ज्ञानेश्वरी — अध्याय दहावा

शेअर करा

नमो विशदबोधविदग्धा । विद्यारविंदप्रबोधा । पराप्रमेयप्रमदा । विलासिया ॥ १ ॥

namo viśadabodhavidagdhā | vidyāraviṃdaprabodhā | parāprameyapramadā | vilāsiyā || 1 ||

नमो संसारतमसूर्या । अप्रतिमपरमवीर्या । तरुणतरतूर्या । लालनलीला ॥ २ ॥

namo saṃsāratamasūryā | apratimaparamavīryā | taruṇataratūryā | lālanalīlā || 2 ||

नमो जगदखिलपालना । मंगळमणिनिधाना । सज्जनवनचंदना । आराध्यलिंगा ॥ ३ ॥

namo jagadakhilapālanā | maṃgaḷamaṇinidhānā | sajjanavanacaṃdanā | ārādhyaliṃgā || 3 ||

नमो चतुरचित्तचकोरचंद्रा । आत्मानुभवनरेंद्रा । श्रुतिसारसमुद्रा । मन्मथमन्मथा ॥ ४ ॥

namo caturacittacakoracaṃdrā | ātmānubhavanareṃdrā | śrutisārasamudrā | manmathamanmathā || 4 ||

नमो सुभावभजनभाजना । भवेभकुंभभंजना । विश्वोद्‍भवभुवना । श्रीगुरुराया ॥ ५ ॥

namo subhāvabhajanabhājanā | bhavebhakuṃbhabhaṃjanā | viśvodbhavabhuvanā | śrīgururāyā || 5 ||

तुमचा अनुग्रहो गणेशु । जैं दे आपुला सौरसु । तैं सारस्वतीं प्रवेशु । बाळकाही आथी ॥ ६ ॥

tumacā anugraho gaṇeśu | jaiṃ de āpulā saurasu | taiṃ sārasvatīṃ praveśu | bāḷakāhī āthī || 6 ||

जी दैविकीं उदार वाचा । जैं उद्देशु दे नाभिकाराचा । तैं नवरससुधाब्धीचा । थावो लाभे ॥ ७ ॥

jī daivikīṃ udāra vācā | jaiṃ uddeśu de nābhikārācā | taiṃ navarasasudhābdhīcā | thāvo lābhe || 7 ||

जी आपुलिया स्‍नेहाची वागेश्वरी । जरी मुकेयातें अंगिकारी । तो वाचस्पतीशीं करी । प्रबंधुहोडा ॥ ८ ॥

jī āpuliyā snehācī vāgeśvarī | jarī mukeyāteṃ aṃgikārī | to vācaspatīśīṃ karī | prabaṃdhuhoḍā || 8 ||

हें असो दिठी जयावरी झळके । कीं हा पद्मकरु माथां पारुखे । तो जीवचि परि तुके । महेशेंसीं ॥ ९ ॥

heṃ aso diṭhī jayāvarī jhaḷake | kīṃ hā padmakaru māthāṃ pārukhe | to jīvaci pari tuke | maheśeṃsīṃ || 9 ||

एवढें जिये महिमेचें करणें । तें वाचाबळें वानूं मी कवणें । कां सूर्याचिया आंगा उटणें । लागत असे ? ॥ १० ॥

evaḍheṃ jiye mahimeceṃ karaṇeṃ | teṃ vācābaḷeṃ vānūṃ mī kavaṇeṃ | kāṃ sūryāciyā āṃgā uṭaṇeṃ | lāgata ase ? || 10 ||

केउता कल्पतरुवरी फुलौरा ? । कायसेनि पाहुणेरु क्षीरसागरा ? । कवणें वासीं कापुरा । सुवासु देवों ? ॥ ११ ॥

keutā kalpataruvarī phulaurā ? | kāyaseni pāhuṇeru kṣīrasāgarā ? | kavaṇeṃ vāsīṃ kāpurā | suvāsu devoṃ ? || 11 ||

चंदनातें कायसेनि चर्चावें । अमृतातें केउतें रांधावें । गगनावरी उभवावें । घडे केवीं ? ॥ १२ ॥

caṃdanāteṃ kāyaseni carcāveṃ | amṛtāteṃ keuteṃ rāṃdhāveṃ | gaganāvarī ubhavāveṃ | ghaḍe kevīṃ ? || 12 ||

तैसें श्रीगुरूचें महिमान । आकळितें कें असे साधन ? । हें जाणोनि मियां नमन । निवांत केलें ॥ १३ ॥

taiseṃ śrīgurūceṃ mahimāna | ākaḷiteṃ keṃ ase sādhana ? | heṃ jāṇoni miyāṃ namana | nivāṃta keleṃ || 13 ||

जरी प्रज्ञेचेनि आथिलेपणें । श्रीगुरूसामर्थ्या रूप करूं म्हणे । तरि तें मोतियां भिंग देणें । तैसें होईल ॥ १४ ॥

jarī prajñeceni āthilepaṇeṃ | śrīgurūsāmarthyā rūpa karūṃ mhaṇe | tari teṃ motiyāṃ bhiṃga deṇeṃ | taiseṃ hoīla || 14 ||

कां साडेपंधरया रजतवणी । तैशीं स्तुतींचीं बोलणीं । उगियाचि माथा ठेविजे चरणीं । हेंचि भलें ॥ १५ ॥

kāṃ sāḍepaṃdharayā rajatavaṇī | taiśīṃ stutīṃcīṃ bolaṇīṃ | ugiyāci māthā ṭhevije caraṇīṃ | heṃci bhaleṃ || 15 ||

मग म्हणितलें जी स्वामी । भलेनि ममत्वें देखिलें तुम्हीं । म्हणौनि कृष्णार्जुनसंगमीं । प्रयागवटु जाहलों ॥ १६ ॥

maga mhaṇitaleṃ jī svāmī | bhaleni mamatveṃ dekhileṃ tumhīṃ | mhaṇauni kṛṣṇārjunasaṃgamīṃ | prayāgavaṭu jāhaloṃ || 16 ||

मागां दूध दे म्हणतलियासाठीं । आघविया क्षीराब्धीची करूनि वाटी । उपमन्यूपुढें धूर्जटी । ठेविली जैसी ॥ १७ ॥

māgāṃ dūdha de mhaṇataliyāsāṭhīṃ | āghaviyā kṣīrābdhīcī karūni vāṭī | upamanyūpuḍheṃ dhūrjaṭī | ṭhevilī jaisī || 17 ||

ना तरी वैकुंठपीठनायकें । रुसला ध्रुव कवतिकें । बुझाविला देऊनि भातुकें । ध्रुवपदाचें ॥ १८ ॥

nā tarī vaikuṃṭhapīṭhanāyakeṃ | rusalā dhruva kavatikeṃ | bujhāvilā deūni bhātukeṃ | dhruvapadāceṃ || 18 ||

तैसी जे ब्रह्मविद्यारावो । सकळ शास्त्रांचा विसंवता ठावो । ते भगवद्‍गीता वोंविये गावों । ऐसें केलें ॥ १९ ॥

taisī je brahmavidyārāvo | sakaḷa śāstrāṃcā visaṃvatā ṭhāvo | te bhagavadgītā voṃviye gāvoṃ | aiseṃ keleṃ || 19 ||

जे बोलणियाचे रानीं हिंडतां । नायकिजे फळलिया अक्षराची वार्ता । परि ते वाचाचि केली कल्पलता । विवेकाची ॥ २० ॥

je bolaṇiyāce rānīṃ hiṃḍatāṃ | nāyakije phaḷaliyā akṣarācī vārtā | pari te vācāci kelī kalpalatā | vivekācī || 20 ||

होती देहबुद्धी एकसरी । ते आनंदभांडारा केली वोवरी । मन गीतार्थसागरीं । जळशयन जालें ॥ २१ ॥

hotī dehabuddhī ekasarī | te ānaṃdabhāṃḍārā kelī vovarī | mana gītārthasāgarīṃ | jaḷaśayana jāleṃ || 21 ||

ऐसें एकेक देवांचें करणें । तें अपार बोलों केवीं मी जाणें । तऱ्ही अनुवादलों धीटपणें । ते उपसाहिजो जी ॥ २२ ॥

aiseṃ ekeka devāṃceṃ karaṇeṃ | teṃ apāra boloṃ kevīṃ mī jāṇeṃ | taऱhī anuvādaloṃ dhīṭapaṇeṃ | te upasāhijo jī || 22 ||

आतां आपुलेनि कृपाप्रसादें । मियां भगवद्‍गीता वोंवीप्रबंधें । पूर्वखंड विनोदें । वाखाणिलें ॥ २३ ॥

ātāṃ āpuleni kṛpāprasādeṃ | miyāṃ bhagavadgītā voṃvīprabaṃdheṃ | pūrvakhaṃḍa vinodeṃ | vākhāṇileṃ || 23 ||

