī yetāṃ | kāya pāya dukhatī paṃḍusutā | kīṃ svapnāmājīṃ asatāṃ | pravāsu hoya || 112 ||

या आघवियाचा अभिप्रावो कायी । जे हें भूतसृष्टीचें कांहीं । मज एकही करणें नाहीं । ऐसाचि अर्थु ॥ ११३ ॥

yā āghaviyācā abhiprāvo kāyī | je heṃ bhūtasṛṣṭīceṃ kāṃhīṃ | maja ekahī karaṇeṃ nāhīṃ | aisāci arthu || 113 ||

जैशी रायें अधिष्ठिली प्रजा । व्यापारे आपुलालिया काजा । तैसा प्रकृतिसंगु माझा । येर करणें तें इयेचें ॥ ११४ ॥

jaiśī rāyeṃ adhiṣṭhilī prajā | vyāpāre āpulāliyā kājā | taisā prakṛtisaṃgu mājhā | yera karaṇeṃ teṃ iyeceṃ || 114 ||

पाहें पां पूर्णचंद्राचिये भेटी । समुद्र भरतें अपार दाटी । तेथ चंद्रासि काय किरीटी । उपखा पडे ॥ ११५ ॥

pāheṃ pāṃ pūrṇacaṃdrāciye bheṭī | samudra bharateṃ apāra dāṭī | tetha caṃdrāsi kāya kirīṭī | upakhā paḍe || 115 ||

जड परि जवळिका । लोह चळे तरि चळो कां । कवणु शीणु भ्रामका । सन्निधानाचा ॥ ११६ ॥

jaḍa pari javaḷikā | loha caḷe tari caḷo kāṃ | kavaṇu śīṇu bhrāmakā | sannidhānācā || 116 ||

किंबहुना यापरी । मी निजप्रकृति अंगीकारीं । आणि भूतसृष्टी एकसरी । प्रसवोंचि लागे ॥ ११७ ॥

kiṃbahunā yāparī | mī nijaprakṛti aṃgīkārīṃ | āṇi bhūtasṛṣṭī ekasarī | prasavoṃci lāge || 117 ||

जो हा भूतग्रामु आघवा । असे प्रकृतिआधीन पांडवा । जैसी बीजाचिया वेलपालवा । समर्थ भूमि ॥ ११८ ॥

jo hā bhūtagrāmu āghavā | ase prakṛtiādhīna pāṃḍavā | jaisī bījāciyā velapālavā | samartha bhūmi || 118 ||

नातरि बाळादिकां वयसां । गोसावी देहसंगु जैसा । अथवा घनावळी आकाशा । वार्षियें जेवीं ॥ ११९ ॥

nātari bāḷādikāṃ vayasāṃ | gosāvī dehasaṃgu jaisā | athavā ghanāvaḷī ākāśā | vārṣiyeṃ jevīṃ || 119 ||

कां स्वप्नासि कारण निद्रा । तैसी प्रकृति हे नरेंद्रा । या अशेषाहि भूतसमुद्रा । गोसाविणी गा ॥ १२० ॥

kāṃ svapnāsi kāraṇa nidrā | taisī prakṛti he nareṃdrā | yā aśeṣāhi bhūtasamudrā | gosāviṇī gā || 120 ||

स्थावरा आणि जंगमा । स्थूळा अथवा सूक्ष्मा । हे असो भूतग्रामा । प्रकृतिचि मूळ ॥ १२१ ॥

sthāvarā āṇi jaṃgamā | sthūḷā athavā sūkṣmā | he aso bhūtagrāmā | prakṛtici mūḷa || 121 ||

म्हणोनि भूतें हन सृजावीं । कां सृजिलीं प्रतिपाळावीं । इयें करणीं न येती आघवीं । आमुचिया आंगा ॥ १२२ ॥

mhaṇoni bhūteṃ hana sṛjāvīṃ | kāṃ sṛjilīṃ pratipāḷāvīṃ | iyeṃ karaṇīṃ na yetī āghavīṃ | āmuciyā āṃgā || 122 ||

जळीं चंद्रिकेचिया पसरती वेली । ते वाढी चंद्रे नाहीं वाढविली । तेवि मातें पावोनि ठेलीं । दुरी कर्में ॥ १२३ ॥

jaḷīṃ caṃdrikeciyā pasaratī velī | te vāḍhī caṃdre nāhīṃ vāḍhavilī | tevi māteṃ pāvoni ṭhelīṃ | durī karmeṃ || 123 ||

आणि सुटलिया सिंधुजळाचा लोटु । न शके धरुं सैंधवाचा घाटु । तेवि सकळ कर्मा मीच शेवटु । ती काइ बांधती मातें ॥ १२४ ॥

āṇi suṭaliyā siṃdhujaḷācā loṭu | na śake dharuṃ saiṃdhavācā ghāṭu | tevi sakaḷa karmā mīca śevaṭu | tī kāi bāṃdhatī māteṃ || 124 ||

धूम्ररजांची पिंजरी । वाजतिया वायुतें जरी होकारी । कां सूर्यबिंबामाझारीं । आंधारे रिगे ॥ १२५ ॥

dhūmrarajāṃcī piṃjarī | vājatiyā vāyuteṃ jarī hokārī | kāṃ sūryabiṃbāmājhārīṃ | āṃdhāre rige || 125 ||

हें असो पर्वताचिये हृदयींचें । जेविं पर्जन्यधारास्तव न खोंचे । तेविं कर्मजात प्रकृतीचें । न लगे मज ॥ १२६ ॥

heṃ aso parvatāciye hṛdayīṃceṃ | jeviṃ parjanyadhārāstava na khoṃce | teviṃ karmajāta prakṛtīceṃ | na lage maja || 126 ||

एऱ्हवीं इये प्राकृतीं विकारीं । एकु मीचि आहे अवधारीं । परि उदासीनाचिया परि । करीं ना करवी ॥ १२७ ॥

eऱhavīṃ iye prākṛtīṃ vikārīṃ | eku mīci āhe avadhārīṃ | pari udāsīnāciyā pari | karīṃ nā karavī || 127 ||

दीपु ठेविला परिवरीं । कवणातें नियमी ना निवारी । आणि कवण कवणिये व्यापारीं । राहाटे तेंहि नेणे ॥ १२८ ॥

dīpu ṭhevilā parivarīṃ | kavaṇāteṃ niyamī nā nivārī | āṇi kavaṇa kavaṇiye vyāpārīṃ | rāhāṭe teṃhi neṇe || 128 ||

तो जैसा का साक्षिभूतु । गृहव्यापारप्रवृत्तिहेतु । तैसा भूतकर्मीं अनासक्तु । मी भूतीं असें ॥ १२९ ॥

to jaisā kā sākṣibhūtu | gṛhavyāpārapravṛttihetu | taisā bhūtakarmīṃ anāsaktu | mī bhūtīṃ aseṃ || 129 ||

हा एकचि अभिप्रावो पुढतपुढती । काय सांगो बहुतां उपपत्तीं । येथ एकवेळां सुभद्रापती । येतुलें जाण पां ॥ १३० ॥

hā ekaci abhiprāvo puḍhatapuḍhatī | kāya sāṃgo bahutāṃ upapattīṃ | yetha ekaveḷāṃ subhadrāpatī | yetuleṃ jāṇa pāṃ || 130 ||

जे लोकचेष्टां समस्तां । जैसा निमित्तमात्र कां सविता । तैसा जगत्प्रभवीं पंडुसुता । हेतु मी जाणें ॥ १३१ ॥

je lokaceṣṭāṃ samastāṃ | jaisā nimittamātra kāṃ savitā | taisā jagatprabhavīṃ paṃḍusutā | hetu mī jāṇeṃ || 131 ||

कां जें मियां अधिष्ठिलिया प्रकृती । होती चराचराचिया संभूती । म्हणोनि मी हेतु हें उपपत्ती । घडे यया ॥ १३२ ॥

kāṃ jeṃ miyāṃ adhiṣṭhiliyā prakṛtī | hotī carācarāciyā saṃbhūtī | mhaṇoni mī hetu heṃ upapattī | ghaḍe yayā || 132 ||

आतां येणें उजिवडें निरुतें । न्याहाळीं पां ऐश्वर्ययोगातें । जे माझां ठायीं भूतें । परी भूतीं मी नसें ॥ १३३ ॥

ātāṃ yeṇeṃ ujivaḍeṃ niruteṃ | nyāhāḷīṃ pāṃ aiśvaryayogāteṃ | je mājhāṃ ṭhāyīṃ bhūteṃ | parī bhūtīṃ mī naseṃ || 133 ||

अथवा भूतें ना माझां ठायीं । आणि भूतांमाजि मी नाहीं । या खुणा तुं कही । चुकों नको ॥ १३४ ॥

athavā bhūteṃ nā mājhāṃ ṭhāyīṃ | āṇi bhūtāṃmāji mī nāhīṃ | yā khuṇā tuṃ kahī | cukoṃ nako || 134 ||

हें सर्वस्व आमुचें गूढ । परि दाविलें तुज उघड । आतां इंद्रियां देऊनि कवाड । हृदयीं भोगीं ॥ १३५ ॥

heṃ sarvasva āmuceṃ gūḍha | pari dāvileṃ tuja ughaḍa | ātāṃ iṃdriyāṃ deūni kavāḍa | hṛdayīṃ bhogīṃ || 135 ||

हा दंशु जंव नये हातां । तंव माझें साचोकारेपण पार्था । न संपडे गा सर्वथा । जेविं भुसीं कणु ॥ १३६ ॥

hā daṃśu jaṃva naye hātāṃ | taṃva mājheṃ sācokārepaṇa pārthā | na saṃpaḍe gā sarvathā | jeviṃ bhusīṃ kaṇu || 136 ||

एऱ्हवीं अनुमानाचेनि पैसें । आवडे कीर कळलें ऐसें । परि मृगजळाचेनि वोलांशें । काय भूमि तिमे ॥ १३७ ॥

eऱhavīṃ anumānāceni paiseṃ | āvaḍe kīra kaḷaleṃ aiseṃ | pari mṛgajaḷāceni volāṃśeṃ | kāya bhūmi time || 137 ||

जें जाळ जळीं पांगिलें । तेथ चंद्रबिंब दिसे आंतुडलें । परि थडिये काढूनि झाडिलें । तेव्हां बिंब कें सांगे ॥ १३८ ॥

jeṃ jāḷa jaḷīṃ pāṃgileṃ | tetha caṃdrabiṃba dise āṃtuḍaleṃ | pari thaḍiye kāḍhūni jhāḍileṃ | tevhāṃ biṃba keṃ sāṃge || 138 ||

तैसें बोलवरि वाचाबळें । वायांचि झकविजती प्रतीतीचे डोळे । मग साचोकारें बोधावेळे । आथि ना होईजे ॥ १३९ ॥

taiseṃ bolavari vācābaḷeṃ | vāyāṃci jhakavijatī pratītīce ḍoḷe | maga sācokāreṃ bodhāveḷe | āthi nā hoīje || 139 ||

किंबहुना भवा बिहा या । आणि साचें चाड आथि जरी मियां । तरि तुम्हीं गा उपपत्ती इया । जतन कीजे ॥ १४० ॥

kiṃbahunā bhavā bihā yā | āṇi sāceṃ cāḍa āthi jarī miyāṃ | tari tumhīṃ gā upapattī iyā | jatana kīje || 140 ||

एऱ्हवीं वेधली दिठी कवळें । ते चांदणियाते म्हणे पिंवळें । तेविं माझां स्वरुपीं निर्मळे । देखाल दोष ॥ १४१ ॥

eऱhavīṃ vedhalī diṭhī kavaḷeṃ | te cāṃdaṇiyāte mhaṇe piṃvaḷeṃ | teviṃ mājhāṃ svarupīṃ nirmaḷe | dekhāla doṣa || 141 ||

नातरी ज्वरें विटाळले मुख । ते दुधातें म्हणे कडू विख । तेविं अमानुषा मानुष । मानाल मातें ॥ १४२ ॥

nātarī jvareṃ viṭāḷale mukha | te dudhāteṃ mhaṇe kaḍū vikha | teviṃ amānuṣā mānuṣa | mānāla māteṃ || 142 ||

म्हणऊनि पुढती तूं धनंजया । झणें विसंबसी या अभिप्राया । जे इया स्थूलदृष्टी वायां । जाइजेल गा ॥ १४३ ॥

mhaṇaūni puḍhatī tūṃ dhanaṃjayā | jhaṇeṃ visaṃbasī yā abhiprāyā | je iyā sthūladṛṣṭī vāyāṃ | jāijela gā || 143 ||

पैं स्थूलदृष्टी देखती मातें । तेंचि न देखणें जाण निरुतें । जैसें स्वप्नींचेनि अमृतें । अमरा नोहिजे ॥ १४४ ॥

paiṃ sthūladṛṣṭī dekhatī māteṃ | teṃci na dekhaṇeṃ jāṇa niruteṃ | jaiseṃ svapnīṃceni amṛteṃ | amarā nohije || 144 ||

एऱ्हवीं स्थूलदृष्टी मूढ । मातें जाणती कीर दृढ । परि तें जाणणेंचि जाणणेया आड । रिगोनि ठाके ॥ १४५ ॥

eऱhavīṃ sthūladṛṣṭī mūḍha | māteṃ jāṇatī kīra dṛḍha | pari teṃ jāṇaṇeṃci jāṇaṇeyā āḍa | rigoni ṭhāke || 145 ||

जैसा नक्षत्राचिया आभासा- । साठीं घातु झाला तया हंसा । माजीं रत्नबुद्धीचिया आशा । रिगोनियां ॥ १४६ ॥

jaisā nakṣatrāciyā ābhāsā- | sāṭhīṃ ghātu jhālā tayā haṃsā | mājīṃ ratnabuddhīciyā āśā | rigoniyāṃ || 146 ||

सांगे गंगा या बुद्धी मृगजळ । ठाकोनि आलियाचें कवण फळ । काय सुरतरु म्हणोनि बाबुळ । सेविली करी ॥ १४७ ॥

sāṃge gaṃgā yā buddhī mṛgajaḷa | ṭhākoni āliyāceṃ kavaṇa phaḷa | kāya surataru mhaṇoni bābuḷa | sevilī karī || 147 ||

हा निळयाचा दुसरा । या बुद्धी हातु घातला विखारा । कां रत्ने म्हणोनि गारा । वेंची जेविं ॥ १४८ ॥

hā niḷayācā dusarā | yā buddhī hātu ghātalā vikhārā | kāṃ ratne mhaṇoni gārā | veṃcī jeviṃ || 148 ||

अथवा निधान हें प्रगटलें । म्हणोनि खदिरांगार खोळे भरिले । कां साउली नेणतां घातलें । कुहां सिंहें ॥ १४९ ॥

athavā nidhāna heṃ pragaṭaleṃ | mhaṇoni khadirāṃgāra khoḷe bharile | kāṃ sāulī neṇatāṃ ghātaleṃ | kuhāṃ siṃheṃ || 149 ||

तेविं मी म्हणोनि प्रपंचीं । जिहीं बुडी दिधली कृतनिश्चयाची । तिहीं चंद्रासाठीं जेविं जळींची । प्रतिमा धरिली ॥ १५० ॥

teviṃ mī mhaṇoni prapaṃcīṃ | jihīṃ buḍī didhalī kṛtaniścayācī | tihīṃ caṃdrāsāṭhīṃ jeviṃ jaḷīṃcī | pratimā dharilī || 150 ||

तैसा कृतनिश्चय वायां गेला । जैसा कोण्ही एकु कांजी प्याला । मग परिणाम पाहों लागला । अमृताचा ॥ १५१ ॥

taisā kṛtaniścaya vāyāṃ gelā | jaisā koṇhī eku kāṃjī pyālā | maga pariṇāma pāhoṃ lāgalā | amṛtācā || 151 ||

तैसें स्थूलाकारीं नाशिवंते । भरंवसा बांधोनि चित्तें । पाहती मज अविनाशातें । तरी कैंचा दिसें ॥ १५२ ॥

taiseṃ sthūlākārīṃ nāśivaṃte | bharaṃvasā bāṃdhoni citteṃ | pāhatī maja avināśāteṃ | tarī kaiṃcā diseṃ || 152 ||

काइ पश्चिमसमुद्राचिया तटा । निघिजत आहे पूर्विलिया वाटा । कां कोंडा कांडतां सुभटा । कणु आतुडे ॥ १५३ ॥

kāi paścimasamudrāciyā taṭā | nighijata āhe pūrviliyā vāṭā | kāṃ koṃḍā kāṃḍatāṃ subhaṭā | kaṇu ātuḍe || 153 ||

तैसें विकारलें हें स्थूळ । जाणितलेया मी जाणवतसें केवळ । काइ फेण पितां जळ । सेविलें होय ॥ १५४ ॥

taiseṃ vikāraleṃ heṃ sthūḷa | jāṇitaleyā mī jāṇavataseṃ kevaḷa | kāi pheṇa pitāṃ jaḷa | sevileṃ hoya || 154 ||

म्हणोनि मोहिलेनि मनोधर्में । हेंचि मी मानूनि संभ्रमें । मग येथिंचीं जियें जन्मकर्में । तियें मजचि म्हणती ॥ १५५ ॥

mhaṇoni mohileni manodharmeṃ | heṃci mī mānūni saṃbhrameṃ | maga yethiṃcīṃ jiyeṃ janmakarmeṃ | tiyeṃ majaci mhaṇatī || 155 ||

येतुलेनि अनामा नाम । मज अक्रियासि कर्म । विदेहासि देहधर्म । आरोपिती ॥ १५६ ॥

yetuleni anāmā nāma | maja akriyāsi karma | videhāsi dehadharma | āropitī || 156 ||

मज आकारशून्या आकारु । निरुपाधिका उपचारु । मज विधिविवर्जिता व्यवहारु । आचारादिक ॥ १५७ ॥

maja ākāraśūnyā ākāru | nirupādhikā upacāru | maja vidhivivarjitā vyavahāru | ācārādika || 157 ||

मज वर्णहीना वर्णु । गुणातीतासि गुणु । मज अचरणा चरणु । अपाणिया पाणी ॥ १५८ ॥

maja varṇahīnā varṇu | guṇātītāsi guṇu | maja acaraṇā caraṇu | apāṇiyā pāṇī || 158 ||

मज अमेया मान । सर्वगतासी स्थान । जैसें सेजेमाजी वन । निदेला देखे ॥ १५९ ॥

maja ameyā māna | sarvagatāsī sthāna | jaiseṃ sejemājī vana | nidelā dekhe || 159 ||

तैसें अश्रवणा श्रोत्र । मज अचक्षूसी नेत्र । अगोत्रा गोत्र । अरुपा रुप ॥ १६० ॥

taiseṃ aśravaṇā śrotra | maja acakṣūsī netra | agotrā gotra | arupā rupa || 160 ||

मज अव्यक्तासि व्यक्ती । अनार्तासी आर्ती । स्वयंतृप्ता तृप्ती । भाविती गा ॥ १६१ ॥

maja avyaktāsi vyaktī | anārtāsī ārtī | svayaṃtṛptā tṛptī | bhāvitī gā || 161 ||

मज अनावरणा प्रावरण । भूषणातीतासि भूषण । मज सकळकारणा कारण । देखती ते ॥ १६२ ॥

maja anāvaraṇā prāvaraṇa | bhūṣaṇātītāsi bhūṣaṇa | maja sakaḷakāraṇā kāraṇa | dekhatī te || 162 ||

मज सहजातें करिती । स्वंयभातें प्रतिष्ठिती । निरंतराते आव्हानिती । विसर्जिती गा ॥ १६३ ॥

maja sahajāteṃ karitī | svaṃyabhāteṃ pratiṣṭhitī | niraṃtarāte āvhānitī | visarjitī gā || 163 ||

मी सर्वदा स्वतःसिद्धु । तो कीं बाळ तरुण वृद्धु । मज एकरुपा संबंधु । जाणती ऐसे ॥ १६४ ॥

mī sarvadā svataḥsiddhu | to kīṃ bāḷa taruṇa vṛddhu | maja ekarupā saṃbaṃdhu | jāṇatī aise || 164 ||

मज अद्वैतासि दुजें । मज अकर्तायासि काजें । मी अभोक्ता कीं भुंजें । ऐसें म्हणती ॥ १६५ ॥

maja advaitāsi dujeṃ | maja akartāyāsi kājeṃ | mī abhoktā kīṃ bhuṃjeṃ | aiseṃ mhaṇatī || 165 ||

मज अकुळाचें कुळ वानिती । मज नित्याचेनि निधनें शिणती । मज सर्वांतराते कल्पिती । अरि मित्र गा ॥ १६६ ॥

maja akuḷāceṃ kuḷa vānitī | maja nityāceni nidhaneṃ śiṇatī | maja sarvāṃtarāte kalpitī | ari mitra gā || 166 ||

मी स्वानंदाभिरामु । तया मज अनेकां सुखांचा कामु । अवघाची मी असे समु । कीं म्हणती एकदेशी ॥ १६७ ॥

mī svānaṃdābhirāmu | tayā maja anekāṃ sukhāṃcā kāmu | avaghācī mī ase samu | kīṃ mhaṇatī ekadeśī || 167 ||

मी आत्मा एक चराचरीं । म्हणती एकाचा कैंपक्ष करीं । आणि कोपोनि एकातें मारीं । हेंचि वाढविती ॥ १६८ ॥

mī ātmā eka carācarīṃ | mhaṇatī ekācā kaiṃpakṣa karīṃ | āṇi koponi ekāteṃ mārīṃ | heṃci vāḍhavitī || 168 ||

किंबहुना ऐसे समस्त । जे हे मनुष्यधर्म प्राकृत । तयाचि नांव मी ऐसें विपरीत । ज्ञान तयांचें ॥ १६९ ॥

kiṃbahunā aise samasta | je he manuṣyadharma prākṛta | tayāci nāṃva mī aiseṃ viparīta | jñāna tayāṃceṃ || 169 ||

जंव आकारु एक पुढां देखती । तंव हा देव येणें भावें भजती । मग तोचि बिघडलिया टाकिती । नाहीं म्हणोनि ॥ १७० ॥

jaṃva ākāru eka puḍhāṃ dekhatī | taṃva hā deva yeṇeṃ bhāveṃ bhajatī | maga toci bighaḍaliyā ṭākitī | nāhīṃ mhaṇoni || 170 ||

मातें येणें येणें प्रकारें । जाणती मनुष्य ऐसेनि आकारें । म्हणऊनि ज्ञानचि तें आंधारें । ज्ञानासि करी ॥ १७१ ॥

māteṃ yeṇeṃ yeṇeṃ prakāreṃ | jāṇatī manuṣya aiseni ākāreṃ | mhaṇaūni jñānaci teṃ āṃdhāreṃ | jñānāsi karī || 171 ||

यालागीं जन्मलेचि ते मोघ । जैसें वार्षियेवीण मेघ । कां मृगजळाचे तरंग । दुरुनीचि पाहावे ॥ १७२ ॥

yālāgīṃ janmaleci te mogha | jaiseṃ vārṣiyevīṇa megha | kāṃ mṛgajaḷāce taraṃga | durunīci pāhāve || 172 ||

अथवा कोल्हेरीचे असिवार । नातरीं वोडंबरीचे अळंकार । कीं गंधर्वनगरीचे आवार । आभासती कां ॥ १७३ ॥

athavā kolherīce asivāra | nātarīṃ voḍaṃbarīce aḷaṃkāra | kīṃ gaṃdharvanagarīce āvāra | ābhāsatī kāṃ || 173 ||

सांवरी वाढिन्नल्या सरळा । वरि फळ ना आंतु पोकळा । कां स्तन जाले गळां । शेळिये जैसे ॥ १७४ ॥

sāṃvarī vāḍhinnalyā saraḷā | vari phaḷa nā āṃtu pokaḷā | kāṃ stana jāle gaḷāṃ | śeḷiye jaise || 174 ||

तैसें मूर्खाचें तयां जियालें । आणि धिक् कर्म तयांचें निपजलें । जैसें सांवरी फळ आलें । घेपे ना दीजे ॥ १७५ ॥

taiseṃ mūrkhāceṃ tayāṃ jiyāleṃ | āṇi dhik karma tayāṃceṃ nipajaleṃ | jaiseṃ sāṃvarī phaḷa āleṃ | ghepe nā dīje || 175 ||

मग जें कांहीं ते पढिन्नले । तें मर्कटें नारळ तोडिले । कां आंधळ्या हातीं पडिलें । मोती जैसें ॥ १७६ ॥

maga jeṃ kāṃhīṃ te paḍhinnale | teṃ markaṭeṃ nāraḷa toḍile | kāṃ āṃdhaḷyā hātīṃ paḍileṃ | motī jaiseṃ || 176 ||

किंबहुना तयांचीं शास्त्रें । जैशी कुमारींहाती दिधलीं शस्त्रें । कां अशौच्या मंत्रें । बीजें कथिलीं ॥ १७७ ॥

kiṃbahunā tayāṃcīṃ śāstreṃ | jaiśī kumārīṃhātī didhalīṃ śastreṃ | kāṃ aśaucyā maṃtreṃ | bījeṃ kathilīṃ || 177 ||

तैसें ज्ञानजात तयां । आणि जें कांहीं आचरलें गा धनंजया । तें आघवेंचि गेलें वायां । जे चित्तहीन ॥ १७८ ॥

taiseṃ jñānajāta tayāṃ | āṇi jeṃ kāṃhīṃ ācaraleṃ gā dhanaṃjayā | teṃ āghaveṃci geleṃ vāyāṃ | je cittahīna || 178 ||

पैं तमोगुणाची राक्षसी । जे सद्बुद्धीतें ग्रासी । विवेकाचा ठावोचि पुसी । निशाचरी ॥ १७९ ॥

paiṃ tamoguṇācī rākṣasī | je sadbuddhīteṃ grāsī | vivekācā ṭhāvoci pusī | niśācarī || 179 ||

तिये प्रकृती वरपडे जाले । म्हणऊनि चिंतेचेनि कपोलें गेले । वरि तामसीयेचिये पडिले । मुखामाजीं ॥ १८० ॥

tiye prakṛtī varapaḍe jāle | mhaṇaūni ciṃteceni kapoleṃ gele | vari tāmasīyeciye paḍile | mukhāmājīṃ || 180 ||

जेथ आशेचिये लाळे । आंतु हिंसा जीभ लोळे । तेवींचि संतोषाचे चाकळे । अखंड चघळी ॥ १८१ ॥

jetha āśeciye lāḷe | āṃtu hiṃsā jībha loḷe | tevīṃci saṃtoṣāce cākaḷe | akhaṃḍa caghaḷī || 181 ||

जे अनर्थाचे कानवेरी । आवाळुवें चाटीत निघे बाहेरी । जे प्रमादपर्वतींचि दरी । सदाचि मातली ॥ १८२ ॥

je anarthāce kānaverī | āvāḷuveṃ cāṭīta nighe bāherī | je pramādaparvatīṃci darī | sadāci mātalī || 182 ||

जेथ द्वेषाचिया दाढा । खसखसां ज्ञानाचा करिती रगडा । जे अगस्तीगवसणी मूढां । स्थूलबुद्धी ॥ १८३ ॥

jetha dveṣāciyā dāḍhā | khasakhasāṃ jñānācā karitī ragaḍā | je agastīgavasaṇī mūḍhāṃ | sthūlabuddhī || 183 ||

ऐसे आसुरिये प्रकृतीचां तोंडीं । जे जाले गा भूतोंडीं । ते बुडोनि गेले कुंडीं । व्यामोहाचां ॥ १८४ ॥

aise āsuriye prakṛtīcāṃ toṃḍīṃ | je jāle gā bhūtoṃḍīṃ | te buḍoni gele kuṃḍīṃ | vyāmohācāṃ || 184 ||

एवं तमाचिये पडिले गर्ते । न पविजतीचि विचाराचेनि हातें । हें असो ते गेले जेथें । ते शुद्धीचि नाहीं ॥ १८५ ॥

evaṃ tamāciye paḍile garte | na pavijatīci vicārāceni hāteṃ | heṃ aso te gele jetheṃ | te śuddhīci nāhīṃ || 185 ||

म्हणोनि असोतु इयें वायाणीं । कायशीं मूर्खाचीं बोलणीं । वायां वाढवितां वाणी । शिणेल हन ॥ १८६ ॥

mhaṇoni asotu iyeṃ vāyāṇīṃ | kāyaśīṃ mūrkhācīṃ bolaṇīṃ | vāyāṃ vāḍhavitāṃ vāṇī | śiṇela hana || 186 ||

ऐसें बोलिले देवें । तेथ जी म्हणितलें पांडवें । आइकें जेथ वाचा विसवे । ते साधुकथा ॥ १८७ ॥

aiseṃ bolile deveṃ | tetha jī mhaṇitaleṃ pāṃḍaveṃ | āikeṃ jetha vācā visave | te sādhukathā || 187 ||

तरी जयांचिये चोखटे मानसीं । मी होऊनि असें क्षेत्रसंन्यासी । जयां निजेलियांतें उपासी । वैराग्य गा ॥ १८८ ॥

tarī jayāṃciye cokhaṭe mānasīṃ | mī hoūni aseṃ kṣetrasaṃnyāsī | jayāṃ nijeliyāṃteṃ upāsī | vairāgya gā || 188 ||

जयांचिया आस्थेचिया सद्भावा । आंतु धर्म करि राणिवा । जयांचें मन ओलावा । विवेकासी ॥ १८९ ॥

jayāṃciyā āstheciyā sadbhāvā | āṃtu dharma kari rāṇivā | jayāṃceṃ mana olāvā | vivekāsī || 189 ||

जे ज्ञानगंगे नाहाले । पूर्णता जेऊनि धाले । जे शांतीसि आले । पालव नवे ॥ १९० ॥

je jñānagaṃge nāhāle | pūrṇatā jeūni dhāle | je śāṃtīsi āle | pālava nave || 190 ||

जे परिणामा निघाले कोंभ । जे धैर्यमंडपाचे स्तंभ । जे आंनदसमुद्रीं कुंभ । चुबकळोनि भरिले ॥ १९१ ॥

je pariṇāmā nighāle koṃbha | je dhairyamaṃḍapāce staṃbha | je āṃnadasamudrīṃ kuṃbha | cubakaḷoni bharile || 191 ||

जयां भक्तीची येतुली प्राप्ती । जे कैवल्यातें परौतें सर म्हणती । जयांचिये लीलेमाजीं नीति । जियाली दिसे ॥ १९२ ॥

jayāṃ bhaktīcī yetulī prāptī | je kaivalyāteṃ parauteṃ sara mhaṇatī | jayāṃciye līlemājīṃ nīti | jiyālī dise || 192 ||

जे आघवांचि करणीं । लेइले शांतीची लेणीं । जयांचें चित्त गवसणी । व्यापका मज ॥ १९३ ॥

je āghavāṃci karaṇīṃ | leile śāṃtīcī leṇīṃ | jayāṃceṃ citta gavasaṇī | vyāpakā maja || 193 ||

ऐसे जे महानुभाव । जे दैविये प्रकृतीचें दैव । जे जाणोनियां सर्व । स्वरुप माझे ॥ १९४ ॥

aise je mahānubhāva | je daiviye prakṛtīceṃ daiva | je jāṇoniyāṃ sarva | svarupa mājhe || 194 ||

मग वाढतेनि प्रेमें । मातें भजती जे महात्मे । परि दुजेपण मनोधर्में । शिवतलें नाही ॥ १९५ ॥

maga vāḍhateni premeṃ | māteṃ bhajatī je mahātme | pari dujepaṇa manodharmeṃ | śivataleṃ nāhī || 195 ||

ऐसें मीच होऊनि पांडवा । करिती माझी सेवा । परि नवलावो तो सांगावा । असे आइक ॥ १९६ ॥

aiseṃ mīca hoūni pāṃḍavā | karitī mājhī sevā | pari navalāvo to sāṃgāvā | ase āika || 196 ||

तरी कीर्तनाचेनि नटनाचें । नाशिले व्यवसाय प्रायश्चित्तांचे । जे नामचि नाहीं पापाचें । ऐसें केलें ॥ १९७ ॥

tarī kīrtanāceni naṭanāceṃ | nāśile vyavasāya prāyaścittāṃce | je nāmaci nāhīṃ pāpāceṃ | aiseṃ keleṃ || 197 ||

यमदमा अवकळा आणिली । तीर्थें ठायावरुनि उठविली । यमलोकीं खुंटिली । राहाटी आघवी ॥ १९८ ॥

yamadamā avakaḷā āṇilī | tīrtheṃ ṭhāyāvaruni uṭhavilī | yamalokīṃ khuṃṭilī | rāhāṭī āghavī || 198 ||

यमु म्हणे काय यमावें । दमु म्हणे कवणातें दमावें । तीर्थें म्हणती काय खावें । दोष ओखदासि नाहीं ॥ १९९ ॥

yamu mhaṇe kāya yamāveṃ | damu mhaṇe kavaṇāteṃ damāveṃ | tīrtheṃ mhaṇatī kāya khāveṃ | doṣa okhadāsi nāhīṃ || 199 ||

ऐसे माझेनि नामघोषें । नाहीं करिती विश्वाचीं दुःखें । अवघें जगचि महासुखें । दुमदुमित भरलें ॥ २०० ॥

aise mājheni nāmaghoṣeṃ | nāhīṃ karitī viśvācīṃ duḥkheṃ | avagheṃ jagaci mahāsukheṃ | dumadumita bharaleṃ || 200 ||

ते पाहांटेवीण पाहावित । अमृतेंवीण जीववित । योगेंवीण दावित । कैवल्य डोळां ॥ २०१ ॥

te pāhāṃṭevīṇa pāhāvita | amṛteṃvīṇa jīvavita | yogeṃvīṇa dāvita | kaivalya ḍoḷāṃ || 201 ||

परि राया रंका पाड धरुं । नेणती सानेयां थोरां कडसणी करुं । एकसरें आंनदाचे आवारु । होत जगा ॥ २०२ ॥

pari rāyā raṃkā pāḍa dharuṃ | neṇatī sāneyāṃ thorāṃ kaḍasaṇī karuṃ | ekasareṃ āṃnadāce āvāru | hota jagā || 202 ||

कहीं एकाधेनि वैकुंठा जावें । तें तिहीं वैकुंठचि केलें आघवें । ऐसें नामघोषगौरवें । धवळलें विश्व ॥ २०३ ॥

kahīṃ ekādheni vaikuṃṭhā jāveṃ | teṃ tihīṃ vaikuṃṭhaci keleṃ āghaveṃ | aiseṃ nāmaghoṣagauraveṃ | dhavaḷaleṃ viśva || 203 ||

तेजें सूर्य तैसे सोज्वळ । परि तोहि अस्तवे हें किडाळ । चंद्र संपूर्ण एखादे वेळ । हे सदा पुरते ।। २०४ ॥

tejeṃ sūrya taise sojvaḷa | pari tohi astave heṃ kiḍāḷa | caṃdra saṃpūrṇa ekhāde veḷa | he sadā purate || 204 ||

मेघ उदार परि वोसरे । म्हणऊनि उपमेसी न पुरे । हे निःशंकपणें सपांखरे । पंचानन ॥ २०५ ॥

megha udāra pari vosare | mhaṇaūni upamesī na pure | he niḥśaṃkapaṇeṃ sapāṃkhare | paṃcānana || 205 ||

जयांचे वाचेपुढां भोजे । नाम नाचत असे माझें । जें जन्मसहस्त्रीं वोळगिजे । एकवेळ मुखासि यावया ॥ २०६ ॥

jayāṃce vācepuḍhāṃ bhoje | nāma nācata ase mājheṃ | jeṃ janmasahastrīṃ voḷagije | ekaveḷa mukhāsi yāvayā || 206 ||

तो मी वैकुंठीं नसें । एक वेळ भानुबिंबींही न दिसें । वरी योगियांचींही मानसें । उमरडोनि जाय ॥ २०७ ॥

to mī vaikuṃṭhīṃ naseṃ | eka veḷa bhānubiṃbīṃhī na diseṃ | varī yogiyāṃcīṃhī mānaseṃ | umaraḍoni jāya || 207 ||

परि तयांपाशीं पांडवा । मी हारपला गिंवसावा । जेथ नामघोषु बरवा । करिती ते माझे ॥ २०८ ॥

pari tayāṃpāśīṃ pāṃḍavā | mī hārapalā giṃvasāvā | jetha nāmaghoṣu baravā | karitī te mājhe || 208 ||

कैसे माझां गुणीं धाले । देशकाळातें विसरले । कीर्तनसुखें झाले । आपणपांचि ।। २०९ ॥

kaise mājhāṃ guṇīṃ dhāle | deśakāḷāteṃ visarale | kīrtanasukheṃ jhāle | āpaṇapāṃci || 209 ||

कृष्ण विष्णु हरि गोविंद । या नामाचे निखळ प्रबंध । माजी आत्मचर्चा विशद । उदंड गाती ॥ २१० ॥

kṛṣṇa viṣṇu hari goviṃda | yā nāmāce nikhaḷa prabaṃdha | mājī ātmacarcā viśada | udaṃḍa gātī || 210 ||

हें बहु असो यापरी । कीर्तित मातें अवधारीं । एक विचरती चराचरीं । पांडुकुमरा ॥ २११ ॥

heṃ bahu aso yāparī | kīrtita māteṃ avadhārīṃ | eka vicaratī carācarīṃ | pāṃḍukumarā || 211 ||

मग आणिक ते अर्जुना । साविया बहुवा जतना । पंचप्राणा मना । पाढाऊ घेउनी ॥ २१२ ॥

maga āṇika te arjunā | sāviyā bahuvā jatanā | paṃcaprāṇā manā | pāḍhāū gheunī || 212 ||

बाहेरी यमनियमांची कांटी लाविली । आंतु वज्रासनाची पौळी पन्नासिली । वरी प्राणायामांची मांडिलीं । वाहातीं यंत्रें ॥ २१३ ॥

bāherī yamaniyamāṃcī kāṃṭī lāvilī | āṃtu vajrāsanācī pauḷī pannāsilī | varī prāṇāyāmāṃcī māṃḍilīṃ | vāhātīṃ yaṃtreṃ || 213 ||

तेथ उल्हाटशक्तीचेनि उल्हाटशक्तीचेनि । मनपवनाचेनि सुरवाडें । सतरावियेचें पाणियांडे । बळियाविलें ॥ २१४ ॥

tetha ulhāṭaśaktīceni ulhāṭaśaktīceni | manapavanāceni suravāḍeṃ | satarāviyeceṃ pāṇiyāṃḍe | baḷiyāvileṃ || 214 ||

तेव्हां प्रत्याहारें ख्याति केली । विकारांची संपिली बोहली । इंद्रियें बांधोनि आणिलीं । हृदयाआंतु ॥ २१५ ॥

tevhāṃ pratyāhāreṃ khyāti kelī | vikārāṃcī saṃpilī bohalī | iṃdriyeṃ bāṃdhoni āṇilīṃ | hṛdayāāṃtu || 215 ||

तंव धारणावारु दाटिले । महाभूतांतें एकवटिलें । मग चतुरंग सैन्य निवटिलें । संकल्पाचें ॥ २१६ ॥

taṃva dhāraṇāvāru dāṭile | mahābhūtāṃteṃ ekavaṭileṃ | maga caturaṃga sainya nivaṭileṃ | saṃkalpāceṃ || 216 ||

तयावरी जैत रे जैत । म्हणोनि ध्यानाचें जैत रे जैत वाजत । दिसे तन्मयाचें झळकत । एकछत्र ॥ २१७ ॥

tayāvarī jaita re jaita | mhaṇoni dhyānāceṃ jaita re jaita vājata | dise tanmayāceṃ jhaḷakata | ekachatra || 217 ||

पांटी समाधिश्रियेचा अशेखा । आत्मानुभवराज्यसुखा । पट्टाभिषेकु देखां । समरसें जाहला ॥ २१८ ॥

pāṃṭī samādhiśriyecā aśekhā | ātmānubhavarājyasukhā | paṭṭābhiṣeku dekhāṃ | samaraseṃ jāhalā || 218 ||

ऐसें हें गहन । अर्जुना माझें भजन । आतां ऐकें सांगेन । जे करिती एक ॥ २१९ ॥

aiseṃ heṃ gahana | arjunā mājheṃ bhajana | ātāṃ aikeṃ sāṃgena | je karitī eka || 219 ||

तरी दोन्ही पालववेरी । जैसा एक तंतु अंबरीं । तैसा मीवांचूनि चराचरीं । जाणती ना ॥ २२० ॥

tarī donhī pālavaverī | jaisā eka taṃtu aṃbarīṃ | taisā mīvāṃcūni carācarīṃ | jāṇatī nā || 220 ||

आदि ब्रह्मा करुनी । शेवटीं मशक धरुनी । माजी समस्त हें जाणोनी । स्वरुप माझें ॥ २२१ ॥

ādi brahmā karunī | śevaṭīṃ maśaka dharunī | mājī samasta heṃ jāṇonī | svarupa mājheṃ || 221 ||

मग वाड धाकुटें न म्हणती । सजीव निर्जीव नेणती । देखिलिये वस्तू उजू लुंटिती । मीचि म्हणोनि ॥ २२२ ॥

maga vāḍa dhākuṭeṃ na mhaṇatī | sajīva nirjīva neṇatī | dekhiliye vastū ujū luṃṭitī | mīci mhaṇoni || 222 ||

आपुलें उत्तमत्व नाठवे । पुढील योग्यायोग्य नेणवे । एकसरें व्यक्तिमात्राचेनि नांवें । नमूंचि आवडे ॥ २२३ ॥

āpuleṃ uttamatva nāṭhave | puḍhīla yogyāyogya neṇave | ekasareṃ vyaktimātrāceni nāṃveṃ | namūṃci āvaḍe || 223 ||

जैसें उंचीं उदक पडिलें । तें तळवटवरी ये उगेलें । तैसें नमिजे भूतजात देखिलें । ऐसा स्वभावोचि तयांचा ॥ २२४ ॥

jaiseṃ uṃcīṃ udaka paḍileṃ | teṃ taḷavaṭavarī ye ugeleṃ | taiseṃ namije bhūtajāta dekhileṃ | aisā svabhāvoci tayāṃcā || 224 ||

कां फळलिया तरुची शाखा । सहजें भूमीसी उतरे देखा । तैसें जीवमात्रां अशेखां । खालावती ते ॥ २२५ ॥

kāṃ phaḷaliyā tarucī śākhā | sahajeṃ bhūmīsī utare dekhā | taiseṃ jīvamātrāṃ aśekhāṃ | khālāvatī te || 225 ||

अखंड अगर्वता होऊनि असती । तयांतें विनयो हेचि संपत्ती । जे जयजयमंत्रें अर्पिती । माझांचि ठायीं ॥ २२६ ॥

akhaṃḍa agarvatā hoūni asatī | tayāṃteṃ vinayo heci saṃpattī | je jayajayamaṃtreṃ arpitī | mājhāṃci ṭhāyīṃ || 226 ||

नमितां मानापमान गळाले । म्हणोनि अवचितें ते मीचि जहाले । ऐसे निरंतर मिसळले । उपासिती ॥ २२७ ॥

namitāṃ mānāpamāna gaḷāle | mhaṇoni avaciteṃ te mīci jahāle | aise niraṃtara misaḷale | upāsitī || 227 ||

अर्जुना हे गुरुवी भक्ती । सांगितली तुजप्रती । आतां ज्ञानयज्ञें यजिती । ते भक्त आइकें ॥ २२८ ॥

arjunā he guruvī bhaktī | sāṃgitalī tujapratī | ātāṃ jñānayajñeṃ yajitī | te bhakta āikeṃ || 228 ||

परि भजन करिती हातवटी । तूं जाणत आहासि किरीटी । जे मागां इया गोष्टी । केलिया आम्हीं ॥ २२९ ॥

pari bhajana karitī hātavaṭī | tūṃ jāṇata āhāsi kirīṭī | je māgāṃ iyā goṣṭī | keliyā āmhīṃ || 229 ||

तंव आथि जी अर्जुन म्हणे । तें दैविकिया प्रसादाचें करणें । तरि काय अमृताचें आरोगणें । पुरे म्हणवे ॥ २३० ॥

taṃva āthi jī arjuna mhaṇe | teṃ daivikiyā prasādāceṃ karaṇeṃ | tari kāya amṛtāceṃ ārogaṇeṃ | pure mhaṇave || 230 ||

या बोला अनंतें । लागटा देखिलें तयातें । कीं सुखावलेनि चित्तें । डोलतु असे ॥ २३१ ॥

yā bolā anaṃteṃ | lāgaṭā dekhileṃ tayāteṃ | kīṃ sukhāvaleni citteṃ | ḍolatu ase || 231 ||

म्हणे भलें केलें पार्था । एऱ्हवीं हा अनवसरु सर्वथा । परि बोलवीतसे आस्था । तुझी मातें ॥ २३२ ॥

mhaṇe bhaleṃ keleṃ pārthā | eऱhavīṃ hā anavasaru sarvathā | pari bolavītase āsthā | tujhī māteṃ || 232 ||

तंव अर्जुन म्हणे हें कायी । चकोरेंवीण चांदिणेंचि नाहीं । जग निवविजे हा तयाचां ठायीं । स्वभावो कीं जी ॥ २३३ ॥

taṃva arjuna mhaṇe heṃ kāyī | cakoreṃvīṇa cāṃdiṇeṃci nāhīṃ | jaga nivavije hā tayācāṃ ṭhāyīṃ | svabhāvo kīṃ jī || 233 ||

येरें चकोरें तियें आपुलिये चाडे । चांचु करिती चंद्राकडे । तेविं आम्ही विनवुं तें थोकडे । देवो कृपासिंधु ॥ २३४ ॥

yereṃ cakoreṃ tiyeṃ āpuliye cāḍe | cāṃcu karitī caṃdrākaḍe | teviṃ āmhī vinavuṃ teṃ thokaḍe | devo kṛpāsiṃdhu || 234 ||

जी मेघ आपुलिये प्रौढी । जगाची आर्ति दवडी । वांचूनि चातकाची ताहान केवढी । तो वर्षावो पाहुनी ॥ २३५ ॥

jī megha āpuliye prauḍhī | jagācī ārti davaḍī | vāṃcūni cātakācī tāhāna kevaḍhī | to varṣāvo pāhunī || 235 ||

परि चुळा एकाचिया चाडे । जेविं गंगेतेंचि ठाकावें पडे । तेंविं आर्त का बहु कां थोडें । तरि सांगावें देवा ॥ २३६ ॥

pari cuḷā ekāciyā cāḍe | jeviṃ gaṃgeteṃci ṭhākāveṃ paḍe | teṃviṃ ārta kā bahu kāṃ thoḍeṃ | tari sāṃgāveṃ devā || 236 ||

तेथें देवें म्हणितलें राहें । जो संतोषु आम्हां जाहला आहे । तयावरी स्तुति साहे । ऐसें उरलें नाही ॥ २३७ ॥

tetheṃ deveṃ mhaṇitaleṃ rāheṃ | jo saṃtoṣu āmhāṃ jāhalā āhe | tayāvarī stuti sāhe | aiseṃ uraleṃ nāhī || 237 ||

पैं परिसतु आम्हासि निकियापरी । तेंचि वक्तृत्वा वऱ्हाडीक करी । ऐसें पुरस्करोनि श्रीहरी । आदरिलें बोलों ॥ २३८ ॥

paiṃ parisatu āmhāsi nikiyāparī | teṃci vaktṛtvā vaऱhāḍīka karī | aiseṃ puraskaroni śrīharī | ādarileṃ boloṃ || 238 ||

तरी ज्ञानयज्ञु तो एवंरुपु । तेथ आदिसंकल्पु हा यूपु । महाभूतें मंडपु । भेदु तो पशु ॥ २३९ ॥

tarī jñānayajñu to evaṃrupu | tetha ādisaṃkalpu hā yūpu | mahābhūteṃ maṃḍapu | bhedu to paśu || 239 ||

मग पांचांचे जे विशेष गुण । अथवा इंद्रियें आणि प्राण । हेचि यज्ञोपचारभरण । अज्ञान धृत ॥ २४० ॥

maga pāṃcāṃce je viśeṣa guṇa | athavā iṃdriyeṃ āṇi prāṇa | heci yajñopacārabharaṇa | ajñāna dhṛta || 240 ||

तेथ मनबुद्धीचिया कुंडा- । आंतु ज्ञानाग्नि धडफुडा । साम्य तेचि सुहाडा । वेदि जाणें ॥ २४१ ॥

tetha manabuddhīciyā kuṃḍā- | āṃtu jñānāgni dhaḍaphuḍā | sāmya teci suhāḍā | vedi jāṇeṃ || 241 ||

सविवेकमतिपाटव । तेचि मंत्रविद्यागौरव । शांति स्त्रुकस्त्रुव । जीव यज्वा ।। २४२ ॥

savivekamatipāṭava | teci maṃtravidyāgaurava | śāṃti strukastruva | jīva yajvā || 242 ||

तो प्रतीतीचेनि पात्रें । विवेकमहामंत्रें । ज्ञानाग्निहोत्रें । भेदु नाशी ॥ २४३ ॥

to pratītīceni pātreṃ | vivekamahāmaṃtreṃ | jñānāgnihotreṃ | bhedu nāśī || 243 ||

तेथ अज्ञान सरोनि जाये । आणि यजिता यजन हें ठाये । आत्मसमरसीं न्हाये । अवभृथीं जेव्हां ॥ २४४ ॥

tetha ajñāna saroni jāye | āṇi yajitā yajana heṃ ṭhāye | ātmasamarasīṃ nhāye | avabhṛthīṃ jevhāṃ || 244 ||

तेव्हां भूतें विषय करणें । हें वेगळालें काहीं न म्हणे । आघवें एकचि ऐसें जाणे । आत्मबुद्धी ॥ २४५ ॥

tevhāṃ bhūteṃ viṣaya karaṇeṃ | heṃ vegaḷāleṃ kāhīṃ na mhaṇe | āghaveṃ ekaci aiseṃ jāṇe | ātmabuddhī || 245 ||

जैसा चेइला तो अर्जुना । म्हणे स्वप्नींची हें विचित्र सेना । मीचि जाहालों होतों ना । निद्रावशें ॥ २४६ ॥

jaisā ceilā to arjunā | mhaṇe svapnīṃcī heṃ vicitra senā | mīci jāhāloṃ hotoṃ nā | nidrāvaśeṃ || 246 ||

आतां सेना ते सेना नव्हे । हें मीच एक आघवें । ऐसें एकत्वें मानवे । विश्व तया ॥ २४७ ॥

ātāṃ senā te senā navhe | heṃ mīca eka āghaveṃ | aiseṃ ekatveṃ mānave | viśva tayā || 247 ||

मग तो जीवु हे भाष सरे । आब्रह्म परमात्मबोधें भरे । ऐसे भजती ज्ञानाध्वरें । एकत्वें येणें ॥ २४८ ॥

maga to jīvu he bhāṣa sare | ābrahma paramātmabodheṃ bhare | aise bhajatī jñānādhvareṃ | ekatveṃ yeṇeṃ || 248 ||

अथवा अनादि हें अनेक । जे आनासारिखें एका एक । आणि नामरुपादिक । तेंही विषम ॥ २४९ ॥

athavā anādi heṃ aneka | je ānāsārikheṃ ekā eka | āṇi nāmarupādika | teṃhī viṣama || 249 ||

म्हणोनि विश्व भिन्न । परि न भेदे तयांचें ज्ञान । जैसे अवयव तरी आन आन । परि एकेचि देहींचे ॥ २५० ॥

mhaṇoni viśva bhinna | pari na bhede tayāṃceṃ jñāna | jaise avayava tarī āna āna | pari ekeci dehīṃce || 250 ||

कां शाखा सानिया थोरा । परि आहाति एकाचिये तरुवरा । बहु रश्मि परि दिनकरा । एकाचे जेवीं ॥ २५१ ॥

kāṃ śākhā sāniyā thorā | pari āhāti ekāciye taruvarā | bahu raśmi pari dinakarā | ekāce jevīṃ || 251 ||

तेविं नानाविधा व्यक्ती । आनानें नामें आनानी वृत्ती । ऐसें जाणती भेदलां भूतीं । अभेदा मातें ॥ २५२ ॥

teviṃ nānāvidhā vyaktī | ānāneṃ nāmeṃ ānānī vṛttī | aiseṃ jāṇatī bhedalāṃ bhūtīṃ | abhedā māteṃ || 252 ||

येणें वेगळालेपणें पांडवा । करिती ज्ञानयज्ञु बरवा । जे न भेंदतीं जाणिवा । जाणते म्हणउनि ॥ २५३ ॥

yeṇeṃ vegaḷālepaṇeṃ pāṃḍavā | karitī jñānayajñu baravā | je na bheṃdatīṃ jāṇivā | jāṇate mhaṇauni || 253 ||

ना तरी जेधवां जिये ठायीं । देखती कां जें जें कांहीं । तें मीवांचूनि नाहीं । ऐसाचि बोधु ॥ २५४ ॥

nā tarī jedhavāṃ jiye ṭhāyīṃ | dekhatī kāṃ jeṃ jeṃ kāṃhīṃ | teṃ mīvāṃcūni nāhīṃ | aisāci bodhu || 254 ||

पाहें पां बुडबुडा जेउता जाये । तेउतें जळचि एक तया आहे । मग विरे अथवा राहे । तऱ्ही जळाचिमाजि ॥ २५५ ॥

pāheṃ pāṃ buḍabuḍā jeutā jāye | teuteṃ jaḷaci eka tayā āhe | maga vire athavā rāhe | taऱhī jaḷācimāji || 255 ||

कां पवनें परमाणु उचलले । ते पृथ्वीपणावेगळे नाहीं गेले । आणि माघौतें जरी पडले । तरी पृथ्वीचिवरी ॥ २५६ ॥

kāṃ pavaneṃ paramāṇu ucalale | te pṛthvīpaṇāvegaḷe nāhīṃ gele | āṇi māghauteṃ jarī paḍale | tarī pṛthvīcivarī || 256 ||

तैसें भलतेथ भलतेणें भावें । भलतेंही न हो अथवा होआवें । परि तें मी ऐसें आघवें । होऊनि ठेलें ॥ २५७ ॥

taiseṃ bhalatetha bhalateṇeṃ bhāveṃ | bhalateṃhī na ho athavā hoāveṃ | pari teṃ mī aiseṃ āghaveṃ | hoūni ṭheleṃ || 257 ||

अगा हे जेव्हडी माझी व्याप्ति । तेव्हडीचि तयांचि प्रतीति । ऐसे बहुधाकारीं वर्तती । बहुचि होउनि ॥ २५८ ॥

agā he jevhaḍī mājhī vyāpti | tevhaḍīci tayāṃci pratīti | aise bahudhākārīṃ vartatī | bahuci houni || 258 ||

हें भानुबिंब आवडेतया । सन्मुख जैसें धनंजया । तैसें ते विश्वा या । समोर सदा ॥ २५९ ॥

heṃ bhānubiṃba āvaḍetayā | sanmukha jaiseṃ dhanaṃjayā | taiseṃ te viśvā yā | samora sadā || 259 ||

अगा तयांचिया ज्ञाना । पाठी पोट नाहीं अर्जुना । वायु जैसा गगना । सर्वांगी असे ॥ २६० ॥

agā tayāṃciyā jñānā | pāṭhī poṭa nāhīṃ arjunā | vāyu jaisā gaganā | sarvāṃgī ase || 260 ||

तैसा मी जेतुला आघवा । तेंचि तुक तयांचिया सद्भावा । तरी न करितां पांडवा । भजन जहालें ॥ २६१ ॥

taisā mī jetulā āghavā | teṃci tuka tayāṃciyā sadbhāvā | tarī na karitāṃ pāṃḍavā | bhajana jahāleṃ || 261 ||

एऱ्हवीं तरी सकळ मीचि आहें । तरी कवणीं कें उपासिला नोहें । एथ एकें जाणणेवीण ठाये । अप्राप्तासी ॥ २६२ ॥

eऱhavīṃ tarī sakaḷa mīci āheṃ | tarī kavaṇīṃ keṃ upāsilā noheṃ | etha ekeṃ jāṇaṇevīṇa ṭhāye | aprāptāsī || 262 ||

परि तें असो येणें उचितें । ज्ञानयज्ञें यजितसांते । उपासिती मातें । ते सांगितले ॥ २६३ ॥

pari teṃ aso yeṇeṃ uciteṃ | jñānayajñeṃ yajitasāṃte | upāsitī māteṃ | te sāṃgitale || 263 ||

अखंड सकळ हें सकळां मुखीं । सहज अर्पत असे मज एकीं । कीं नेणणेयासाठीं मूर्खीं । न पविजेचि मातें ॥ २६४ ॥

akhaṃḍa sakaḷa heṃ sakaḷāṃ mukhīṃ | sahaja arpata ase maja ekīṃ | kīṃ neṇaṇeyāsāṭhīṃ mūrkhīṃ | na pavijeci māteṃ || 264 ||

तोचि जाणिवेचा उदयो जरी होये । तरी मुदल वेदु मीचि आहें । आणि तो विधानातें जया विये । तो क्रतुही मीचि ॥ २६५ ॥

toci jāṇivecā udayo jarī hoye | tarī mudala vedu mīci āheṃ | āṇi to vidhānāteṃ jayā viye | to kratuhī mīci || 265 ||

मग तया कर्मापासूनि बरवा । जो सांगोपांगु आघवा । यज्ञु प्रगटे पांडवा । तोही मी गा ॥ २६६ ॥

maga tayā karmāpāsūni baravā | jo sāṃgopāṃgu āghavā | yajñu pragaṭe pāṃḍavā | tohī mī gā || 266 ||

स्वाहा मी स्वधा । सोमादि औषधी विविधा । आज्य मी समिधा । मंत्रु मी हवि ॥ २६७ ॥

svāhā mī svadhā | somādi auṣadhī vividhā | ājya mī samidhā | maṃtru mī havi || 267 ||

होता मी हवन कीजे । तेथ अग्नि तो स्वरुप माझें । आणि हुतक वस्तू जें जें । तेही मीचि ॥ २६८ ॥

hotā mī havana kīje | tetha agni to svarupa mājheṃ | āṇi hutaka vastū jeṃ jeṃ | tehī mīci || 268 ||

पैं जयाचेनि अंगेसंगें । इये प्रकृतीस्तव अष्टांगे । जन्म पाविजत असे जगें । तो पिता मी गा ॥ २६९ ॥

paiṃ jayāceni aṃgesaṃgeṃ | iye prakṛtīstava aṣṭāṃge | janma pāvijata ase jageṃ | to pitā mī gā || 269 ||

अर्धनारीनटेश्वरीं । जो पुरुष तोचि नारी । तेविं मी चराचरीं । माताही होय ॥ २७० ॥

ardhanārīnaṭeśvarīṃ | jo puruṣa toci nārī | teviṃ mī carācarīṃ | mātāhī hoya || 270 ||

आणि जाहालें जग जेथ राहे । जेंणे जित वाढत आहे । तें मीचि वाचूनि नोहे । आन निरुतें ॥ २७१ ॥

āṇi jāhāleṃ jaga jetha rāhe | jeṃṇe jita vāḍhata āhe | teṃ mīci vācūni nohe | āna niruteṃ || 271 ||

इयें प्रकृतिपुरुषें दोन्ही । उपजलीं जयाचिया अमनमनीं । तो पितामह त्रिभुवनीं । विश्वाचा मी ॥ २७२ ॥

iyeṃ prakṛtipuruṣeṃ donhī | upajalīṃ jayāciyā amanamanīṃ | to pitāmaha tribhuvanīṃ | viśvācā mī || 272 ||

आणि आघवेयां जाणणेयांचिया वाटा । जया गांवा येती गा सुभटा । जे वेदांचियां चोहटां । वेद्य जें म्हणिजे ॥ २७३ ॥

āṇi āghaveyāṃ jāṇaṇeyāṃciyā vāṭā | jayā gāṃvā yetī gā subhaṭā | je vedāṃciyāṃ cohaṭāṃ | vedya jeṃ mhaṇije || 273 ||

जेथ नाना मतां बुझावणी जाहाली । एकमेकां शास्त्रांची अनोळखी फिटली । चुकलीं ज्ञानें जेथ मिळों आलीं । जे पवित्र म्हणिजे ॥ २७४ ॥

jetha nānā matāṃ bujhāvaṇī jāhālī | ekamekāṃ śāstrāṃcī anoḷakhī phiṭalī | cukalīṃ jñāneṃ jetha miḷoṃ ālīṃ | je pavitra mhaṇije || 274 ||

पै ब्रह्मबीजा जाहला अंकुरु । घोषध्वनीनादाकारु । तयांचें गा भुवन जो ॐकारु । तोही मी गा ॥ २७५ ॥

pai brahmabījā jāhalā aṃkuru | ghoṣadhvanīnādākāru | tayāṃceṃ gā bhuvana jo oṃkāru | tohī mī gā || 275 ||

जया ॐकाराचिये कुशी । अक्षरें होती अउमकारेंसीं । जियें उपजत वेदेंसीं । उठलीं तिन्हीं ॥ २७६ ॥

jayā oṃkārāciye kuśī | akṣareṃ hotī aumakāreṃsīṃ | jiyeṃ upajata vedeṃsīṃ | uṭhalīṃ tinhīṃ || 276 ||

म्हणोनि ऋग्यजुःसामु । हे तिन्ही म्हणे मी आत्मारामु । एंव मीचि कुलक्रमु । शब्दब्रह्माचा ॥ २७७ ॥

mhaṇoni ṛgyajuḥsāmu | he tinhī mhaṇe mī ātmārāmu | eṃva mīci kulakramu | śabdabrahmācā || 277 ||

हें चराचर आघवें । जिये प्रकृती आंत साठवे । ते शिणली जेथ विसवे । ते परमगती मी ॥ २७८ ॥

heṃ carācara āghaveṃ | jiye prakṛtī āṃta sāṭhave | te śiṇalī jetha visave | te paramagatī mī || 278 ||

आणि जयाचेनि प्रकृति जिये । जेणें अधिष्ठिली विश्व विये । जो येऊनि प्रकृती इये । गुणातें भोगी ॥ २७९ ॥

āṇi jayāceni prakṛti jiye | jeṇeṃ adhiṣṭhilī viśva viye | jo yeūni prakṛtī iye | guṇāteṃ bhogī || 279 ||

तो विश्वश्रियेचा भर्ता । मीचि गा पंडुसुता । मी गोसावी समस्ता । त्रैलोक्याचा ॥ २८० ॥

to viśvaśriyecā bhartā | mīci gā paṃḍusutā | mī gosāvī samastā | trailokyācā || 280 ||

आकाशें सर्वत्र वसावें । वायूनें नावभरी उगें नसावें । पावकें दहावें । वर्षावें जळें ॥ २८१ ॥

ākāśeṃ sarvatra vasāveṃ | vāyūneṃ nāvabharī ugeṃ nasāveṃ | pāvakeṃ dahāveṃ | varṣāveṃ jaḷeṃ || 281 ||

पर्वतीं बैसका न संडावी । समुद्रीं रेखा नोलांडावी । पृथ्वीया भूतें वाहावीं । हे आज्ञा माझी ॥ २८२ ॥

parvatīṃ baisakā na saṃḍāvī | samudrīṃ rekhā nolāṃḍāvī | pṛthvīyā bhūteṃ vāhāvīṃ | he ājñā mājhī || 282 ||

म्या बोलविल्या वेदु बोले । म्यां चालविल्या सूर्यु चाले । म्यां हालविल्या प्राणु हाले । जो जगातें चाळिता ॥ २८३ ॥

myā bolavilyā vedu bole | myāṃ cālavilyā sūryu cāle | myāṃ hālavilyā prāṇu hāle | jo jagāteṃ cāḷitā || 283 ||

मियांचि नियमिलासांता । काळु ग्रासितसे भूतां । इयें म्हणियागतें पंडुसुता । सकळें जयाचीं ॥ २८४ ॥

miyāṃci niyamilāsāṃtā | kāḷu grāsitase bhūtāṃ | iyeṃ mhaṇiyāgateṃ paṃḍusutā | sakaḷeṃ jayācīṃ || 284 ||

ऐसा जो समर्थु । तो मी जगाचा नाथु । आणि गगनाऐसा साक्षिभूतु । तोहि मीचि ॥ २८५ ॥

aisā jo samarthu | to mī jagācā nāthu | āṇi gaganāaisā sākṣibhūtu | tohi mīci || 285 ||

इहीं नामरुपीं आघवा । जो भरला असे पांडवा । आणि नामरुपांहि वोल्हावा । आपणचि जो ॥ २८६ ॥

ihīṃ nāmarupīṃ āghavā | jo bharalā ase pāṃḍavā | āṇi nāmarupāṃhi volhāvā | āpaṇaci jo || 286 ||

जैसे जळाचे कल्लोळ । आणि कल्लोळ आथी जळ । ऐसेनि वसवितसे सकळ । तो निवासु मी ॥ २८७ ॥

jaise jaḷāce kalloḷa | āṇi kalloḷa āthī jaḷa | aiseni vasavitase sakaḷa | to nivāsu mī || 287 ||

जो मज होय अनन्य शरण । त्याचें निवारीं मी जन्म मरण । यालागीं शरणागता शरण्य । मीचि एकु ॥ २८८ ॥

jo maja hoya ananya śaraṇa | tyāceṃ nivārīṃ mī janma maraṇa | yālāgīṃ śaraṇāgatā śaraṇya | mīci eku || 288 ||

मीचि एक अनेकपणें । वेगळालेनि प्रकृतीगुणें । जीत जगाचेनि प्राणें । वर्तत असे ॥ २८९ ॥

mīci eka anekapaṇeṃ | vegaḷāleni prakṛtīguṇeṃ | jīta jagāceni prāṇeṃ | vartata ase || 289 ||

जैसा समुद्र थिल्लर न म्हणतां । भलतेथ बिंबे सविता । तैसा ब्रह्मादि सर्वां भूता । सुहृद तो मी ॥ २९० ॥

jaisā samudra thillara na mhaṇatāṃ | bhalatetha biṃbe savitā | taisā brahmādi sarvāṃ bhūtā | suhṛda to mī || 290 ||

मीचि गा पांडवा । या त्रिभुवनासी वोलावा । सृष्टिक्षयप्रभावा । मूळ तें मी ॥ २९१ ॥

mīci gā pāṃḍavā | yā tribhuvanāsī volāvā | sṛṣṭikṣayaprabhāvā | mūḷa teṃ mī || 291 ||

बीज शाखांतें प्रसवे । मग तें रुखपण बीजीं सामावे । तैसे संकल्पें होय आघवें । पाठीं संकल्पीं मिळे ॥ २९२ ॥

bīja śākhāṃteṃ prasave | maga teṃ rukhapaṇa bījīṃ sāmāve | taise saṃkalpeṃ hoya āghaveṃ | pāṭhīṃ saṃkalpīṃ miḷe || 292 ||

ऐसें जगाचें बीज जो संकल्पु । अव्यक्त वासनारुपु । तया कल्पांतीं जेथ निक्षेपु । होय तें मी ॥ २९३ ॥

aiseṃ jagāceṃ bīja jo saṃkalpu | avyakta vāsanārupu | tayā kalpāṃtīṃ jetha nikṣepu | hoya teṃ mī || 293 ||

इयें नामरुपें लोटती । वर्णव्यक्ती आटती । जातींचे भेद फिटती । जैं आकाश नाहीं ॥ २९४ ॥

iyeṃ nāmarupeṃ loṭatī | varṇavyaktī āṭatī | jātīṃce bheda phiṭatī | jaiṃ ākāśa nāhīṃ || 294 ||

तैं संकल्पु वासनासंस्कार । माघौतें रचावया आकार । जेथ राहोनि असती अमर । तें निधान मी ॥ २९५ ॥

taiṃ saṃkalpu vāsanāsaṃskāra | māghauteṃ racāvayā ākāra | jetha rāhoni asatī amara | teṃ nidhāna mī || 295 ||

मी सूर्याचेनि वेषें । तपें तैं हें शोषे । पाठीं इंद्र होऊनि वर्षें । तैं पुढती भरे ॥ २९६ ॥

mī sūryāceni veṣeṃ | tapeṃ taiṃ heṃ śoṣe | pāṭhīṃ iṃdra hoūni varṣeṃ | taiṃ puḍhatī bhare || 296 ||

अग्नि काष्ठें खाये । तें काष्ठचि अग्नि होये । तेवि मरतें मारितें पाहें । स्वरुप माझें ॥ २९७ ॥

agni kāṣṭheṃ khāye | teṃ kāṣṭhaci agni hoye | tevi marateṃ māriteṃ pāheṃ | svarupa mājheṃ || 297 ||

यालागीं मृत्यूचां भागीं जें जें । तेंही पैं रुप माझें । आणि न मरतें तंव सहजें । अविनाशु मी ॥ २९८ ॥

yālāgīṃ mṛtyūcāṃ bhāgīṃ jeṃ jeṃ | teṃhī paiṃ rupa mājheṃ | āṇi na marateṃ taṃva sahajeṃ | avināśu mī || 298 ||

आता बहु बोलोनि सांगावें । तें एकिहेळां घे पां आघवें । तरी सतासतही जाणावें । मीचि पैं गा ॥ २९९ ॥

ātā bahu boloni sāṃgāveṃ | teṃ ekiheḷāṃ ghe pāṃ āghaveṃ | tarī satāsatahī jāṇāveṃ | mīci paiṃ gā || 299 ||

म्हणोनि अर्जुना मी नसें । ऐसा कवणु ठाव असे । परि प्राणियांचें दैव कैसे । जे न देखती मातें ॥ ३०० ॥

mhaṇoni arjunā mī naseṃ | aisā kavaṇu ṭhāva ase | pari prāṇiyāṃceṃ daiva kaise | je na dekhatī māteṃ || 300 ||

तरंग पाणियेंवीण सुकती । रश्मि वातीवीण न देखती । तैसे मीचि ते मी नव्हती । विस्मो देखे ॥ ३०१ ॥

taraṃga pāṇiyeṃvīṇa sukatī | raśmi vātīvīṇa na dekhatī | taise mīci te mī navhatī | vismo dekhe || 301 ||

हें आतबाहेर मियां कोंदलें । जग निखिल माझेंचि वोतिलें । कीं कैसें कर्म तयां आलें । जे मींचि नाही म्हणती ॥ ३०२ ॥

heṃ ātabāhera miyāṃ koṃdaleṃ | jaga nikhila mājheṃci votileṃ | kīṃ kaiseṃ karma tayāṃ āleṃ | je mīṃci nāhī mhaṇatī || 302 ||

परि अमृतकुहां पडिजे । कां आपणयातें कडिये काढिजे । ऐसें आथी काय कीजे । अप्राप्तासि ॥ ३०३ ॥

pari amṛtakuhāṃ paḍije | kāṃ āpaṇayāteṃ kaḍiye kāḍhije | aiseṃ āthī kāya kīje | aprāptāsi || 303 ||

ग्रासा एका अन्नासाठीं । अंधु धांवताहे किरीटी । आडळला चिंतामणि पायें लोटी । आंधळेपणे ॥ ३०४ ॥

grāsā ekā annāsāṭhīṃ | aṃdhu dhāṃvatāhe kirīṭī | āḍaḷalā ciṃtāmaṇi pāyeṃ loṭī | āṃdhaḷepaṇe || 304 ||

तैसें ज्ञान जैं सांडुनि जाये । तैं ऐसी हे दशा आहे । म्हणोनि कीजे तें केलें नोहे । ज्ञानेंवीण ॥ ३०५ ॥

taiseṃ jñāna jaiṃ sāṃḍuni jāye | taiṃ aisī he daśā āhe | mhaṇoni kīje teṃ keleṃ nohe | jñāneṃvīṇa || 305 ||

आंधळेया गरुडाचे पांख आहाती । ते कवणा उपेगा जाती । तैसें सत्कर्माचे उपखे ठाती । ज्ञानेंवीण ॥ ३०६ ॥

āṃdhaḷeyā garuḍāce pāṃkha āhātī | te kavaṇā upegā jātī | taiseṃ satkarmāce upakhe ṭhātī | jñāneṃvīṇa || 306 ||

देख पां गा किरीटी । आश्रमधर्माचिया राहाटी । विधिमार्गा कसवटी । जे आपणचि होती ॥ ३०७ ॥

dekha pāṃ gā kirīṭī | āśramadharmāciyā rāhāṭī | vidhimārgā kasavaṭī | je āpaṇaci hotī || 307 ||