प्रथमीं अर्जुनाचा विषादु । दुजीं बोलिला योगु विशदु । परि सांख्यबुद्धीसि भेदु । दाऊनियां ॥ २४ ॥

prathamīṃ arjunācā viṣādu | dujīṃ bolilā yogu viśadu | pari sāṃkhyabuddhīsi bhedu | dāūniyāṃ || 24 ||

तिजीं केवळ कर्म प्रतिष्ठिलें । तेंचि चतुर्थीं ज्ञानेंशीं प्रगटिलें । पंचमीं गव्हरिलें । योगतत्त्व ॥ २५ ॥

tijīṃ kevaḷa karma pratiṣṭhileṃ | teṃci caturthīṃ jñāneṃśīṃ pragaṭileṃ | paṃcamīṃ gavharileṃ | yogatattva || 25 ||

तेचि षष्ठामाजीं प्रगट । आसनालागोनि स्पष्ट । जीवात्मभाव एकवट । होती जेणें ॥ २६ ॥

teci ṣaṣṭhāmājīṃ pragaṭa | āsanālāgoni spaṣṭa | jīvātmabhāva ekavaṭa | hotī jeṇeṃ || 26 ||

तैसी जे योगस्थिती । आणि योगभ्रष्टां जे गती । तें आघवीचि उपपत्ती । सांगितली षष्ठीं ॥ २७ ॥

taisī je yogasthitī | āṇi yogabhraṣṭāṃ je gatī | teṃ āghavīci upapattī | sāṃgitalī ṣaṣṭhīṃ || 27 ||

तयावरी सप्तमीं । प्रकृतिपरिहार उपक्रमीं । करूनि भजती जे पुरुषोत्तमीं । ते बोलिले चाऱ्ही ॥ २८ ॥

tayāvarī saptamīṃ | prakṛtiparihāra upakramīṃ | karūni bhajatī je puruṣottamīṃ | te bolile cāऱhī || 28 ||

पाठीं सप्तमींची प्रश्नसिद्धी । बोलोनि प्रयाणसमयसिद्धी । एवं ते सकळवाक्यअवधि । अष्टमाध्यायीं ॥ २९ ॥

pāṭhīṃ saptamīṃcī praśnasiddhī | boloni prayāṇasamayasiddhī | evaṃ te sakaḷavākyaavadhi | aṣṭamādhyāyīṃ || 29 ||

मग शब्दब्रह्मीं असंख्याकें । जेतुला कांहीं अभिप्राय पिके । तेतुला महाभारतें एकें । लक्षें जोडे ॥ ३० ॥

maga śabdabrahmīṃ asaṃkhyākeṃ | jetulā kāṃhīṃ abhiprāya pike | tetulā mahābhārateṃ ekeṃ | lakṣeṃ joḍe || 30 ||

तिये आघवांचि जें महाभारतीं । तें लाभे कृष्णार्जुनवाचोक्तीं । आणि जो अभिप्रावो सातेंशतीं । तो एकलाचि नवमीं ॥ ३१ ॥

tiye āghavāṃci jeṃ mahābhāratīṃ | teṃ lābhe kṛṣṇārjunavācoktīṃ | āṇi jo abhiprāvo sāteṃśatīṃ | to ekalāci navamīṃ || 31 ||

म्हणौनि नवमींचिया अभिप्राया । सहसा मुद्रा लावावया । बिहाला मग मी वायां । गर्व कां करूं ? ॥ ३२ ॥

mhaṇauni navamīṃciyā abhiprāyā | sahasā mudrā lāvāvayā | bihālā maga mī vāyāṃ | garva kāṃ karūṃ ? || 32 ||

अहो गूळासाखरे मालयाचे । हे बांधे तरी एकाचि रसाचे । परि स्वाद गोडियेचे । आनआन जैसे ॥ ३३ ॥

aho gūḷāsākhare mālayāce | he bāṃdhe tarī ekāci rasāce | pari svāda goḍiyece | ānaāna jaise || 33 ||

एक जाणोनियां बोलती । एक ठायें ठावो जाणविती । एक जाणों जातां हारपती । जाणते गुणेंशीं ॥ ३४ ॥

eka jāṇoniyāṃ bolatī | eka ṭhāyeṃ ṭhāvo jāṇavitī | eka jāṇoṃ jātāṃ hārapatī | jāṇate guṇeṃśīṃ || 34 ||

हें ऐसें अध्याय गीतेचे । परि अनिर्वाच्यपण नवमाचें । तो अनुवादलों हें तुमचें । सामर्थ्य प्रभू ॥ ३५ ॥

heṃ aiseṃ adhyāya gītece | pari anirvācyapaṇa navamāceṃ | to anuvādaloṃ heṃ tumaceṃ | sāmarthya prabhū || 35 ||

अहो एकाचि शाटी तपिन्नली । एकीं सृष्टीवरी सृष्टी केली । एकीं पाषाणीं वाऊनि उतरलीं । समुद्रीं कटकें ॥ ३६ ॥

aho ekāci śāṭī tapinnalī | ekīṃ sṛṣṭīvarī sṛṣṭī kelī | ekīṃ pāṣāṇīṃ vāūni utaralīṃ | samudrīṃ kaṭakeṃ || 36 ||

एकीं आकाशीं सूर्यातें धरिलें । एकीं चुळींचि सागरातें भरिलें । तैसें मज मुकयाकरवीं बोलविलें । अनिर्वाच्य तुम्हीं ॥ ३७ ॥

ekīṃ ākāśīṃ sūryāteṃ dharileṃ | ekīṃ cuḷīṃci sāgarāteṃ bharileṃ | taiseṃ maja mukayākaravīṃ bolavileṃ | anirvācya tumhīṃ || 37 ||

परि हें असो एथ ऐसें । राम रावण झुंजिन्नले कैसे । राम रावण जैसे । मीनले समरीं ॥ ३८ ॥

pari heṃ aso etha aiseṃ | rāma rāvaṇa jhuṃjinnale kaise | rāma rāvaṇa jaise | mīnale samarīṃ || 38 ||

तैसें नवमीं कृष्णाचें बोलणें । तें नवमीचियाचि ऐसें मी म्हणें । या निवाडा तत्त्वज्ञु जाणें । जया गीतार्थु हातीं ॥ ३९ ॥

taiseṃ navamīṃ kṛṣṇāceṃ bolaṇeṃ | teṃ navamīciyāci aiseṃ mī mhaṇeṃ | yā nivāḍā tattvajñu jāṇeṃ | jayā gītārthu hātīṃ || 39 ||

एवं नवही अध्याय पहिले । मियां मतीसारिखे वाखाणिले । आतां उत्तरखंड उवाइलें । ग्रंथाचें ऐका ॥ ४० ॥

evaṃ navahī adhyāya pahile | miyāṃ matīsārikhe vākhāṇile | ātāṃ uttarakhaṃḍa uvāileṃ | graṃthāceṃ aikā || 40 ||

जेथ विभूति प्रतिविभूती । प्रस्तुत अर्जुना सांगिजेती । ते विदग्धा रसवृत्ती । म्हणिपैल कथा ॥ ४१ ॥

jetha vibhūti prativibhūtī | prastuta arjunā sāṃgijetī | te vidagdhā rasavṛttī | mhaṇipaila kathā || 41 ||

देशियेचेनि नागरपणें । शांतु शृंगारातें जिणें । तरि ओंविया होती लेणें । साहित्यासि ॥ ४२ ॥

deśiyeceni nāgarapaṇeṃ | śāṃtu śṛṃgārāteṃ jiṇeṃ | tari oṃviyā hotī leṇeṃ | sāhityāsi || 42 ||

मूळ ग्रंथींचिया संस्कृता । वरि मऱ्हाठी नीट पढतां । अभिप्राय मानलिया उचिता । कवण भूमी हें न चोजवे ॥ ४३ ॥

mūḷa graṃthīṃciyā saṃskṛtā | vari maऱhāṭhī nīṭa paḍhatāṃ | abhiprāya mānaliyā ucitā | kavaṇa bhūmī heṃ na cojave || 43 ||

जैसें अंगाचेनि सुंदरपणें । लेणिया आंगचि होय लेणें । तेथ अळंकारिलें कवण कवणें । हें निर्वचेना ॥ ४४ ॥

jaiseṃ aṃgāceni suṃdarapaṇeṃ | leṇiyā āṃgaci hoya leṇeṃ | tetha aḷaṃkārileṃ kavaṇa kavaṇeṃ | heṃ nirvacenā || 44 ||

तैसी देशी आणि संस्कृत वाणी । एका भावार्थाच्या सोकासनीं । शोभती आयणी । चोखट आइका ॥ ४५ ॥

taisī deśī āṇi saṃskṛta vāṇī | ekā bhāvārthācyā sokāsanīṃ | śobhatī āyaṇī | cokhaṭa āikā || 45 ||

उठावलिया भावा रूप । करितां रसवृत्तीचें लागे वडप । चातुर्य म्हणे पडप । जोडलें आम्हां ॥ ४६ ॥

uṭhāvaliyā bhāvā rūpa | karitāṃ rasavṛttīceṃ lāge vaḍapa | cāturya mhaṇe paḍapa | joḍaleṃ āmhāṃ || 46 ||

तैसें देशियेचें लावण्य । हिरोनि आणिलें तारुण्य । मग रचिलें अगण्य । गीतातत्त्व ॥ ४७ ॥

taiseṃ deśiyeceṃ lāvaṇya | hironi āṇileṃ tāruṇya | maga racileṃ agaṇya | gītātattva || 47 ||

जो चराचर परमगुरु । चतुर चित्तचमत्कारु । तो ऐका यादवेश्वरु । बोलता जाहला ॥ ४८ ॥

jo carācara paramaguru | catura cittacamatkāru | to aikā yādaveśvaru | bolatā jāhalā || 48 ||

ज्ञानदेव निवृत्तीचा म्हणे । ऐसें बोलिलें श्रीहरी तेणें । अर्जुना आघवियाची मातु अंतःकरणें । धडौता आहासि ॥ ४९ ॥

jñānadeva nivṛttīcā mhaṇe | aiseṃ bolileṃ śrīharī teṇeṃ | arjunā āghaviyācī mātu aṃtaḥkaraṇeṃ | dhaḍautā āhāsi || 49 ||

आम्हीं मागील जें निरूपण केलें । तें तुझें अवधानचि पाहिलें । तवं टाचें नव्हें भलें । पुरतें आहे ॥ ५० ॥

āmhīṃ māgīla jeṃ nirūpaṇa keleṃ | teṃ tujheṃ avadhānaci pāhileṃ | tavaṃ ṭāceṃ navheṃ bhaleṃ | purateṃ āhe || 50 ||

घटीं थोडेसें उदक घालिजे । तेणें न गळे तरी वरिता भरिजे । ऐसा परिसौनि पाहिलासि तंव परिसविजे । ऐसेंचि होतसे ॥ ५१ ॥

ghaṭīṃ thoḍeseṃ udaka ghālije | teṇeṃ na gaḷe tarī varitā bharije | aisā parisauni pāhilāsi taṃva parisavije | aiseṃci hotase || 51 ||

अवचितयावरी सर्वस्व सांडिजे । मग चोख तरी तोचि भांडारी कीजे । तैसा किरीटी तूं आतां माझें । निजधाम कीं ॥ ५२ ॥

avacitayāvarī sarvasva sāṃḍije | maga cokha tarī toci bhāṃḍārī kīje | taisā kirīṭī tūṃ ātāṃ mājheṃ | nijadhāma kīṃ || 52 ||

ऐसें अर्जुना येउतें सर्वेश्वरें । पाहोनि बोलिलें अत्यादरें । गिरी देखोनि सुभरें । मेघु जैसा ॥ ५३ ॥

aiseṃ arjunā yeuteṃ sarveśvareṃ | pāhoni bolileṃ atyādareṃ | girī dekhoni subhareṃ | meghu jaisā || 53 ||

तैसा कृपाळुवांचा रावो । म्हणे आइकें गा महाबाहो । सांगितलाचि अभिप्रावो । सांगेन पुढती ॥ ५४ ॥

taisā kṛpāḷuvāṃcā rāvo | mhaṇe āikeṃ gā mahābāho | sāṃgitalāci abhiprāvo | sāṃgena puḍhatī || 54 ||

पैं प्रतिवर्षीं क्षेत्र पेरिजे । पिकाची जंव जंव वाढी देखिजे । यालागीं नुबगिजे । वाहो करितां ॥ ५५ ॥

paiṃ prativarṣīṃ kṣetra perije | pikācī jaṃva jaṃva vāḍhī dekhije | yālāgīṃ nubagije | vāho karitāṃ || 55 ||

पुढतपुढती पुटें देतां । जोडे वानियेची अधिकता । म्हणौनि सोनें पंडुसुता । शोधूंचि आवडे ॥ ५६ ॥

puḍhatapuḍhatī puṭeṃ detāṃ | joḍe vāniyecī adhikatā | mhaṇauni soneṃ paṃḍusutā | śodhūṃci āvaḍe || 56 ||

तैसें एथ पार्था । तुज आभार नाहीं सर्वथा । आम्ही आपुलियाचि स्वार्था । बोलों पुढती ॥ ५७ ॥

taiseṃ etha pārthā | tuja ābhāra nāhīṃ sarvathā | āmhī āpuliyāci svārthā | boloṃ puḍhatī || 57 ||

जैसें बाळका लेवविजे लेणें । तया शृंगारा बाळ काइ जाणे ? । परि ते सुखाचे सोहळे भोगणें । माउलिये दिठी ॥ ५८ ॥

jaiseṃ bāḷakā levavije leṇeṃ | tayā śṛṃgārā bāḷa kāi jāṇe ? | pari te sukhāce sohaḷe bhogaṇeṃ | māuliye diṭhī || 58 ||

तैसें तुझें हित आघवें । जंव जंव कां तुज फावे । तंव तंव आमुचें सुख दुणावे । ऐसें आहे ॥ ५९ ॥

taiseṃ tujheṃ hita āghaveṃ | jaṃva jaṃva kāṃ tuja phāve | taṃva taṃva āmuceṃ sukha duṇāve | aiseṃ āhe || 59 ||

आतां अर्जुना असो हे विकडी । मज उघड तुझी आवडी । म्हणौनि तृप्तीची सवडी । बोलतां न पडे ॥ ६० ॥

ātāṃ arjunā aso he vikaḍī | maja ughaḍa tujhī āvaḍī | mhaṇauni tṛptīcī savaḍī | bolatāṃ na paḍe || 60 ||

आम्हां येतुलियाचि कारणें । तेंचि तें तुजशीं बोलणें । परि असो हें अंतःकरणें । अवधान देईं ॥ ६१ ॥

āmhāṃ yetuliyāci kāraṇeṃ | teṃci teṃ tujaśīṃ bolaṇeṃ | pari aso heṃ aṃtaḥkaraṇeṃ | avadhāna deīṃ || 61 ||

तरी ऐकें गा सुवर्म । वाक्य माझें परम । जें अक्षरें लेऊनी परब्रह्म । तुज खेंवासि आलें ॥ ६२ ॥

tarī aikeṃ gā suvarma | vākya mājheṃ parama | jeṃ akṣareṃ leūnī parabrahma | tuja kheṃvāsi āleṃ || 62 ||

परी किरीटी तूं मातें । नेणसी ना निरुतें । तरि तो गा जो मी एथें । तें विश्वचि हें ॥ ६३ ॥

parī kirīṭī tūṃ māteṃ | neṇasī nā niruteṃ | tari to gā jo mī etheṃ | teṃ viśvaci heṃ || 63 ||

एथ वेद मुके जाहाले । मन पवन पांगुळले । रातीविण मावळले । रविशशी जेथ ॥ ६४ ॥

etha veda muke jāhāle | mana pavana pāṃguḷale | rātīviṇa māvaḷale | raviśaśī jetha || 64 ||

अगा उदरींचा गर्भु जैसा । न देखें आपुलिये मातेची वयसा । मी आघवेया देवां तैसा । नेणवे कांहीं ॥ ६५ ॥

agā udarīṃcā garbhu jaisā | na dekheṃ āpuliye mātecī vayasā | mī āghaveyā devāṃ taisā | neṇave kāṃhīṃ || 65 ||

आणि जळचरां उदधीचें मान । मशका नोलांडवेचि गगन । तेवीं महर्षींचें ज्ञान । न देखेचि मातें ॥ ६६ ॥

āṇi jaḷacarāṃ udadhīceṃ māna | maśakā nolāṃḍaveci gagana | tevīṃ maharṣīṃceṃ jñāna | na dekheci māteṃ || 66 ||

मी कवण पां केतुला । कवणाचा कैं जाहला । या निरुती करितां बोला । कल्प गेले ॥ ६७ ॥

mī kavaṇa pāṃ ketulā | kavaṇācā kaiṃ jāhalā | yā nirutī karitāṃ bolā | kalpa gele || 67 ||

कां जे महर्षीं आणि या देवां । येरां भूतजातां सर्वां । मी आदि म्हणौनि पांडवा । अवघड जाणतां ॥ ६८ ॥

kāṃ je maharṣīṃ āṇi yā devāṃ | yerāṃ bhūtajātāṃ sarvāṃ | mī ādi mhaṇauni pāṃḍavā | avaghaḍa jāṇatāṃ || 68 ||

उतरलें उदक पर्वत वळघे । जरी झाड वाढत मुळीं लागे । तरी मियां जालेनि जगें । जाणिजे मातें ॥ ६९ ॥

utaraleṃ udaka parvata vaḷaghe | jarī jhāḍa vāḍhata muḷīṃ lāge | tarī miyāṃ jāleni jageṃ | jāṇije māteṃ || 69 ||