यजन करितां कौतुकें । तिहीं वेदांचा माथा तुके । क्रिया फळेंसि उभी ठाके । पुढां जयां ॥ ३०८ ॥

yajana karitāṃ kautukeṃ | tihīṃ vedāṃcā māthā tuke | kriyā phaḷeṃsi ubhī ṭhāke | puḍhāṃ jayāṃ || 308 ||

ऐसे दीक्षित जे सोमप । जे आपणचि यज्ञाचें स्वरुप । तींहीं तया पुण्याचेनि नांवें पाप । जोडिलें देखें ॥ ३०९ ॥

aise dīkṣita je somapa | je āpaṇaci yajñāceṃ svarupa | tīṃhīṃ tayā puṇyāceni nāṃveṃ pāpa | joḍileṃ dekheṃ || 309 ||

जे श्रुतित्रयांते जाणोनि । शतवरी यज्ञ करुनि । यजिलिया मातें चुकोनि । स्वर्गु वरिती ॥ ३१० ॥

je śrutitrayāṃte jāṇoni | śatavarī yajña karuni | yajiliyā māteṃ cukoni | svargu varitī || 310 ||

जैसें कल्पतरुतळवटीं । बैसोनि झोळिये पाडी गांठी । मग निदैव निघे किरीटी । दैन्यचि करुं ॥ ३११ ॥

jaiseṃ kalpatarutaḷavaṭīṃ | baisoni jhoḷiye pāḍī gāṃṭhī | maga nidaiva nighe kirīṭī | dainyaci karuṃ || 311 ||

तैसे शतक्रतूं यजिलें मातें । कीं ईप्सिताति स्वर्गसुखांतें । आतां पुण्य कीं हें निरुतें । पाप नोहे ॥ ३१२ ॥

taise śatakratūṃ yajileṃ māteṃ | kīṃ īpsitāti svargasukhāṃteṃ | ātāṃ puṇya kīṃ heṃ niruteṃ | pāpa nohe || 312 ||

म्हणोनि मजवीण पाविजे स्वर्गु । तो अज्ञानाचा पुण्यमार्गु । ज्ञानिये तयातें उपसर्गु । हानि म्हणती ॥ ३१३ ॥

mhaṇoni majavīṇa pāvije svargu | to ajñānācā puṇyamārgu | jñāniye tayāteṃ upasargu | hāni mhaṇatī || 313 ||

एऱ्हवीं तरी नरकींचें दुःख । पावोनि स्वर्गा नाम कीं सुख । वांचूनि नित्यानंद गा निर्दोष । तें स्वरुप माझें ॥ ३१४ ॥

eऱhavīṃ tarī narakīṃceṃ duḥkha | pāvoni svargā nāma kīṃ sukha | vāṃcūni nityānaṃda gā nirdoṣa | teṃ svarupa mājheṃ || 314 ||

मज येतां पैं सुभटा । या द्विविधा गा अव्हांटा । स्वर्गु नरकु या वाटा । चोरांचिया ॥ ३१५ ॥

maja yetāṃ paiṃ subhaṭā | yā dvividhā gā avhāṃṭā | svargu naraku yā vāṭā | corāṃciyā || 315 ||

स्वर्गा पुण्यात्मकें पापें येईजे । पापात्मकें पापें नरका जाइजे । मग मातें जेणें पाविजे । तें शुद्ध पुण्य ॥ ३१६ ॥

svargā puṇyātmakeṃ pāpeṃ yeīje | pāpātmakeṃ pāpeṃ narakā jāije | maga māteṃ jeṇeṃ pāvije | teṃ śuddha puṇya || 316 ||

आणि मजचिमाजीं असतां । जेणें मी दूरी होय पांडुसुता । तें पुण्य ऐसें म्हणतां । जीभ न तुटे काई ॥ ३१७ ॥

āṇi majacimājīṃ asatāṃ | jeṇeṃ mī dūrī hoya pāṃḍusutā | teṃ puṇya aiseṃ mhaṇatāṃ | jībha na tuṭe kāī || 317 ||

परि हें असो आतां प्रस्तुत । ऐकें यापरि ते दीक्षित । यजुनि मातें याचित । स्वर्गभोगु ॥ ३१८ ॥

pari heṃ aso ātāṃ prastuta | aikeṃ yāpari te dīkṣita | yajuni māteṃ yācita | svargabhogu || 318 ||

मग मी न पविजे ऐसें । जें पापरुप पुण्य असे । तेणें लाधलेनि सौरसें । स्वर्गा येती ॥ ३१९ ॥

maga mī na pavije aiseṃ | jeṃ pāparupa puṇya ase | teṇeṃ lādhaleni sauraseṃ | svargā yetī || 319 ||

जेथ अमरत्व हेंचि सिंहासन । ऐरावतासारिखें वाहन । राजधानीभुवन । अमरावती ॥ ३२० ॥

jetha amaratva heṃci siṃhāsana | airāvatāsārikheṃ vāhana | rājadhānībhuvana | amarāvatī || 320 ||

जेथ महासिद्धींची भांडारें । अमृताचीं कोठारें । जियें गांवीं खिल्लारें । कामधेनूंचीं ॥ ३२१ ॥

jetha mahāsiddhīṃcī bhāṃḍāreṃ | amṛtācīṃ koṭhāreṃ | jiyeṃ gāṃvīṃ khillāreṃ | kāmadhenūṃcīṃ || 321 ||

जेथ वोळगे देव पाइका । सैघं चिंतामणीचिया भूमिका । विनोदवनवाटिका । सुरतरुंचिया ॥ ३२२ ॥

jetha voḷage deva pāikā | saighaṃ ciṃtāmaṇīciyā bhūmikā | vinodavanavāṭikā | surataruṃciyā || 322 ||

गंधर्वगान गाणीं । जेथ रंभेऐशिया नाचणी । उर्वशी मुख्य विलासिनी । अंतौरिया ॥ ३२३ ॥

gaṃdharvagāna gāṇīṃ | jetha raṃbheaiśiyā nācaṇī | urvaśī mukhya vilāsinī | aṃtauriyā || 323 ||

मदन वोळगे शेजारे । जेथ चंद्र शिंपे सांबरें । पवना ऐसें म्हणियारें । धांवणें जेथ ॥ ३२४ ॥

madana voḷage śejāre | jetha caṃdra śiṃpe sāṃbareṃ | pavanā aiseṃ mhaṇiyāreṃ | dhāṃvaṇeṃ jetha || 324 ||

पैं बृहस्पति आपण । ऐसे स्वस्तीश्रियेचे ब्राह्मण । ताटियेचे सुरगण । विकार जेथें ॥ ३२५ ॥

paiṃ bṛhaspati āpaṇa | aise svastīśriyece brāhmaṇa | tāṭiyece suragaṇa | vikāra jetheṃ || 325 ||

लोकपाळरांगेचे । राउत जिये पदीचे । उचैःश्रवा खांचे । खोलणिये ।। ३२६ ॥

lokapāḷarāṃgece | rāuta jiye padīce | ucaiḥśravā khāṃce | kholaṇiye || 326 ||

हें बहु असो जे ऐसे । भोग इंद्रसुखासरिसे । ते भोगिजती जंव असे । पुण्यलेशु ॥ ३२७ ॥

heṃ bahu aso je aise | bhoga iṃdrasukhāsarise | te bhogijatī jaṃva ase | puṇyaleśu || 327 ||

मग तया पुण्याची पाउटी सरे । सवेंचि इंद्रपणाची उटी उतरे । आणि येऊं लागती माघारें । मृत्युलोका ॥ ३२८ ॥

maga tayā puṇyācī pāuṭī sare | saveṃci iṃdrapaṇācī uṭī utare | āṇi yeūṃ lāgatī māghāreṃ | mṛtyulokā || 328 ||

जैसा वेश्याभोगीं कवडा वेंचे । मग दारही चेपूं न ये तियेचें । तैसें लाजिरवाणें दीक्षितांचें । काय सांगो ॥ ३२९ ॥

jaisā veśyābhogīṃ kavaḍā veṃce | maga dārahī cepūṃ na ye tiyeceṃ | taiseṃ lājiravāṇeṃ dīkṣitāṃceṃ | kāya sāṃgo || 329 ||

एवं थितिया मातें चुकले । जीहीं पुण्यें स्वर्ग कामिले । तयां अमरपण तें वावों जालें । आतां मृत्युलोकु ॥ ३३० ॥

evaṃ thitiyā māteṃ cukale | jīhīṃ puṇyeṃ svarga kāmile | tayāṃ amarapaṇa teṃ vāvoṃ jāleṃ | ātāṃ mṛtyuloku || 330 ||

मातेचिया उदरकुहरीं । पचूनि विष्ठेचां दाथरीं । उकडूनि नवमासवरी । जन्मजन्मोनि मरती ॥ ३३१ ॥

māteciyā udarakuharīṃ | pacūni viṣṭhecāṃ dātharīṃ | ukaḍūni navamāsavarī | janmajanmoni maratī || 331 ||

अगा स्वप्नीं निधान फावे । परि चेइलिया हारपे आघवें । तैसें स्वर्गसुख जाणावें । वेदज्ञाचें ॥ ३३२ ॥

agā svapnīṃ nidhāna phāve | pari ceiliyā hārape āghaveṃ | taiseṃ svargasukha jāṇāveṃ | vedajñāceṃ || 332 ||

अर्जुना वेदु जऱ्ही जाहला । तरी मातें नेणतां वायां गेला । कणु सांडूनि उपणिला । कोंडा जैसा ॥ ३३३ ॥

arjunā vedu jaऱhī jāhalā | tarī māteṃ neṇatāṃ vāyāṃ gelā | kaṇu sāṃḍūni upaṇilā | koṃḍā jaisā || 333 ||

म्हणऊनि मज एकेंविण । हे त्रयीधर्म अकारण । आतां मातें जाणोनि कांहीं नेण । तूं सुखिया होसी ॥ ३३४ ॥

mhaṇaūni maja ekeṃviṇa | he trayīdharma akāraṇa | ātāṃ māteṃ jāṇoni kāṃhīṃ neṇa | tūṃ sukhiyā hosī || 334 ||

पैं सर्वभावेंसी उखितें । जे वोपिले मज चित्तें । जैसा गर्भगोळु उद्यमातें । कोणाही नेणे ॥ ३३५ ॥

paiṃ sarvabhāveṃsī ukhiteṃ | je vopile maja citteṃ | jaisā garbhagoḷu udyamāteṃ | koṇāhī neṇe || 335 ||

तैसा मीवाचूनि कांही । आणिक गोमटेंचि नाहीं । मजचि नाम पाहीं । जिणेया ठेविलें ॥ ३३६ ॥

taisā mīvācūni kāṃhī | āṇika gomaṭeṃci nāhīṃ | majaci nāma pāhīṃ | jiṇeyā ṭhevileṃ || 336 ||

ऐसे अनन्यगतिकें चित्तें । चिंतितसांते मातें । जे उपासिती तयांतें । मीचि सेवीं ॥ ३३७ ॥

aise ananyagatikeṃ citteṃ | ciṃtitasāṃte māteṃ | je upāsitī tayāṃteṃ | mīci sevīṃ || 337 ||

ते एकवटूनि जिये क्षणीं । अनुसरले गा माझिये वाहणी । तेव्हांचि तयांची चिंतवणी । मजचि पडली ॥ ३३८ ॥

te ekavaṭūni jiye kṣaṇīṃ | anusarale gā mājhiye vāhaṇī | tevhāṃci tayāṃcī ciṃtavaṇī | majaci paḍalī || 338 ||

मग तीहीं जें जें करावे । तें मजचि पडिलें आघवें । जैशी अजातपक्षांचेनि जीवें । पक्षिणी जिये ॥ ३३९ ॥

maga tīhīṃ jeṃ jeṃ karāve | teṃ majaci paḍileṃ āghaveṃ | jaiśī ajātapakṣāṃceni jīveṃ | pakṣiṇī jiye || 339 ||

आपुली तहानभूक नेणे । तान्हया निकें तें माउलीसीचि करणें । तैसे अनुसरले जे मज प्राणें । तयांचेन काइसेनिहि न लजें मी ॥ ३४० ॥

āpulī tahānabhūka neṇe | tānhayā nikeṃ teṃ māulīsīci karaṇeṃ | taise anusarale je maja prāṇeṃ | tayāṃcena kāisenihi na lajeṃ mī || 340 ||

तया माझिया सायुज्याची चाड । तरि तेंचि पुरवीं कोड । कां सेवा म्हणती तरी आड । प्रेम सुयें ॥ ३४१ ॥

tayā mājhiyā sāyujyācī cāḍa | tari teṃci puravīṃ koḍa | kāṃ sevā mhaṇatī tarī āḍa | prema suyeṃ || 341 ||

ऐसा मनीं जो जो भावो । तो तो पुढां पुढां लागें तयां देवों । आणि दिधलियाचा निर्वाहो । तोहि मीचि करीं ॥ ३४२ ॥

aisā manīṃ jo jo bhāvo | to to puḍhāṃ puḍhāṃ lāgeṃ tayāṃ devoṃ | āṇi didhaliyācā nirvāho | tohi mīci karīṃ || 342 ||

हा योगक्षेमु आघवा । तयांचा मजचि पडिला पांडवा । जयांचियां सर्वभावां । आश्रयो मी ॥ ३४३ ॥

hā yogakṣemu āghavā | tayāṃcā majaci paḍilā pāṃḍavā | jayāṃciyāṃ sarvabhāvāṃ | āśrayo mī || 343 ||

आतां आणिकही संप्रदायें । परि मातें नेणती समवायें । जे अग्नि-इंद्र-सूर्य-सोमाये । म्हणऊनि यजिती ॥ ३४४ ॥

ātāṃ āṇikahī saṃpradāyeṃ | pari māteṃ neṇatī samavāyeṃ | je agni-iṃdra-sūrya-somāye | mhaṇaūni yajitī || 344 ||

तेंही कीर मातेंचि होये । कां जे हें आघवें मीचि आहें । परि ते भजती उजरी नव्हे । विषम पडे ॥ ३४५ ॥

teṃhī kīra māteṃci hoye | kāṃ je heṃ āghaveṃ mīci āheṃ | pari te bhajatī ujarī navhe | viṣama paḍe || 345 ||

पाहे पां शाखा पल्लव वृक्षाचे । हे काय नव्हती एकाचि बीजाचे । परि पाणी घेणें मुळाचें । तें मुळींचि घापे ॥ ३४६ ॥

pāhe pāṃ śākhā pallava vṛkṣāce | he kāya navhatī ekāci bījāce | pari pāṇī gheṇeṃ muḷāceṃ | teṃ muḷīṃci ghāpe || 346 ||

कां दहाहीं इंद्रियें आहाती । इयें जरी एकेचि देहींचीं होती । आणि इहीं सेविले विषयो जाती । एकाचि ठाया ॥ ३४७ ॥

kāṃ dahāhīṃ iṃdriyeṃ āhātī | iyeṃ jarī ekeci dehīṃcīṃ hotī | āṇi ihīṃ sevile viṣayo jātī | ekāci ṭhāyā || 347 ||

तरि करोनि रससोय बरवी । कानीं केविं भरावी । फुलें आणोनि बांधावीं । डोळां केविं ॥ ३४८ ॥

tari karoni rasasoya baravī | kānīṃ keviṃ bharāvī | phuleṃ āṇoni bāṃdhāvīṃ | ḍoḷāṃ keviṃ || 348 ||

तो रसु तो मुखेंचि सेवावा । परिमळु तो घ्राणेंचि घ्यावा । तैसा मी तो यजावा । मीचि म्हणोनि ॥ ३४९ ॥

to rasu to mukheṃci sevāvā | parimaḷu to ghrāṇeṃci ghyāvā | taisā mī to yajāvā | mīci mhaṇoni || 349 ||

येर मातें नेणोनि भजन । तें वायांचि गा आनेंआन । म्हणोनि कर्माचे डोळे ज्ञान । तें निर्दोष होआवें ॥ ३५० ॥

yera māteṃ neṇoni bhajana | teṃ vāyāṃci gā āneṃāna | mhaṇoni karmāce ḍoḷe jñāna | teṃ nirdoṣa hoāveṃ || 350 ||

एऱ्हवीं पाहें पां पंडुसुता । या यज्ञोपहारां समस्तां । मीवांचूनि भोक्ता । कवणु आहे ॥ ३५१ ॥

eऱhavīṃ pāheṃ pāṃ paṃḍusutā | yā yajñopahārāṃ samastāṃ | mīvāṃcūni bhoktā | kavaṇu āhe || 351 ||

मी सकळां यज्ञांचा आदि । आणि यजना या मीचि अवधि । कीं मातें चुकोनि दुर्बुद्धि । देवां भजले ॥ ३५२ ॥

mī sakaḷāṃ yajñāṃcā ādi | āṇi yajanā yā mīci avadhi | kīṃ māteṃ cukoni durbuddhi | devāṃ bhajale || 352 ||

गंगेचे उदक गंगे जैसें । अर्पिंजे देवपित्तरोद्देशें । माझे मज देती तैसें । परि आनानीं भावीं ॥ ३५३ ॥

gaṃgece udaka gaṃge jaiseṃ | arpiṃje devapittaroddeśeṃ | mājhe maja detī taiseṃ | pari ānānīṃ bhāvīṃ || 353 ||

म्हणऊनि ते पार्था । मातें न पवतीचि सर्वथा । मग मनीं वाहिली जे आस्था । तेथ आले ॥ ३५४ ॥

mhaṇaūni te pārthā | māteṃ na pavatīci sarvathā | maga manīṃ vāhilī je āsthā | tetha āle || 354 ||

मनें वाचा करणीं । जयांचीं भजनें देवांचिया वाहणी । ते शरीर जातियेक्षणीं । देवचि जाले ॥ ३५५ ॥

maneṃ vācā karaṇīṃ | jayāṃcīṃ bhajaneṃ devāṃciyā vāhaṇī | te śarīra jātiyekṣaṇīṃ | devaci jāle || 355 ||

अथवा पितरांचीं व्रतें । वाहती जयांचीं चित्तें । जीवित सरलिया तयांतें । पितृत्व वरी ॥ ३५६ ॥

athavā pitarāṃcīṃ vrateṃ | vāhatī jayāṃcīṃ citteṃ | jīvita saraliyā tayāṃteṃ | pitṛtva varī || 356 ||

कां क्षुद्रदेवतादि भूतें । तियेंचि जयांचीं परमदैवतें । जींहीं अभिचारिकीं तयांतें । उपासिलें ॥ ३५७ ॥

kāṃ kṣudradevatādi bhūteṃ | tiyeṃci jayāṃcīṃ paramadaivateṃ | jīṃhīṃ abhicārikīṃ tayāṃteṃ | upāsileṃ || 357 ||

तयां देहांची जवनिक फिटली । आणि भूतत्वाची प्राप्ती जाहली । एवं संकल्पवशें फळलीं । कर्में तयां ॥ ३५८ ॥

tayāṃ dehāṃcī javanika phiṭalī | āṇi bhūtatvācī prāptī jāhalī | evaṃ saṃkalpavaśeṃ phaḷalīṃ | karmeṃ tayāṃ || 358 ||

मग मीचि डोळां देखिला । जींहीं कानीं मीचि ऐकिला । मनीं मी भाविला । वानिला वाचा ॥ ३५९ ॥

maga mīci ḍoḷāṃ dekhilā | jīṃhīṃ kānīṃ mīci aikilā | manīṃ mī bhāvilā | vānilā vācā || 359 ||

सर्वांगीं सर्वाठायीं । मीचि नमस्कारिला जिहीं । दानपुण्यादिकें जें कांहीं । तें माझियाचि मोहरा ॥ ३६० ॥

sarvāṃgīṃ sarvāṭhāyīṃ | mīci namaskārilā jihīṃ | dānapuṇyādikeṃ jeṃ kāṃhīṃ | teṃ mājhiyāci moharā || 360 ||

जिहीं मातेंचि अध्ययन केलें । जे आंतबाहेर मियांचि धाले । जयांचे जीवित्व जोडलें । मजचिलागीं ॥ ३६१ ॥

jihīṃ māteṃci adhyayana keleṃ | je āṃtabāhera miyāṃci dhāle | jayāṃce jīvitva joḍaleṃ | majacilāgīṃ || 361 ||

जे अहंकारु वाहत आंगीं । आम्ही हरीचे भूषावयालागीं । जे लोभिये एकचि जगीं । माझेनि लोभें ॥ ३६२ ॥

je ahaṃkāru vāhata āṃgīṃ | āmhī harīce bhūṣāvayālāgīṃ | je lobhiye ekaci jagīṃ | mājheni lobheṃ || 362 ||

जे माझेनि कामें सकाम । जे माझेनि प्रेमें सप्रेम । जे माझिया भुली सभ्रम । नेणती लोक ॥ ३६३ ॥

je mājheni kāmeṃ sakāma | je mājheni premeṃ saprema | je mājhiyā bhulī sabhrama | neṇatī loka || 363 ||

जयांचीं जाणती मज शास्त्रें । मी जोडें जयाचेनि मंत्रें । ऐसे जे चेष्टामात्रें । भजले मज ॥ ३६४ ॥

jayāṃcīṃ jāṇatī maja śāstreṃ | mī joḍeṃ jayāceni maṃtreṃ | aise je ceṣṭāmātreṃ | bhajale maja || 364 ||

ते मरणाऐलीचकडे । मज मिळोनि गेले फुडे । मग मरणीं आणिकीकडे । जातील केविं ॥ ३६५ ॥

te maraṇāailīcakaḍe | maja miḷoni gele phuḍe | maga maraṇīṃ āṇikīkaḍe | jātīla keviṃ || 365 ||

म्हणोनि मद्याजी जे जाहाले । ते माझिया सायुज्या आले । जिहीं उपचारमिषें दिधलें । आपणपें मज ॥ ३६६ ॥

mhaṇoni madyājī je jāhāle | te mājhiyā sāyujyā āle | jihīṃ upacāramiṣeṃ didhaleṃ | āpaṇapeṃ maja || 366 ||

पैं अर्जुना माझां ठायीं । आपणपेवीण सौरसु नाहीं । मी उपचारीं कवणाही । नाकळें गा ॥ ३६७ ॥

paiṃ arjunā mājhāṃ ṭhāyīṃ | āpaṇapevīṇa saurasu nāhīṃ | mī upacārīṃ kavaṇāhī | nākaḷeṃ gā || 367 ||

एथ जाणिव करी तोचि नेणे । आथिलेंपण मिरवी तेंचि उणें । आम्ही जाहलों ऐसें जो म्हणे । तो कांहींचि नव्हे ॥ ३६८ ॥

etha jāṇiva karī toci neṇe | āthileṃpaṇa miravī teṃci uṇeṃ | āmhī jāhaloṃ aiseṃ jo mhaṇe | to kāṃhīṃci navhe || 368 ||

अथवा यज्ञदानादि किरीटी । कां तपें हन जे हुटहुटी । ते तृणा एकासाठीं । न सरे एथ ॥ ३६९ ॥

athavā yajñadānādi kirīṭī | kāṃ tapeṃ hana je huṭahuṭī | te tṛṇā ekāsāṭhīṃ | na sare etha || 369 ||

पाहें पां जाणिवेचेनि बळें । कोण्ही वेदापासूनि असे आगळें । कीं शेषाहूनि तोंडागळें । बोलकें आथी ॥ ३७० ॥

pāheṃ pāṃ jāṇiveceni baḷeṃ | koṇhī vedāpāsūni ase āgaḷeṃ | kīṃ śeṣāhūni toṃḍāgaḷeṃ | bolakeṃ āthī || 370 ||

तोही आंथरुणातळवटी दडे । येरु नेति नेति म्हणोनि बहुडे । एथ सनकादिक वेडे । पिसे जाहले ॥ ३७१ ॥

tohī āṃtharuṇātaḷavaṭī daḍe | yeru neti neti mhaṇoni bahuḍe | etha sanakādika veḍe | pise jāhale || 371 ||

करितां तापसांची कडसणी । कवणु जवळां ठेविजैल शूळपाणी । तोहि अभिमानु सांडूनि पायवणी । माथां वाहे ॥ ३७२ ॥

karitāṃ tāpasāṃcī kaḍasaṇī | kavaṇu javaḷāṃ ṭhevijaila śūḷapāṇī | tohi abhimānu sāṃḍūni pāyavaṇī | māthāṃ vāhe || 372 ||

नातरी आथिलेपणें सरिसी । कवणी आहे लक्ष्मियेऐसी । श्रियेसारिखिया दासी । घरीं जियेतें ॥ ३७३ ॥

nātarī āthilepaṇeṃ sarisī | kavaṇī āhe lakṣmiyeaisī | śriyesārikhiyā dāsī | gharīṃ jiyeteṃ || 373 ||

तियां खेळतां करिती घरकुली । तयां नामें अमरपुरें जरि ठेविलीं । तरि न होती काय बाहुलीं । इंद्रादिक तयांचीं ॥ ३७४ ॥

tiyāṃ kheḷatāṃ karitī gharakulī | tayāṃ nāmeṃ amarapureṃ jari ṭhevilīṃ | tari na hotī kāya bāhulīṃ | iṃdrādika tayāṃcīṃ || 374 ||

तयां नावडोनि जेव्हां मोडती । तेव्हां महेंद्राचे रंक होती । तियां झाडां येउते जयां पाहती । ते कल्पवृक्ष ॥ ३७५ ॥

tayāṃ nāvaḍoni jevhāṃ moḍatī | tevhāṃ maheṃdrāce raṃka hotī | tiyāṃ jhāḍāṃ yeute jayāṃ pāhatī | te kalpavṛkṣa || 375 ||

ऐसें जियेचियां जवळिकां । सामर्थ्य घरींचियां पाइकां । ते लक्ष्मी मुख्यनायका । न मनेचि एथ ॥ ३७६ ॥

aiseṃ jiyeciyāṃ javaḷikāṃ | sāmarthya gharīṃciyāṃ pāikāṃ | te lakṣmī mukhyanāyakā | na maneci etha || 376 ||

मग सर्वस्वें करुनि सेवा । अभिमान सांडूनि पांडवा । ते पाय धुवावयाचिया दैवा । पात्र जाहाली ॥ ३७७ ॥

maga sarvasveṃ karuni sevā | abhimāna sāṃḍūni pāṃḍavā | te pāya dhuvāvayāciyā daivā | pātra jāhālī || 377 ||

म्हणोनि थोरपण पऱ्हांचि सांडिजे । व्युत्पत्ति आघवी विसरिजे । जैं जगा धाकुटें होइजे । तैं जवळीक माझी ॥ ३७८ ॥

mhaṇoni thorapaṇa paऱhāṃci sāṃḍije | vyutpatti āghavī visarije | jaiṃ jagā dhākuṭeṃ hoije | taiṃ javaḷīka mājhī || 378 ||

अगा सहस्त्रकिरणाचिये दिठी । पुढा चंद्रुही लोपे किरीटी । तेथ खद्योत का हुटहुटी । आपुलेनि तेजें ॥ ३७९ ॥

agā sahastrakiraṇāciye diṭhī | puḍhā caṃdruhī lope kirīṭī | tetha khadyota kā huṭahuṭī | āpuleni tejeṃ || 379 ||

तैसें लक्ष्मियेचें थोरपण न सरे । जेथ शंभूचेंही तप न पुरे । तेथ येर प्राकृत हेंदरें । केविं जाणों लाहे ॥ ३८० ॥

taiseṃ lakṣmiyeceṃ thorapaṇa na sare | jetha śaṃbhūceṃhī tapa na pure | tetha yera prākṛta heṃdareṃ | keviṃ jāṇoṃ lāhe || 380 ||

यालागीं शरीरसांडोवा कीजे । सकळगुणांचें लोण उतरिजे । संपत्तिमदु सांडिजे । कुरवंडी करुनी ॥ ३८१ ॥

yālāgīṃ śarīrasāṃḍovā kīje | sakaḷaguṇāṃceṃ loṇa utarije | saṃpattimadu sāṃḍije | kuravaṃḍī karunī || 381 ||

मग निस्सीमभावउल्हासें । मज अर्पावयाचेनि मिसें । फळ आवडे तैसें । भलतयाचें हो ॥ ३८२ ॥

maga nissīmabhāvaulhāseṃ | maja arpāvayāceni miseṃ | phaḷa āvaḍe taiseṃ | bhalatayāceṃ ho || 382 ||

भक्तु माझियाकडे दावी । आणि मी दोन्ही हात वोडवीं । मग देठुं न फेडितां सेवीं । आदरेंशी ॥ ३८३ ॥

bhaktu mājhiyākaḍe dāvī | āṇi mī donhī hāta voḍavīṃ | maga deṭhuṃ na pheḍitāṃ sevīṃ | ādareṃśī || 383 ||

पैं गा भक्तीचेनि नांवें । फूल एक मज द्यावें । तें लेखें तरि म्यां तुरंबावें । परि मुखींचि घालीं ॥ ३८४ ॥

paiṃ gā bhaktīceni nāṃveṃ | phūla eka maja dyāveṃ | teṃ lekheṃ tari myāṃ turaṃbāveṃ | pari mukhīṃci ghālīṃ || 384 ||

हें असो कायसीं फुलें । पानचि एक आवडे तें जाहलें । तें साजुकही न हो सुकलें । भलतैसें ॥ ३८५ ॥

heṃ aso kāyasīṃ phuleṃ | pānaci eka āvaḍe teṃ jāhaleṃ | teṃ sājukahī na ho sukaleṃ | bhalataiseṃ || 385 ||

परि सर्वभावें भरलें देखें । आणि भुकेला अमृतें तोखे । तैसें पत्रचि परि तेणें सुखें । आरोगूं लागें ॥ ३८६ ॥

pari sarvabhāveṃ bharaleṃ dekheṃ | āṇi bhukelā amṛteṃ tokhe | taiseṃ patraci pari teṇeṃ sukheṃ | ārogūṃ lāgeṃ || 386 ||

अथवा ऐसेंही एक घडे । जे पालाही परि न जोडे । तरि उदकाचें तंव सांकडें । नव्हेल कीं ॥ ३८७ ॥

athavā aiseṃhī eka ghaḍe | je pālāhī pari na joḍe | tari udakāceṃ taṃva sāṃkaḍeṃ | navhela kīṃ || 387 ||

तें भलतेथ निमोलें । न जोडितां आहे जोडलें । तेंचि सर्वस्व करुनि अर्पिलें । जेणें मज ॥ ३८८ ॥

teṃ bhalatetha nimoleṃ | na joḍitāṃ āhe joḍaleṃ | teṃci sarvasva karuni arpileṃ | jeṇeṃ maja || 388 ||

तेणें वैकुठापासोनि विशाळें । मजलागीं केलीं राऊळें । कौस्तुभाहोनि निर्मळें । लेणीं दिधलीं ॥ ३८९ ॥

teṇeṃ vaikuṭhāpāsoni viśāḷeṃ | majalāgīṃ kelīṃ rāūḷeṃ | kaustubhāhoni nirmaḷeṃ | leṇīṃ didhalīṃ || 389 ||

दूधाचीं शेजारें । क्षीराब्धीऐसीं मनोहरे । मजलागीं अपारें । सृजिलीं तेणें ॥ ३९० ॥

dūdhācīṃ śejāreṃ | kṣīrābdhīaisīṃ manohare | majalāgīṃ apāreṃ | sṛjilīṃ teṇeṃ || 390 ||

कर्पूर चंदन अगरु । ऐसेया सुगंधाचा महामेरु । मज हातीं लाविला दिनकरु । दीपमाळे ॥ ३९१ ॥

karpūra caṃdana agaru | aiseyā sugaṃdhācā mahāmeru | maja hātīṃ lāvilā dinakaru | dīpamāḷe || 391 ||

गरुडासारिखीं वाहनें । मज सुरतंरुचीं उद्यानें । कामधेनूंचीं गोधनें । अर्पिलीं तेणें ॥ ३९२ ॥

garuḍāsārikhīṃ vāhaneṃ | maja surataṃrucīṃ udyāneṃ | kāmadhenūṃcīṃ godhaneṃ | arpilīṃ teṇeṃ || 392 ||

मज अमृताहूनि सुरसें । बोनीं वोगरिलीं बहुवसें । ऐसा भक्तांचेनि उदकलेशें । परितोषें गा ॥ ३९३ ॥

maja amṛtāhūni suraseṃ | bonīṃ vogarilīṃ bahuvaseṃ | aisā bhaktāṃceni udakaleśeṃ | paritoṣeṃ gā || 393 ||

हें सांगावें काय किरीटी । तुम्हींचि देखिलें आपुलिया दिठी । मी सुदामयाचिया सोडीं गाठीं । पव्हयालागीं ॥ ३९४ ॥

heṃ sāṃgāveṃ kāya kirīṭī | tumhīṃci dekhileṃ āpuliyā diṭhī | mī sudāmayāciyā soḍīṃ gāṭhīṃ | pavhayālāgīṃ || 394 ||

पैं भक्ति एकी मी जाणें । तेथ सानें थोर न म्हणें । आम्ही भावाचे पाहुणे । भलतेया ॥ ३९५ ॥

paiṃ bhakti ekī mī jāṇeṃ | tetha sāneṃ thora na mhaṇeṃ | āmhī bhāvāce pāhuṇe | bhalateyā || 395 ||

येर पत्र पुष्प फळ । तें भजावया मिस केवळ । वांचूनि आमुचा लाग निष्फळ । भक्तितत्व ॥ ३९६ ॥

yera patra puṣpa phaḷa | teṃ bhajāvayā misa kevaḷa | vāṃcūni āmucā lāga niṣphaḷa | bhaktitatva || 396 ||

म्हणोनि अर्जुना अवधारीं । तूं बुद्धि एकी सोपारी करीं । तरी सहजें आपुलिया मनोमंदिरीं । न विसंबें मातें ॥ ३९७ ॥

mhaṇoni arjunā avadhārīṃ | tūṃ buddhi ekī sopārī karīṃ | tarī sahajeṃ āpuliyā manomaṃdirīṃ | na visaṃbeṃ māteṃ || 397 ||

जे जे कांहीं व्यापार करिसी । कां भोग हन भोगिसी । अथवा यज्ञीं यजसी । नानाविधीं ॥ ३९८ ॥

je je kāṃhīṃ vyāpāra karisī | kāṃ bhoga hana bhogisī | athavā yajñīṃ yajasī | nānāvidhīṃ || 398 ||

नातरी पात्रविशेषें दानें । कां सेवकां देसी जीवनें । तपादि साधनें । व्रतें करिसी ॥ ३९९ ॥

nātarī pātraviśeṣeṃ dāneṃ | kāṃ sevakāṃ desī jīvaneṃ | tapādi sādhaneṃ | vrateṃ karisī || 399 ||

तें क्रियाजात आघवें । जें जैसें निपजेल स्वभावें । तें भावना करोनि करावें । माझिया मोहरा ॥ ४०० ॥

teṃ kriyājāta āghaveṃ | jeṃ jaiseṃ nipajela svabhāveṃ | teṃ bhāvanā karoni karāveṃ | mājhiyā moharā || 400 ||

परि सर्वथा आपुलां जीवीं । केलियाची शंका कांहींचि नुरवीं । ऐसीं धुवोनि कर्मे द्यावीं । माझियां हातीं ॥ ४०१ ॥

pari sarvathā āpulāṃ jīvīṃ | keliyācī śaṃkā kāṃhīṃci nuravīṃ | aisīṃ dhuvoni karme dyāvīṃ | mājhiyāṃ hātīṃ || 401 ||

मग अग्निकुंडी बीजें घातलीं । तियें अंकुरदशे जेविं मुकलीं । तेवि न फळतीचि मज अर्पिलीं । शुभाशुभें ॥ ४०२ ॥

maga agnikuṃḍī bījeṃ ghātalīṃ | tiyeṃ aṃkuradaśe jeviṃ mukalīṃ | tevi na phaḷatīci maja arpilīṃ | śubhāśubheṃ || 402 ||

अगा कर्मे जैं उरावें । तैं तिहीं सुखदुःखीं फळावें । आणि तयातें भोगावया यावें । देहा एका ॥ ४०३ ॥

agā karme jaiṃ urāveṃ | taiṃ tihīṃ sukhaduḥkhīṃ phaḷāveṃ | āṇi tayāteṃ bhogāvayā yāveṃ | dehā ekā || 403 ||

तें उगाणिलें मज कर्म । तेव्हांचि पुसिलें मरण जन्म । जन्मासवें श्रम । वरचिलही गेले ॥ ४०४ ॥

teṃ ugāṇileṃ maja karma | tevhāṃci pusileṃ maraṇa janma | janmāsaveṃ śrama | varacilahī gele || 404 ||

म्हणऊनि अर्जुना यापरि । पाहेचा वेळु नव्हेल भारी । हे संन्यासयुक्ति सोपारी । दिधली तुज ॥ ४०५ ॥

mhaṇaūni arjunā yāpari | pāhecā veḷu navhela bhārī | he saṃnyāsayukti sopārī | didhalī tuja || 405 ||

या देहाचिया बांदोडी न पडिजे । सुखदुःखाचिया सागरीं न बुडिजे । सुखें सुखरुपा घडिजे । माझियाचि अंगा ॥ ४०६ ॥

yā dehāciyā bāṃdoḍī na paḍije | sukhaduḥkhāciyā sāgarīṃ na buḍije | sukheṃ sukharupā ghaḍije | mājhiyāci aṃgā || 406 ||

तो मी पुससी कैसा । तरि जो सर्वभूतीं सदा सरिसा । जेथ आपपरु ऐसा । भागु नाहीं ॥ ४०७ ॥

to mī pusasī kaisā | tari jo sarvabhūtīṃ sadā sarisā | jetha āpaparu aisā | bhāgu nāhīṃ || 407 ||

जे ऐसिया मातें जाणोनि । अहंकाराचा कुरुठा मोडोनि । जे जीवें कर्मे करुनि । भजती मातें ॥ ४०८ ॥

je aisiyā māteṃ jāṇoni | ahaṃkārācā kuruṭhā moḍoni | je jīveṃ karme karuni | bhajatī māteṃ || 408 ||

ते वर्तत दिसती देहीं । परि ते देहीं ना माझां ठायीं । आणि मी तयांचा हृदयीं । समग्र असें ॥ ४०९ ॥

te vartata disatī dehīṃ | pari te dehīṃ nā mājhāṃ ṭhāyīṃ | āṇi mī tayāṃcā hṛdayīṃ | samagra aseṃ || 409 ||

सविस्तर वटत्व जैसें । बीजकणिकेमाजीं असे । आणि बीजकणु वसे । वटीं जेवीं ॥ ४१० ॥

savistara vaṭatva jaiseṃ | bījakaṇikemājīṃ ase | āṇi bījakaṇu vase | vaṭīṃ jevīṃ || 410 ||

तेवीं आम्हां तयां परस्परें । बाहेरी नामाचींचि अंतरें । वांचुनि आंतुवट वस्तुविचारें । मी तेचि ते ॥ ४११ ॥

tevīṃ āmhāṃ tayāṃ paraspareṃ | bāherī nāmācīṃci aṃtareṃ | vāṃcuni āṃtuvaṭa vastuvicāreṃ | mī teci te || 411 ||

आतां जायांचें लेणें । जैसें आंगावरी आहाचवाणें । तैसें देह धरणें । उदास तयांचें ॥ ४१२ ॥

ātāṃ jāyāṃceṃ leṇeṃ | jaiseṃ āṃgāvarī āhācavāṇeṃ | taiseṃ deha dharaṇeṃ | udāsa tayāṃceṃ || 412 ||

परिमळु निघालिया पवनापाठीं । मागें वोस फूल राहे देठीं । तैसें आयुष्याचिये मुठी । केवळ देह ॥ ४१३ ॥

parimaḷu nighāliyā pavanāpāṭhīṃ | māgeṃ vosa phūla rāhe deṭhīṃ | taiseṃ āyuṣyāciye muṭhī | kevaḷa deha || 413 ||

येर अवष्टंभु जो आघवा । तो आरुढोनि मद्भावा । मजचि आंतु पांडवा । पैठा जाहला ॥ ४१४ ॥

yera avaṣṭaṃbhu jo āghavā | to āruḍhoni madbhāvā | majaci āṃtu pāṃḍavā | paiṭhā jāhalā || 414 ||

ऐसें भजतेनि प्रेमभावें । जयां शरीरही पाठीं न पवे । तेणें भलतया व्हावें । जातीचिया ॥ ४१५ ॥

aiseṃ bhajateni premabhāveṃ | jayāṃ śarīrahī pāṭhīṃ na pave | teṇeṃ bhalatayā vhāveṃ | jātīciyā || 415 ||

आणि आचरण पाहातां सुभटा । तो दुष्कृताचा सेल वांटा । परि जीवित वेचिलें चोहटां । भक्तीचिया कीं ॥ ४१६ ॥

āṇi ācaraṇa pāhātāṃ subhaṭā | to duṣkṛtācā sela vāṃṭā | pari jīvita vecileṃ cohaṭāṃ | bhaktīciyā kīṃ || 416 ||

अगा अंतींचिया मती । साचपण पुढिले गती । म्हणोनि जीवित जेणें भक्ती । दिधलें शेखीं ॥ ४१७ ॥

agā aṃtīṃciyā matī | sācapaṇa puḍhile gatī | mhaṇoni jīvita jeṇeṃ bhaktī | didhaleṃ śekhīṃ || 417 ||

तो आधीं जरी अनाचारी । तरी सर्वोत्तमुचि अवधारीं । जैसा बुडाला महापूरीं । न मरतु निघाला ॥ ४१८ ॥

to ādhīṃ jarī anācārī | tarī sarvottamuci avadhārīṃ | jaisā buḍālā mahāpūrīṃ | na maratu nighālā || 418 ||

तयाचें जीवित ऐलथडिये आलें । म्हणोनि बुडालेपण जेवीं वायां गेलें । तेवीं नुरेचि पाप केलें । शेवटलिये भक्ती ॥ ४१९ ॥

tayāceṃ jīvita ailathaḍiye āleṃ | mhaṇoni buḍālepaṇa jevīṃ vāyāṃ geleṃ | tevīṃ nureci pāpa keleṃ | śevaṭaliye bhaktī || 419 ||

यालागीं दुष्कृती जऱ्ही जाहला । तरि अनुतापतीर्थीं न्हाला । न्हाऊनि मजआंतु आला । सर्वभावें ॥ ४२० ॥

yālāgīṃ duṣkṛtī jaऱhī jāhalā | tari anutāpatīrthīṃ nhālā | nhāūni majaāṃtu ālā | sarvabhāveṃ || 420 ||

तरि आतां पवित्र तयाचेंचि कुळ । अभिजात्य तेंचि निर्मळ । जन्मलेया फळ । तयासीच जोडलें ॥ ४२१ ॥

tari ātāṃ pavitra tayāceṃci kuḷa | abhijātya teṃci nirmaḷa | janmaleyā phaḷa | tayāsīca joḍaleṃ || 421 ||

तो सकळही पढिन्नला । तपें तोचि तपिन्नला । अष्टांग अभ्यासिला । योगु तेणें ॥ ४२२ ॥

to sakaḷahī paḍhinnalā | tapeṃ toci tapinnalā | aṣṭāṃga abhyāsilā | yogu teṇeṃ || 422 ||

हें असो बहुत पार्था । तो उतरला कर्मे सर्वथा । जयाची अखंड गा आस्था । मजचिलागीं ॥ ४२३ ॥

heṃ aso bahuta pārthā | to utaralā karme sarvathā | jayācī akhaṃḍa gā āsthā | majacilāgīṃ || 423 ||

अवघिया मनोबुद्धीचिया राहटी । भरोनि एकनिष्ठेचिया पेटी । जेणें मजमाजीं किरीटी । निक्षेपिली ॥ ४२४ ॥

avaghiyā manobuddhīciyā rāhaṭī | bharoni ekaniṣṭheciyā peṭī | jeṇeṃ majamājīṃ kirīṭī | nikṣepilī || 424 ||

तो आतां अवसरें मजसारिखा होइल । ऐसाही भाव तुज जाइल । हां गा अमृताआंत राहील । तया मरण कैचें ॥ ४२५ ॥

to ātāṃ avasareṃ majasārikhā hoila | aisāhī bhāva tuja jāila | hāṃ gā amṛtāāṃta rāhīla | tayā maraṇa kaiceṃ || 425 ||

पै सूर्य जो वेळु नुदैजे । तया वेळा कीं रात्र म्हणिजे । तेवीं माझिये भक्तीविण जें कीजे । तें महापाप नोहे ॥ ४२६ ॥

pai sūrya jo veḷu nudaije | tayā veḷā kīṃ rātra mhaṇije | tevīṃ mājhiye bhaktīviṇa jeṃ kīje | teṃ mahāpāpa nohe || 426 ||

म्हणोनि तयाचिया चित्ता । माझी जवळीक पांडुसुता । तेव्हांचि तो तत्वता । स्वरुप माझें ॥ ४२७ ॥

mhaṇoni tayāciyā cittā | mājhī javaḷīka pāṃḍusutā | tevhāṃci to tatvatā | svarupa mājheṃ || 427 ||

जैसा दीपें दीपु लाविजे । तेथ आदील कोण हें नोळखिजे । तैसा सर्वस्वें जो मज भजे । तो मी होऊनि ठाके ॥ ४२८ ॥

jaisā dīpeṃ dīpu lāvije | tetha ādīla koṇa heṃ noḷakhije | taisā sarvasveṃ jo maja bhaje | to mī hoūni ṭhāke || 428 ||

मग माझी नित्य शांती । तया दशा तेचि कांती । किंबहुना जिती । माझेनि जीवें । ४२९ ॥

maga mājhī nitya śāṃtī | tayā daśā teci kāṃtī | kiṃbahunā jitī | mājheni jīveṃ | 429 ||

एथ पार्था पुढतपुढती । तेंचि तें सांगो किती । जरी मियां चाड तरी भक्ती । न विसंबिजे गा ॥ ४३० ॥

etha pārthā puḍhatapuḍhatī | teṃci teṃ sāṃgo kitī | jarī miyāṃ cāḍa tarī bhaktī | na visaṃbije gā || 430 ||

अगा कुळाचिया चोखटपणा नलगा । अभिजात्य झणीं श्लाघा । व्युत्पत्तीचा वाउगा । सोसु कां वहावा ॥ ४३१ ॥

agā kuḷāciyā cokhaṭapaṇā nalagā | abhijātya jhaṇīṃ ślāghā | vyutpattīcā vāugā | sosu kāṃ vahāvā || 431 ||

कां रुपे वयसा माजा । आथिलेपणें कां गाजा । एक भाव नाहीं माझा । तरी पाल्हाळ तें ॥ ४३२ ॥

kāṃ rupe vayasā mājā | āthilepaṇeṃ kāṃ gājā | eka bhāva nāhīṃ mājhā | tarī pālhāḷa teṃ || 432 ||

कणेंविण सोपटें । कणसें लागलीं आथी एक दाटें । काय करावें गोमटें । वोस नगर ॥ ४३३ ॥

kaṇeṃviṇa sopaṭeṃ | kaṇaseṃ lāgalīṃ āthī eka dāṭeṃ | kāya karāveṃ gomaṭeṃ | vosa nagara || 433 ||

नातरी सरोवर आटलें । रानीं दुःखिया दुःखी भेटलें । कां वांझ फुलीं फुललें । झाड जैसें ॥ ४३४ ॥

nātarī sarovara āṭaleṃ | rānīṃ duḥkhiyā duḥkhī bheṭaleṃ | kāṃ vāṃjha phulīṃ phulaleṃ | jhāḍa jaiseṃ || 434 ||

तैसें सकळ तें वैभव । अथवा कुळजातीगौरव । जैसें शरीर आहे सावेव । परि जीवचि नाहीं ॥ ४३५ ॥

taiseṃ sakaḷa teṃ vaibhava | athavā kuḷajātīgaurava | jaiseṃ śarīra āhe sāveva | pari jīvaci nāhīṃ || 435 ||

तैसें माझिये भक्तीविण । जळो तें जियालेंपण । अगा पृथ्वीवरी पाषाण । नसती काई ॥ ४३६ ॥

taiseṃ mājhiye bhaktīviṇa | jaḷo teṃ jiyāleṃpaṇa | agā pṛthvīvarī pāṣāṇa | nasatī kāī || 436 ||

पैं हिंवराची दाट साउली । सज्जनीं जैसी वाळिली । तैसीं पुण्यें डावलूनि गेलीं । अभक्तांतें ॥ ४३७ ॥

paiṃ hiṃvarācī dāṭa sāulī | sajjanīṃ jaisī vāḷilī | taisīṃ puṇyeṃ ḍāvalūni gelīṃ | abhaktāṃteṃ || 437 ||

निंब निंबोळियां मोडोनि आला । तरी तो काउळियांसीचि सुकाळु जाहला । तैसा भक्तिहीनु वाढिन्नला । दोषांचिलागीं ॥ ४३८ ॥

niṃba niṃboḷiyāṃ moḍoni ālā | tarī to kāuḷiyāṃsīci sukāḷu jāhalā | taisā bhaktihīnu vāḍhinnalā | doṣāṃcilāgīṃ || 438 ||

कां षड्रस खापरीं वाढिले । वाढूनि चोहटां रात्री सांडिले । ते सुणियांचेचि ऐसे झाले । जियापरी ॥ ४३९ ॥

kāṃ ṣaḍrasa khāparīṃ vāḍhile | vāḍhūni cohaṭāṃ rātrī sāṃḍile | te suṇiyāṃceci aise jhāle | jiyāparī || 439 ||

तैसें भक्तीहीनाचें जिणें । जो स्वप्नींही परि सुकृत नेणे । तेणे संसारदुःखासी आवंतणें । वोगरिलें गा ॥ ४४० ॥

taiseṃ bhaktīhīnāceṃ jiṇeṃ | jo svapnīṃhī pari sukṛta neṇe | teṇe saṃsāraduḥkhāsī āvaṃtaṇeṃ | vogarileṃ gā || 440 ||

म्हणोनि कुळ उत्तम नोहावें । जाती अंत्याही व्हावें । वरि देहाचेनि नांवें । पशूचेंही लाभो ॥ ४४१ ॥

mhaṇoni kuḷa uttama nohāveṃ | jātī aṃtyāhī vhāveṃ | vari dehāceni nāṃveṃ | paśūceṃhī lābho || 441 ||

पाहें पां सावजें हातिरुं धरिलें । तेणें तया काकुळती मातें स्मरिलें । कीं तयाचें पशुत्व वावो जाहलें । पातलिया मातें ॥ ४४२ ॥

pāheṃ pāṃ sāvajeṃ hātiruṃ dharileṃ | teṇeṃ tayā kākuḷatī māteṃ smarileṃ | kīṃ tayāceṃ paśutva vāvo jāhaleṃ | pātaliyā māteṃ || 442 ||

अगा नांवें घेता वोखटीं । जे आघवेया अधमांचिये शेवटीं । तिये पापयोनीही किरीटी । जन्मले जे ॥ ४४३ ॥

agā nāṃveṃ ghetā vokhaṭīṃ | je āghaveyā adhamāṃciye śevaṭīṃ | tiye pāpayonīhī kirīṭī | janmale je || 443 ||

ते पापयोनि मूढ । मूर्ख ऐसे जे दगड । परि माझां ठायीं दृढ । सर्वभावें ॥ ४४४ ॥

te pāpayoni mūḍha | mūrkha aise je dagaḍa | pari mājhāṃ ṭhāyīṃ dṛḍha | sarvabhāveṃ || 444 ||

जयांचिये वाचे माझे आलाप । दृष्टी भोगी माझेंचि रुप । जयांचें मन संकल्प । माझाचि वाहे ॥ ४४५ ॥

jayāṃciye vāce mājhe ālāpa | dṛṣṭī bhogī mājheṃci rupa | jayāṃceṃ mana saṃkalpa | mājhāci vāhe || 445 ||

माझिया कीर्तीविण । जयांचे रिते नाहीं श्रवण । जयां सर्वांगीं भूषण । माझी सेवा ॥ ४४६ ॥

mājhiyā kīrtīviṇa | jayāṃce rite nāhīṃ śravaṇa | jayāṃ sarvāṃgīṃ bhūṣaṇa | mājhī sevā || 446 ||

जयांचें नाव विषो नेणे । जाणीव मजचि एकातें जाणे । जया ऐसें लाभे तरी जिणें । एऱ्हवीं मरण ॥ ४४७ ॥

jayāṃceṃ nāva viṣo neṇe | jāṇīva majaci ekāteṃ jāṇe | jayā aiseṃ lābhe tarī jiṇeṃ | eऱhavīṃ maraṇa || 447 ||

ऐसा आघवाचि परि पांडवा । जिहीं आपुलिया सर्वभावा । जियावयालागीं वोलावा । मीचि केला ॥ ४४८ ॥

aisā āghavāci pari pāṃḍavā | jihīṃ āpuliyā sarvabhāvā | jiyāvayālāgīṃ volāvā | mīci kelā || 448 ||

ते पापयोनीही होतु कां । ते श्रुताधीतही न होतुं कां । परि मजसीं तुकितां तुका । तुटी नाहीं ॥ ४४९ ॥

te pāpayonīhī hotu kāṃ | te śrutādhītahī na hotuṃ kāṃ | pari majasīṃ tukitāṃ tukā | tuṭī nāhīṃ || 449 ||

पाहें पां भक्तिचेनि आथिलेपणें । दैत्यीं देवां आणिलें उणें । माझें नृसिंहत्व लेणें । जयाचिये महिमे ॥ ४५० ॥

pāheṃ pāṃ bhakticeni āthilepaṇeṃ | daityīṃ devāṃ āṇileṃ uṇeṃ | mājheṃ nṛsiṃhatva leṇeṃ | jayāciye mahime || 450 ||

तो प्रल्हादु गा मजसाठीं । घेतां बहुतें सदा किरीटी । कां जें मियां द्यावें ते गोष्टी । तयाचिया जोडे ॥ ४५१ ॥

to pralhādu gā majasāṭhīṃ | ghetāṃ bahuteṃ sadā kirīṭī | kāṃ jeṃ miyāṃ dyāveṃ te goṣṭī | tayāciyā joḍe || 451 ||

एऱ्हवीं दैत्यकुळ साचोकारें । परि इंद्रिही सरी न लाहे उपरें । म्हणोनि भक्ति गा एथ सरे । जाति अप्रमाण ॥ ४५२ ॥

eऱhavīṃ daityakuḷa sācokāreṃ | pari iṃdrihī sarī na lāhe upareṃ | mhaṇoni bhakti gā etha sare | jāti apramāṇa || 452 ||

राजाज्ञेचीं अक्षरें आहाती । तियें चामा एका जया पडती । तया चामासाठीं जोडती । सकळ वस्तु ॥ ४५३ ॥

rājājñecīṃ akṣareṃ āhātī | tiyeṃ cāmā ekā jayā paḍatī | tayā cāmāsāṭhīṃ joḍatī | sakaḷa vastu || 453 ||

वांचूनि सोनें रुपें प्रमाण नोहे । एथ राजाज्ञाचि समर्थ आहे । तेंचि चाम एक जैं लाहे । तेणें विकती आघवीं ॥ ४५४ ॥

vāṃcūni soneṃ rupeṃ pramāṇa nohe | etha rājājñāci samartha āhe | teṃci cāma eka jaiṃ lāhe | teṇeṃ vikatī āghavīṃ || 454 ||

तैसें उत्तमत्व तैंचि तरे । तैंचि सर्वज्ञता सरे । जैं मनोबुद्धि भरे । माझेनि प्रेमें ॥ ४५५ ॥

taiseṃ uttamatva taiṃci tare | taiṃci sarvajñatā sare | jaiṃ manobuddhi bhare | mājheni premeṃ || 455 ||

म्हणोनि कुळ जाति वर्ण । हें आघवेंचि गा अकारण । एथ अर्जुना माझेपण । सार्थक एक ॥ ४५६ ॥

mhaṇoni kuḷa jāti varṇa | heṃ āghaveṃci gā akāraṇa | etha arjunā mājhepaṇa | sārthaka eka || 456 ||

तेंचि भलतेणें भावें । मन मजाआंतु येतें होआवें । आलें तरी आघवें । मागील वावो ॥ ४५७ ॥

teṃci bhalateṇeṃ bhāveṃ | mana majāāṃtu yeteṃ hoāveṃ | āleṃ tarī āghaveṃ | māgīla vāvo || 457 ||

जैसे तवंचि वहाळ वोहळ । जंव न पवती गंगाजळ । मग होऊनि ठाकती केवळ । गंगारुप ॥ ४५८ ॥

jaise tavaṃci vahāḷa vohaḷa | jaṃva na pavatī gaṃgājaḷa | maga hoūni ṭhākatī kevaḷa | gaṃgārupa || 458 ||

कां खैर चंदन काष्ठें । हे विवंचना तंवचि घटे । जंव न घापती एकवटें । अग्नीमाजीं ॥ ४५९ ॥

kāṃ khaira caṃdana kāṣṭheṃ | he vivaṃcanā taṃvaci ghaṭe | jaṃva na ghāpatī ekavaṭeṃ | agnīmājīṃ || 459 ||

तैसे क्षत्री वैश्य स्त्रिया । कां शूद्र अंत्यादि इया । जाती तंवचि वेगळालिया । जंव न पवती मातें ॥ ४६० ॥

taise kṣatrī vaiśya striyā | kāṃ śūdra aṃtyādi iyā | jātī taṃvaci vegaḷāliyā | jaṃva na pavatī māteṃ || 460 ||

मग जाती व्यक्ती पडे बिंदुलें । जेव्हां भाव होती मज मीनले । जैसे लवणकण घातले । सागरामाजीं ॥ ४६१ ॥

maga jātī vyaktī paḍe biṃduleṃ | jevhāṃ bhāva hotī maja mīnale | jaise lavaṇakaṇa ghātale | sāgarāmājīṃ || 461 ||

तंववरी नदानदींचीं नांवें । तंवचि पूर्वपश्चिमेचे यावे । जंव न येती आघवे । समुद्रामाजीं ॥ ४६२ ॥

taṃvavarī nadānadīṃcīṃ nāṃveṃ | taṃvaci pūrvapaścimece yāve | jaṃva na yetī āghave | samudrāmājīṃ || 462 ||

हेंचि कवणें एकें मिसें । चित्त माझां ठायीं प्रवेशे । येतुलें हो मग आपैसें । मी होणे असे ॥ ४६३ ॥

heṃci kavaṇeṃ ekeṃ miseṃ | citta mājhāṃ ṭhāyīṃ praveśe | yetuleṃ ho maga āpaiseṃ | mī hoṇe ase || 463 ||

अगा वरी फोडावयाचि लागीं । लोहो मिळो कां परिसाचां आंगीं । कां जे मिळतिये प्रसंगीं । सोनेंचि होईल ॥ ४६४ ॥

agā varī phoḍāvayāci lāgīṃ | loho miḷo kāṃ parisācāṃ āṃgīṃ | kāṃ je miḷatiye prasaṃgīṃ | soneṃci hoīla || 464 ||

पाहें पां वालभाचेनि व्याजें । तिया व्रजांगनांचीं निजें । मज मीनलिया काय माझें । स्वरुप नव्हतीचि ॥ ४६५ ॥

pāheṃ pāṃ vālabhāceni vyājeṃ | tiyā vrajāṃganāṃcīṃ nijeṃ | maja mīnaliyā kāya mājheṃ | svarupa navhatīci || 465 ||

नातरी भयाचेनि मिसें । मातें न पविजेचि काय कंसें । कीं अखंड वैरवशें । चैद्यादिकीं ॥ ४६६ ॥

nātarī bhayāceni miseṃ | māteṃ na pavijeci kāya kaṃseṃ | kīṃ akhaṃḍa vairavaśeṃ | caidyādikīṃ || 466 ||

अगा सोयरेपणेंचि पांडवा । माझें सायुज्य यादवां । कीं ममत्वें वासुदेवा- । दिकां सकळां ॥ ४६७ ॥

agā soyarepaṇeṃci pāṃḍavā | mājheṃ sāyujya yādavāṃ | kīṃ mamatveṃ vāsudevā- | dikāṃ sakaḷāṃ || 467 ||

नारदा ध्रुवा अक्रूरा । शुका हन सनत्कुमारा । यां भक्ती मी धनुर्धरा । प्राप्यु जैसा ॥ ४६८ ॥

nāradā dhruvā akrūrā | śukā hana sanatkumārā | yāṃ bhaktī mī dhanurdharā | prāpyu jaisā || 468 ||

तैसाचि गोपीसी कामें । तया कंसा भयसंभ्रमें । येरा घातकेयां मनोधर्में । शिशुपालादिकां ।। ४६९ ॥

taisāci gopīsī kāmeṃ | tayā kaṃsā bhayasaṃbhrameṃ | yerā ghātakeyāṃ manodharmeṃ | śiśupālādikāṃ || 469 ||

अगा मी एकुलाणीचें खागें । मज येवों ये भलतेनि मार्गे । भक्ती कां विषयें विरागें । अथवा वैरें ॥ ४७० ॥

agā mī ekulāṇīceṃ khāgeṃ | maja yevoṃ ye bhalateni mārge | bhaktī kāṃ viṣayeṃ virāgeṃ | athavā vaireṃ || 470 ||

म्हणोनि पार्था पाहीं । प्रवेशावया माझां ठायीं । उपायांची नाहीं । केणि एथ ॥ ४७१ ॥

mhaṇoni pārthā pāhīṃ | praveśāvayā mājhāṃ ṭhāyīṃ | upāyāṃcī nāhīṃ | keṇi etha || 471 ||

आणि भलतिया जाती जन्मावें । मग भजिजे कां विरोधावें । परि भक्त कां वैरिया व्हावें । माझियाचि ॥ ४७२ ॥

āṇi bhalatiyā jātī janmāveṃ | maga bhajije kāṃ virodhāveṃ | pari bhakta kāṃ vairiyā vhāveṃ | mājhiyāci || 472 ||

अगा कवणें एके बोलें । माझेपण जऱ्ही जाहालें । तरी मी होणें आलें । हाता निरुतें ।। ४७३ ॥

agā kavaṇeṃ eke boleṃ | mājhepaṇa jaऱhī jāhāleṃ | tarī mī hoṇeṃ āleṃ | hātā niruteṃ || 473 ||

यापरि पापयोनीही अर्जुना । कां वैश्य शूद्र अंगना । मातें भजतां सदना । माझिया येती ॥ ४७४ ॥

yāpari pāpayonīhī arjunā | kāṃ vaiśya śūdra aṃganā | māteṃ bhajatāṃ sadanā | mājhiyā yetī || 474 ||

मग वर्णांमाजीं छत्रचामर । स्वर्ग जयांचें अग्रहार । मंत्रविद्येसि माहेर । ब्राह्मण जे ॥ ४७५ ॥

maga varṇāṃmājīṃ chatracāmara | svarga jayāṃceṃ agrahāra | maṃtravidyesi māhera | brāhmaṇa je || 475 ||

जेथ अखंड वसिजे यागीं । जे वेदांची वज्रांगी । जयाचिये दिठीचां उत्संगीं । मंगळ वाढे ॥ ४७६ ॥

jetha akhaṃḍa vasije yāgīṃ | je vedāṃcī vajrāṃgī | jayāciye diṭhīcāṃ utsaṃgīṃ | maṃgaḷa vāḍhe || 476 ||

जे पृथ्वीतळींचे देव । जे तपोवतार सावयव । सकळ तीर्थांसी दैव । उदयलें जे ॥ ४७७ ॥

je pṛthvītaḷīṃce deva | je tapovatāra sāvayava | sakaḷa tīrthāṃsī daiva | udayaleṃ je || 477 ||

जयाचिये आस्थेचिये वोले । सत्कर्म पाल्हाळीं गेलें । संकल्पें सत्य जियालें । जयांचेनि ॥ ४७८ ॥

jayāciye āstheciye vole | satkarma pālhāḷīṃ geleṃ | saṃkalpeṃ satya jiyāleṃ | jayāṃceni || 478 ||

जयांचेनि गा बोलें । अग्नीसि आयुष्या जाहालें । म्हणोनि समुद्रें पाणी आपुलें । दिधलें यांचिया प्रीती ॥ ४७९ ॥

jayāṃceni gā boleṃ | agnīsi āyuṣyā jāhāleṃ | mhaṇoni samudreṃ pāṇī āpuleṃ | didhaleṃ yāṃciyā prītī || 479 ||

मियां लक्ष्मी डावलोनि केली परौती । फेडोनि कौस्तुभ घेतला हातीं । मग वोढविली वक्षस्थळाची वाखती । चरणरजां ॥ ४८० ॥

miyāṃ lakṣmī ḍāvaloni kelī parautī | pheḍoni kaustubha ghetalā hātīṃ | maga voḍhavilī vakṣasthaḷācī vākhatī | caraṇarajāṃ || 480 ||

आझूनि पाउलांची मुद्रा । मी हृदयीं वाहें गा सुभद्रा । जे आपुलिया दैवसमुद्रा । जतनेलागीं ॥ ४८१ ॥

ājhūni pāulāṃcī mudrā | mī hṛdayīṃ vāheṃ gā subhadrā | je āpuliyā daivasamudrā | jatanelāgīṃ || 481 ||

जयांचा कोप सुभटा । काळाग्निरुद्राचा वसौटा । जयांचां प्रसादीं फुकटा । जोडती सिद्धी ॥ ४८२ ॥

jayāṃcā kopa subhaṭā | kāḷāgnirudrācā vasauṭā | jayāṃcāṃ prasādīṃ phukaṭā | joḍatī siddhī || 482 ||

ऐसे पुण्यपूज्य जे ब्राह्मण । आणि माझां ठायीं आर्तिंनिपुण । आतां मातें पावती हें कवण । समर्थणें ॥ ४८३ ॥

aise puṇyapūjya je brāhmaṇa | āṇi mājhāṃ ṭhāyīṃ ārtiṃnipuṇa | ātāṃ māteṃ pāvatī heṃ kavaṇa | samarthaṇeṃ || 483 ||

पाहें पां चंदनाचेनि अंगानिळें । शिवतिले निंब होते जे जवळे । तिंहीं निर्जिवींही देवांची निडळें । बैसणीं केलीं ॥ ४८४ ॥

pāheṃ pāṃ caṃdanāceni aṃgāniḷeṃ | śivatile niṃba hote je javaḷe | tiṃhīṃ nirjivīṃhī devāṃcī niḍaḷeṃ | baisaṇīṃ kelīṃ || 484 ||

मग तो चंदनु तेथ न पवे । ऐसें मनीं कैसेनि धरावें । अथवा पातला हें समर्थावें । तेव्हां कायि साच ॥ ४८५ ॥

maga to caṃdanu tetha na pave | aiseṃ manīṃ kaiseni dharāveṃ | athavā pātalā heṃ samarthāveṃ | tevhāṃ kāyi sāca || 485 ||

जेथ निववील ऐसिया आशा । हरें चंद्रमा आधा ऐसा । वाहिजत असे शिरसा । निरंतर ॥ ४८६ ॥

jetha nivavīla aisiyā āśā | hareṃ caṃdramā ādhā aisā | vāhijata ase śirasā | niraṃtara || 486 ||

तेथ निवविता आणि सगळा । परिमळें चंद्राहूनि आगळा । तो चंदनु केविं अवलीळा । सर्वांगी न बैसे ॥ ४८७ ॥

tetha nivavitā āṇi sagaḷā | parimaḷeṃ caṃdrāhūni āgaḷā | to caṃdanu keviṃ avalīḷā | sarvāṃgī na baise || 487 ||

कां रथ्योदकें जियेचिये कासे । लागलिया समुद्र जालीं अनायासें । तिये गंगेसि काय अनारिसें । गत्यंतर असे ॥ ४८८ ॥

kāṃ rathyodakeṃ jiyeciye kāse | lāgaliyā samudra jālīṃ anāyāseṃ | tiye gaṃgesi kāya anāriseṃ | gatyaṃtara ase || 488 ||

म्हणोनि राजर्षि कां ब्राह्मण । जयां गती मती मीचि शरण । तयां त्रिशुद्धी मीच निर्वाण । स्थितिही मीचि ॥ ४८९ ॥

mhaṇoni rājarṣi kāṃ brāhmaṇa | jayāṃ gatī matī mīci śaraṇa | tayāṃ triśuddhī mīca nirvāṇa | sthitihī mīci || 489 ||

यालागीं शतजर्जरे नावे । रिगोनि केविं निश्चिंत होआवें । कैसेनि उघडिया असावें । शस्त्रवर्षीं ॥ ४९० ॥

yālāgīṃ śatajarjare nāve | rigoni keviṃ niściṃta hoāveṃ | kaiseni ughaḍiyā asāveṃ | śastravarṣīṃ || 490 ||

अंगावरी पडतां पाषाण । न सुवावें केविं वोडण । रोगें दाटलिया आणि उदासपण । वोखदेंसीं ॥ ४९१ ॥

aṃgāvarī paḍatāṃ pāṣāṇa | na suvāveṃ keviṃ voḍaṇa | rogeṃ dāṭaliyā āṇi udāsapaṇa | vokhadeṃsīṃ || 491 ||

जेथ चहूंकडे जळत वणवा । तेथूनि न निगिजे केविं पांडवा । तेविं लोका येऊनिया सोपद्रवा । केविं न भजिजे मातें ॥ ४९२ ॥

jetha cahūṃkaḍe jaḷata vaṇavā | tethūni na nigije keviṃ pāṃḍavā | teviṃ lokā yeūniyā sopadravā | keviṃ na bhajije māteṃ || 492 ||

अगा मातें न भजावयालागीं । कवण बळ पां आपुलां आंगीं । काइ घरीं कीं भोगीं । निश्चिंती केली ॥ ४९३ ॥

agā māteṃ na bhajāvayālāgīṃ | kavaṇa baḷa pāṃ āpulāṃ āṃgīṃ | kāi gharīṃ kīṃ bhogīṃ | niściṃtī kelī || 493 ||

नातरी विद्या कीं वयसा । यां प्राणियांसि हा ऐसा । मज न भजतां भरवसां । सुखाचा कोण ॥ ४९४ ॥

nātarī vidyā kīṃ vayasā | yāṃ prāṇiyāṃsi hā aisā | maja na bhajatāṃ bharavasāṃ | sukhācā koṇa || 494 ||

तरी भोग्यजात जेतुलें । तें एका देहाचिया निकिया लागलें । आणि येथ देह तंव असे पडिलें । काळाचां तोंडीं ॥ ४९५ ॥

tarī bhogyajāta jetuleṃ | teṃ ekā dehāciyā nikiyā lāgaleṃ | āṇi yetha deha taṃva ase paḍileṃ | kāḷācāṃ toṃḍīṃ || 495 ||

बाप दुःखाचें केणें सुटलें । जेथ मरणाचे भरे लोटले । तिये मृत्युलोकींचिये शेवटिले । येणें जाहालें हाटवेळे ॥ ४९६ ॥

bāpa duḥkhāceṃ keṇeṃ suṭaleṃ | jetha maraṇāce bhare loṭale | tiye mṛtyulokīṃciye śevaṭile | yeṇeṃ jāhāleṃ hāṭaveḷe || 496 ||

आतां सुखेंसि जीविता । कैची ग्राहिकी कीजेल पांडुसुता । काय राखोंडी फुंकिता । दीपु लागे ॥ ४९७ ॥

ātāṃ sukheṃsi jīvitā | kaicī grāhikī kījela pāṃḍusutā | kāya rākhoṃḍī phuṃkitā | dīpu lāge || 497 ||

अगा विषाचे कांदे वाटुनी । जो रसु घेइजे पिळुनी । तया नाम अमृत ठेउनी । जैसें अमर होणें ॥ ४९८ ॥

agā viṣāce kāṃde vāṭunī | jo rasu gheije piḷunī | tayā nāma amṛta ṭheunī | jaiseṃ amara hoṇeṃ || 498 ||

तेविं विषयांचें जें सुख । तें केवळ परम दुःख । परि काय कीजे मूर्ख । न सेवितां न सरे ॥ ४९९ ॥

teviṃ viṣayāṃceṃ jeṃ sukha | teṃ kevaḷa parama duḥkha | pari kāya kīje mūrkha | na sevitāṃ na sare || 499 ||

कां शीस खांडूनि आपुलें । पायींचां खतीं बांधिलें । तैसें मृत्युलोकींचें भलें । आहे आघवें ॥ ५०० ॥

kāṃ śīsa khāṃḍūni āpuleṃ | pāyīṃcāṃ khatīṃ bāṃdhileṃ | taiseṃ mṛtyulokīṃceṃ bhaleṃ | āhe āghaveṃ || 500 ||