कां गाभेवनें वटु गिंवसवे । जरी तरंगीं सागरू सांठवे । कां परमाणूमाजीं सामावे । भूगोलु हा ॥ ७० ॥

kāṃ gābhevaneṃ vaṭu giṃvasave | jarī taraṃgīṃ sāgarū sāṃṭhave | kāṃ paramāṇūmājīṃ sāmāve | bhūgolu hā || 70 ||

तरी मियां जालिया जीवां । महर्षीं अथवा देवां । मातें जाणावया होआवा । अवकाशु गा ॥ ७१ ॥

tarī miyāṃ jāliyā jīvāṃ | maharṣīṃ athavā devāṃ | māteṃ jāṇāvayā hoāvā | avakāśu gā || 71 ||

ऐसाही जरी विपायें । सांडूनि पुढीले पाये । सर्वेंद्रियांसि होये । पाठिमोरा जो ॥ ७२ ॥

aisāhī jarī vipāyeṃ | sāṃḍūni puḍhīle pāye | sarveṃdriyāṃsi hoye | pāṭhimorā jo || 72 ||

प्रवर्तलाही वेगीं बहुडे । देह सांडूनि मागलीकडे । महाभूतांचिया चढे । माथयावरी ॥ ७३ ॥

pravartalāhī vegīṃ bahuḍe | deha sāṃḍūni māgalīkaḍe | mahābhūtāṃciyā caḍhe | māthayāvarī || 73 ||

तैसा राहोनि ठायठिके । स्वप्रकाशें चोखें । अजत्व माझें देखे । आपुलिया डोळां ॥ ७४ ॥

taisā rāhoni ṭhāyaṭhike | svaprakāśeṃ cokheṃ | ajatva mājheṃ dekhe | āpuliyā ḍoḷāṃ || 74 ||

मी आदीसिं परु । सकळलोकमहेश्वरु । ऐसिया मातें जो नरु । यापरी जाणें ॥ ७५ ॥

mī ādīsiṃ paru | sakaḷalokamaheśvaru | aisiyā māteṃ jo naru | yāparī jāṇeṃ || 75 ||

तो पाषाणांमाजीं परिसु । रसांमाजी सिद्धरसु । तैसा मनुष्याकृति अंशु । तो माझाचि जाण ॥ ७६ ॥

to pāṣāṇāṃmājīṃ parisu | rasāṃmājī siddharasu | taisā manuṣyākṛti aṃśu | to mājhāci jāṇa || 76 ||

तो चालतें ज्ञानाचें बिंब । तयाचे अवयव ते सुखाचे कोंभ । परि माणुसपणाची भांब । लोकाचि भागु ॥ ७७ ॥

to cālateṃ jñānāceṃ biṃba | tayāce avayava te sukhāce koṃbha | pari māṇusapaṇācī bhāṃba | lokāci bhāgu || 77 ||

अगा अवचिता कापुरा- । माजीं सांपडला हिरा । वरी पडिलिया नीरा । न निगे केवीं ॥ ७८ ॥

agā avacitā kāpurā- | mājīṃ sāṃpaḍalā hirā | varī paḍiliyā nīrā | na nige kevīṃ || 78 ||

तैसा मनुष्यलोकाआंतु । तो जरी जाहला प्राकृतु । तऱ्ही प्रकृतिदोषाची मातु । नेणिजे तेथ ॥ ७९ ॥

taisā manuṣyalokāāṃtu | to jarī jāhalā prākṛtu | taऱhī prakṛtidoṣācī mātu | neṇije tetha || 79 ||

तो आपसयेंचि सांडिजे पापीं । जैसा जळत चंदनु सर्पीं । तैसा मातें जाणें तो संकल्पीं । वर्जूनि घालिजे ॥ ८० ॥

to āpasayeṃci sāṃḍije pāpīṃ | jaisā jaḷata caṃdanu sarpīṃ | taisā māteṃ jāṇeṃ to saṃkalpīṃ | varjūni ghālije || 80 ||

तेंचि मातें कैसें जाणिजे । ऐसें कल्पी जरी चित्त तुझें । तरी मी ऐसा हें माझें । भाव ऐकें ॥ ८१ ॥

teṃci māteṃ kaiseṃ jāṇije | aiseṃ kalpī jarī citta tujheṃ | tarī mī aisā heṃ mājheṃ | bhāva aikeṃ || 81 ||

जे वेगळालां भूतीं । सारिखे होऊनि प्रकृती । विखुरले आहेती त्रिजगतीं । आघविये ॥ ८२ ॥

je vegaḷālāṃ bhūtīṃ | sārikhe hoūni prakṛtī | vikhurale āhetī trijagatīṃ | āghaviye || 82 ||

ते प्रथम जाण बुद्धी । मग ज्ञान जें निरवधी । असंमोह सहनसिद्धी । क्षमा सत्य ॥ ८३ ॥

te prathama jāṇa buddhī | maga jñāna jeṃ niravadhī | asaṃmoha sahanasiddhī | kṣamā satya || 83 ||

मग शम दम दोन्ही । सुख दुःख वर्तत जनीं । अर्जुना भावाभाव मानीं । भावाचिमाजीं ॥ ८४ ॥

maga śama dama donhī | sukha duḥkha vartata janīṃ | arjunā bhāvābhāva mānīṃ | bhāvācimājīṃ || 84 ||

आतां भय आणि निर्भयता । अहिंसा आणि समता । हे मम रुपची पांडुसुता । ओळख तू ॥ ८५ ॥

ātāṃ bhaya āṇi nirbhayatā | ahiṃsā āṇi samatā | he mama rupacī pāṃḍusutā | oḷakha tū || 85 ||

दान यश अपकीर्ती । ते जे भाव सर्वत्र वसती । ते मजचि पासूनि होती । भूतांचा ठायीं ॥ ८६ ॥

dāna yaśa apakīrtī | te je bhāva sarvatra vasatī | te majaci pāsūni hotī | bhūtāṃcā ṭhāyīṃ || 86 ||

जैसीं भूतें आहाति सिनानीं । तैसेचि हेही वेगळाले मानीं । एक उपजती माझां ज्ञानीं । एक नेणती मातें ॥ ८७ ॥

jaisīṃ bhūteṃ āhāti sinānīṃ | taiseci hehī vegaḷāle mānīṃ | eka upajatī mājhāṃ jñānīṃ | eka neṇatī māteṃ || 87 ||

अगा प्रकाश आणि कडवसें । हें सूर्याचिस्तव जैसें । प्रकाश उदयीं दिसे । तम अस्तुसीं ॥ ८८ ॥

agā prakāśa āṇi kaḍavaseṃ | heṃ sūryācistava jaiseṃ | prakāśa udayīṃ dise | tama astusīṃ || 88 ||

आणि माझें जे जाणणें नेणणें । तें तंव भूतांचिया दैवाचें करणें । म्हणौनि भूतीं भावाचें होणें । विषम पडे ॥ ८९ ॥

āṇi mājheṃ je jāṇaṇeṃ neṇaṇeṃ | teṃ taṃva bhūtāṃciyā daivāceṃ karaṇeṃ | mhaṇauni bhūtīṃ bhāvāceṃ hoṇeṃ | viṣama paḍe || 89 ||

यापरी माझां भावीं । हे जीवसृष्टि आहे आघवी । गुंतली असे जाणावी । पंडुकुमरा ॥ ९० ॥

yāparī mājhāṃ bhāvīṃ | he jīvasṛṣṭi āhe āghavī | guṃtalī ase jāṇāvī | paṃḍukumarā || 90 ||

आतां इये सृष्टीचे पालक । तयां आधीन वर्तती लोक । ते अकरा भाव आणिक । सांगेन तुज ॥ ९१ ॥

ātāṃ iye sṛṣṭīce pālaka | tayāṃ ādhīna vartatī loka | te akarā bhāva āṇika | sāṃgena tuja || 91 ||

तरी आघवांचि गुणीं वृद्ध । जे महर्षींमाजीं प्रबुद्ध । कश्यपादि प्रसिद्ध । सप्त ऋषी ॥ ९२ ॥

tarī āghavāṃci guṇīṃ vṛddha | je maharṣīṃmājīṃ prabuddha | kaśyapādi prasiddha | sapta ṛṣī || 92 ||

आणिकही सांगिजतील । जे चौदा आंतील । स्वायंभू मुख्य मुद्दल । चारी मनु ॥ ९३ ॥

āṇikahī sāṃgijatīla | je caudā āṃtīla | svāyaṃbhū mukhya muddala | cārī manu || 93 ||

ऐसें हे अकरा । माझां मनीं जाहाले धनुर्धरा । सृष्टीचिया व्यापारा- । लागोनियां ॥ ९४ ॥

aiseṃ he akarā | mājhāṃ manīṃ jāhāle dhanurdharā | sṛṣṭīciyā vyāpārā- | lāgoniyāṃ || 94 ||

जैं लोकांची व्यवस्था न पडे । जैं या त्रिभुवनाचे कांहीं न मांडे । तैं महाभूतांचे दळवाडें । अचुंबित असे ॥ ९५ ॥

jaiṃ lokāṃcī vyavasthā na paḍe | jaiṃ yā tribhuvanāce kāṃhīṃ na māṃḍe | taiṃ mahābhūtāṃce daḷavāḍeṃ | acuṃbita ase || 95 ||