म्हणोनि मृत्युलोकीं सुखाची कहाणी । ऐकिजेल कवणाचां श्रवणीं । कैंची सुखनिद्रा आंथरुणीं । इंगळाचां ॥ ५०१ ॥

mhaṇoni mṛtyulokīṃ sukhācī kahāṇī | aikijela kavaṇācāṃ śravaṇīṃ | kaiṃcī sukhanidrā āṃtharuṇīṃ | iṃgaḷācāṃ || 501 ||

जिये लोकीचा चंद्र क्षयरोगी । जेथ उदयो होय अस्तालागीं । दुःख लेऊनि सुखाची आंगी । सळित जगातें ॥ ५०२ ॥

jiye lokīcā caṃdra kṣayarogī | jetha udayo hoya astālāgīṃ | duḥkha leūni sukhācī āṃgī | saḷita jagāteṃ || 502 ||

जेथे मंगळाचां अंकुरीं । सवेंचि अमंगळाची पडे पोरी । मृत्यु उदराचां परिवरीं । गर्भु गिंवसी ॥ ५०३ ॥

jethe maṃgaḷācāṃ aṃkurīṃ | saveṃci amaṃgaḷācī paḍe porī | mṛtyu udarācāṃ parivarīṃ | garbhu giṃvasī || 503 ||

जें नाहीं तयांतें चिंतवी । तंव तेंचि नेइजे गंधर्वीं । गेलियाची कवणे गांवीं । शुद्धी न लभे ॥ ५०४ ॥

jeṃ nāhīṃ tayāṃteṃ ciṃtavī | taṃva teṃci neije gaṃdharvīṃ | geliyācī kavaṇe gāṃvīṃ | śuddhī na labhe || 504 ||

अगा गिंवसितां आघवा वाटी । परतलें पाउलचि नाहीं किरीटी । सैंघ निमालियांचियाचि गोठी । तिंये पुराणें जेथिंचीं ॥ ५०५ ॥

agā giṃvasitāṃ āghavā vāṭī | parataleṃ pāulaci nāhīṃ kirīṭī | saiṃgha nimāliyāṃciyāci goṭhī | tiṃye purāṇeṃ jethiṃcīṃ || 505 ||

जेथींचिये अनित्यतेची थोरी । करितया ब्रह्मयाचें आयुष्यवेरी । कैसें नाहीं होणें अवधारीं । निपटूनियां ॥ ५०६ ॥

jethīṃciye anityatecī thorī | karitayā brahmayāceṃ āyuṣyaverī | kaiseṃ nāhīṃ hoṇeṃ avadhārīṃ | nipaṭūniyāṃ || 506 ||

ऐसी लोकींची जिये नांदणूक । तेथ जन्मले आथि जे लोक । तयांचिये निश्चिंतीचे कौतुक । दिसत असे ॥ ५०७ ॥

aisī lokīṃcī jiye nāṃdaṇūka | tetha janmale āthi je loka | tayāṃciye niściṃtīce kautuka | disata ase || 507 ||

पैं दृष्टादृष्टीचिये जोडी । लागीं भांडवल न सुटे कवडी । जेथ सर्वस्वें हानि तेथ कोडी । वेंचिती गा ॥ ५०८ ॥

paiṃ dṛṣṭādṛṣṭīciye joḍī | lāgīṃ bhāṃḍavala na suṭe kavaḍī | jetha sarvasveṃ hāni tetha koḍī | veṃcitī gā || 508 ||

जो बहुवें विषयविलासें गुफें । तो म्हणती उवायें पडिला सापें । जो अभिलाषभारें दडपे । तयातें सज्ञान म्हणती ॥ ५०९ ॥

jo bahuveṃ viṣayavilāseṃ gupheṃ | to mhaṇatī uvāyeṃ paḍilā sāpeṃ | jo abhilāṣabhāreṃ daḍape | tayāteṃ sajñāna mhaṇatī || 509 ||

जयाचें आयुष्य धाकुटें होय । बळ प्रज्ञा जिरौनि जाय । तयाचे नमस्कारिती पाय । वडिल म्हणुनि ॥ ५१० ॥

jayāceṃ āyuṣya dhākuṭeṃ hoya | baḷa prajñā jirauni jāya | tayāce namaskāritī pāya | vaḍila mhaṇuni || 510 ||

जंव जंव बाळ बळिया वाढे । तंव तंव भोजें नाचती कोडें । आयुष्य निमालें आंतुलियेकडे । ते ग्लानीचि नाहीं ॥ ५११ ॥

jaṃva jaṃva bāḷa baḷiyā vāḍhe | taṃva taṃva bhojeṃ nācatī koḍeṃ | āyuṣya nimāleṃ āṃtuliyekaḍe | te glānīci nāhīṃ || 511 ||

जन्मलिया दिवसदिवसें । हों लागे काळाचियाचि ऐसें । कीं वाढती करिती उल्हासें । उभविती गुढिया ॥ ५१२ ॥

janmaliyā divasadivaseṃ | hoṃ lāge kāḷāciyāci aiseṃ | kīṃ vāḍhatī karitī ulhāseṃ | ubhavitī guḍhiyā || 512 ||

अगा मर हा बोलु न साहती । आणि मेलिया तरी रडती । परि असतें जात न गणिती । गहिंसपणें ॥ ५१३ ॥

agā mara hā bolu na sāhatī | āṇi meliyā tarī raḍatī | pari asateṃ jāta na gaṇitī | gahiṃsapaṇeṃ || 513 ||

दर्दुर सापें गिळिजतु आहे उभा । कीं तो मासिया वेटाळी जिभा । तैसे प्राणिये कवणा । वाढविती तृष्णा ॥ ५१४ ॥

dardura sāpeṃ giḷijatu āhe ubhā | kīṃ to māsiyā veṭāḷī jibhā | taise prāṇiye kavaṇā | vāḍhavitī tṛṣṇā || 514 ||

अहा कटा हें वोखटें । मृत्युलोकींचें उफराटें । एथ अर्जुना जरी अवचटें । जन्मलासी तूं ॥ ५१५ ॥

ahā kaṭā heṃ vokhaṭeṃ | mṛtyulokīṃceṃ upharāṭeṃ | etha arjunā jarī avacaṭeṃ | janmalāsī tūṃ || 515 ||

तरि झडझडोनि वहिला निघ । इये भक्तीचिये वाटे लाग । जिया पावसी अव्यंग । निजधाम माझें ॥ ५१६ ॥

tari jhaḍajhaḍoni vahilā nigha | iye bhaktīciye vāṭe lāga | jiyā pāvasī avyaṃga | nijadhāma mājheṃ || 516 ||

तूं मन हें मीचि करीं । माझां भजनीं प्रेम धरीं । सर्वत्र नमस्कारीं । मज एकातें ॥ ५१७ ॥

tūṃ mana heṃ mīci karīṃ | mājhāṃ bhajanīṃ prema dharīṃ | sarvatra namaskārīṃ | maja ekāteṃ || 517 ||

माझेनि अनुसंधानें देख । संकल्पु जाळणें निःशेख । मद्याजी चोख । याचि नांव ॥ ५१८ ॥

mājheni anusaṃdhāneṃ dekha | saṃkalpu jāḷaṇeṃ niḥśekha | madyājī cokha | yāci nāṃva || 518 ||

ऐसा मियां आथिला होसी । तेथ माझियाचि स्वरुपा पावसी । हें अंतःकरणींचें तुजपासीं । बोलिजत असे ॥ ५१९ ॥

aisā miyāṃ āthilā hosī | tetha mājhiyāci svarupā pāvasī | heṃ aṃtaḥkaraṇīṃceṃ tujapāsīṃ | bolijata ase || 519 ||

अगा आवघिया चोरिया आपुलें । जें सर्वस्व आम्ही असे ठेविलें । तें पावोनि सुख संचले । होऊनि ठासी ॥ ५२० ॥

agā āvaghiyā coriyā āpuleṃ | jeṃ sarvasva āmhī ase ṭhevileṃ | teṃ pāvoni sukha saṃcale | hoūni ṭhāsī || 520 ||

ऐसें सांवळेनि परब्रह्में । भक्तकामकल्पद्रुमें । बोलिलें आत्मारामें । संजयो म्हणे ॥ ५२१ ॥

aiseṃ sāṃvaḷeni parabrahmeṃ | bhaktakāmakalpadrumeṃ | bolileṃ ātmārāmeṃ | saṃjayo mhaṇe || 521 ||

अहो ऐकिजत असे कीं अवधारा । तंव इया बोला निवांत म्हातारा । जैसा म्हैसा नुठी कां पुरा । तैसा उगाचि असे ॥ ५२२ ॥

aho aikijata ase kīṃ avadhārā | taṃva iyā bolā nivāṃta mhātārā | jaisā mhaisā nuṭhī kāṃ purā | taisā ugāci ase || 522 ||

तेथ संजयें माथा तुकिला । अहा अमृताचा पाऊस वर्षला । कीं हा एथ असतुचि गेला । सेजिया गांवा ॥ ५२३ ॥

tetha saṃjayeṃ māthā tukilā | ahā amṛtācā pāūsa varṣalā | kīṃ hā etha asatuci gelā | sejiyā gāṃvā || 523 ||

तऱ्ही दातारु हा आमुचा । म्हणोनि हें बोलतां मैळेल वाचा । काइ झालें ययाचा । स्वभावोचि ऐसा ॥ ५२४ ॥

taऱhī dātāru hā āmucā | mhaṇoni heṃ bolatāṃ maiḷela vācā | kāi jhāleṃ yayācā | svabhāvoci aisā || 524 ||

परि बाप भाग्य माझें । जे वृत्तांतु सांगावयाचेनि व्याजें । कैसा रक्षिलों मुनिराजें । श्रीव्यासदेवें ॥ ५२५ ॥

pari bāpa bhāgya mājheṃ | je vṛttāṃtu sāṃgāvayāceni vyājeṃ | kaisā rakṣiloṃ munirājeṃ | śrīvyāsadeveṃ || 525 ||

येतुलें हें वाडें सायासें । जंव बोलत असे दृढें मानसें । तंव न धरवेचि आपुलिया ऐसें । सात्विकें केलें ॥ ५२६ ॥

yetuleṃ heṃ vāḍeṃ sāyāseṃ | jaṃva bolata ase dṛḍheṃ mānaseṃ | taṃva na dharaveci āpuliyā aiseṃ | sātvikeṃ keleṃ || 526 ||

चित्त चाकाटलें आटु घेत । वाचा पांगुळली जेथिंची तेथ । आपादकंचुकित । रोमांच आले ॥ ५२७ ॥

citta cākāṭaleṃ āṭu gheta | vācā pāṃguḷalī jethiṃcī tetha | āpādakaṃcukita | romāṃca āle || 527 ||

अर्धोन्मीलित डोळे । वर्षताति आनंदजळें । आंतुलिया सुखोर्मीचेनि बळें । बाहेरि कांपे ॥ ५२८ ॥

ardhonmīlita ḍoḷe | varṣatāti ānaṃdajaḷeṃ | āṃtuliyā sukhormīceni baḷeṃ | bāheri kāṃpe || 528 ||

पै आघवांचि रोममूळीं । आली स्वेदकणिका निर्मळी । लेइला मोतियांचीं कडियाळीं । आवडे तैसा ॥ ५२९ ॥

pai āghavāṃci romamūḷīṃ | ālī svedakaṇikā nirmaḷī | leilā motiyāṃcīṃ kaḍiyāḷīṃ | āvaḍe taisā || 529 ||

ऐसा महासुखाचेनि आर्तिंरसे । जेथ आटणी होईल जीवदशे । तेथे निरोविलें व्यासें । तें नेदीच हों ॥ ५३० ॥

aisā mahāsukhāceni ārtiṃrase | jetha āṭaṇī hoīla jīvadaśe | tethe nirovileṃ vyāseṃ | teṃ nedīca hoṃ || 530 ||

आणि कृष्णार्जुनाचें बोलणें । घों करी आलें श्रवणें । कीं देहस्मृतीचा तेणें । वापसा केला ॥ ५३१ ॥

āṇi kṛṣṇārjunāceṃ bolaṇeṃ | ghoṃ karī āleṃ śravaṇeṃ | kīṃ dehasmṛtīcā teṇeṃ | vāpasā kelā || 531 ||

तेव्हां नेत्रींचें जळ विसर्जी । सर्वांगींचा स्वेदु परिमार्जी । तेवींचि अवधान म्हणे हो जी । धृतराष्ट्रातें ।। ५३२ ॥

tevhāṃ netrīṃceṃ jaḷa visarjī | sarvāṃgīṃcā svedu parimārjī | tevīṃci avadhāna mhaṇe ho jī | dhṛtarāṣṭrāteṃ || 532 ||

आतां कृष्णवाक्यबीजा निवाडु । आणि संजय सात्विकाचा बिवडु । म्हणोनि श्रोतया होईल सुरवाडु । प्रमेयपिकाचा ॥ ५३३ ॥

ātāṃ kṛṣṇavākyabījā nivāḍu | āṇi saṃjaya sātvikācā bivaḍu | mhaṇoni śrotayā hoīla suravāḍu | prameyapikācā || 533 ||

अहो अळुमाळु अवधान देयावें । येतुलेनि आनंदाचे राशीवर बैसावें । बाप श्रवणेंद्रिया दैवें । घातली माळ ॥ ५३४ ॥

aho aḷumāḷu avadhāna deyāveṃ | yetuleni ānaṃdāce rāśīvara baisāveṃ | bāpa śravaṇeṃdriyā daiveṃ | ghātalī māḷa || 534 ||

म्हणोनि विभूतींचा ठावो । अर्जुना दावील सिद्धांचा रावो । तो ऐका म्हणे ज्ञानदेवो । निवृत्तीचा ॥ ५३५ ॥

mhaṇoni vibhūtīṃcā ṭhāvo | arjunā dāvīla siddhāṃcā rāvo | to aikā mhaṇe jñānadevo | nivṛttīcā || 535 ||

॥ इति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे राजविद्याराजगुह्ययोगो नाम नवमोऽध्यायः ॥

|| iti śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde rājavidyārājaguhyayogo nāma navamo'dhyāyaḥ ||

ॐ श्रीसच्चिदानन्दार्पणमस्तु ॥

oṃ śrīsaccidānandārpaṇamastu ||

गीता श्लोक

श्री भगवानुवाचः इदं तु ते गुह्यतमं प्रवक्ष्याम्यनसूयवे । ज्ञानं विज्ञानसहितं यज्ज्ञात्वा मोक्षसेऽशुभात् ॥ १ ॥

śrī bhagavānuvācaḥ idaṃ tu te guhyatamaṃ pravakṣyāmyanasūyave | jñānaṃ vijñānasahitaṃ yajjñātvā mokṣase'śubhāt || 1 ||

राजविद्या राजगुह्यं पवित्रमिदमुत्तमम् । प्रत्यक्षावगमं धर्म्यं सुसुखं कर्तुमव्ययम् ॥ २ ॥

rājavidyā rājaguhyaṃ pavitramidamuttamam | pratyakṣāvagamaṃ dharmyaṃ susukhaṃ kartumavyayam || 2 ||

अश्रद्दधाना: पुरुषा धर्मस्यास्य परंतप । अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि ॥ ३ ॥

aśraddadhānā: puruṣā dharmasyāsya paraṃtapa | aprāpya māṃ nivartante mṛtyusaṃsāravartmani || 3 ||

मया ततमिदं सर्वं जगदव्यक्तमूर्तिना । मत्स्थानि सर्वभूतानि न चाहं तेष्ववस्थित: ॥ ४ ॥

mayā tatamidaṃ sarvaṃ jagadavyaktamūrtinā | matsthāni sarvabhūtāni na cāhaṃ teṣvavasthita: || 4 ||

यथाकाशस्थितो नित्यं वायुः सर्वत्रगो महान् । तथा सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय ॥ ६ ॥

yathākāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān | tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānītyupadhāraya || 6 ||

सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् । कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥ ७ ॥

sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām | kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham || 7 ||

प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य विसृजामि पुनः पुनः । भूतग्राममिमं कृत्स्नमवशं प्रकृतेर्वशात् ॥ ८ ॥

prakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ | bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnamavaśaṃ prakṛtervaśāt || 8 ||

न च मां तानि कर्माणि निबध्नन्ति धनंजय । उदासीनवदासीनमसक्तं तेषु कर्मसु ॥ ९ ॥

na ca māṃ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanaṃjaya | udāsīnavadāsīnamasaktaṃ teṣu karmasu || 9 ||

मयाध्यक्षेण प्रकृति: सूयते सचराचरम् । हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते ॥ १० ॥

mayādhyakṣeṇa prakṛti: sūyate sacarācaram | hetunānena kaunteya jagadviparivartate || 10 ||

अवजानन्ति मां मूढा मानुषीं तनुमाश्रितम् । परं भावमजानन्तो मम भूतमहेश्वरम् ॥ ११ ॥

avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanumāśritam | paraṃ bhāvamajānanto mama bhūtamaheśvaram || 11 ||

मोघाशा मोघकर्माणो मोघज्ञाना विचेतस: । राक्षसीमासुरीं चैव प्रकृतिं मोहिनीं श्रिता: ॥ १२ ॥

moghāśā moghakarmāṇo moghajñānā vicetasa: | rākṣasīmāsurīṃ caiva prakṛtiṃ mohinīṃ śritā: || 12 ||

महात्मानस्तु मां पार्थ दैवीं प्रकृतिमाश्रिता: । भजन्त्यनन्यमनसो ज्ञात्वा भूतादिमव्ययम् ॥ १३ ॥

mahātmānastu māṃ pārtha daivīṃ prakṛtimāśritā: | bhajantyananyamanaso jñātvā bhūtādimavyayam || 13 ||

सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रता: ॥ नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते ॥ १४ ॥

satataṃ kīrtayanto māṃ yatantaśca dṛḍhavratā: || namasyantaśca māṃ bhaktyā nityayuktā upāsate || 14 ||

ज्ञानयज्ञेन चाप्यन्ये यजन्तो मामुपासते । एकत्वेन पृथक्त्वेन बहुदा विश्वतोमुखम् ॥ १५ ॥

jñānayajñena cāpyanye yajanto māmupāsate | ekatvena pṛthaktvena bahudā viśvatomukham || 15 ||

अहं क्रतुरहं यज्ञ: स्वधाहमहमौषधम् । मन्त्रोऽहमहमेवाज्यमहमग्निरहं हुतम् ॥ १६ ॥

ahaṃ kraturahaṃ yajña: svadhāhamahamauṣadham | mantro'hamahamevājyamahamagnirahaṃ hutam || 16 ||

पिताहमस्य जगतो माता धाता पितामह: । वेद्यं पवित्रमोंकार ऋक्साम यजुरेव च ॥ १७ ॥

pitāhamasya jagato mātā dhātā pitāmaha: | vedyaṃ pavitramoṃkāra ṛksāma yajureva ca || 17 ||

गतिर्भर्ता प्रभु: साक्षी निवास: शरणं सुहृत् । प्रभव: प्रलय: स्थानं निधानं बीजमव्ययम् ॥ १८ ॥

gatirbhartā prabhu: sākṣī nivāsa: śaraṇaṃ suhṛt | prabhava: pralaya: sthānaṃ nidhānaṃ bījamavyayam || 18 ||

तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च । अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥ १९ ॥

tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmyutsṛjāmi ca | amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna || 19 ||

त्रैविद्या मां सोमपा: पूतपापा यज्ञैरिष्ट्वा स्वर्गतिं प्रार्थयन्ते । ते पुण्यमासाद्य सुरेन्द्रलोकमश्नन्ति दिव्यान्दिवि देवभोगान् ॥ २० ॥

traividyā māṃ somapā: pūtapāpā yajñairiṣṭvā svargatiṃ prārthayante | te puṇyamāsādya surendralokamaśnanti divyāndivi devabhogān || 20 ||

ते तं भुक्त्वा स्वर्गलोकं विशालं क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति । एवं त्रयीधर्ममनुप्रपन्ना गतागतं कामकामा लभन्ते ॥ २१ ॥

te taṃ bhuktvā svargalokaṃ viśālaṃ kṣīṇe puṇye martyalokaṃ viśanti | evaṃ trayīdharmamanuprapannā gatāgataṃ kāmakāmā labhante || 21 ||

अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जना: पर्युपासते । तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ २२ ॥

ananyāścintayanto māṃ ye janā: paryupāsate | teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham || 22 ||

येऽप्यन्यदेवता भक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विता: । तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् ॥ २३ ॥

ye'pyanyadevatā bhaktā yajante śraddhayānvitā: | te'pi māmeva kaunteya yajantyavidhipūrvakam || 23 ||

यान्ति देवव्रता देवान्पितॄन्यान्ति पितृव्रता: । भूतानि यान्ति भूतेज्या यान्ति मद्याजिनोऽपि माम् ॥ २५ ॥

yānti devavratā devānpitṝnyānti pitṛvratā: | bhūtāni yānti bhūtejyā yānti madyājino'pi mām || 25 ||

पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति । तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥ २६ ॥

patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati | tadahaṃ bhaktyupahṛtamaśnāmi prayatātmanaḥ || 26 ||

यत्करोषि यदश्नासि यज्जुहोषि ददासि यत् । यत्तपस्यसि कौन्तेय तत्कुरुष्व मदर्पणम् ॥ २७ ॥

yatkaroṣi yadaśnāsi yajjuhoṣi dadāsi yat | yattapasyasi kaunteya tatkuruṣva madarpaṇam || 27 ||

शुभाशुभफलैरेवं मोक्ष्यसे कर्मबन्धनै: । संन्यासयोगयुक्तात्मा विमुक्तो मामुपैष्यसि ॥ २८ ॥

śubhāśubhaphalairevaṃ mokṣyase karmabandhanai: | saṃnyāsayogayuktātmā vimukto māmupaiṣyasi || 28 ||

समोऽहं सर्वभूतेषु न मे द्वेष्योऽस्ति न प्रिय: । ये भजन्ति तु मां भक्त्या मयि ते तेषु चाप्यहम् ॥ २९ ॥

samo'haṃ sarvabhūteṣu na me dveṣyo'sti na priya: | ye bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi te teṣu cāpyaham || 29 ||

अपि चेत्सुदुराचारो भजते मामनन्यभाक् । साधुरेव स मन्तव्यः सम्यग्व्यवसितो हि सः ॥ ३० ॥

api cetsudurācāro bhajate māmananyabhāk | sādhureva sa mantavyaḥ samyagvyavasito hi saḥ || 30 ||

क्षिप्रं भवति धर्मात्मा शश्वच्छान्तिं निगच्छति । कौन्तेय प्रति जानीहि न मे भक्त: प्रणश्यति ॥ ३१ ॥

kṣipraṃ bhavati dharmātmā śaśvacchāntiṃ nigacchati | kaunteya prati jānīhi na me bhakta: praṇaśyati || 31 ||

मां हि पार्थ व्यपाश्रित्य येऽपि स्यु: पापयोनय: । स्त्रियो वैश्यास्तथा शूद्रास्तेऽपि यान्ति परां गतिम् ॥ ३२ ॥

māṃ hi pārtha vyapāśritya ye'pi syu: pāpayonaya: | striyo vaiśyāstathā śūdrāste'pi yānti parāṃ gatim || 32 ||

किं पुनर्ब्राह्मणा: पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा । अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम् ॥ ३३ ॥

kiṃ punarbrāhmaṇā: puṇyā bhaktā rājarṣayastathā | anityamasukhaṃ lokamimaṃ prāpya bhajasva mām || 33 ||

मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु । मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायण: ॥ ३४ ॥

manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru | māmevaiṣyasi yuktvaivamātmānaṃ matparāyaṇa: || 34 ||

पद 1

tari avadhāna ekaveḷeṃ dīje | maga sarva sukhāsi pātra hoīje | heṃ pratijñottara mājheṃ | ughaḍa aikā || 1 ||

पद 2

pari prauḍhī na boleṃ ho jī | tumhāṃ sarvajñāṃcāṃ samājīṃ | deyāveṃ avadhāna he mājhī | vinavaṇī salagīcī || 2 ||

पद 3

kāṃ je laḷeyāṃce laḷeṃ saratī | manorathāce manaure puratī | jarī māhereṃ śrīmaṃteṃ hotī | tumhā aisī || 3 ||

पद 4

tumaceyā diṭhiveciyā vole | sāsinnale prasannatece maḷe | te sāūlī dekhoni loḷeṃ | śrāṃtu jī mī || 4 ||

पद 5

prabhū tumhī sukhāmṛtāce ḍoho | mhaṇoni āmhī āpuliyā svecchā volāvoṃ lāhoṃ | yetha jarī salagī karū bihoṃ | tarī nivo keṃ pāṃ || 5 ||

पद 6

nātarī bālaka bobaḍāṃ bolīṃ | kāṃ vākuḍāṃ vicukāṃ pāūlīṃ | teṃ coja karūni māūlī | rijhe jevīṃ || 6 ||

पद 7

tevī tumhā saṃtāṃcā paḍhiyāvo | kaiseni tari āmhāṃvarī ho | yā bahuvā āḷukiyā jī āhoṃ | salagī karīta || 7 ||

पद 8

vāṃcūni mājhiye bolatīye yogyate | sarvajña bhavādṛśa śrote | kāya dhaḍyāvarī sārasvateṃ | paḍhoṃ sikije || 8 ||

पद 9

avadhārāṃ āvaḍe tesaṇāṃ dhuṃdhuru | pari mahātejīṃ na mirave kāya karūṃ | amṛtācyā tāṭī vogarūṃ | aisī rasasoya kaiṃcī || 9 ||

पद 10

aho himakarāsī viṃjaṇe | kī nādāpuḍhe āikavaṇe | leṇiyāsī leṇeṃ | heṃ kahīṃ āthī || 10 ||

पद 11

sāṃgā parimaḷeṃ kāya turaṃbāveṃ | sāgareṃ kavaṇe ṭhāyīṃ nāhāveṃ | heṃ gaganaci āḍeṃ āghaveṃ | aisā pavāḍu kaiṃcā || 11 ||

पद 12

taiseṃ tumaceṃ avadhāna dhāye | āṇi tumhī mhaṇā heṃ hoye | aiseṃ vaktṛtva kavaṇā āhe | jeṇe rijhā tumhī || 12 ||

पद 13

tari viśvapragaṭatiyā gabhastī | hātiveni na kīje āratī | kāṃ cuḷodakeṃ apāṃpatī | arghyu nedije || 13 ||

पद 14

prabhu tumhī maheśāciyā mūrtī | āṇi mī dubaḷā arcitase bhaktī | mhaṇoni bela jaऱhī gaṃgāvatī | taऱhī svīkārāla kī || 14 ||

पद 15

bāḷaka bāpāciye tāṭīṃ rige | rigauni bāpāteṃca jevaūṃ lāge | kī to saṃtoṣaleni vegeṃ | mukhaci voḍavī || 15 ||

पद 16

taisā mī tumhāṃpratī | cāvaṭī karitase bāḷamatī | tarī tumhīṃ saṃtoṣije aisī jātī | premācī yā || 16 ||

पद 17

āṇi teṇe āpulepaṇāceni moheṃ | tumhī saṃta ghetale asā bahuve | mhaṇoni keliye salagīcā nohe | ābhāru tumhāṃ || 17 ||

पद 18

aho tānheyācī lāgatā jhaṭe | tarī adhikaci pānhā phuṭe | roṣeṃ prema duṇavaṭe | paḍhiyaṃtayāceni || 18 ||

पद 19

mhaṇaūni maja leṃkuravāceni boleṃ | tumaceṃ kṛpāḷūpaṇa nidaile | te ceileṃ heṃ jī jāṇavaleṃ | yālāgīṃ boliloṃ mī || 19 ||

पद 20

eऱhavīṃ cāṃdaṇe pikavijata āhe cepaṇī | kīṃ vārayā dhāpata āhe vāhaṇī | hāṃ ho gaganāsī gaṃvasaṇī | ghālije kevī || 20 ||

पद 21

āikāṃ pāṇī vothijāve na lage | navanītīṃ māthulā na rige | teviṃ lājileṃ vyākhyāna na nige | dekhoni jayāṃte || 21 ||

पद 22

heṃ aso śabdabrahma jiye bāje | śabda māvaḷaleyā nivāṃtu nije | to gītārthu maऱhāṭiyā bolije | hā pāḍu kāī || 22 ||

पद 23

pari aisiyāhī maja dhiṃvasā | to puḍhatiyāci yekī āśā | je dhiṭīṃvā karūni bhavādṛśyāṃ | paḍhiyaṃtā hoāveṃ || 23 ||

पद 24

pari ātāṃ caṃdrāpāsoni nivavite | jeṃ amṛtāhūni jīvaviteṃ | teṇeṃ avadhāna kījo vāḍhateṃ | manorathā mājhiyā || 24 ||

पद 25

kāṃ jaiṃ diṭhivā tumacā varuṣe | taiṃ sakaḷārthasiddhi matī pike | eऱhavī koṃbhelā unmeṣu suke | jarī udāsa tumhī || 25 ||

पद 26

sahajeṃ tarī avadhārā | vaktṛtvā avadhānācā hoya cārā | tarī doṃdeṃ pelatī akṣarāṃ | prameyācīṃ || 26 ||

पद 27

artha bolācī vāṭa pāhe | tetha abhiprāvo abhiprāyāteṃ viye | bhāvācā phulaurā hota jāye | mativarī || 27 ||

पद 28

mhaṇūni saṃvādācā suvāvo ḍhaḷe | tarī hṛdayākāśa sārasvateṃ voḷe | āṇi śrotā duścitā tari vituḷe | māṃḍalā rasu || 28 ||

पद 29

aho caṃdrakāṃtu dravatā kīra hoye | pari te hātavaṭī caṃdrī kīṃ āhe | mhaṇaūni vaktā to vaktāci navhe | śroteni vīṇa || 29 ||

पद 30

parī ātāṃ āmuteṃ goḍa karāveṃ | aise tāṃduḷī kāyasā vinavāve | sāikhaḍiyāne kāi prārthāveṃ | sūtradhārāteṃ || 30 ||

पद 31

kāya to bāhuliyāṃciyā kājā nācavī | kīṃ āpuliyeṃ jāṇivecī kaḷā vāḍhavī | mhaṇaūni āmhāṃ yā ṭhevāṭhevī | kāya kāja || 31 ||

पद 32

taṃva guru mhaṇatī kāi jāhaleṃ | heṃ samastahī āmhāṃ pāvaleṃ | ātāṃ sāṃge jeṃ niropileṃ | nārāyaṇeṃ || 32 ||

पद 33

yetha saṃtoṣoni nivṛttidāseṃ | jī jī mhaṇaūni ulhāseṃ | avadhārāṃ śrīkṛṣṇa aise | bolate jāhale || 33 ||

पद 34

nātari arjunā heṃ bīja | puḍhatī sāṃgijela tuja | jeṃ heṃ aṃtaḥkaraṇīṃce guja | jīvaciye || 34 ||

पद 35

yeṇeṃ māneṃ jīvāceṃ hiyeṃ phoḍāveṃ | maga tuja kāṃ pāṃ maja sāṃgāve | aiseṃ kāhīṃ svabhāveṃ | kalpiśī jarī || 35 ||

पद 36

tarī pariyesīṃ prājñā | tūṃ āsthecīca saṃjñā | boliliye goṣṭīṃcī avajñā | neṇasī karuṃ || 36 ||

पद 37

mhaṇoni gūḍhapaṇa āpuleṃ moḍo | vari na bolāveṃhī bolāveṃ ghaḍo | pari āmucice jīvīṃceṃ paḍo | tujhāṃ jīvīṃ || 37 ||

पद 38

agā thānīṃ kīra dūdha gūḍha | pari thānāsīci navhe kīṃ goḍa | mhaṇoni saro kāṃ sevitayācī cāḍa | jarī ananya miḷe || 38 ||

पद 39

muḍāhūni bīja kāḍhileṃ | maga nirvāḷaliye bhūmī perileṃ | tarī teṃ sāṃḍīvikhurīṃ geleṃ | mhaṇoṃ ye kāyī || 39 ||

पद 40

yālāgīṃ sumanu āṇi śuddhamatī | jo aniṃdaku ananyagatī | paiṃ gā gaupyahī pari tayāpratī | cāvaḷijeṃ sukheṃ || 40 ||

पद 41

tari prastuta ātāṃ guṇīṃ ihīṃ | tūṃ vāṃcūni āṇika nāhīṃ | mhaṇoni guja tarī tujhāṃ ṭhāyīṃ | lapavūṃ naye || 41 ||

पद 42

ātāṃ kitī nāvānāvā guja | mhaṇatāṃ kānaḍeṃ vāṭela tuja | tari jñāna sāṃgena sahaja | vijñāneṃsīṃ || 42 ||

पद 43

pari teṃci aiseni nivāḍeṃ | jaiseṃ bhesaḷaleṃ khareṃ kuḍeṃ | maga kāḍhije phāḍovāḍeṃ | pārakhūniyāṃ || 43 ||

पद 44

kāṃ cāṃcūceni sāṃḍaseṃ | khāṃḍije paya pāṇī rājahaṃseṃ | tuja jñāna vijñāna taiseṃ | vāṃṭūni deūṃ || 44 ||

पद 45

maga vārayāciyāṃ dhārasāṃ | paḍilā koṃḍā kāṃ nureci jaisā | āṇi annakaṇācā āpaisā | rāśi joḍe || 45 ||

पद 46

taiseṃ jeṃ jāṇitaleyāsāṭhīṃ | saṃsāra saṃsārāciye gāṃṭhī | lāūni baisavī pāṭīṃ | mokṣaśriyecāṃ || 46 ||

पद 47

jeṃ jāṇaṇeyāṃ āghaveyāṃcāṃ gāṃvīṃ | gurutvācī ācāryapadavī | jeṃ sakaḷa guhyāṃcā gosāvī | pavitrāṃ rāvo || 47 ||

पद 48

āṇi dharmāceṃ nijadhāma | teṃviṃci uttamāce uttama | paiṃ jayā yetāṃ nāhīṃ kāma | janmāṃtarāceṃ || 48 ||

पद 49

moṭakeṃ gurumukheṃ udaijata dise | āṇi hṛdayīṃ svayaṃbhaci ase | pratyakṣa phāvo lāge taiseṃ | āpaisayā || 49 ||

पद 50

teviṃci paiṃ gā sukhācāṃ pāuṭīṃ | caḍhatāṃ yeije jayāciyā bheṭī | maga bheṭalyā kīra miṭhī | bhogaṇeyāhi paḍe || 50 ||

पद 51

pari bhogāciyā ailīkaḍiliye mere | citta ubheṃ ṭheleṃci sukhā bhare | aiseṃ sulabha āṇi sopāreṃ | vari parabrahma || 51 ||

पद 52

paiṃ gā āṇikahī eka yāceṃ | jeṃ hātā āle tarī na vace | āṇi anubhavitāṃ kāṃhīṃ na vece | vari viṭehi nā || 52 ||

पद 53

yetha jarī tūṃ tārkikā | aisī hana ghesī śaṃkā | nā yevaḍhī vastu he lokāṃ | uralī keviṃ pāṃ || 53 ||

पद 54

ekottareyāciyā vāḍhī | je jaḷatiye āgīṃ ghālitī uḍī | te anāyāseṃ svagoḍī | sāṃḍitī keviṃ || 54 ||

पद 55

tari pavitra āṇi ramya | teviṃci sukhopāyeṃci gamya | āṇi svasukha pari dharmya | vari āpaṇapāṃ joḍe || 55 ||

पद 56

aisā avaghāci suravāḍu āhe | tarī janāhātīṃ keviṃ uro lāhe | hā śaṃkecā ṭhāva kīra hoye | pari na dharāvī tuvāṃ || 56 ||

पद 57

pāheṃ pāṃ dūdha pavitra āṇi goḍa | pāsīṃ tvaceciyā padarāāḍa | pari teṃ avheruni gociḍa | aśuddha kāya neghatī || 57 ||

पद 58

kāṃ kamalakaṃdā āṇi dardurīṃ | nāṃdaṇuka ekeci gharīṃ | pari parāgu sevije bhramarīṃ | javaḷilāṃ cikhaluci ure || 58 ||

पद 59

nātarī nidaivācāṃ parivarīṃ | lohyā rutaliyā āhāti sahastravarīṃ | pari tetha baisoni upavāsu karī | kāṃ daridreṃ jiye || 59 ||

पद 60

taisā hṛdayāmadhyeṃ mī rāmu | asatāṃ sarvasukhācā ārāmu | kīṃ bhrāṃtāsī kāmu | viṣayāvarī || 60 ||

पद 61

bahu mṛgajaḷa dekhoni ḍoḷāṃ | thuṃkije amṛtācā giḷitāṃ gaḷāḷā | toḍilā parisu bāṃdhilā gaḷā | śuktikālābheṃ || 61 ||

पद 62

taisīṃ ahaṃmamateciye lavaḍasavaḍī | māteṃ na pavatīci bāpuḍīṃ | mhaṇoni janmamaraṇācī duthaḍī | ḍahuḷiteṃ ṭhelīṃ || 62 ||

पद 63

eऱhavīṃ mī tarī kaisā | mukhāpratī bhānu kāṃ jaisā | kahīṃ nase na dise aisā | vāṇīcā navheṃ || 63 ||

पद 64

mājheyā vistāralepaṇāceni nāṃveṃ | he jagaci nohe āghaveṃ | jaiseṃ dūdha murāleṃ svabhāveṃ | tari teṃci dahīṃ || 64 ||

पद 65

kāṃ bījaci jāhaleṃ taru | athavā bhāṃgāraci aḷaṃkāru | taisā maja ekācā vistāru | teṃ heṃ jaga || 65 ||

पद 66

heṃ avyaktapaṇeṃ thijaleṃ | teṃci maga viśvākāreṃ vothijaleṃ | taiseṃ amūrtamūrti miyāṃ vistāraleṃ | trailokya jāṇeṃ || 66 ||

पद 67

mahadādi dehāṃteṃ | iyeṃ aśeṣeṃhī bhūteṃ | pari mājhāṃ ṭhāyīṃ biṃbate | jaise jaḷīṃ pheṇa || 67 ||

पद 68

pari tayā pheṇāṃāṃtu pāhatāṃ | jevīṃ jaḷa na dise paṃḍusutā | nātarī svapnīṃcī anekatā | ceiliyā nohije || 68 ||

पद 69

taisīṃ bhūteṃ iyeṃ mājhāṃ ṭhāyīṃ | biṃbatī tayāṃmājī mī nāhīṃ | iyā upapattī tuja pāhīṃ | sāṃgitaliyā māgāṃ || 69 ||

पद 70

mhaṇaūni boliliyā bolācā ātiso | na kīje yālāgīṃ heṃ aso | tarī majāāṃta paiso | diṭhi tujhī || 70 ||

पद 71

āmacā prakṛtīpailīkaḍīla bhāvo | jarī kalpanevīṇa lāgasī pāhoṃ | tarī majamāji bhūteṃ heṃhī vāvo | je mī sarva mhaṇaūni || 71 ||

पद 72

eऱhavīṃ saṃkalpāciye sāṃjaveḷe | nāveka timirejatī buddhīce ḍoḷe | mhaṇoni akhaṃḍita pari jhāṃvaḷeṃ | bhūtabhinna aiseṃ dekheṃ || 72 ||

पद 73

teci saṃkalpācī sāṃja jaiṃ lope | taiṃ akhaṃḍitaci āhe svarupeṃ | jaiseṃ śaṃkā jātakheṃvo lope | sāpapaṇa māḷeceṃ || 73 ||

पद 74

eऱhavīṃ tarī bhūmīāṃtūni svayaṃbha | kāya ghaḍegāḍageyāṃce nighatī koṃbha | pari te kulālamatīce garbha | umaṭale kīṃ || 74 ||

पद 75

nātarī sāgarīṃcāṃ pāṇīṃ | kāya taṃragāciyā āhātī khāṇī | te avāṃtara karaṇī | vārayācī navhe || 75 ||

पद 76

pāheṃ pāṃ kāpasācāṃ poṭīṃ | kāya kāpaḍācī hotī peṭī | to veḍhitayāciyā diṭhī | kāpaḍa jāhalā || 76 ||

पद 77

jarī soneṃ leṇeṃ hoūni ghaḍe | tarī tayāceṃ sonepaṇa na moḍe | yera aḷaṃkāra he varacilīkaḍe | letayāceni bhāveṃ || 77 ||

पद 78

sāṃgeṃ paḍisādācī pratyuttareṃ | kāṃ ārisāṃ jeṃ āviṣkare | teṃ āpaleṃ kīṃ sācokāreṃ | tetheṃci hoteṃ || 78 ||

पद 79

taisī iye nirmaḷe mājhāṃ svarupīṃ | jo bhūtabhāvanā āropī | tayāsī tayācāṃ saṃkalpīṃ | bhūtābhāsu ase || 79 ||

पद 80

teci kalpitī prakṛtī pure | āṇi bhūtābhāsu ādhīṃca sare | maga svarupa ure ekasareṃ | nikhaḷa mājheṃ || 80 ||

पद 81

heṃ aso āṃgīṃ bharaliyā bhavaṃḍī | jaiśā bhoṃvata disatī araḍīdaraḍī | taiśī āpuliyā kalpanā akhaṃḍīṃ | gamatī bhūteṃ || 81 ||

पद 82

teci kalpanā sāṃḍūni pāhīṃ | tari mī bhūtīṃ bhūteṃ mājhiyā ṭhāyīṃ | heṃ svapnīṃhī pari nāhīṃ | kalpāvayājogeṃ || 82 ||

पद 83

ātāṃ mī eka bhūtāteṃ dhartā | athavā bhūtāmāji mī asatā | yā saṃkalpasannipātā | āṃtuliyā boliyā || 83 ||

पद 84

mhaṇoni pariyesīṃ gā priyottamā | yāparī mī viśveṃsīṃ viśvātmā | jo iyā laṭakiyā bhūtagrāmā | bhāvyu sadā || 84 ||

पद 85

raśmīceni ādhāreṃ jaiseṃ | navhateṃci mṛgajaḷa ābhāse | mājhāṃ ṭhāyīṃ bhūtajāta taiseṃ | āṇi māteṃhī bhāvīṃ || 85 ||

पद 86

mī ye parīcā bhūtabhāvanu | pari sarva bhūtāṃsi abhinnu | jaisī prabhā āṇi bhānu | ekaci te || 86 ||

पद 87

hā āmacā aiśvaryayogu | tuṃvā dekhilā kīṃ cāṃgu | ātāṃ sāṃgeṃ kāṃhīṃ etha lāgu | bhūtabhedācā ase || 87 ||

पद 88

yālāgīṃ majapāsūni bhūteṃ | āneṃ navhatī heṃ niruteṃ | āṇi bhūtāvegaḷiyā māteṃ | kahīṃca na manīṃ ho | 88 ||

पद 89

paiṃ gagana jevaḍheṃ jaiseṃ | pavanu gaganīṃ tevaḍhāci ase | sahajeṃ hālaviliyā vegaḷā dise | eऱhavīṃ gagana teṃci te || 89 ||

पद 90

taiseṃ bhūtajāta mājhāṃ ṭhāyīṃ | kalpije tarī ābhāseṃ kāṃhīṃ | nirvikalpīṃ tari nāhīṃ | tetha mīca mī āghave || 90 ||

पद 91

mhaṇaūni nāhīṃ āṇi ase | heṃ kalpaneceni sauraseṃ | je kalpanālopeṃ bhraṃśeṃ | āṇi kalpanesaveṃ hoya || 91 ||

पद 92

teṃci kalpiteṃ mudala jāye | taiṃ aseṃ nāhīṃ heṃ keṃ āhe | mhaṇaūni puḍhatī tūṃ pāheṃ | hā aiśvaryayogu || 92 ||

पद 93

aisiyā pratītibodhasāgarīṃ | tūṃ āpaṇapeyāteṃ kalloḷu eka karīṃ | maga jaṃva pāhāsī carācarīṃ | taṃva tūci āhāsī || 93 ||

पद 94

yā jāṇaṇeyācā cevo | tuja ālā nā mhaṇatī devo | tarī ātāṃ dvaitasvapna vāvo | jāleṃ kīṃ nā || 94 ||

पद 95

tarī puḍhatī jarī vipāyeṃ | buddhīsi kalpanecī jhoṃpa ye | tarī abhedabodhu jāye | jaiṃ svapnīṃ paḍije || 95 ||

पद 96

mhaṇoni ye nidrecī vāṭa moḍe | nikhaḷa udbodhāceṃci āpaṇapeṃ ghaḍe | aiseṃ varma jeṃ āhe phuḍeṃ | teṃ dāvo ātāṃ || 96 ||

पद 97

tarī dhanurdharā dhairyā | nikeṃ avadhāna deīṃ bā dhanaṃjayā | paiṃ sarva bhūtāṃteṃ māyā | kari hari gā || 97 ||

पद 98

jiye nāṃva gā prakṛtī | je dvividha sāṃgitalī tujapratī | ekī aṣṭadhā bhedavyaktī | dujī jīvarupā || 98 ||

पद 99

hā prakṛtīvikho āghavā | tuṃvā māgāṃ parisilāse pāṃḍavā | mhaṇoni aso kāi sāṃgāvā | puḍhatapuḍhatī || 99 ||

पद 100

tarī ye mājhiye prakṛtī | mahākalpācāṃ aṃtī | sarva bhūteṃ avyaktīṃ | aikyāsī yetī || 100 ||

पद 101

grīṣmācāṃ atirasīṃ | sabīje tṛṇeṃ jaisīṃ | māgutī bhūmīsī | sulīneṃ hotī || 101 ||

पद 102

kāṃ vārṣiye ḍheṃḍheṃ phiṭe | jevhāṃ śāradīyecā anughaḍu phuṭe | tevhāṃ ghanajāta āṭe | gaganīṃceṃ gaganīṃ || 102 ||

पद 103

nātarī ākāśāciye khoṃpe | vāyu nivāṃtuci lope | kāṃ taraṃgatā hārape | jaḷīṃ jevīṃ || 103 ||

पद 104

athavā jāginaliye veḷe | svapna manīṃceṃ manīṃ māvaḷe | taiseṃ prākṛta prakṛtī miḷe | kalpakṣayīṃ || 104 ||

पद 105

maga kalpādīṃ puḍhatī | mīci sṛjīṃ aisī vadaṃtī | tarī iyeviṣayīṃ nirutī | upapattī āika || 105 ||

पद 106

tarī heci prakṛti kiriṭī | mī svakīyā sahajeṃ adhiṣṭhīṃ | tetha taṃtusamavāyapaṭīṃ | jeviṃ viṇāvaṇī dise || 106 ||

पद 107

maga tiye viṇāvaṇīceni ādhāreṃ | lahānāṃ caukaḍiyāṃ paṭatva bhare | taisī paṃcātmake ākāreṃ | prakṛtici hoye || 107 ||

पद 108

jaiseṃ virajaṇiyāceni saṃgeṃ | dūdhaci āṭejoṃ lāge | taiśī prakṛti āṃgā rige | sṛṣṭipaṇāciyā || 108 ||

पद 109

bīja jaḷāci javaḷīka lāhe | āṇi teṃci śākhopaśākhīṃ hoye | taiseṃ maja karaṇeṃ āhe | bhūtāṃce heṃ || 109 ||

पद 110

agā nagara heṃ rāyeṃ keleṃ | yā mhaṇaṇayā sācapaṇa kīra āleṃ | pari niruteṃ pāhatāṃ kāya śiṇale | rāyāce hāta || 110 ||

पद 111

āṇi mī prakṛti adhiṣṭhīṃ teṃ kaiseṃ | jaisā svapnīṃ jo ase | maga toci praveśe | jāgṛtāvasthe || 111 ||

पद 112

tari svapnauni jāgṛtī yetāṃ | kāya pāya dukhatī paṃḍusutā | kīṃ svapnāmājīṃ asatāṃ | pravāsu hoya || 112 ||

पद 113

yā āghaviyācā abhiprāvo kāyī | je heṃ bhūtasṛṣṭīceṃ kāṃhīṃ | maja ekahī karaṇeṃ nāhīṃ | aisāci arthu || 113 ||

पद 114

jaiśī rāyeṃ adhiṣṭhilī prajā | vyāpāre āpulāliyā kājā | taisā prakṛtisaṃgu mājhā | yera karaṇeṃ teṃ iyeceṃ || 114 ||

पद 115

pāheṃ pāṃ pūrṇacaṃdrāciye bheṭī | samudra bharateṃ apāra dāṭī | tetha caṃdrāsi kāya kirīṭī | upakhā paḍe || 115 ||

पद 116

जड परि जवळिका । लोह चळे तरि चळो कां । कवणु शीणु भ्रामका । सन्निधानाचा ॥ ११६ ॥

jaḍa pari javaḷikā | loha caḷe tari caḷo kāṃ | kavaṇu śīṇu bhrāmakā | sannidhānācā || 116 ||

पद 117

kiṃbahunā yāparī | mī nijaprakṛti aṃgīkārīṃ | āṇi bhūtasṛṣṭī ekasarī | prasavoṃci lāge || 117 ||

पद 118

jo hā bhūtagrāmu āghavā | ase prakṛtiādhīna pāṃḍavā | jaisī bījāciyā velapālavā | samartha bhūmi || 118 ||

पद 119

nātari bāḷādikāṃ vayasāṃ | gosāvī dehasaṃgu jaisā | athavā ghanāvaḷī ākāśā | vārṣiyeṃ jevīṃ || 119 ||

पद 120

kāṃ svapnāsi kāraṇa nidrā | taisī prakṛti he nareṃdrā | yā aśeṣāhi bhūtasamudrā | gosāviṇī gā || 120 ||

पद 121

sthāvarā āṇi jaṃgamā | sthūḷā athavā sūkṣmā | he aso bhūtagrāmā | prakṛtici mūḷa || 121 ||

पद 122

mhaṇoni bhūteṃ hana sṛjāvīṃ | kāṃ sṛjilīṃ pratipāḷāvīṃ | iyeṃ karaṇīṃ na yetī āghavīṃ | āmuciyā āṃgā || 122 ||

पद 123

jaḷīṃ caṃdrikeciyā pasaratī velī | te vāḍhī caṃdre nāhīṃ vāḍhavilī | tevi māteṃ pāvoni ṭhelīṃ | durī karmeṃ || 123 ||

पद 124

āṇi suṭaliyā siṃdhujaḷācā loṭu | na śake dharuṃ saiṃdhavācā ghāṭu | tevi sakaḷa karmā mīca śevaṭu | tī kāi bāṃdhatī māteṃ || 124 ||

पद 125

dhūmrarajāṃcī piṃjarī | vājatiyā vāyuteṃ jarī hokārī | kāṃ sūryabiṃbāmājhārīṃ | āṃdhāre rige || 125 ||

पद 126

heṃ aso parvatāciye hṛdayīṃceṃ | jeviṃ parjanyadhārāstava na khoṃce | teviṃ karmajāta prakṛtīceṃ | na lage maja || 126 ||

पद 127

eऱhavīṃ iye prākṛtīṃ vikārīṃ | eku mīci āhe avadhārīṃ | pari udāsīnāciyā pari | karīṃ nā karavī || 127 ||

पद 128

dīpu ṭhevilā parivarīṃ | kavaṇāteṃ niyamī nā nivārī | āṇi kavaṇa kavaṇiye vyāpārīṃ | rāhāṭe teṃhi neṇe || 128 ||

पद 129

to jaisā kā sākṣibhūtu | gṛhavyāpārapravṛttihetu | taisā bhūtakarmīṃ anāsaktu | mī bhūtīṃ aseṃ || 129 ||

पद 130

hā ekaci abhiprāvo puḍhatapuḍhatī | kāya sāṃgo bahutāṃ upapattīṃ | yetha ekaveḷāṃ subhadrāpatī | yetuleṃ jāṇa pāṃ || 130 ||

पद 131

je lokaceṣṭāṃ samastāṃ | jaisā nimittamātra kāṃ savitā | taisā jagatprabhavīṃ paṃḍusutā | hetu mī jāṇeṃ || 131 ||

पद 132

kāṃ jeṃ miyāṃ adhiṣṭhiliyā prakṛtī | hotī carācarāciyā saṃbhūtī | mhaṇoni mī hetu heṃ upapattī | ghaḍe yayā || 132 ||

पद 133

ātāṃ yeṇeṃ ujivaḍeṃ niruteṃ | nyāhāḷīṃ pāṃ aiśvaryayogāteṃ | je mājhāṃ ṭhāyīṃ bhūteṃ | parī bhūtīṃ mī naseṃ || 133 ||

पद 134

athavā bhūteṃ nā mājhāṃ ṭhāyīṃ | āṇi bhūtāṃmāji mī nāhīṃ | yā khuṇā tuṃ kahī | cukoṃ nako || 134 ||

पद 135

heṃ sarvasva āmuceṃ gūḍha | pari dāvileṃ tuja ughaḍa | ātāṃ iṃdriyāṃ deūni kavāḍa | hṛdayīṃ bhogīṃ || 135 ||

पद 136

hā daṃśu jaṃva naye hātāṃ | taṃva mājheṃ sācokārepaṇa pārthā | na saṃpaḍe gā sarvathā | jeviṃ bhusīṃ kaṇu || 136 ||

पद 137

eऱhavīṃ anumānāceni paiseṃ | āvaḍe kīra kaḷaleṃ aiseṃ | pari mṛgajaḷāceni volāṃśeṃ | kāya bhūmi time || 137 ||

पद 138

jeṃ jāḷa jaḷīṃ pāṃgileṃ | tetha caṃdrabiṃba dise āṃtuḍaleṃ | pari thaḍiye kāḍhūni jhāḍileṃ | tevhāṃ biṃba keṃ sāṃge || 138 ||

पद 139

taiseṃ bolavari vācābaḷeṃ | vāyāṃci jhakavijatī pratītīce ḍoḷe | maga sācokāreṃ bodhāveḷe | āthi nā hoīje || 139 ||

पद 140

kiṃbahunā bhavā bihā yā | āṇi sāceṃ cāḍa āthi jarī miyāṃ | tari tumhīṃ gā upapattī iyā | jatana kīje || 140 ||

पद 141

eऱhavīṃ vedhalī diṭhī kavaḷeṃ | te cāṃdaṇiyāte mhaṇe piṃvaḷeṃ | teviṃ mājhāṃ svarupīṃ nirmaḷe | dekhāla doṣa || 141 ||

पद 142

nātarī jvareṃ viṭāḷale mukha | te dudhāteṃ mhaṇe kaḍū vikha | teviṃ amānuṣā mānuṣa | mānāla māteṃ || 142 ||

पद 143

mhaṇaūni puḍhatī tūṃ dhanaṃjayā | jhaṇeṃ visaṃbasī yā abhiprāyā | je iyā sthūladṛṣṭī vāyāṃ | jāijela gā || 143 ||

पद 144

paiṃ sthūladṛṣṭī dekhatī māteṃ | teṃci na dekhaṇeṃ jāṇa niruteṃ | jaiseṃ svapnīṃceni amṛteṃ | amarā nohije || 144 ||

पद 145

eऱhavīṃ sthūladṛṣṭī mūḍha | māteṃ jāṇatī kīra dṛḍha | pari teṃ jāṇaṇeṃci jāṇaṇeyā āḍa | rigoni ṭhāke || 145 ||

पद 146

jaisā nakṣatrāciyā ābhāsā- | sāṭhīṃ ghātu jhālā tayā haṃsā | mājīṃ ratnabuddhīciyā āśā | rigoniyāṃ || 146 ||

पद 147

sāṃge gaṃgā yā buddhī mṛgajaḷa | ṭhākoni āliyāceṃ kavaṇa phaḷa | kāya surataru mhaṇoni bābuḷa | sevilī karī || 147 ||

पद 148

hā niḷayācā dusarā | yā buddhī hātu ghātalā vikhārā | kāṃ ratne mhaṇoni gārā | veṃcī jeviṃ || 148 ||

पद 149

athavā nidhāna heṃ pragaṭaleṃ | mhaṇoni khadirāṃgāra khoḷe bharile | kāṃ sāulī neṇatāṃ ghātaleṃ | kuhāṃ siṃheṃ || 149 ||

पद 150

teviṃ mī mhaṇoni prapaṃcīṃ | jihīṃ buḍī didhalī kṛtaniścayācī | tihīṃ caṃdrāsāṭhīṃ jeviṃ jaḷīṃcī | pratimā dharilī || 150 ||

पद 151

taisā kṛtaniścaya vāyāṃ gelā | jaisā koṇhī eku kāṃjī pyālā | maga pariṇāma pāhoṃ lāgalā | amṛtācā || 151 ||

पद 152

taiseṃ sthūlākārīṃ nāśivaṃte | bharaṃvasā bāṃdhoni citteṃ | pāhatī maja avināśāteṃ | tarī kaiṃcā diseṃ || 152 ||

पद 153

kāi paścimasamudrāciyā taṭā | nighijata āhe pūrviliyā vāṭā | kāṃ koṃḍā kāṃḍatāṃ subhaṭā | kaṇu ātuḍe || 153 ||

पद 154

taiseṃ vikāraleṃ heṃ sthūḷa | jāṇitaleyā mī jāṇavataseṃ kevaḷa | kāi pheṇa pitāṃ jaḷa | sevileṃ hoya || 154 ||

पद 155

mhaṇoni mohileni manodharmeṃ | heṃci mī mānūni saṃbhrameṃ | maga yethiṃcīṃ jiyeṃ janmakarmeṃ | tiyeṃ majaci mhaṇatī || 155 ||

पद 156

येतुलेनि अनामा नाम । मज अक्रियासि कर्म । विदेहासि देहधर्म । आरोपिती ॥ १५६ ॥

yetuleni anāmā nāma | maja akriyāsi karma | videhāsi dehadharma | āropitī || 156 ||

पद 157

maja ākāraśūnyā ākāru | nirupādhikā upacāru | maja vidhivivarjitā vyavahāru | ācārādika || 157 ||

पद 158

मज वर्णहीना वर्णु । गुणातीतासि गुणु । मज अचरणा चरणु । अपाणिया पाणी ॥ १५८ ॥

maja varṇahīnā varṇu | guṇātītāsi guṇu | maja acaraṇā caraṇu | apāṇiyā pāṇī || 158 ||

पद 159

मज अमेया मान । सर्वगतासी स्थान । जैसें सेजेमाजी वन । निदेला देखे ॥ १५९ ॥

maja ameyā māna | sarvagatāsī sthāna | jaiseṃ sejemājī vana | nidelā dekhe || 159 ||

पद 160

taiseṃ aśravaṇā śrotra | maja acakṣūsī netra | agotrā gotra | arupā rupa || 160 ||

पद 161

maja avyaktāsi vyaktī | anārtāsī ārtī | svayaṃtṛptā tṛptī | bhāvitī gā || 161 ||

पद 162

मज अनावरणा प्रावरण । भूषणातीतासि भूषण । मज सकळकारणा कारण । देखती ते ॥ १६२ ॥

maja anāvaraṇā prāvaraṇa | bhūṣaṇātītāsi bhūṣaṇa | maja sakaḷakāraṇā kāraṇa | dekhatī te || 162 ||

पद 163

maja sahajāteṃ karitī | svaṃyabhāteṃ pratiṣṭhitī | niraṃtarāte āvhānitī | visarjitī gā || 163 ||

पद 164

mī sarvadā svataḥsiddhu | to kīṃ bāḷa taruṇa vṛddhu | maja ekarupā saṃbaṃdhu | jāṇatī aise || 164 ||

पद 165

maja advaitāsi dujeṃ | maja akartāyāsi kājeṃ | mī abhoktā kīṃ bhuṃjeṃ | aiseṃ mhaṇatī || 165 ||

पद 166

maja akuḷāceṃ kuḷa vānitī | maja nityāceni nidhaneṃ śiṇatī | maja sarvāṃtarāte kalpitī | ari mitra gā || 166 ||

पद 167

mī svānaṃdābhirāmu | tayā maja anekāṃ sukhāṃcā kāmu | avaghācī mī ase samu | kīṃ mhaṇatī ekadeśī || 167 ||

पद 168

mī ātmā eka carācarīṃ | mhaṇatī ekācā kaiṃpakṣa karīṃ | āṇi koponi ekāteṃ mārīṃ | heṃci vāḍhavitī || 168 ||

पद 169

kiṃbahunā aise samasta | je he manuṣyadharma prākṛta | tayāci nāṃva mī aiseṃ viparīta | jñāna tayāṃceṃ || 169 ||

पद 170

jaṃva ākāru eka puḍhāṃ dekhatī | taṃva hā deva yeṇeṃ bhāveṃ bhajatī | maga toci bighaḍaliyā ṭākitī | nāhīṃ mhaṇoni || 170 ||

पद 171

māteṃ yeṇeṃ yeṇeṃ prakāreṃ | jāṇatī manuṣya aiseni ākāreṃ | mhaṇaūni jñānaci teṃ āṃdhāreṃ | jñānāsi karī || 171 ||

पद 172

yālāgīṃ janmaleci te mogha | jaiseṃ vārṣiyevīṇa megha | kāṃ mṛgajaḷāce taraṃga | durunīci pāhāve || 172 ||

पद 173

athavā kolherīce asivāra | nātarīṃ voḍaṃbarīce aḷaṃkāra | kīṃ gaṃdharvanagarīce āvāra | ābhāsatī kāṃ || 173 ||

पद 174

sāṃvarī vāḍhinnalyā saraḷā | vari phaḷa nā āṃtu pokaḷā | kāṃ stana jāle gaḷāṃ | śeḷiye jaise || 174 ||

पद 175

taiseṃ mūrkhāceṃ tayāṃ jiyāleṃ | āṇi dhik karma tayāṃceṃ nipajaleṃ | jaiseṃ sāṃvarī phaḷa āleṃ | ghepe nā dīje || 175 ||

पद 176

maga jeṃ kāṃhīṃ te paḍhinnale | teṃ markaṭeṃ nāraḷa toḍile | kāṃ āṃdhaḷyā hātīṃ paḍileṃ | motī jaiseṃ || 176 ||

पद 177

kiṃbahunā tayāṃcīṃ śāstreṃ | jaiśī kumārīṃhātī didhalīṃ śastreṃ | kāṃ aśaucyā maṃtreṃ | bījeṃ kathilīṃ || 177 ||

पद 178

taiseṃ jñānajāta tayāṃ | āṇi jeṃ kāṃhīṃ ācaraleṃ gā dhanaṃjayā | teṃ āghaveṃci geleṃ vāyāṃ | je cittahīna || 178 ||

पद 179

paiṃ tamoguṇācī rākṣasī | je sadbuddhīteṃ grāsī | vivekācā ṭhāvoci pusī | niśācarī || 179 ||

पद 180

tiye prakṛtī varapaḍe jāle | mhaṇaūni ciṃteceni kapoleṃ gele | vari tāmasīyeciye paḍile | mukhāmājīṃ || 180 ||

पद 181

jetha āśeciye lāḷe | āṃtu hiṃsā jībha loḷe | tevīṃci saṃtoṣāce cākaḷe | akhaṃḍa caghaḷī || 181 ||

पद 182

je anarthāce kānaverī | āvāḷuveṃ cāṭīta nighe bāherī | je pramādaparvatīṃci darī | sadāci mātalī || 182 ||

पद 183

jetha dveṣāciyā dāḍhā | khasakhasāṃ jñānācā karitī ragaḍā | je agastīgavasaṇī mūḍhāṃ | sthūlabuddhī || 183 ||

पद 184

aise āsuriye prakṛtīcāṃ toṃḍīṃ | je jāle gā bhūtoṃḍīṃ | te buḍoni gele kuṃḍīṃ | vyāmohācāṃ || 184 ||

पद 185

evaṃ tamāciye paḍile garte | na pavijatīci vicārāceni hāteṃ | heṃ aso te gele jetheṃ | te śuddhīci nāhīṃ || 185 ||

पद 186

mhaṇoni asotu iyeṃ vāyāṇīṃ | kāyaśīṃ mūrkhācīṃ bolaṇīṃ | vāyāṃ vāḍhavitāṃ vāṇī | śiṇela hana || 186 ||

पद 187

aiseṃ bolile deveṃ | tetha jī mhaṇitaleṃ pāṃḍaveṃ | āikeṃ jetha vācā visave | te sādhukathā || 187 ||

पद 188

tarī jayāṃciye cokhaṭe mānasīṃ | mī hoūni aseṃ kṣetrasaṃnyāsī | jayāṃ nijeliyāṃteṃ upāsī | vairāgya gā || 188 ||

पद 189

jayāṃciyā āstheciyā sadbhāvā | āṃtu dharma kari rāṇivā | jayāṃceṃ mana olāvā | vivekāsī || 189 ||

पद 190

जे ज्ञानगंगे नाहाले । पूर्णता जेऊनि धाले । जे शांतीसि आले । पालव नवे ॥ १९० ॥

je jñānagaṃge nāhāle | pūrṇatā jeūni dhāle | je śāṃtīsi āle | pālava nave || 190 ||

पद 191

je pariṇāmā nighāle koṃbha | je dhairyamaṃḍapāce staṃbha | je āṃnadasamudrīṃ kuṃbha | cubakaḷoni bharile || 191 ||

पद 192

jayāṃ bhaktīcī yetulī prāptī | je kaivalyāteṃ parauteṃ sara mhaṇatī | jayāṃciye līlemājīṃ nīti | jiyālī dise || 192 ||

पद 193

je āghavāṃci karaṇīṃ | leile śāṃtīcī leṇīṃ | jayāṃceṃ citta gavasaṇī | vyāpakā maja || 193 ||

पद 194

aise je mahānubhāva | je daiviye prakṛtīceṃ daiva | je jāṇoniyāṃ sarva | svarupa mājhe || 194 ||

पद 195

maga vāḍhateni premeṃ | māteṃ bhajatī je mahātme | pari dujepaṇa manodharmeṃ | śivataleṃ nāhī || 195 ||

पद 196

aiseṃ mīca hoūni pāṃḍavā | karitī mājhī sevā | pari navalāvo to sāṃgāvā | ase āika || 196 ||

पद 197

tarī kīrtanāceni naṭanāceṃ | nāśile vyavasāya prāyaścittāṃce | je nāmaci nāhīṃ pāpāceṃ | aiseṃ keleṃ || 197 ||

पद 198

yamadamā avakaḷā āṇilī | tīrtheṃ ṭhāyāvaruni uṭhavilī | yamalokīṃ khuṃṭilī | rāhāṭī āghavī || 198 ||

पद 199

yamu mhaṇe kāya yamāveṃ | damu mhaṇe kavaṇāteṃ damāveṃ | tīrtheṃ mhaṇatī kāya khāveṃ | doṣa okhadāsi nāhīṃ || 199 ||

पद 200

aise mājheni nāmaghoṣeṃ | nāhīṃ karitī viśvācīṃ duḥkheṃ | avagheṃ jagaci mahāsukheṃ | dumadumita bharaleṃ || 200 ||

पद 201

te pāhāṃṭevīṇa pāhāvita | amṛteṃvīṇa jīvavita | yogeṃvīṇa dāvita | kaivalya ḍoḷāṃ || 201 ||

पद 202

pari rāyā raṃkā pāḍa dharuṃ | neṇatī sāneyāṃ thorāṃ kaḍasaṇī karuṃ | ekasareṃ āṃnadāce āvāru | hota jagā || 202 ||

पद 203

kahīṃ ekādheni vaikuṃṭhā jāveṃ | teṃ tihīṃ vaikuṃṭhaci keleṃ āghaveṃ | aiseṃ nāmaghoṣagauraveṃ | dhavaḷaleṃ viśva || 203 ||

पद 204

tejeṃ sūrya taise sojvaḷa | pari tohi astave heṃ kiḍāḷa | caṃdra saṃpūrṇa ekhāde veḷa | he sadā purate || 204 ||

पद 205

megha udāra pari vosare | mhaṇaūni upamesī na pure | he niḥśaṃkapaṇeṃ sapāṃkhare | paṃcānana || 205 ||

पद 206

jayāṃce vācepuḍhāṃ bhoje | nāma nācata ase mājheṃ | jeṃ janmasahastrīṃ voḷagije | ekaveḷa mukhāsi yāvayā || 206 ||

पद 207

to mī vaikuṃṭhīṃ naseṃ | eka veḷa bhānubiṃbīṃhī na diseṃ | varī yogiyāṃcīṃhī mānaseṃ | umaraḍoni jāya || 207 ||

पद 208

pari tayāṃpāśīṃ pāṃḍavā | mī hārapalā giṃvasāvā | jetha nāmaghoṣu baravā | karitī te mājhe || 208 ||

पद 209

kaise mājhāṃ guṇīṃ dhāle | deśakāḷāteṃ visarale | kīrtanasukheṃ jhāle | āpaṇapāṃci || 209 ||

पद 210

kṛṣṇa viṣṇu hari goviṃda | yā nāmāce nikhaḷa prabaṃdha | mājī ātmacarcā viśada | udaṃḍa gātī || 210 ||

पद 211

heṃ bahu aso yāparī | kīrtita māteṃ avadhārīṃ | eka vicaratī carācarīṃ | pāṃḍukumarā || 211 ||

पद 212

मग आणिक ते अर्जुना । साविया बहुवा जतना । पंचप्राणा मना । पाढाऊ घेउनी ॥ २१२ ॥

maga āṇika te arjunā | sāviyā bahuvā jatanā | paṃcaprāṇā manā | pāḍhāū gheunī || 212 ||

पद 213

bāherī yamaniyamāṃcī kāṃṭī lāvilī | āṃtu vajrāsanācī pauḷī pannāsilī | varī prāṇāyāmāṃcī māṃḍilīṃ | vāhātīṃ yaṃtreṃ || 213 ||

पद 214

tetha ulhāṭaśaktīceni ulhāṭaśaktīceni | manapavanāceni suravāḍeṃ | satarāviyeceṃ pāṇiyāṃḍe | baḷiyāvileṃ || 214 ||

पद 215

tevhāṃ pratyāhāreṃ khyāti kelī | vikārāṃcī saṃpilī bohalī | iṃdriyeṃ bāṃdhoni āṇilīṃ | hṛdayāāṃtu || 215 ||

पद 216

taṃva dhāraṇāvāru dāṭile | mahābhūtāṃteṃ ekavaṭileṃ | maga caturaṃga sainya nivaṭileṃ | saṃkalpāceṃ || 216 ||

पद 217

tayāvarī jaita re jaita | mhaṇoni dhyānāceṃ jaita re jaita vājata | dise tanmayāceṃ jhaḷakata | ekachatra || 217 ||

पद 218

pāṃṭī samādhiśriyecā aśekhā | ātmānubhavarājyasukhā | paṭṭābhiṣeku dekhāṃ | samaraseṃ jāhalā || 218 ||

पद 219

ऐसें हें गहन । अर्जुना माझें भजन । आतां ऐकें सांगेन । जे करिती एक ॥ २१९ ॥

aiseṃ heṃ gahana | arjunā mājheṃ bhajana | ātāṃ aikeṃ sāṃgena | je karitī eka || 219 ||

पद 220

tarī donhī pālavaverī | jaisā eka taṃtu aṃbarīṃ | taisā mīvāṃcūni carācarīṃ | jāṇatī nā || 220 ||

पद 221

ādi brahmā karunī | śevaṭīṃ maśaka dharunī | mājī samasta heṃ jāṇonī | svarupa mājheṃ || 221 ||

पद 222

maga vāḍa dhākuṭeṃ na mhaṇatī | sajīva nirjīva neṇatī | dekhiliye vastū ujū luṃṭitī | mīci mhaṇoni || 222 ||

पद 223

āpuleṃ uttamatva nāṭhave | puḍhīla yogyāyogya neṇave | ekasareṃ vyaktimātrāceni nāṃveṃ | namūṃci āvaḍe || 223 ||

पद 224

jaiseṃ uṃcīṃ udaka paḍileṃ | teṃ taḷavaṭavarī ye ugeleṃ | taiseṃ namije bhūtajāta dekhileṃ | aisā svabhāvoci tayāṃcā || 224 ||

पद 225

kāṃ phaḷaliyā tarucī śākhā | sahajeṃ bhūmīsī utare dekhā | taiseṃ jīvamātrāṃ aśekhāṃ | khālāvatī te || 225 ||