तैंचि हे जाहाले । इहीं लोकपाळ केले । अध्यक्ष रचूनि ठेविले । इहीं जन ॥ ९६ ॥

taiṃci he jāhāle | ihīṃ lokapāḷa kele | adhyakṣa racūni ṭhevile | ihīṃ jana || 96 ||

म्हणौनि अकरा हे राजा । मग येर लोक यांचिया प्रजा । ऐसा हा विस्तारु माझा । ओळख तूं ॥ ९७ ॥

mhaṇauni akarā he rājā | maga yera loka yāṃciyā prajā | aisā hā vistāru mājhā | oḷakha tūṃ || 97 ||

पाहें पां आरंभीं बीज एकलें । मग तेंचि विरूढलिया बूड जाहालें । बुडीं कोंभ निघाले । खांदियांचे ॥ ९८ ॥

pāheṃ pāṃ āraṃbhīṃ bīja ekaleṃ | maga teṃci virūḍhaliyā būḍa jāhāleṃ | buḍīṃ koṃbha nighāle | khāṃdiyāṃce || 98 ||

खांदियांपासूनि अनेका । पसरलिया शाखोपशाखा । शाखांस्तव देखा । पल्लवपानें ॥ ९९ ॥

khāṃdiyāṃpāsūni anekā | pasaraliyā śākhopaśākhā | śākhāṃstava dekhā | pallavapāneṃ || 99 ||

पल्लवीं फूल फळ । एवं वृक्षत्व जाहालें सकळ । तें निर्धारितां केवळ । बीजचि तें ॥ १०० ॥

pallavīṃ phūla phaḷa | evaṃ vṛkṣatva jāhāleṃ sakaḷa | teṃ nirdhāritāṃ kevaḷa | bījaci teṃ || 100 ||

ऐसें मी एकचि पहिलें । मग मी तें मनातें व्यालें । तेथ सप्तऋषि जाहाले । आणि चारी मनु ॥ १०१ ॥

aiseṃ mī ekaci pahileṃ | maga mī teṃ manāteṃ vyāleṃ | tetha saptaṛṣi jāhāle | āṇi cārī manu || 101 ||

इहीं लोकपाळ केले । लोकपाळीं विविध लोक सृजिले । लोकांपासूनि निपजले । प्रजाजात ॥ १०२ ॥

ihīṃ lokapāḷa kele | lokapāḷīṃ vividha loka sṛjile | lokāṃpāsūni nipajale | prajājāta || 102 ||

ऐसेनि हें विश्व येथें । मीचि प्रसवला ना निरुतें । परी भावाचेनि हातें । माने जया ॥ १०३ ॥

aiseni heṃ viśva yetheṃ | mīci prasavalā nā niruteṃ | parī bhāvāceni hāteṃ | māne jayā || 103 ||

यालागीं सुभद्रापती । हे भाव इया माझिया विभूती । आणि यांचिया व्याप्ती । व्यापिलें विश्व ॥ १०४ ॥

yālāgīṃ subhadrāpatī | he bhāva iyā mājhiyā vibhūtī | āṇi yāṃciyā vyāptī | vyāpileṃ viśva || 104 ||

म्हणोनि गा यापरी । ब्रह्मादिपिपीलिकावरी । मीवांचूनि दुसरी । गोठी नाहीं ॥ १०५ ॥

mhaṇoni gā yāparī | brahmādipipīlikāvarī | mīvāṃcūni dusarī | goṭhī nāhīṃ || 105 ||

ऐसें जाणे जो साचें । तया चेइरें जाहालें ज्ञानाचें । म्हणोनि उत्तम मध्यम भेदाचें । दुःस्वप्न तयां ॥ १०६ ॥

aiseṃ jāṇe jo sāceṃ | tayā ceireṃ jāhāleṃ jñānāceṃ | mhaṇoni uttama madhyama bhedāceṃ | duḥsvapna tayāṃ || 106 ||

मी माझिया विभूती । विभूतीं अधिष्ठिलिया व्यक्ती । हें आघवें योगप्रतीती । एकचि मानी ॥ १०७ ॥

mī mājhiyā vibhūtī | vibhūtīṃ adhiṣṭhiliyā vyaktī | heṃ āghaveṃ yogapratītī | ekaci mānī || 107 ||

म्हणोनि निःशंकें येणें महायोगें । मज मीनला मनाचेनि आंगें । एथ संशय करणें न लगे । तो त्रिशुद्धी जाहला ॥ १०८ ॥

mhaṇoni niḥśaṃkeṃ yeṇeṃ mahāyogeṃ | maja mīnalā manāceni āṃgeṃ | etha saṃśaya karaṇeṃ na lage | to triśuddhī jāhalā || 108 ||

कां जे ऐसें किरीटी । मातें भजे जो अभेदा दिठी । तयाचिये भजनाचिये नाटीं । सूती मज ॥ १०९ ॥

kāṃ je aiseṃ kirīṭī | māteṃ bhaje jo abhedā diṭhī | tayāciye bhajanāciye nāṭīṃ | sūtī maja || 109 ||

म्हणऊनि अभेदें जो भक्तियोगु । तेथ शंका नाहीं नये खंगु । करितां ठेला तरी चांगु । तें सांगितलें षष्ठीं ॥ ११० ॥

mhaṇaūni abhedeṃ jo bhaktiyogu | tetha śaṃkā nāhīṃ naye khaṃgu | karitāṃ ṭhelā tarī cāṃgu | teṃ sāṃgitaleṃ ṣaṣṭhīṃ || 110 ||

तोचि अभेदु कैसा । हें जाणावया मानसा । साद जाली तरी परियेसा । बोलिजेल ॥ १११ ॥

toci abhedu kaisā | heṃ jāṇāvayā mānasā | sāda jālī tarī pariyesā | bolijela || 111 ||

तरि मीचि एक सर्वां । या जगा जन्म पांडवा । आणि मजचिपासूनि आघवा । निर्वाहो यांचा ॥ ११२ ॥

tari mīci eka sarvāṃ | yā jagā janma pāṃḍavā | āṇi majacipāsūni āghavā | nirvāho yāṃcā || 112 ||

कल्लोळमाळा अनेगा । जन्म जळींचि पैं गा । आणि तयां जळचि आश्रयो तरंगा । जीवनही जळ ॥ ११३ ॥

kalloḷamāḷā anegā | janma jaḷīṃci paiṃ gā | āṇi tayāṃ jaḷaci āśrayo taraṃgā | jīvanahī jaḷa || 113 ||

ऐसें आघवांचि ठायीं । तया जळचि जेविं पाहीं । तैसा मीवांचूनि नाहीं । विश्वीं इये ॥ ११४ ॥

aiseṃ āghavāṃci ṭhāyīṃ | tayā jaḷaci jeviṃ pāhīṃ | taisā mīvāṃcūni nāhīṃ | viśvīṃ iye || 114 ||

ऐसिया व्यापका मातें । मानूनि जे भजती भलतेथें । परि साचोकारें उदितें । प्रेमभावें ॥ ११५ ॥

aisiyā vyāpakā māteṃ | mānūni je bhajatī bhalatetheṃ | pari sācokāreṃ uditeṃ | premabhāveṃ || 115 ||

देशकाळवर्तमान । आघवें मजसीं करूनि अभिन्न । जैसा वायु होऊन गगन । गगनींचि विचरे ॥ ११६ ॥

deśakāḷavartamāna | āghaveṃ majasīṃ karūni abhinna | jaisā vāyu hoūna gagana | gaganīṃci vicare || 116 ||

ऐसेनि जे निजज्ञानी । खेळत सुखें त्रिभुवनीं । जगद्रूपा मनीं । सांठऊनि मातें ॥ ११७ ॥

aiseni je nijajñānī | kheḷata sukheṃ tribhuvanīṃ | jagadrūpā manīṃ | sāṃṭhaūni māteṃ || 117 ||

जें जें भेटे भूत । तें तें मानिजे भगवंत । हा भक्तियोगु निश्चित । जाण माझा ॥ ११८ ॥

jeṃ jeṃ bheṭe bhūta | teṃ teṃ mānije bhagavaṃta | hā bhaktiyogu niścita | jāṇa mājhā || 118 ||

चित्तें मीचि जाहाले । मियांचि प्राणें धाले । जीवों मरों विसरले । बोधाचिया भुली ॥ ११९ ॥

citteṃ mīci jāhāle | miyāṃci prāṇeṃ dhāle | jīvoṃ maroṃ visarale | bodhāciyā bhulī || 119 ||

मग तया बोधाचेनि माजे । नाचती संवादसुखाचीं भोजें । आतां एकमेकां घेपे दीजे । बोधचि वरी ॥ १२० ॥

maga tayā bodhāceni māje | nācatī saṃvādasukhācīṃ bhojeṃ | ātāṃ ekamekāṃ ghepe dīje | bodhaci varī || 120 ||