पद 226

akhaṃḍa agarvatā hoūni asatī | tayāṃteṃ vinayo heci saṃpattī | je jayajayamaṃtreṃ arpitī | mājhāṃci ṭhāyīṃ || 226 ||

पद 227

namitāṃ mānāpamāna gaḷāle | mhaṇoni avaciteṃ te mīci jahāle | aise niraṃtara misaḷale | upāsitī || 227 ||

पद 228

arjunā he guruvī bhaktī | sāṃgitalī tujapratī | ātāṃ jñānayajñeṃ yajitī | te bhakta āikeṃ || 228 ||

पद 229

pari bhajana karitī hātavaṭī | tūṃ jāṇata āhāsi kirīṭī | je māgāṃ iyā goṣṭī | keliyā āmhīṃ || 229 ||

पद 230

taṃva āthi jī arjuna mhaṇe | teṃ daivikiyā prasādāceṃ karaṇeṃ | tari kāya amṛtāceṃ ārogaṇeṃ | pure mhaṇave || 230 ||

पद 231

yā bolā anaṃteṃ | lāgaṭā dekhileṃ tayāteṃ | kīṃ sukhāvaleni citteṃ | ḍolatu ase || 231 ||

पद 232

mhaṇe bhaleṃ keleṃ pārthā | eऱhavīṃ hā anavasaru sarvathā | pari bolavītase āsthā | tujhī māteṃ || 232 ||

पद 233

taṃva arjuna mhaṇe heṃ kāyī | cakoreṃvīṇa cāṃdiṇeṃci nāhīṃ | jaga nivavije hā tayācāṃ ṭhāyīṃ | svabhāvo kīṃ jī || 233 ||

पद 234

yereṃ cakoreṃ tiyeṃ āpuliye cāḍe | cāṃcu karitī caṃdrākaḍe | teviṃ āmhī vinavuṃ teṃ thokaḍe | devo kṛpāsiṃdhu || 234 ||

पद 235

jī megha āpuliye prauḍhī | jagācī ārti davaḍī | vāṃcūni cātakācī tāhāna kevaḍhī | to varṣāvo pāhunī || 235 ||

पद 236

pari cuḷā ekāciyā cāḍe | jeviṃ gaṃgeteṃci ṭhākāveṃ paḍe | teṃviṃ ārta kā bahu kāṃ thoḍeṃ | tari sāṃgāveṃ devā || 236 ||

पद 237

tetheṃ deveṃ mhaṇitaleṃ rāheṃ | jo saṃtoṣu āmhāṃ jāhalā āhe | tayāvarī stuti sāhe | aiseṃ uraleṃ nāhī || 237 ||

पद 238

paiṃ parisatu āmhāsi nikiyāparī | teṃci vaktṛtvā vaऱhāḍīka karī | aiseṃ puraskaroni śrīharī | ādarileṃ boloṃ || 238 ||

पद 239

tarī jñānayajñu to evaṃrupu | tetha ādisaṃkalpu hā yūpu | mahābhūteṃ maṃḍapu | bhedu to paśu || 239 ||

पद 240

maga pāṃcāṃce je viśeṣa guṇa | athavā iṃdriyeṃ āṇi prāṇa | heci yajñopacārabharaṇa | ajñāna dhṛta || 240 ||

पद 241

tetha manabuddhīciyā kuṃḍā- | āṃtu jñānāgni dhaḍaphuḍā | sāmya teci suhāḍā | vedi jāṇeṃ || 241 ||

पद 242

savivekamatipāṭava | teci maṃtravidyāgaurava | śāṃti strukastruva | jīva yajvā || 242 ||

पद 243

to pratītīceni pātreṃ | vivekamahāmaṃtreṃ | jñānāgnihotreṃ | bhedu nāśī || 243 ||

पद 244

tetha ajñāna saroni jāye | āṇi yajitā yajana heṃ ṭhāye | ātmasamarasīṃ nhāye | avabhṛthīṃ jevhāṃ || 244 ||

पद 245

tevhāṃ bhūteṃ viṣaya karaṇeṃ | heṃ vegaḷāleṃ kāhīṃ na mhaṇe | āghaveṃ ekaci aiseṃ jāṇe | ātmabuddhī || 245 ||

पद 246

jaisā ceilā to arjunā | mhaṇe svapnīṃcī heṃ vicitra senā | mīci jāhāloṃ hotoṃ nā | nidrāvaśeṃ || 246 ||

पद 247

ātāṃ senā te senā navhe | heṃ mīca eka āghaveṃ | aiseṃ ekatveṃ mānave | viśva tayā || 247 ||

पद 248

maga to jīvu he bhāṣa sare | ābrahma paramātmabodheṃ bhare | aise bhajatī jñānādhvareṃ | ekatveṃ yeṇeṃ || 248 ||

पद 249

athavā anādi heṃ aneka | je ānāsārikheṃ ekā eka | āṇi nāmarupādika | teṃhī viṣama || 249 ||

पद 250

mhaṇoni viśva bhinna | pari na bhede tayāṃceṃ jñāna | jaise avayava tarī āna āna | pari ekeci dehīṃce || 250 ||

पद 251

kāṃ śākhā sāniyā thorā | pari āhāti ekāciye taruvarā | bahu raśmi pari dinakarā | ekāce jevīṃ || 251 ||

पद 252

teviṃ nānāvidhā vyaktī | ānāneṃ nāmeṃ ānānī vṛttī | aiseṃ jāṇatī bhedalāṃ bhūtīṃ | abhedā māteṃ || 252 ||

पद 253

yeṇeṃ vegaḷālepaṇeṃ pāṃḍavā | karitī jñānayajñu baravā | je na bheṃdatīṃ jāṇivā | jāṇate mhaṇauni || 253 ||

पद 254

nā tarī jedhavāṃ jiye ṭhāyīṃ | dekhatī kāṃ jeṃ jeṃ kāṃhīṃ | teṃ mīvāṃcūni nāhīṃ | aisāci bodhu || 254 ||

पद 255

pāheṃ pāṃ buḍabuḍā jeutā jāye | teuteṃ jaḷaci eka tayā āhe | maga vire athavā rāhe | taऱhī jaḷācimāji || 255 ||

पद 256

kāṃ pavaneṃ paramāṇu ucalale | te pṛthvīpaṇāvegaḷe nāhīṃ gele | āṇi māghauteṃ jarī paḍale | tarī pṛthvīcivarī || 256 ||

पद 257

taiseṃ bhalatetha bhalateṇeṃ bhāveṃ | bhalateṃhī na ho athavā hoāveṃ | pari teṃ mī aiseṃ āghaveṃ | hoūni ṭheleṃ || 257 ||

पद 258

agā he jevhaḍī mājhī vyāpti | tevhaḍīci tayāṃci pratīti | aise bahudhākārīṃ vartatī | bahuci houni || 258 ||

पद 259

heṃ bhānubiṃba āvaḍetayā | sanmukha jaiseṃ dhanaṃjayā | taiseṃ te viśvā yā | samora sadā || 259 ||

पद 260

agā tayāṃciyā jñānā | pāṭhī poṭa nāhīṃ arjunā | vāyu jaisā gaganā | sarvāṃgī ase || 260 ||

पद 261

taisā mī jetulā āghavā | teṃci tuka tayāṃciyā sadbhāvā | tarī na karitāṃ pāṃḍavā | bhajana jahāleṃ || 261 ||

पद 262

eऱhavīṃ tarī sakaḷa mīci āheṃ | tarī kavaṇīṃ keṃ upāsilā noheṃ | etha ekeṃ jāṇaṇevīṇa ṭhāye | aprāptāsī || 262 ||

पद 263

pari teṃ aso yeṇeṃ uciteṃ | jñānayajñeṃ yajitasāṃte | upāsitī māteṃ | te sāṃgitale || 263 ||

पद 264

akhaṃḍa sakaḷa heṃ sakaḷāṃ mukhīṃ | sahaja arpata ase maja ekīṃ | kīṃ neṇaṇeyāsāṭhīṃ mūrkhīṃ | na pavijeci māteṃ || 264 ||

पद 265

toci jāṇivecā udayo jarī hoye | tarī mudala vedu mīci āheṃ | āṇi to vidhānāteṃ jayā viye | to kratuhī mīci || 265 ||

पद 266

maga tayā karmāpāsūni baravā | jo sāṃgopāṃgu āghavā | yajñu pragaṭe pāṃḍavā | tohī mī gā || 266 ||

पद 267

स्वाहा मी स्वधा । सोमादि औषधी विविधा । आज्य मी समिधा । मंत्रु मी हवि ॥ २६७ ॥

svāhā mī svadhā | somādi auṣadhī vividhā | ājya mī samidhā | maṃtru mī havi || 267 ||

पद 268

hotā mī havana kīje | tetha agni to svarupa mājheṃ | āṇi hutaka vastū jeṃ jeṃ | tehī mīci || 268 ||

पद 269

paiṃ jayāceni aṃgesaṃgeṃ | iye prakṛtīstava aṣṭāṃge | janma pāvijata ase jageṃ | to pitā mī gā || 269 ||

पद 270

ardhanārīnaṭeśvarīṃ | jo puruṣa toci nārī | teviṃ mī carācarīṃ | mātāhī hoya || 270 ||

पद 271

āṇi jāhāleṃ jaga jetha rāhe | jeṃṇe jita vāḍhata āhe | teṃ mīci vācūni nohe | āna niruteṃ || 271 ||

पद 272

iyeṃ prakṛtipuruṣeṃ donhī | upajalīṃ jayāciyā amanamanīṃ | to pitāmaha tribhuvanīṃ | viśvācā mī || 272 ||

पद 273

āṇi āghaveyāṃ jāṇaṇeyāṃciyā vāṭā | jayā gāṃvā yetī gā subhaṭā | je vedāṃciyāṃ cohaṭāṃ | vedya jeṃ mhaṇije || 273 ||

पद 274

jetha nānā matāṃ bujhāvaṇī jāhālī | ekamekāṃ śāstrāṃcī anoḷakhī phiṭalī | cukalīṃ jñāneṃ jetha miḷoṃ ālīṃ | je pavitra mhaṇije || 274 ||

पद 275

pai brahmabījā jāhalā aṃkuru | ghoṣadhvanīnādākāru | tayāṃceṃ gā bhuvana jo oṃkāru | tohī mī gā || 275 ||

पद 276

jayā oṃkārāciye kuśī | akṣareṃ hotī aumakāreṃsīṃ | jiyeṃ upajata vedeṃsīṃ | uṭhalīṃ tinhīṃ || 276 ||

पद 277

mhaṇoni ṛgyajuḥsāmu | he tinhī mhaṇe mī ātmārāmu | eṃva mīci kulakramu | śabdabrahmācā || 277 ||

पद 278

heṃ carācara āghaveṃ | jiye prakṛtī āṃta sāṭhave | te śiṇalī jetha visave | te paramagatī mī || 278 ||

पद 279

āṇi jayāceni prakṛti jiye | jeṇeṃ adhiṣṭhilī viśva viye | jo yeūni prakṛtī iye | guṇāteṃ bhogī || 279 ||

पद 280

to viśvaśriyecā bhartā | mīci gā paṃḍusutā | mī gosāvī samastā | trailokyācā || 280 ||

पद 281

ākāśeṃ sarvatra vasāveṃ | vāyūneṃ nāvabharī ugeṃ nasāveṃ | pāvakeṃ dahāveṃ | varṣāveṃ jaḷeṃ || 281 ||

पद 282

parvatīṃ baisakā na saṃḍāvī | samudrīṃ rekhā nolāṃḍāvī | pṛthvīyā bhūteṃ vāhāvīṃ | he ājñā mājhī || 282 ||

पद 283

myā bolavilyā vedu bole | myāṃ cālavilyā sūryu cāle | myāṃ hālavilyā prāṇu hāle | jo jagāteṃ cāḷitā || 283 ||

पद 284

miyāṃci niyamilāsāṃtā | kāḷu grāsitase bhūtāṃ | iyeṃ mhaṇiyāgateṃ paṃḍusutā | sakaḷeṃ jayācīṃ || 284 ||

पद 285

ऐसा जो समर्थु । तो मी जगाचा नाथु । आणि गगनाऐसा साक्षिभूतु । तोहि मीचि ॥ २८५ ॥

aisā jo samarthu | to mī jagācā nāthu | āṇi gaganāaisā sākṣibhūtu | tohi mīci || 285 ||

पद 286

ihīṃ nāmarupīṃ āghavā | jo bharalā ase pāṃḍavā | āṇi nāmarupāṃhi volhāvā | āpaṇaci jo || 286 ||

पद 287

jaise jaḷāce kalloḷa | āṇi kalloḷa āthī jaḷa | aiseni vasavitase sakaḷa | to nivāsu mī || 287 ||

पद 288

jo maja hoya ananya śaraṇa | tyāceṃ nivārīṃ mī janma maraṇa | yālāgīṃ śaraṇāgatā śaraṇya | mīci eku || 288 ||

पद 289

mīci eka anekapaṇeṃ | vegaḷāleni prakṛtīguṇeṃ | jīta jagāceni prāṇeṃ | vartata ase || 289 ||

पद 290

jaisā samudra thillara na mhaṇatāṃ | bhalatetha biṃbe savitā | taisā brahmādi sarvāṃ bhūtā | suhṛda to mī || 290 ||

पद 291

mīci gā pāṃḍavā | yā tribhuvanāsī volāvā | sṛṣṭikṣayaprabhāvā | mūḷa teṃ mī || 291 ||

पद 292

bīja śākhāṃteṃ prasave | maga teṃ rukhapaṇa bījīṃ sāmāve | taise saṃkalpeṃ hoya āghaveṃ | pāṭhīṃ saṃkalpīṃ miḷe || 292 ||

पद 293

aiseṃ jagāceṃ bīja jo saṃkalpu | avyakta vāsanārupu | tayā kalpāṃtīṃ jetha nikṣepu | hoya teṃ mī || 293 ||

पद 294

iyeṃ nāmarupeṃ loṭatī | varṇavyaktī āṭatī | jātīṃce bheda phiṭatī | jaiṃ ākāśa nāhīṃ || 294 ||

पद 295

taiṃ saṃkalpu vāsanāsaṃskāra | māghauteṃ racāvayā ākāra | jetha rāhoni asatī amara | teṃ nidhāna mī || 295 ||

पद 296

mī sūryāceni veṣeṃ | tapeṃ taiṃ heṃ śoṣe | pāṭhīṃ iṃdra hoūni varṣeṃ | taiṃ puḍhatī bhare || 296 ||

पद 297

agni kāṣṭheṃ khāye | teṃ kāṣṭhaci agni hoye | tevi marateṃ māriteṃ pāheṃ | svarupa mājheṃ || 297 ||

पद 298

yālāgīṃ mṛtyūcāṃ bhāgīṃ jeṃ jeṃ | teṃhī paiṃ rupa mājheṃ | āṇi na marateṃ taṃva sahajeṃ | avināśu mī || 298 ||

पद 299

ātā bahu boloni sāṃgāveṃ | teṃ ekiheḷāṃ ghe pāṃ āghaveṃ | tarī satāsatahī jāṇāveṃ | mīci paiṃ gā || 299 ||

पद 300

mhaṇoni arjunā mī naseṃ | aisā kavaṇu ṭhāva ase | pari prāṇiyāṃceṃ daiva kaise | je na dekhatī māteṃ || 300 ||

पद 301

taraṃga pāṇiyeṃvīṇa sukatī | raśmi vātīvīṇa na dekhatī | taise mīci te mī navhatī | vismo dekhe || 301 ||

पद 302

heṃ ātabāhera miyāṃ koṃdaleṃ | jaga nikhila mājheṃci votileṃ | kīṃ kaiseṃ karma tayāṃ āleṃ | je mīṃci nāhī mhaṇatī || 302 ||

पद 303

pari amṛtakuhāṃ paḍije | kāṃ āpaṇayāteṃ kaḍiye kāḍhije | aiseṃ āthī kāya kīje | aprāptāsi || 303 ||

पद 304

grāsā ekā annāsāṭhīṃ | aṃdhu dhāṃvatāhe kirīṭī | āḍaḷalā ciṃtāmaṇi pāyeṃ loṭī | āṃdhaḷepaṇe || 304 ||

पद 305

taiseṃ jñāna jaiṃ sāṃḍuni jāye | taiṃ aisī he daśā āhe | mhaṇoni kīje teṃ keleṃ nohe | jñāneṃvīṇa || 305 ||

पद 306

āṃdhaḷeyā garuḍāce pāṃkha āhātī | te kavaṇā upegā jātī | taiseṃ satkarmāce upakhe ṭhātī | jñāneṃvīṇa || 306 ||

पद 307

dekha pāṃ gā kirīṭī | āśramadharmāciyā rāhāṭī | vidhimārgā kasavaṭī | je āpaṇaci hotī || 307 ||

पद 308

yajana karitāṃ kautukeṃ | tihīṃ vedāṃcā māthā tuke | kriyā phaḷeṃsi ubhī ṭhāke | puḍhāṃ jayāṃ || 308 ||

पद 309

aise dīkṣita je somapa | je āpaṇaci yajñāceṃ svarupa | tīṃhīṃ tayā puṇyāceni nāṃveṃ pāpa | joḍileṃ dekheṃ || 309 ||

पद 310

je śrutitrayāṃte jāṇoni | śatavarī yajña karuni | yajiliyā māteṃ cukoni | svargu varitī || 310 ||

पद 311

jaiseṃ kalpatarutaḷavaṭīṃ | baisoni jhoḷiye pāḍī gāṃṭhī | maga nidaiva nighe kirīṭī | dainyaci karuṃ || 311 ||

पद 312

taise śatakratūṃ yajileṃ māteṃ | kīṃ īpsitāti svargasukhāṃteṃ | ātāṃ puṇya kīṃ heṃ niruteṃ | pāpa nohe || 312 ||

पद 313

mhaṇoni majavīṇa pāvije svargu | to ajñānācā puṇyamārgu | jñāniye tayāteṃ upasargu | hāni mhaṇatī || 313 ||

पद 314

eऱhavīṃ tarī narakīṃceṃ duḥkha | pāvoni svargā nāma kīṃ sukha | vāṃcūni nityānaṃda gā nirdoṣa | teṃ svarupa mājheṃ || 314 ||

पद 315

maja yetāṃ paiṃ subhaṭā | yā dvividhā gā avhāṃṭā | svargu naraku yā vāṭā | corāṃciyā || 315 ||

पद 316

svargā puṇyātmakeṃ pāpeṃ yeīje | pāpātmakeṃ pāpeṃ narakā jāije | maga māteṃ jeṇeṃ pāvije | teṃ śuddha puṇya || 316 ||

पद 317

āṇi majacimājīṃ asatāṃ | jeṇeṃ mī dūrī hoya pāṃḍusutā | teṃ puṇya aiseṃ mhaṇatāṃ | jībha na tuṭe kāī || 317 ||

पद 318

pari heṃ aso ātāṃ prastuta | aikeṃ yāpari te dīkṣita | yajuni māteṃ yācita | svargabhogu || 318 ||

पद 319

maga mī na pavije aiseṃ | jeṃ pāparupa puṇya ase | teṇeṃ lādhaleni sauraseṃ | svargā yetī || 319 ||

पद 320

jetha amaratva heṃci siṃhāsana | airāvatāsārikheṃ vāhana | rājadhānībhuvana | amarāvatī || 320 ||

पद 321

jetha mahāsiddhīṃcī bhāṃḍāreṃ | amṛtācīṃ koṭhāreṃ | jiyeṃ gāṃvīṃ khillāreṃ | kāmadhenūṃcīṃ || 321 ||

पद 322

jetha voḷage deva pāikā | saighaṃ ciṃtāmaṇīciyā bhūmikā | vinodavanavāṭikā | surataruṃciyā || 322 ||

पद 323

gaṃdharvagāna gāṇīṃ | jetha raṃbheaiśiyā nācaṇī | urvaśī mukhya vilāsinī | aṃtauriyā || 323 ||

पद 324

madana voḷage śejāre | jetha caṃdra śiṃpe sāṃbareṃ | pavanā aiseṃ mhaṇiyāreṃ | dhāṃvaṇeṃ jetha || 324 ||

पद 325

paiṃ bṛhaspati āpaṇa | aise svastīśriyece brāhmaṇa | tāṭiyece suragaṇa | vikāra jetheṃ || 325 ||

पद 326

लोकपाळरांगेचे । राउत जिये पदीचे । उचैःश्रवा खांचे । खोलणिये ।। ३२६ ॥

lokapāḷarāṃgece | rāuta jiye padīce | ucaiḥśravā khāṃce | kholaṇiye || 326 ||

पद 327

heṃ bahu aso je aise | bhoga iṃdrasukhāsarise | te bhogijatī jaṃva ase | puṇyaleśu || 327 ||

पद 328

maga tayā puṇyācī pāuṭī sare | saveṃci iṃdrapaṇācī uṭī utare | āṇi yeūṃ lāgatī māghāreṃ | mṛtyulokā || 328 ||

पद 329

jaisā veśyābhogīṃ kavaḍā veṃce | maga dārahī cepūṃ na ye tiyeceṃ | taiseṃ lājiravāṇeṃ dīkṣitāṃceṃ | kāya sāṃgo || 329 ||

पद 330

evaṃ thitiyā māteṃ cukale | jīhīṃ puṇyeṃ svarga kāmile | tayāṃ amarapaṇa teṃ vāvoṃ jāleṃ | ātāṃ mṛtyuloku || 330 ||

पद 331

māteciyā udarakuharīṃ | pacūni viṣṭhecāṃ dātharīṃ | ukaḍūni navamāsavarī | janmajanmoni maratī || 331 ||

पद 332

agā svapnīṃ nidhāna phāve | pari ceiliyā hārape āghaveṃ | taiseṃ svargasukha jāṇāveṃ | vedajñāceṃ || 332 ||

पद 333

arjunā vedu jaऱhī jāhalā | tarī māteṃ neṇatāṃ vāyāṃ gelā | kaṇu sāṃḍūni upaṇilā | koṃḍā jaisā || 333 ||

पद 334

mhaṇaūni maja ekeṃviṇa | he trayīdharma akāraṇa | ātāṃ māteṃ jāṇoni kāṃhīṃ neṇa | tūṃ sukhiyā hosī || 334 ||

पद 335

paiṃ sarvabhāveṃsī ukhiteṃ | je vopile maja citteṃ | jaisā garbhagoḷu udyamāteṃ | koṇāhī neṇe || 335 ||

पद 336

taisā mīvācūni kāṃhī | āṇika gomaṭeṃci nāhīṃ | majaci nāma pāhīṃ | jiṇeyā ṭhevileṃ || 336 ||

पद 337

aise ananyagatikeṃ citteṃ | ciṃtitasāṃte māteṃ | je upāsitī tayāṃteṃ | mīci sevīṃ || 337 ||

पद 338

te ekavaṭūni jiye kṣaṇīṃ | anusarale gā mājhiye vāhaṇī | tevhāṃci tayāṃcī ciṃtavaṇī | majaci paḍalī || 338 ||

पद 339

maga tīhīṃ jeṃ jeṃ karāve | teṃ majaci paḍileṃ āghaveṃ | jaiśī ajātapakṣāṃceni jīveṃ | pakṣiṇī jiye || 339 ||

पद 340

āpulī tahānabhūka neṇe | tānhayā nikeṃ teṃ māulīsīci karaṇeṃ | taise anusarale je maja prāṇeṃ | tayāṃcena kāisenihi na lajeṃ mī || 340 ||

पद 341

tayā mājhiyā sāyujyācī cāḍa | tari teṃci puravīṃ koḍa | kāṃ sevā mhaṇatī tarī āḍa | prema suyeṃ || 341 ||

पद 342

aisā manīṃ jo jo bhāvo | to to puḍhāṃ puḍhāṃ lāgeṃ tayāṃ devoṃ | āṇi didhaliyācā nirvāho | tohi mīci karīṃ || 342 ||

पद 343

hā yogakṣemu āghavā | tayāṃcā majaci paḍilā pāṃḍavā | jayāṃciyāṃ sarvabhāvāṃ | āśrayo mī || 343 ||

पद 344

ātāṃ āṇikahī saṃpradāyeṃ | pari māteṃ neṇatī samavāyeṃ | je agni-iṃdra-sūrya-somāye | mhaṇaūni yajitī || 344 ||

पद 345

teṃhī kīra māteṃci hoye | kāṃ je heṃ āghaveṃ mīci āheṃ | pari te bhajatī ujarī navhe | viṣama paḍe || 345 ||

पद 346

pāhe pāṃ śākhā pallava vṛkṣāce | he kāya navhatī ekāci bījāce | pari pāṇī gheṇeṃ muḷāceṃ | teṃ muḷīṃci ghāpe || 346 ||

पद 347

kāṃ dahāhīṃ iṃdriyeṃ āhātī | iyeṃ jarī ekeci dehīṃcīṃ hotī | āṇi ihīṃ sevile viṣayo jātī | ekāci ṭhāyā || 347 ||

पद 348

tari karoni rasasoya baravī | kānīṃ keviṃ bharāvī | phuleṃ āṇoni bāṃdhāvīṃ | ḍoḷāṃ keviṃ || 348 ||

पद 349

to rasu to mukheṃci sevāvā | parimaḷu to ghrāṇeṃci ghyāvā | taisā mī to yajāvā | mīci mhaṇoni || 349 ||

पद 350

yera māteṃ neṇoni bhajana | teṃ vāyāṃci gā āneṃāna | mhaṇoni karmāce ḍoḷe jñāna | teṃ nirdoṣa hoāveṃ || 350 ||

पद 351

eऱhavīṃ pāheṃ pāṃ paṃḍusutā | yā yajñopahārāṃ samastāṃ | mīvāṃcūni bhoktā | kavaṇu āhe || 351 ||

पद 352

mī sakaḷāṃ yajñāṃcā ādi | āṇi yajanā yā mīci avadhi | kīṃ māteṃ cukoni durbuddhi | devāṃ bhajale || 352 ||

पद 353

gaṃgece udaka gaṃge jaiseṃ | arpiṃje devapittaroddeśeṃ | mājhe maja detī taiseṃ | pari ānānīṃ bhāvīṃ || 353 ||

पद 354

mhaṇaūni te pārthā | māteṃ na pavatīci sarvathā | maga manīṃ vāhilī je āsthā | tetha āle || 354 ||

पद 355

maneṃ vācā karaṇīṃ | jayāṃcīṃ bhajaneṃ devāṃciyā vāhaṇī | te śarīra jātiyekṣaṇīṃ | devaci jāle || 355 ||

पद 356

athavā pitarāṃcīṃ vrateṃ | vāhatī jayāṃcīṃ citteṃ | jīvita saraliyā tayāṃteṃ | pitṛtva varī || 356 ||

पद 357

kāṃ kṣudradevatādi bhūteṃ | tiyeṃci jayāṃcīṃ paramadaivateṃ | jīṃhīṃ abhicārikīṃ tayāṃteṃ | upāsileṃ || 357 ||

पद 358

tayāṃ dehāṃcī javanika phiṭalī | āṇi bhūtatvācī prāptī jāhalī | evaṃ saṃkalpavaśeṃ phaḷalīṃ | karmeṃ tayāṃ || 358 ||

पद 359

maga mīci ḍoḷāṃ dekhilā | jīṃhīṃ kānīṃ mīci aikilā | manīṃ mī bhāvilā | vānilā vācā || 359 ||

पद 360

sarvāṃgīṃ sarvāṭhāyīṃ | mīci namaskārilā jihīṃ | dānapuṇyādikeṃ jeṃ kāṃhīṃ | teṃ mājhiyāci moharā || 360 ||

पद 361

jihīṃ māteṃci adhyayana keleṃ | je āṃtabāhera miyāṃci dhāle | jayāṃce jīvitva joḍaleṃ | majacilāgīṃ || 361 ||

पद 362

je ahaṃkāru vāhata āṃgīṃ | āmhī harīce bhūṣāvayālāgīṃ | je lobhiye ekaci jagīṃ | mājheni lobheṃ || 362 ||

पद 363

je mājheni kāmeṃ sakāma | je mājheni premeṃ saprema | je mājhiyā bhulī sabhrama | neṇatī loka || 363 ||

पद 364

jayāṃcīṃ jāṇatī maja śāstreṃ | mī joḍeṃ jayāceni maṃtreṃ | aise je ceṣṭāmātreṃ | bhajale maja || 364 ||

पद 365

te maraṇāailīcakaḍe | maja miḷoni gele phuḍe | maga maraṇīṃ āṇikīkaḍe | jātīla keviṃ || 365 ||

पद 366

mhaṇoni madyājī je jāhāle | te mājhiyā sāyujyā āle | jihīṃ upacāramiṣeṃ didhaleṃ | āpaṇapeṃ maja || 366 ||

पद 367

paiṃ arjunā mājhāṃ ṭhāyīṃ | āpaṇapevīṇa saurasu nāhīṃ | mī upacārīṃ kavaṇāhī | nākaḷeṃ gā || 367 ||

पद 368

etha jāṇiva karī toci neṇe | āthileṃpaṇa miravī teṃci uṇeṃ | āmhī jāhaloṃ aiseṃ jo mhaṇe | to kāṃhīṃci navhe || 368 ||

पद 369

athavā yajñadānādi kirīṭī | kāṃ tapeṃ hana je huṭahuṭī | te tṛṇā ekāsāṭhīṃ | na sare etha || 369 ||

पद 370

pāheṃ pāṃ jāṇiveceni baḷeṃ | koṇhī vedāpāsūni ase āgaḷeṃ | kīṃ śeṣāhūni toṃḍāgaḷeṃ | bolakeṃ āthī || 370 ||

पद 371

tohī āṃtharuṇātaḷavaṭī daḍe | yeru neti neti mhaṇoni bahuḍe | etha sanakādika veḍe | pise jāhale || 371 ||

पद 372

karitāṃ tāpasāṃcī kaḍasaṇī | kavaṇu javaḷāṃ ṭhevijaila śūḷapāṇī | tohi abhimānu sāṃḍūni pāyavaṇī | māthāṃ vāhe || 372 ||

पद 373

nātarī āthilepaṇeṃ sarisī | kavaṇī āhe lakṣmiyeaisī | śriyesārikhiyā dāsī | gharīṃ jiyeteṃ || 373 ||

पद 374

tiyāṃ kheḷatāṃ karitī gharakulī | tayāṃ nāmeṃ amarapureṃ jari ṭhevilīṃ | tari na hotī kāya bāhulīṃ | iṃdrādika tayāṃcīṃ || 374 ||

पद 375

tayāṃ nāvaḍoni jevhāṃ moḍatī | tevhāṃ maheṃdrāce raṃka hotī | tiyāṃ jhāḍāṃ yeute jayāṃ pāhatī | te kalpavṛkṣa || 375 ||

पद 376

aiseṃ jiyeciyāṃ javaḷikāṃ | sāmarthya gharīṃciyāṃ pāikāṃ | te lakṣmī mukhyanāyakā | na maneci etha || 376 ||

पद 377

maga sarvasveṃ karuni sevā | abhimāna sāṃḍūni pāṃḍavā | te pāya dhuvāvayāciyā daivā | pātra jāhālī || 377 ||

पद 378

mhaṇoni thorapaṇa paऱhāṃci sāṃḍije | vyutpatti āghavī visarije | jaiṃ jagā dhākuṭeṃ hoije | taiṃ javaḷīka mājhī || 378 ||

पद 379

agā sahastrakiraṇāciye diṭhī | puḍhā caṃdruhī lope kirīṭī | tetha khadyota kā huṭahuṭī | āpuleni tejeṃ || 379 ||

पद 380

taiseṃ lakṣmiyeceṃ thorapaṇa na sare | jetha śaṃbhūceṃhī tapa na pure | tetha yera prākṛta heṃdareṃ | keviṃ jāṇoṃ lāhe || 380 ||

पद 381

yālāgīṃ śarīrasāṃḍovā kīje | sakaḷaguṇāṃceṃ loṇa utarije | saṃpattimadu sāṃḍije | kuravaṃḍī karunī || 381 ||

पद 382

maga nissīmabhāvaulhāseṃ | maja arpāvayāceni miseṃ | phaḷa āvaḍe taiseṃ | bhalatayāceṃ ho || 382 ||

पद 383

bhaktu mājhiyākaḍe dāvī | āṇi mī donhī hāta voḍavīṃ | maga deṭhuṃ na pheḍitāṃ sevīṃ | ādareṃśī || 383 ||

पद 384

paiṃ gā bhaktīceni nāṃveṃ | phūla eka maja dyāveṃ | teṃ lekheṃ tari myāṃ turaṃbāveṃ | pari mukhīṃci ghālīṃ || 384 ||

पद 385

heṃ aso kāyasīṃ phuleṃ | pānaci eka āvaḍe teṃ jāhaleṃ | teṃ sājukahī na ho sukaleṃ | bhalataiseṃ || 385 ||

पद 386

pari sarvabhāveṃ bharaleṃ dekheṃ | āṇi bhukelā amṛteṃ tokhe | taiseṃ patraci pari teṇeṃ sukheṃ | ārogūṃ lāgeṃ || 386 ||

पद 387

athavā aiseṃhī eka ghaḍe | je pālāhī pari na joḍe | tari udakāceṃ taṃva sāṃkaḍeṃ | navhela kīṃ || 387 ||

पद 388

teṃ bhalatetha nimoleṃ | na joḍitāṃ āhe joḍaleṃ | teṃci sarvasva karuni arpileṃ | jeṇeṃ maja || 388 ||

पद 389

teṇeṃ vaikuṭhāpāsoni viśāḷeṃ | majalāgīṃ kelīṃ rāūḷeṃ | kaustubhāhoni nirmaḷeṃ | leṇīṃ didhalīṃ || 389 ||

पद 390

dūdhācīṃ śejāreṃ | kṣīrābdhīaisīṃ manohare | majalāgīṃ apāreṃ | sṛjilīṃ teṇeṃ || 390 ||

पद 391

karpūra caṃdana agaru | aiseyā sugaṃdhācā mahāmeru | maja hātīṃ lāvilā dinakaru | dīpamāḷe || 391 ||

पद 392

garuḍāsārikhīṃ vāhaneṃ | maja surataṃrucīṃ udyāneṃ | kāmadhenūṃcīṃ godhaneṃ | arpilīṃ teṇeṃ || 392 ||

पद 393

maja amṛtāhūni suraseṃ | bonīṃ vogarilīṃ bahuvaseṃ | aisā bhaktāṃceni udakaleśeṃ | paritoṣeṃ gā || 393 ||

पद 394

heṃ sāṃgāveṃ kāya kirīṭī | tumhīṃci dekhileṃ āpuliyā diṭhī | mī sudāmayāciyā soḍīṃ gāṭhīṃ | pavhayālāgīṃ || 394 ||

पद 395

paiṃ bhakti ekī mī jāṇeṃ | tetha sāneṃ thora na mhaṇeṃ | āmhī bhāvāce pāhuṇe | bhalateyā || 395 ||

पद 396

yera patra puṣpa phaḷa | teṃ bhajāvayā misa kevaḷa | vāṃcūni āmucā lāga niṣphaḷa | bhaktitatva || 396 ||

पद 397

mhaṇoni arjunā avadhārīṃ | tūṃ buddhi ekī sopārī karīṃ | tarī sahajeṃ āpuliyā manomaṃdirīṃ | na visaṃbeṃ māteṃ || 397 ||

पद 398

je je kāṃhīṃ vyāpāra karisī | kāṃ bhoga hana bhogisī | athavā yajñīṃ yajasī | nānāvidhīṃ || 398 ||

पद 399

nātarī pātraviśeṣeṃ dāneṃ | kāṃ sevakāṃ desī jīvaneṃ | tapādi sādhaneṃ | vrateṃ karisī || 399 ||

पद 400

teṃ kriyājāta āghaveṃ | jeṃ jaiseṃ nipajela svabhāveṃ | teṃ bhāvanā karoni karāveṃ | mājhiyā moharā || 400 ||

पद 401

pari sarvathā āpulāṃ jīvīṃ | keliyācī śaṃkā kāṃhīṃci nuravīṃ | aisīṃ dhuvoni karme dyāvīṃ | mājhiyāṃ hātīṃ || 401 ||

पद 402

maga agnikuṃḍī bījeṃ ghātalīṃ | tiyeṃ aṃkuradaśe jeviṃ mukalīṃ | tevi na phaḷatīci maja arpilīṃ | śubhāśubheṃ || 402 ||