जैशीं जवळिकेंचीं सरोवरें । उचंबळलिया कालवती परस्परें । मग तरंगासि धवळारें । तरंगचि होती ॥ १२१ ॥

jaiśīṃ javaḷikeṃcīṃ sarovareṃ | ucaṃbaḷaliyā kālavatī paraspareṃ | maga taraṃgāsi dhavaḷāreṃ | taraṃgaci hotī || 121 ||

तैसी येरयेरांचिये मिळणी । पडत आनंदकल्लोळांची वेणी । तेथ बोध बोधाचीं लेणीं । बोधेंचि मिरवी ॥ १२२ ॥

taisī yerayerāṃciye miḷaṇī | paḍata ānaṃdakalloḷāṃcī veṇī | tetha bodha bodhācīṃ leṇīṃ | bodheṃci miravī || 122 ||

जैसें सूर्यें सूर्यातें वोंवाळिलें । कीं चंद्रें चंद्रम्या क्षेम दिधलें । ना तरी सरिसेनि पाडें मीनले । दोनी वोघ ॥ १२३ ॥

jaiseṃ sūryeṃ sūryāteṃ voṃvāḷileṃ | kīṃ caṃdreṃ caṃdramyā kṣema didhaleṃ | nā tarī sariseni pāḍeṃ mīnale | donī vogha || 123 ||

तैसें प्रयाग होत सामरस्याचें । वरी वोसाण तरत सात्त्विकाचें । ते संवादचतुष्पथींचे । गणेश जाहले ॥ १२४ ॥

taiseṃ prayāga hota sāmarasyāceṃ | varī vosāṇa tarata sāttvikāceṃ | te saṃvādacatuṣpathīṃce | gaṇeśa jāhale || 124 ||

तेव्हां तया महासुखाचेनि भरें । धांवोनि देहाचिये गांवाबाहेरें । मियां धाले तेणें उद्गारें । लागती गाजों ॥ १२५ ॥

tevhāṃ tayā mahāsukhāceni bhareṃ | dhāṃvoni dehāciye gāṃvābāhereṃ | miyāṃ dhāle teṇeṃ udgāreṃ | lāgatī gājoṃ || 125 ||

पैं गुरुशिष्यांचां एकांतीं । जे अक्षरा एकाची वदंती । ते मेघाचियापरी त्रिजगतीं । गर्जती सैंघ ॥ १२६ ॥

paiṃ guruśiṣyāṃcāṃ ekāṃtīṃ | je akṣarā ekācī vadaṃtī | te meghāciyāparī trijagatīṃ | garjatī saiṃgha || 126 ||

जैसी कमळकळिका जालेपणें । हृदयींचिया मकरंदातें राखों नेणें । दे राया रंका पारणें । आमोदाचें ॥ १२७ ॥

jaisī kamaḷakaḷikā jālepaṇeṃ | hṛdayīṃciyā makaraṃdāteṃ rākhoṃ neṇeṃ | de rāyā raṃkā pāraṇeṃ | āmodāceṃ || 127 ||

तैसेंचि मातें विश्वीं कथित । कथितेनि तोषें कथूं विसरत । मग तया विसरामाजीं विरत । आंगें जीवें ॥ १२८ ॥

taiseṃci māteṃ viśvīṃ kathita | kathiteni toṣeṃ kathūṃ visarata | maga tayā visarāmājīṃ virata | āṃgeṃ jīveṃ || 128 ||

ऐसें प्रेमाचेनि बहुवसपणें । नाहीं राती दिवो जाणणें । केलें माझें सुख अव्यंगवाणें । आपणपेयां जिहीं ॥ १२९ ॥

aiseṃ premāceni bahuvasapaṇeṃ | nāhīṃ rātī divo jāṇaṇeṃ | keleṃ mājheṃ sukha avyaṃgavāṇeṃ | āpaṇapeyāṃ jihīṃ || 129 ||

तयां मग जें आम्ही कांहीं । द्यावें अर्जुना पाहीं । ते ठायींचीच तिहीं । घेतली सेल ॥ १३० ॥

tayāṃ maga jeṃ āmhī kāṃhīṃ | dyāveṃ arjunā pāhīṃ | te ṭhāyīṃcīca tihīṃ | ghetalī sela || 130 ||

कां जे ते जिया वाटा । निगाले गा सुभटा । ते सोय पाहोनि अव्हांटा । स्वर्गापवर्ग ॥ १३१ ॥

kāṃ je te jiyā vāṭā | nigāle gā subhaṭā | te soya pāhoni avhāṃṭā | svargāpavarga || 131 ||

म्हणोनि तिहीं जें प्रेम धरिलें । तेंचि आमुचें देणें उपाइलें । परि आम्हीं देयावें हेंहि केलें । तिहींची म्हणियें ॥ १३२ ॥

mhaṇoni tihīṃ jeṃ prema dharileṃ | teṃci āmuceṃ deṇeṃ upāileṃ | pari āmhīṃ deyāveṃ heṃhi keleṃ | tihīṃcī mhaṇiyeṃ || 132 ||

आतां यावरी येतुलें घडे । जें तेंचि सुख आगळें वाढें । आणि काळाची दिठी न पडे । हें आम्हां करणें ॥ १३३ ॥

ātāṃ yāvarī yetuleṃ ghaḍe | jeṃ teṃci sukha āgaḷeṃ vāḍheṃ | āṇi kāḷācī diṭhī na paḍe | heṃ āmhāṃ karaṇeṃ || 133 ||

लळेयाचिया बाळका किरीटी । गवसणी करूनि स्‍नेहाचिया दिठी । जैसी खेळतां पाठोपाठीं । माउली धांवे ॥ १३४ ॥

laḷeyāciyā bāḷakā kirīṭī | gavasaṇī karūni snehāciyā diṭhī | jaisī kheḷatāṃ pāṭhopāṭhīṃ | māulī dhāṃve || 134 ||

तें जो जो खेळ दावी । तो तो पुढें सोनयाचा करूनि ठेवी । तैसी उपास्तीची पदवी । पोषित मी जायें ॥ १३५ ॥

teṃ jo jo kheḷa dāvī | to to puḍheṃ sonayācā karūni ṭhevī | taisī upāstīcī padavī | poṣita mī jāyeṃ || 135 ||

जिये पदवीचेनि पोषकें । ते मातें पावती यथासुखें । हे पाळती मज विशेखें । आवडे करूं ॥ १३६ ॥

jiye padavīceni poṣakeṃ | te māteṃ pāvatī yathāsukheṃ | he pāḷatī maja viśekheṃ | āvaḍe karūṃ || 136 ||

पैं गा भक्तासि माझें कोड । मज तयाचे अनन्यगतीची चाड । कां जे प्रेमळांचें सांकड । आमुते घरीं ॥ १३७ ॥

paiṃ gā bhaktāsi mājheṃ koḍa | maja tayāce ananyagatīcī cāḍa | kāṃ je premaḷāṃceṃ sāṃkaḍa | āmute gharīṃ || 137 ||

पाहें पां स्वर्ग मोक्ष उपायिले । दोन्ही मार्ग तयाचिये वाहणी केले । आम्हीं आंगही शेखीं वेंचिलें । लक्ष्मियेसीं ॥ १३८ ॥

pāheṃ pāṃ svarga mokṣa upāyile | donhī mārga tayāciye vāhaṇī kele | āmhīṃ āṃgahī śekhīṃ veṃcileṃ | lakṣmiyesīṃ || 138 ||

परि आपणपेंवीण जें एक । तें तैसेंचि सुख साजुक । सप्रेमळालागीं देख । ठेविलें जतन ॥ १३९ ॥

pari āpaṇapeṃvīṇa jeṃ eka | teṃ taiseṃci sukha sājuka | sapremaḷālāgīṃ dekha | ṭhevileṃ jatana || 139 ||

हा ठायवरी किरीटी । आम्ही प्रेमळु घेवों आपणपयासाठीं । या बोलीं बोलिजत गोष्टी । तैसिया नव्हती गा ॥ १४० ॥

hā ṭhāyavarī kirīṭī | āmhī premaḷu ghevoṃ āpaṇapayāsāṭhīṃ | yā bolīṃ bolijata goṣṭī | taisiyā navhatī gā || 140 ||

म्हणोनि मज आत्मयाचा भावो । जिहीं जियावया केला ठावो । एक मीवांचूनि वावो । येर मानिलें जिहीं ॥ १४१ ॥

mhaṇoni maja ātmayācā bhāvo | jihīṃ jiyāvayā kelā ṭhāvo | eka mīvāṃcūni vāvo | yera mānileṃ jihīṃ || 141 ||

तयां तत्त्वज्ञां चोखटां । दिवी पोतासाची सुभटा । मग मीचि होऊनि दिवटा । पुढां पुढां चालें ॥ १४२ ॥

tayāṃ tattvajñāṃ cokhaṭāṃ | divī potāsācī subhaṭā | maga mīci hoūni divaṭā | puḍhāṃ puḍhāṃ cāleṃ || 142 ||

अज्ञानाचिये राती- । माजीं तमाचि मिळणी दाटती । ते नाशूनि घालीं परौती । करीं नित्योदयो ॥ १४३ ॥

ajñānāciye rātī- | mājīṃ tamāci miḷaṇī dāṭatī | te nāśūni ghālīṃ parautī | karīṃ nityodayo || 143 ||

ऐसें प्रेमळाचेनि प्रियोत्तमें । बोलिलें जेथ पुरुषोत्तमें । तेथ अर्जुन मनोधर्में । निवालों म्हणतसे ॥ १४४ ॥

aiseṃ premaḷāceni priyottameṃ | bolileṃ jetha puruṣottameṃ | tetha arjuna manodharmeṃ | nivāloṃ mhaṇatase || 144 ||

अहो जी अवधारा । भला केरु फेडिला संसारा । जाहलों जननीजठरजोहरा- । वेगळा प्रभू ॥ १४५ ॥

aho jī avadhārā | bhalā keru pheḍilā saṃsārā | jāhaloṃ jananījaṭharajoharā- | vegaḷā prabhū || 145 ||

जी जन्मलेपण आपुलें । हें आजि मियां डोळां देखिलें । जीवित हातां चढलें । आवडतसें ॥ १४६ ॥

jī janmalepaṇa āpuleṃ | heṃ āji miyāṃ ḍoḷāṃ dekhileṃ | jīvita hātāṃ caḍhaleṃ | āvaḍataseṃ || 146 ||

आजि आयुष्या उजवण जाहली । माझिया दैवा दशा उदयली । जे वाक्यकृपा लाधली । दैविकेनि मुखें ॥ १४७ ॥

āji āyuṣyā ujavaṇa jāhalī | mājhiyā daivā daśā udayalī | je vākyakṛpā lādhalī | daivikeni mukheṃ || 147 ||

आतां येणें वचन तेजाकारें । फिटलें आंतील बाहेरील आंधारें । म्हणोनि देखतसें साचोकारें । स्वरूप तुझें ॥ १४८ ॥

ātāṃ yeṇeṃ vacana tejākāreṃ | phiṭaleṃ āṃtīla bāherīla āṃdhāreṃ | mhaṇoni dekhataseṃ sācokāreṃ | svarūpa tujheṃ || 148 ||

तरी होसी गा तूं परब्रह्म । जें या महाभूतां विसंवतें धाम । पवित्र तूं परम । जगन्नाथा ॥ १४९ ॥

tarī hosī gā tūṃ parabrahma | jeṃ yā mahābhūtāṃ visaṃvateṃ dhāma | pavitra tūṃ parama | jagannāthā || 149 ||

तूं परम दैवत तिहीं देवां । तूं पुरुष जी पंचविसावा । दिव्य तूं प्रकृतिभावा- । पैलीकडील ॥ १५० ॥

tūṃ parama daivata tihīṃ devāṃ | tūṃ puruṣa jī paṃcavisāvā | divya tūṃ prakṛtibhāvā- | pailīkaḍīla || 150 ||

अनादिसिद्ध तूं स्वामी । जो नाकळिजसी जन्मधर्मीं । तो तूं हें आम्ही । जाणितलें आतां ॥ १५१ ॥

anādisiddha tūṃ svāmī | jo nākaḷijasī janmadharmīṃ | to tūṃ heṃ āmhī | jāṇitaleṃ ātāṃ || 151 ||

तूं या कालयंत्रासि सूत्री । तूं जीवकळेची अधिष्ठात्री । तूं ब्रह्मकटाहधात्री । हें कळलें फुडें ॥ १५२ ॥

tūṃ yā kālayaṃtrāsi sūtrī | tūṃ jīvakaḷecī adhiṣṭhātrī | tūṃ brahmakaṭāhadhātrī | heṃ kaḷaleṃ phuḍeṃ || 152 ||

पैं आणिकही एक परी । इये प्रतीतीची येतसे थोरी । जे मागें ऐसेंचि ऋषीश्वरीं । सांगितलें तूंतें ॥ १५३ ॥

paiṃ āṇikahī eka parī | iye pratītīcī yetase thorī | je māgeṃ aiseṃci ṛṣīśvarīṃ | sāṃgitaleṃ tūṃteṃ || 153 ||

परि तया सांगितलियाचें साचपण । हें आतां माझें देखतसे अंतःकरण । जे कृपा केली आपण । म्हणोनि देवा ॥ १५४ ॥

pari tayā sāṃgitaliyāceṃ sācapaṇa | heṃ ātāṃ mājheṃ dekhatase aṃtaḥkaraṇa | je kṛpā kelī āpaṇa | mhaṇoni devā || 154 ||

एऱ्हवीं नारदु अखंड जवळां ये । तोही ऐसेंचि वचनीं गाये । परि अर्थ न बुजोनि ठाये । गीतसुखचि ऐकों ॥ १५५ ॥

eऱhavīṃ nāradu akhaṃḍa javaḷāṃ ye | tohī aiseṃci vacanīṃ gāye | pari artha na bujoni ṭhāye | gītasukhaci aikoṃ || 155 ||

जी आंधळेयांचां गांवीं । आपणपें प्रगटलें रवी । तरी तिहीं वोतपलीचि घ्यावी । वांचूनि प्रकाशु कैंचा ? ॥ १५६ ॥

jī āṃdhaḷeyāṃcāṃ gāṃvīṃ | āpaṇapeṃ pragaṭaleṃ ravī | tarī tihīṃ votapalīci ghyāvī | vāṃcūni prakāśu kaiṃcā ? || 156 ||

येरवीं देवर्षि अध्यात्म गातां । आहाच रागांगेंसीं जे मधुरता । तेचि फावे येर चित्ता । नलगेचि कांहीं ॥ १५७ ॥

yeravīṃ devarṣi adhyātma gātāṃ | āhāca rāgāṃgeṃsīṃ je madhuratā | teci phāve yera cittā | nalageci kāṃhīṃ || 157 ||

पैं असिता देवलाचेनिहि मुखें । मी एवंविधा तूंतें आइकें । परी तैं बुद्धि विषयविखें । घारिली होती ॥ १५८ ॥

paiṃ asitā devalācenihi mukheṃ | mī evaṃvidhā tūṃteṃ āikeṃ | parī taiṃ buddhi viṣayavikheṃ | ghārilī hotī || 158 ||

विषयविषाचा पडिपाडू । गोड परमार्थु लागे कडू । कडू विषय तो गोडू । जीवासी जाहला ॥ १५९ ॥

viṣayaviṣācā paḍipāḍū | goḍa paramārthu lāge kaḍū | kaḍū viṣaya to goḍū | jīvāsī jāhalā || 159 ||

आणि हें आणिकांचें काय सांगावें । राउळा आपणचि येऊनि व्यासदेवें । तुझें स्वरूप आघवें । सर्वदा सांगिजे ॥ १६० ॥

āṇi heṃ āṇikāṃceṃ kāya sāṃgāveṃ | rāuḷā āpaṇaci yeūni vyāsadeveṃ | tujheṃ svarūpa āghaveṃ | sarvadā sāṃgije || 160 ||

परि तो अंधारीं चिंतामणि देखिला । जेवीं नव्हे या बुद्धी उपेक्षिला । पाठीं दिनोदयीं वोळखिला । होय म्हणौनि ॥ १६१ ॥

pari to aṃdhārīṃ ciṃtāmaṇi dekhilā | jevīṃ navhe yā buddhī upekṣilā | pāṭhīṃ dinodayīṃ voḷakhilā | hoya mhaṇauni || 161 ||

तैसीं व्यासादिकांचीं बोलणीं । तिया मजपाशीं चिद्रत्‍नांचिया खाणी । परि उपेक्षिल्या जात होतीया तरणी । तुजवीण कृष्णा ॥ १६२ ॥

taisīṃ vyāsādikāṃcīṃ bolaṇīṃ | tiyā majapāśīṃ cidratnāṃciyā khāṇī | pari upekṣilyā jāta hotīyā taraṇī | tujavīṇa kṛṣṇā || 162 ||

ते आतां वाक्यसूर्यकर तुझे फांकले । आणि ऋषीं मार्ग होते जे कथिले । तयां आघवियांचेंचि फिटलें । अनोळखपण ॥ १६३ ॥

te ātāṃ vākyasūryakara tujhe phāṃkale | āṇi ṛṣīṃ mārga hote je kathile | tayāṃ āghaviyāṃceṃci phiṭaleṃ | anoḷakhapaṇa || 163 ||

जी ज्ञानाचें बीज तयांचे बोल । माजीं हृदयभूमिके पडिले सखोल । वरि इये कृपेची जाहाली वोल । म्हणोनि संवादफळेंशीं उठलें ॥ १६४ ॥

jī jñānāceṃ bīja tayāṃce bola | mājīṃ hṛdayabhūmike paḍile sakhola | vari iye kṛpecī jāhālī vola | mhaṇoni saṃvādaphaḷeṃśīṃ uṭhaleṃ || 164 ||