पद 403

agā karme jaiṃ urāveṃ | taiṃ tihīṃ sukhaduḥkhīṃ phaḷāveṃ | āṇi tayāteṃ bhogāvayā yāveṃ | dehā ekā || 403 ||

पद 404

teṃ ugāṇileṃ maja karma | tevhāṃci pusileṃ maraṇa janma | janmāsaveṃ śrama | varacilahī gele || 404 ||

पद 405

mhaṇaūni arjunā yāpari | pāhecā veḷu navhela bhārī | he saṃnyāsayukti sopārī | didhalī tuja || 405 ||

पद 406

yā dehāciyā bāṃdoḍī na paḍije | sukhaduḥkhāciyā sāgarīṃ na buḍije | sukheṃ sukharupā ghaḍije | mājhiyāci aṃgā || 406 ||

पद 407

to mī pusasī kaisā | tari jo sarvabhūtīṃ sadā sarisā | jetha āpaparu aisā | bhāgu nāhīṃ || 407 ||

पद 408

je aisiyā māteṃ jāṇoni | ahaṃkārācā kuruṭhā moḍoni | je jīveṃ karme karuni | bhajatī māteṃ || 408 ||

पद 409

te vartata disatī dehīṃ | pari te dehīṃ nā mājhāṃ ṭhāyīṃ | āṇi mī tayāṃcā hṛdayīṃ | samagra aseṃ || 409 ||

पद 410

savistara vaṭatva jaiseṃ | bījakaṇikemājīṃ ase | āṇi bījakaṇu vase | vaṭīṃ jevīṃ || 410 ||

पद 411

tevīṃ āmhāṃ tayāṃ paraspareṃ | bāherī nāmācīṃci aṃtareṃ | vāṃcuni āṃtuvaṭa vastuvicāreṃ | mī teci te || 411 ||

पद 412

ātāṃ jāyāṃceṃ leṇeṃ | jaiseṃ āṃgāvarī āhācavāṇeṃ | taiseṃ deha dharaṇeṃ | udāsa tayāṃceṃ || 412 ||

पद 413

parimaḷu nighāliyā pavanāpāṭhīṃ | māgeṃ vosa phūla rāhe deṭhīṃ | taiseṃ āyuṣyāciye muṭhī | kevaḷa deha || 413 ||

पद 414

yera avaṣṭaṃbhu jo āghavā | to āruḍhoni madbhāvā | majaci āṃtu pāṃḍavā | paiṭhā jāhalā || 414 ||

पद 415

aiseṃ bhajateni premabhāveṃ | jayāṃ śarīrahī pāṭhīṃ na pave | teṇeṃ bhalatayā vhāveṃ | jātīciyā || 415 ||

पद 416

āṇi ācaraṇa pāhātāṃ subhaṭā | to duṣkṛtācā sela vāṃṭā | pari jīvita vecileṃ cohaṭāṃ | bhaktīciyā kīṃ || 416 ||

पद 417

agā aṃtīṃciyā matī | sācapaṇa puḍhile gatī | mhaṇoni jīvita jeṇeṃ bhaktī | didhaleṃ śekhīṃ || 417 ||

पद 418

to ādhīṃ jarī anācārī | tarī sarvottamuci avadhārīṃ | jaisā buḍālā mahāpūrīṃ | na maratu nighālā || 418 ||

पद 419

tayāceṃ jīvita ailathaḍiye āleṃ | mhaṇoni buḍālepaṇa jevīṃ vāyāṃ geleṃ | tevīṃ nureci pāpa keleṃ | śevaṭaliye bhaktī || 419 ||

पद 420

yālāgīṃ duṣkṛtī jaऱhī jāhalā | tari anutāpatīrthīṃ nhālā | nhāūni majaāṃtu ālā | sarvabhāveṃ || 420 ||

पद 421

tari ātāṃ pavitra tayāceṃci kuḷa | abhijātya teṃci nirmaḷa | janmaleyā phaḷa | tayāsīca joḍaleṃ || 421 ||

पद 422

to sakaḷahī paḍhinnalā | tapeṃ toci tapinnalā | aṣṭāṃga abhyāsilā | yogu teṇeṃ || 422 ||

पद 423

heṃ aso bahuta pārthā | to utaralā karme sarvathā | jayācī akhaṃḍa gā āsthā | majacilāgīṃ || 423 ||

पद 424

avaghiyā manobuddhīciyā rāhaṭī | bharoni ekaniṣṭheciyā peṭī | jeṇeṃ majamājīṃ kirīṭī | nikṣepilī || 424 ||

पद 425

to ātāṃ avasareṃ majasārikhā hoila | aisāhī bhāva tuja jāila | hāṃ gā amṛtāāṃta rāhīla | tayā maraṇa kaiceṃ || 425 ||

पद 426

pai sūrya jo veḷu nudaije | tayā veḷā kīṃ rātra mhaṇije | tevīṃ mājhiye bhaktīviṇa jeṃ kīje | teṃ mahāpāpa nohe || 426 ||

पद 427

mhaṇoni tayāciyā cittā | mājhī javaḷīka pāṃḍusutā | tevhāṃci to tatvatā | svarupa mājheṃ || 427 ||

पद 428

jaisā dīpeṃ dīpu lāvije | tetha ādīla koṇa heṃ noḷakhije | taisā sarvasveṃ jo maja bhaje | to mī hoūni ṭhāke || 428 ||

पद 429

maga mājhī nitya śāṃtī | tayā daśā teci kāṃtī | kiṃbahunā jitī | mājheni jīveṃ | 429 ||

पद 430

etha pārthā puḍhatapuḍhatī | teṃci teṃ sāṃgo kitī | jarī miyāṃ cāḍa tarī bhaktī | na visaṃbije gā || 430 ||

पद 431

agā kuḷāciyā cokhaṭapaṇā nalagā | abhijātya jhaṇīṃ ślāghā | vyutpattīcā vāugā | sosu kāṃ vahāvā || 431 ||

पद 432

kāṃ rupe vayasā mājā | āthilepaṇeṃ kāṃ gājā | eka bhāva nāhīṃ mājhā | tarī pālhāḷa teṃ || 432 ||

पद 433

kaṇeṃviṇa sopaṭeṃ | kaṇaseṃ lāgalīṃ āthī eka dāṭeṃ | kāya karāveṃ gomaṭeṃ | vosa nagara || 433 ||

पद 434

nātarī sarovara āṭaleṃ | rānīṃ duḥkhiyā duḥkhī bheṭaleṃ | kāṃ vāṃjha phulīṃ phulaleṃ | jhāḍa jaiseṃ || 434 ||

पद 435

taiseṃ sakaḷa teṃ vaibhava | athavā kuḷajātīgaurava | jaiseṃ śarīra āhe sāveva | pari jīvaci nāhīṃ || 435 ||

पद 436

taiseṃ mājhiye bhaktīviṇa | jaḷo teṃ jiyāleṃpaṇa | agā pṛthvīvarī pāṣāṇa | nasatī kāī || 436 ||

पद 437

paiṃ hiṃvarācī dāṭa sāulī | sajjanīṃ jaisī vāḷilī | taisīṃ puṇyeṃ ḍāvalūni gelīṃ | abhaktāṃteṃ || 437 ||

पद 438

niṃba niṃboḷiyāṃ moḍoni ālā | tarī to kāuḷiyāṃsīci sukāḷu jāhalā | taisā bhaktihīnu vāḍhinnalā | doṣāṃcilāgīṃ || 438 ||

पद 439

kāṃ ṣaḍrasa khāparīṃ vāḍhile | vāḍhūni cohaṭāṃ rātrī sāṃḍile | te suṇiyāṃceci aise jhāle | jiyāparī || 439 ||

पद 440

taiseṃ bhaktīhīnāceṃ jiṇeṃ | jo svapnīṃhī pari sukṛta neṇe | teṇe saṃsāraduḥkhāsī āvaṃtaṇeṃ | vogarileṃ gā || 440 ||

पद 441

mhaṇoni kuḷa uttama nohāveṃ | jātī aṃtyāhī vhāveṃ | vari dehāceni nāṃveṃ | paśūceṃhī lābho || 441 ||

पद 442

pāheṃ pāṃ sāvajeṃ hātiruṃ dharileṃ | teṇeṃ tayā kākuḷatī māteṃ smarileṃ | kīṃ tayāceṃ paśutva vāvo jāhaleṃ | pātaliyā māteṃ || 442 ||

पद 443

agā nāṃveṃ ghetā vokhaṭīṃ | je āghaveyā adhamāṃciye śevaṭīṃ | tiye pāpayonīhī kirīṭī | janmale je || 443 ||

पद 444

ते पापयोनि मूढ । मूर्ख ऐसे जे दगड । परि माझां ठायीं दृढ । सर्वभावें ॥ ४४४ ॥

te pāpayoni mūḍha | mūrkha aise je dagaḍa | pari mājhāṃ ṭhāyīṃ dṛḍha | sarvabhāveṃ || 444 ||

पद 445

jayāṃciye vāce mājhe ālāpa | dṛṣṭī bhogī mājheṃci rupa | jayāṃceṃ mana saṃkalpa | mājhāci vāhe || 445 ||

पद 446

mājhiyā kīrtīviṇa | jayāṃce rite nāhīṃ śravaṇa | jayāṃ sarvāṃgīṃ bhūṣaṇa | mājhī sevā || 446 ||

पद 447

jayāṃceṃ nāva viṣo neṇe | jāṇīva majaci ekāteṃ jāṇe | jayā aiseṃ lābhe tarī jiṇeṃ | eऱhavīṃ maraṇa || 447 ||

पद 448

aisā āghavāci pari pāṃḍavā | jihīṃ āpuliyā sarvabhāvā | jiyāvayālāgīṃ volāvā | mīci kelā || 448 ||

पद 449

te pāpayonīhī hotu kāṃ | te śrutādhītahī na hotuṃ kāṃ | pari majasīṃ tukitāṃ tukā | tuṭī nāhīṃ || 449 ||

पद 450

pāheṃ pāṃ bhakticeni āthilepaṇeṃ | daityīṃ devāṃ āṇileṃ uṇeṃ | mājheṃ nṛsiṃhatva leṇeṃ | jayāciye mahime || 450 ||

पद 451

to pralhādu gā majasāṭhīṃ | ghetāṃ bahuteṃ sadā kirīṭī | kāṃ jeṃ miyāṃ dyāveṃ te goṣṭī | tayāciyā joḍe || 451 ||

पद 452

eऱhavīṃ daityakuḷa sācokāreṃ | pari iṃdrihī sarī na lāhe upareṃ | mhaṇoni bhakti gā etha sare | jāti apramāṇa || 452 ||

पद 453

rājājñecīṃ akṣareṃ āhātī | tiyeṃ cāmā ekā jayā paḍatī | tayā cāmāsāṭhīṃ joḍatī | sakaḷa vastu || 453 ||

पद 454

vāṃcūni soneṃ rupeṃ pramāṇa nohe | etha rājājñāci samartha āhe | teṃci cāma eka jaiṃ lāhe | teṇeṃ vikatī āghavīṃ || 454 ||

पद 455

taiseṃ uttamatva taiṃci tare | taiṃci sarvajñatā sare | jaiṃ manobuddhi bhare | mājheni premeṃ || 455 ||

पद 456

mhaṇoni kuḷa jāti varṇa | heṃ āghaveṃci gā akāraṇa | etha arjunā mājhepaṇa | sārthaka eka || 456 ||

पद 457

teṃci bhalateṇeṃ bhāveṃ | mana majāāṃtu yeteṃ hoāveṃ | āleṃ tarī āghaveṃ | māgīla vāvo || 457 ||

पद 458

jaise tavaṃci vahāḷa vohaḷa | jaṃva na pavatī gaṃgājaḷa | maga hoūni ṭhākatī kevaḷa | gaṃgārupa || 458 ||

पद 459

kāṃ khaira caṃdana kāṣṭheṃ | he vivaṃcanā taṃvaci ghaṭe | jaṃva na ghāpatī ekavaṭeṃ | agnīmājīṃ || 459 ||

पद 460

taise kṣatrī vaiśya striyā | kāṃ śūdra aṃtyādi iyā | jātī taṃvaci vegaḷāliyā | jaṃva na pavatī māteṃ || 460 ||

पद 461

maga jātī vyaktī paḍe biṃduleṃ | jevhāṃ bhāva hotī maja mīnale | jaise lavaṇakaṇa ghātale | sāgarāmājīṃ || 461 ||

पद 462

taṃvavarī nadānadīṃcīṃ nāṃveṃ | taṃvaci pūrvapaścimece yāve | jaṃva na yetī āghave | samudrāmājīṃ || 462 ||

पद 463

heṃci kavaṇeṃ ekeṃ miseṃ | citta mājhāṃ ṭhāyīṃ praveśe | yetuleṃ ho maga āpaiseṃ | mī hoṇe ase || 463 ||

पद 464

agā varī phoḍāvayāci lāgīṃ | loho miḷo kāṃ parisācāṃ āṃgīṃ | kāṃ je miḷatiye prasaṃgīṃ | soneṃci hoīla || 464 ||

पद 465

pāheṃ pāṃ vālabhāceni vyājeṃ | tiyā vrajāṃganāṃcīṃ nijeṃ | maja mīnaliyā kāya mājheṃ | svarupa navhatīci || 465 ||

पद 466

nātarī bhayāceni miseṃ | māteṃ na pavijeci kāya kaṃseṃ | kīṃ akhaṃḍa vairavaśeṃ | caidyādikīṃ || 466 ||

पद 467

agā soyarepaṇeṃci pāṃḍavā | mājheṃ sāyujya yādavāṃ | kīṃ mamatveṃ vāsudevā- | dikāṃ sakaḷāṃ || 467 ||

पद 468

nāradā dhruvā akrūrā | śukā hana sanatkumārā | yāṃ bhaktī mī dhanurdharā | prāpyu jaisā || 468 ||

पद 469

taisāci gopīsī kāmeṃ | tayā kaṃsā bhayasaṃbhrameṃ | yerā ghātakeyāṃ manodharmeṃ | śiśupālādikāṃ || 469 ||

पद 470

agā mī ekulāṇīceṃ khāgeṃ | maja yevoṃ ye bhalateni mārge | bhaktī kāṃ viṣayeṃ virāgeṃ | athavā vaireṃ || 470 ||

पद 471

mhaṇoni pārthā pāhīṃ | praveśāvayā mājhāṃ ṭhāyīṃ | upāyāṃcī nāhīṃ | keṇi etha || 471 ||

पद 472

āṇi bhalatiyā jātī janmāveṃ | maga bhajije kāṃ virodhāveṃ | pari bhakta kāṃ vairiyā vhāveṃ | mājhiyāci || 472 ||

पद 473

agā kavaṇeṃ eke boleṃ | mājhepaṇa jaऱhī jāhāleṃ | tarī mī hoṇeṃ āleṃ | hātā niruteṃ || 473 ||

पद 474

yāpari pāpayonīhī arjunā | kāṃ vaiśya śūdra aṃganā | māteṃ bhajatāṃ sadanā | mājhiyā yetī || 474 ||

पद 475

maga varṇāṃmājīṃ chatracāmara | svarga jayāṃceṃ agrahāra | maṃtravidyesi māhera | brāhmaṇa je || 475 ||

पद 476

jetha akhaṃḍa vasije yāgīṃ | je vedāṃcī vajrāṃgī | jayāciye diṭhīcāṃ utsaṃgīṃ | maṃgaḷa vāḍhe || 476 ||

पद 477

je pṛthvītaḷīṃce deva | je tapovatāra sāvayava | sakaḷa tīrthāṃsī daiva | udayaleṃ je || 477 ||

पद 478

jayāciye āstheciye vole | satkarma pālhāḷīṃ geleṃ | saṃkalpeṃ satya jiyāleṃ | jayāṃceni || 478 ||

पद 479

jayāṃceni gā boleṃ | agnīsi āyuṣyā jāhāleṃ | mhaṇoni samudreṃ pāṇī āpuleṃ | didhaleṃ yāṃciyā prītī || 479 ||

पद 480

miyāṃ lakṣmī ḍāvaloni kelī parautī | pheḍoni kaustubha ghetalā hātīṃ | maga voḍhavilī vakṣasthaḷācī vākhatī | caraṇarajāṃ || 480 ||

पद 481

ājhūni pāulāṃcī mudrā | mī hṛdayīṃ vāheṃ gā subhadrā | je āpuliyā daivasamudrā | jatanelāgīṃ || 481 ||

पद 482

jayāṃcā kopa subhaṭā | kāḷāgnirudrācā vasauṭā | jayāṃcāṃ prasādīṃ phukaṭā | joḍatī siddhī || 482 ||

पद 483

aise puṇyapūjya je brāhmaṇa | āṇi mājhāṃ ṭhāyīṃ ārtiṃnipuṇa | ātāṃ māteṃ pāvatī heṃ kavaṇa | samarthaṇeṃ || 483 ||

पद 484

pāheṃ pāṃ caṃdanāceni aṃgāniḷeṃ | śivatile niṃba hote je javaḷe | tiṃhīṃ nirjivīṃhī devāṃcī niḍaḷeṃ | baisaṇīṃ kelīṃ || 484 ||

पद 485

maga to caṃdanu tetha na pave | aiseṃ manīṃ kaiseni dharāveṃ | athavā pātalā heṃ samarthāveṃ | tevhāṃ kāyi sāca || 485 ||

पद 486

jetha nivavīla aisiyā āśā | hareṃ caṃdramā ādhā aisā | vāhijata ase śirasā | niraṃtara || 486 ||

पद 487

tetha nivavitā āṇi sagaḷā | parimaḷeṃ caṃdrāhūni āgaḷā | to caṃdanu keviṃ avalīḷā | sarvāṃgī na baise || 487 ||

पद 488

kāṃ rathyodakeṃ jiyeciye kāse | lāgaliyā samudra jālīṃ anāyāseṃ | tiye gaṃgesi kāya anāriseṃ | gatyaṃtara ase || 488 ||

पद 489

mhaṇoni rājarṣi kāṃ brāhmaṇa | jayāṃ gatī matī mīci śaraṇa | tayāṃ triśuddhī mīca nirvāṇa | sthitihī mīci || 489 ||

पद 490

yālāgīṃ śatajarjare nāve | rigoni keviṃ niściṃta hoāveṃ | kaiseni ughaḍiyā asāveṃ | śastravarṣīṃ || 490 ||

पद 491

aṃgāvarī paḍatāṃ pāṣāṇa | na suvāveṃ keviṃ voḍaṇa | rogeṃ dāṭaliyā āṇi udāsapaṇa | vokhadeṃsīṃ || 491 ||

पद 492

jetha cahūṃkaḍe jaḷata vaṇavā | tethūni na nigije keviṃ pāṃḍavā | teviṃ lokā yeūniyā sopadravā | keviṃ na bhajije māteṃ || 492 ||

पद 493

agā māteṃ na bhajāvayālāgīṃ | kavaṇa baḷa pāṃ āpulāṃ āṃgīṃ | kāi gharīṃ kīṃ bhogīṃ | niściṃtī kelī || 493 ||

पद 494

nātarī vidyā kīṃ vayasā | yāṃ prāṇiyāṃsi hā aisā | maja na bhajatāṃ bharavasāṃ | sukhācā koṇa || 494 ||

पद 495

tarī bhogyajāta jetuleṃ | teṃ ekā dehāciyā nikiyā lāgaleṃ | āṇi yetha deha taṃva ase paḍileṃ | kāḷācāṃ toṃḍīṃ || 495 ||

पद 496

bāpa duḥkhāceṃ keṇeṃ suṭaleṃ | jetha maraṇāce bhare loṭale | tiye mṛtyulokīṃciye śevaṭile | yeṇeṃ jāhāleṃ hāṭaveḷe || 496 ||

पद 497

ātāṃ sukheṃsi jīvitā | kaicī grāhikī kījela pāṃḍusutā | kāya rākhoṃḍī phuṃkitā | dīpu lāge || 497 ||

पद 498

agā viṣāce kāṃde vāṭunī | jo rasu gheije piḷunī | tayā nāma amṛta ṭheunī | jaiseṃ amara hoṇeṃ || 498 ||

पद 499

teviṃ viṣayāṃceṃ jeṃ sukha | teṃ kevaḷa parama duḥkha | pari kāya kīje mūrkha | na sevitāṃ na sare || 499 ||

पद 500

kāṃ śīsa khāṃḍūni āpuleṃ | pāyīṃcāṃ khatīṃ bāṃdhileṃ | taiseṃ mṛtyulokīṃceṃ bhaleṃ | āhe āghaveṃ || 500 ||

पद 501

mhaṇoni mṛtyulokīṃ sukhācī kahāṇī | aikijela kavaṇācāṃ śravaṇīṃ | kaiṃcī sukhanidrā āṃtharuṇīṃ | iṃgaḷācāṃ || 501 ||

पद 502

jiye lokīcā caṃdra kṣayarogī | jetha udayo hoya astālāgīṃ | duḥkha leūni sukhācī āṃgī | saḷita jagāteṃ || 502 ||

पद 503

jethe maṃgaḷācāṃ aṃkurīṃ | saveṃci amaṃgaḷācī paḍe porī | mṛtyu udarācāṃ parivarīṃ | garbhu giṃvasī || 503 ||

पद 504

jeṃ nāhīṃ tayāṃteṃ ciṃtavī | taṃva teṃci neije gaṃdharvīṃ | geliyācī kavaṇe gāṃvīṃ | śuddhī na labhe || 504 ||

पद 505

agā giṃvasitāṃ āghavā vāṭī | parataleṃ pāulaci nāhīṃ kirīṭī | saiṃgha nimāliyāṃciyāci goṭhī | tiṃye purāṇeṃ jethiṃcīṃ || 505 ||

पद 506

jethīṃciye anityatecī thorī | karitayā brahmayāceṃ āyuṣyaverī | kaiseṃ nāhīṃ hoṇeṃ avadhārīṃ | nipaṭūniyāṃ || 506 ||

पद 507

aisī lokīṃcī jiye nāṃdaṇūka | tetha janmale āthi je loka | tayāṃciye niściṃtīce kautuka | disata ase || 507 ||

पद 508

paiṃ dṛṣṭādṛṣṭīciye joḍī | lāgīṃ bhāṃḍavala na suṭe kavaḍī | jetha sarvasveṃ hāni tetha koḍī | veṃcitī gā || 508 ||

पद 509

jo bahuveṃ viṣayavilāseṃ gupheṃ | to mhaṇatī uvāyeṃ paḍilā sāpeṃ | jo abhilāṣabhāreṃ daḍape | tayāteṃ sajñāna mhaṇatī || 509 ||

पद 510

jayāceṃ āyuṣya dhākuṭeṃ hoya | baḷa prajñā jirauni jāya | tayāce namaskāritī pāya | vaḍila mhaṇuni || 510 ||

पद 511

jaṃva jaṃva bāḷa baḷiyā vāḍhe | taṃva taṃva bhojeṃ nācatī koḍeṃ | āyuṣya nimāleṃ āṃtuliyekaḍe | te glānīci nāhīṃ || 511 ||

पद 512

janmaliyā divasadivaseṃ | hoṃ lāge kāḷāciyāci aiseṃ | kīṃ vāḍhatī karitī ulhāseṃ | ubhavitī guḍhiyā || 512 ||

पद 513

agā mara hā bolu na sāhatī | āṇi meliyā tarī raḍatī | pari asateṃ jāta na gaṇitī | gahiṃsapaṇeṃ || 513 ||

पद 514

dardura sāpeṃ giḷijatu āhe ubhā | kīṃ to māsiyā veṭāḷī jibhā | taise prāṇiye kavaṇā | vāḍhavitī tṛṣṇā || 514 ||

पद 515

ahā kaṭā heṃ vokhaṭeṃ | mṛtyulokīṃceṃ upharāṭeṃ | etha arjunā jarī avacaṭeṃ | janmalāsī tūṃ || 515 ||

पद 516

tari jhaḍajhaḍoni vahilā nigha | iye bhaktīciye vāṭe lāga | jiyā pāvasī avyaṃga | nijadhāma mājheṃ || 516 ||

पद 517

tūṃ mana heṃ mīci karīṃ | mājhāṃ bhajanīṃ prema dharīṃ | sarvatra namaskārīṃ | maja ekāteṃ || 517 ||

पद 518

mājheni anusaṃdhāneṃ dekha | saṃkalpu jāḷaṇeṃ niḥśekha | madyājī cokha | yāci nāṃva || 518 ||

पद 519

aisā miyāṃ āthilā hosī | tetha mājhiyāci svarupā pāvasī | heṃ aṃtaḥkaraṇīṃceṃ tujapāsīṃ | bolijata ase || 519 ||

पद 520

agā āvaghiyā coriyā āpuleṃ | jeṃ sarvasva āmhī ase ṭhevileṃ | teṃ pāvoni sukha saṃcale | hoūni ṭhāsī || 520 ||

पद 521

aiseṃ sāṃvaḷeni parabrahmeṃ | bhaktakāmakalpadrumeṃ | bolileṃ ātmārāmeṃ | saṃjayo mhaṇe || 521 ||

पद 522

aho aikijata ase kīṃ avadhārā | taṃva iyā bolā nivāṃta mhātārā | jaisā mhaisā nuṭhī kāṃ purā | taisā ugāci ase || 522 ||

पद 523

tetha saṃjayeṃ māthā tukilā | ahā amṛtācā pāūsa varṣalā | kīṃ hā etha asatuci gelā | sejiyā gāṃvā || 523 ||

पद 524

taऱhī dātāru hā āmucā | mhaṇoni heṃ bolatāṃ maiḷela vācā | kāi jhāleṃ yayācā | svabhāvoci aisā || 524 ||

पद 525

pari bāpa bhāgya mājheṃ | je vṛttāṃtu sāṃgāvayāceni vyājeṃ | kaisā rakṣiloṃ munirājeṃ | śrīvyāsadeveṃ || 525 ||

पद 526

yetuleṃ heṃ vāḍeṃ sāyāseṃ | jaṃva bolata ase dṛḍheṃ mānaseṃ | taṃva na dharaveci āpuliyā aiseṃ | sātvikeṃ keleṃ || 526 ||

पद 527

citta cākāṭaleṃ āṭu gheta | vācā pāṃguḷalī jethiṃcī tetha | āpādakaṃcukita | romāṃca āle || 527 ||

पद 528

ardhonmīlita ḍoḷe | varṣatāti ānaṃdajaḷeṃ | āṃtuliyā sukhormīceni baḷeṃ | bāheri kāṃpe || 528 ||

पद 529

pai āghavāṃci romamūḷīṃ | ālī svedakaṇikā nirmaḷī | leilā motiyāṃcīṃ kaḍiyāḷīṃ | āvaḍe taisā || 529 ||

पद 530

aisā mahāsukhāceni ārtiṃrase | jetha āṭaṇī hoīla jīvadaśe | tethe nirovileṃ vyāseṃ | teṃ nedīca hoṃ || 530 ||

पद 531

āṇi kṛṣṇārjunāceṃ bolaṇeṃ | ghoṃ karī āleṃ śravaṇeṃ | kīṃ dehasmṛtīcā teṇeṃ | vāpasā kelā || 531 ||

पद 532

tevhāṃ netrīṃceṃ jaḷa visarjī | sarvāṃgīṃcā svedu parimārjī | tevīṃci avadhāna mhaṇe ho jī | dhṛtarāṣṭrāteṃ || 532 ||

पद 533

ātāṃ kṛṣṇavākyabījā nivāḍu | āṇi saṃjaya sātvikācā bivaḍu | mhaṇoni śrotayā hoīla suravāḍu | prameyapikācā || 533 ||

पद 534

aho aḷumāḷu avadhāna deyāveṃ | yetuleni ānaṃdāce rāśīvara baisāveṃ | bāpa śravaṇeṃdriyā daiveṃ | ghātalī māḷa || 534 ||

पद 535

mhaṇoni vibhūtīṃcā ṭhāvo | arjunā dāvīla siddhāṃcā rāvo | to aikā mhaṇe jñānadevo | nivṛttīcā || 535 ||

|| iti śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde rājavidyārājaguhyayogo nāma navamo'dhyāyaḥ ||

ॐ श्रीसच्चिदानन्दार्पणमस्तु ॥

oṃ śrīsaccidānandārpaṇamastu ||

गीता श्लोक

गीता श्लोक पद 1

śrī bhagavānuvācaḥ idaṃ tu te guhyatamaṃ pravakṣyāmyanasūyave | jñānaṃ vijñānasahitaṃ yajjñātvā mokṣase'śubhāt || 1 ||

गीता श्लोक पद 2

rājavidyā rājaguhyaṃ pavitramidamuttamam | pratyakṣāvagamaṃ dharmyaṃ susukhaṃ kartumavyayam || 2 ||

गीता श्लोक पद 3

aśraddadhānā: puruṣā dharmasyāsya paraṃtapa | aprāpya māṃ nivartante mṛtyusaṃsāravartmani || 3 ||

गीता श्लोक पद 4

mayā tatamidaṃ sarvaṃ jagadavyaktamūrtinā | matsthāni sarvabhūtāni na cāhaṃ teṣvavasthita: || 4 ||

गीता श्लोक पद 6

yathākāśasthito nityaṃ vāyuḥ sarvatrago mahān | tathā sarvāṇi bhūtāni matsthānītyupadhāraya || 6 ||

गीता श्लोक पद 7

sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām | kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham || 7 ||

गीता श्लोक पद 8

prakṛtiṃ svāmavaṣṭabhya visṛjāmi punaḥ punaḥ | bhūtagrāmamimaṃ kṛtsnamavaśaṃ prakṛtervaśāt || 8 ||

गीता श्लोक पद 9

na ca māṃ tāni karmāṇi nibadhnanti dhanaṃjaya | udāsīnavadāsīnamasaktaṃ teṣu karmasu || 9 ||

गीता श्लोक पद 10

mayādhyakṣeṇa prakṛti: sūyate sacarācaram | hetunānena kaunteya jagadviparivartate || 10 ||

गीता श्लोक पद 11

avajānanti māṃ mūḍhā mānuṣīṃ tanumāśritam | paraṃ bhāvamajānanto mama bhūtamaheśvaram || 11 ||

गीता श्लोक पद 12

moghāśā moghakarmāṇo moghajñānā vicetasa: | rākṣasīmāsurīṃ caiva prakṛtiṃ mohinīṃ śritā: || 12 ||

गीता श्लोक पद 13

mahātmānastu māṃ pārtha daivīṃ prakṛtimāśritā: | bhajantyananyamanaso jñātvā bhūtādimavyayam || 13 ||

गीता श्लोक पद 14

satataṃ kīrtayanto māṃ yatantaśca dṛḍhavratā: || namasyantaśca māṃ bhaktyā nityayuktā upāsate || 14 ||

गीता श्लोक पद 15

jñānayajñena cāpyanye yajanto māmupāsate | ekatvena pṛthaktvena bahudā viśvatomukham || 15 ||

गीता श्लोक पद 16

ahaṃ kraturahaṃ yajña: svadhāhamahamauṣadham | mantro'hamahamevājyamahamagnirahaṃ hutam || 16 ||

गीता श्लोक पद 17

pitāhamasya jagato mātā dhātā pitāmaha: | vedyaṃ pavitramoṃkāra ṛksāma yajureva ca || 17 ||

गीता श्लोक पद 18

gatirbhartā prabhu: sākṣī nivāsa: śaraṇaṃ suhṛt | prabhava: pralaya: sthānaṃ nidhānaṃ bījamavyayam || 18 ||

गीता श्लोक पद 19

tapāmyahamahaṃ varṣaṃ nigṛhṇāmyutsṛjāmi ca | amṛtaṃ caiva mṛtyuśca sadasaccāhamarjuna || 19 ||

गीता श्लोक पद 20

traividyā māṃ somapā: pūtapāpā yajñairiṣṭvā svargatiṃ prārthayante | te puṇyamāsādya surendralokamaśnanti divyāndivi devabhogān || 20 ||

गीता श्लोक पद 21

te taṃ bhuktvā svargalokaṃ viśālaṃ kṣīṇe puṇye martyalokaṃ viśanti | evaṃ trayīdharmamanuprapannā gatāgataṃ kāmakāmā labhante || 21 ||

गीता श्लोक पद 22

ananyāścintayanto māṃ ye janā: paryupāsate | teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham || 22 ||

गीता श्लोक पद 23

ye'pyanyadevatā bhaktā yajante śraddhayānvitā: | te'pi māmeva kaunteya yajantyavidhipūrvakam || 23 ||

गीता श्लोक पद 25

yānti devavratā devānpitṝnyānti pitṛvratā: | bhūtāni yānti bhūtejyā yānti madyājino'pi mām || 25 ||

गीता श्लोक पद 26

patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati | tadahaṃ bhaktyupahṛtamaśnāmi prayatātmanaḥ || 26 ||

गीता श्लोक पद 27

yatkaroṣi yadaśnāsi yajjuhoṣi dadāsi yat | yattapasyasi kaunteya tatkuruṣva madarpaṇam || 27 ||

गीता श्लोक पद 28

śubhāśubhaphalairevaṃ mokṣyase karmabandhanai: | saṃnyāsayogayuktātmā vimukto māmupaiṣyasi || 28 ||

गीता श्लोक पद 29

samo'haṃ sarvabhūteṣu na me dveṣyo'sti na priya: | ye bhajanti tu māṃ bhaktyā mayi te teṣu cāpyaham || 29 ||

गीता श्लोक पद 30

api cetsudurācāro bhajate māmananyabhāk | sādhureva sa mantavyaḥ samyagvyavasito hi saḥ || 30 ||

गीता श्लोक पद 31

kṣipraṃ bhavati dharmātmā śaśvacchāntiṃ nigacchati | kaunteya prati jānīhi na me bhakta: praṇaśyati || 31 ||

गीता श्लोक पद 32

māṃ hi pārtha vyapāśritya ye'pi syu: pāpayonaya: | striyo vaiśyāstathā śūdrāste'pi yānti parāṃ gatim || 32 ||

गीता श्लोक पद 33

kiṃ punarbrāhmaṇā: puṇyā bhaktā rājarṣayastathā | anityamasukhaṃ lokamimaṃ prāpya bhajasva mām || 33 ||

गीता श्लोक पद 34

manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru | māmevaiṣyasi yuktvaivamātmānaṃ matparāyaṇa: || 34 ||

या पाठाविषयी

परिचय

ज्ञानेश्वरीचा अध्याय नववा — भगवद्गीतेच्या राजविद्याराजगुह्ययोग या अध्यायावरील संत ज्ञानेश्वरांचे ओवीबद्ध भाष्य. या अध्यायात 537 ओव्या आहेत. मूळ गीतेचे श्लोक ज्या क्रमाने ज्ञानेश्वरीत येतात, त्याच क्रमाने येथे दिले आहेत.

॥ ज्ञानेश्वर माउली ज्ञानराज माउली तुकाराम ॥

संदर्भ 1

ज्ञानेश्वरी/अध्याय नववा — mr.wikisource.org
मराठी विकिस्रोत आवृत्ती (revid 210780); ओवीक्रम पडताळून घेतला आहे.

परवाना: CC BY-SA 4.0 — Text adapted from Wikimedia projects, licensed CC BY-SA 4.0. Adaptations must be shared alike.

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

ज्ञानेश्वरी — अध्याय नववा

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

ज्ञानेश्वरी — अध्याय पहिला

ज्ञानेश्वरी — अध्याय दहावा

ज्ञानेश्वरी — अध्याय अकरावा

ज्ञानेश्वरी — अध्याय बारावा

आणखी पाहा 22

आरती

श्री कृष्ण आरती — आरती कुंजबिहारी की

चालीसा

कृष्ण चालीसा

भजन

छुप छुप आये श्याम ले के ग्वाल बाल

दर्शन दो घनश्याम नाथ मेरी अखियाँ प्यासी

गोकुल में बजत बधाई

हरि सुन्दर नन्द मुकुन्द

कवच

श्रीगोपालकवचम्

अष्टोत्तर शतनामावली

कृष्ण अष्टोत्तर शतनामावली

व्रतकथा

गोवर्धन (अन्नकूट) कथा

गोवत्स द्वादशी (बछ बारस) व्रत कथा

श्री कृष्ण जन्माष्टमी व्रत कथा

राधाष्टमी व्रत कथा

देवी-देवता

कृष्ण

सण

होळी

जन्माष्टमी