अहो नारदादिकां संतां । त्यांचिया उक्तिरूप सरिता । मी महोदधीं जालां अनंता । संवादसुखाचा ॥ १६५ ॥

aho nāradādikāṃ saṃtāṃ | tyāṃciyā uktirūpa saritā | mī mahodadhīṃ jālāṃ anaṃtā | saṃvādasukhācā || 165 ||

प्रभु आघवेनि येणें जन्में । जियें पुण्यें केलीं मियां उत्तमें । तयांचीं न ठकतीचि अंगीं कामें । सद्‍गुरु तुवां ॥ १६६ ॥

prabhu āghaveni yeṇeṃ janmeṃ | jiyeṃ puṇyeṃ kelīṃ miyāṃ uttameṃ | tayāṃcīṃ na ṭhakatīci aṃgīṃ kāmeṃ | sadguru tuvāṃ || 166 ||

एऱ्हवीं वडिलवडिलांचेनि मुखें । मी सदां तूंतें कानीं आइकें । परि कृपा न कीजेचि तुवां एकें । तंव नेणवेचि कांहीं ॥ १६७ ॥

eऱhavīṃ vaḍilavaḍilāṃceni mukheṃ | mī sadāṃ tūṃteṃ kānīṃ āikeṃ | pari kṛpā na kījeci tuvāṃ ekeṃ | taṃva neṇaveci kāṃhīṃ || 167 ||

म्हणोनि भाग्य जैं सानुकूळ । जालिया केले उद्यम सदां सफळ । तैसें श्रुताधीत सकळ । गुरुकृपा साच ॥ १६८ ॥

mhaṇoni bhāgya jaiṃ sānukūḷa | jāliyā kele udyama sadāṃ saphaḷa | taiseṃ śrutādhīta sakaḷa | gurukṛpā sāca || 168 ||

जी बनकरु झाडें सिंपी जीवेंसाटीं । पाडूनि जन्में काढी आटी । परि फळेंसी तैंचि भेटी । जैं वसंतु पावे ॥ १६९ ॥

jī banakaru jhāḍeṃ siṃpī jīveṃsāṭīṃ | pāḍūni janmeṃ kāḍhī āṭī | pari phaḷeṃsī taiṃci bheṭī | jaiṃ vasaṃtu pāve || 169 ||

अहो विषमा जैं वोहट पडे । तैं मधुर तें मधुर आवडे । पैं रसायनें तैं गोडें । जैं आरोग्य देहीं ॥ १७० ॥

aho viṣamā jaiṃ vohaṭa paḍe | taiṃ madhura teṃ madhura āvaḍe | paiṃ rasāyaneṃ taiṃ goḍeṃ | jaiṃ ārogya dehīṃ || 170 ||

कां इंद्रियें वाचा प्राण । यां जालियांचे तैंचि सार्थकपण । जैं चैतन्य येऊनि आपण । संचरे माजीं ॥ १७१ ॥

kāṃ iṃdriyeṃ vācā prāṇa | yāṃ jāliyāṃce taiṃci sārthakapaṇa | jaiṃ caitanya yeūni āpaṇa | saṃcare mājīṃ || 171 ||

तैसें शब्दजात आलोडिलें । अथवा योगादिक जें अभ्यासिलें । तें तैंचि म्हणों ये आपुलें । जैं सानुकूल गुरु ॥ १७२ ॥

taiseṃ śabdajāta āloḍileṃ | athavā yogādika jeṃ abhyāsileṃ | teṃ taiṃci mhaṇoṃ ye āpuleṃ | jaiṃ sānukūla guru || 172 ||

ऐसिये जालिये प्रतीतीचेनि माजें । अर्जुन निश्चयाचि नाचतुसें भोजें । तेवींचि म्हणे देवा तुझें । वाक्य मज मानलें ॥ १७३ ॥

aisiye jāliye pratītīceni mājeṃ | arjuna niścayāci nācatuseṃ bhojeṃ | tevīṃci mhaṇe devā tujheṃ | vākya maja mānaleṃ || 173 ||

तरि साचचि हें कैवल्यपती । मज त्रिशुद्धी आली प्रतीती । जे तूं देवदानवांचिये मती- । जोगा नव्हसी ॥ १७४ ॥

tari sācaci heṃ kaivalyapatī | maja triśuddhī ālī pratītī | je tūṃ devadānavāṃciye matī- | jogā navhasī || 174 ||

तुझें वाक्य व्यक्ती न येतां देवा । जो आपुलिया जाणे जाणिवा । तो कहींचि नोहे हें स‍द्भावा । भरंवसेनि आलें ॥ १७५ ॥

tujheṃ vākya vyaktī na yetāṃ devā | jo āpuliyā jāṇe jāṇivā | to kahīṃci nohe heṃ sadbhāvā | bharaṃvaseni āleṃ || 175 ||

एथ आपुलें वाडपण जैसें । आपणचि जाणिजे आकाशें । कां मी येतुली घनवट ऐसें । पृथ्वीचि जाणे ॥ १७६ ॥

etha āpuleṃ vāḍapaṇa jaiseṃ | āpaṇaci jāṇije ākāśeṃ | kāṃ mī yetulī ghanavaṭa aiseṃ | pṛthvīci jāṇe || 176 ||

तैसा आपुलिये सर्वशक्ती । तुज तूंचि जाणूं लक्ष्मीपती । येर वेदादिक मती । मिरवती वायां ॥ १७७ ॥

taisā āpuliye sarvaśaktī | tuja tūṃci jāṇūṃ lakṣmīpatī | yera vedādika matī | miravatī vāyāṃ || 177 ||

हां गा मनातें मागां सांडावें । पवनातें वावीं मवावें । आदिशून्य उतरोनि जावें । केउतें बाहीं ॥ १७८ ॥

hāṃ gā manāteṃ māgāṃ sāṃḍāveṃ | pavanāteṃ vāvīṃ mavāveṃ | ādiśūnya utaroni jāveṃ | keuteṃ bāhīṃ || 178 ||

तैसें हें तुझें जाणणें आहे । म्हणोनि कोणाही ठाकतें नोहे । आतां तुझें ज्ञान होये । तुजचिजोगें ॥ १७९ ॥

taiseṃ heṃ tujheṃ jāṇaṇeṃ āhe | mhaṇoni koṇāhī ṭhākateṃ nohe | ātāṃ tujheṃ jñāna hoye | tujacijogeṃ || 179 ||

जी आपणपयातें तूंचि जाणसी । आणिकातें सांगावयाही तूं समर्थ होसी । तरी आतां एक वेळ घाम पुसीं । आर्तीचिये निडळींचा ॥ १८० ॥

jī āpaṇapayāteṃ tūṃci jāṇasī | āṇikāteṃ sāṃgāvayāhī tūṃ samartha hosī | tarī ātāṃ eka veḷa ghāma pusīṃ | ārtīciye niḍaḷīṃcā || 180 ||

हें आइकिलें कीं भूतभावना । त्रिभुवनगजपंचानना । सकळदेवदेवतार्चना । जगन्नायका ॥ १८१ ॥

heṃ āikileṃ kīṃ bhūtabhāvanā | tribhuvanagajapaṃcānanā | sakaḷadevadevatārcanā | jagannāyakā || 181 ||

जरी थोरी तुझी पाहात आहों । तरी पासीं उभे ठाकावयाही योग्य नोहों । या शोच्यता जरी विनवूं बिहों । तरी आन उपायो नाहीं ॥ १८२ ॥

jarī thorī tujhī pāhāta āhoṃ | tarī pāsīṃ ubhe ṭhākāvayāhī yogya nohoṃ | yā śocyatā jarī vinavūṃ bihoṃ | tarī āna upāyo nāhīṃ || 182 ||

भरले समुद्रसरिता चहूंकडे । परि ते बापियासि कोरडे । कां जैं मेघौनि थेंबुटा पडे । तैं पाणी कीं तया ॥ १८३ ॥

bharale samudrasaritā cahūṃkaḍe | pari te bāpiyāsi koraḍe | kāṃ jaiṃ meghauni theṃbuṭā paḍe | taiṃ pāṇī kīṃ tayā || 183 ||

तैसे गुरु जी सर्वत्र आथी । परि कृष्णा आम्हां तूंचि गती । हें असो मजप्रती । विभूती सांगें ॥ १८४ ॥

taise guru jī sarvatra āthī | pari kṛṣṇā āmhāṃ tūṃci gatī | heṃ aso majapratī | vibhūtī sāṃgeṃ || 184 ||

जी तुझिया विभूती आघविया । परि व्यापिती शक्ति दिव्या जिया । तिया आपुलिया दावाविया । आपण मज ॥ १८५ ॥

jī tujhiyā vibhūtī āghaviyā | pari vyāpitī śakti divyā jiyā | tiyā āpuliyā dāvāviyā | āpaṇa maja || 185 ||

जिहीं विभूतीं ययां समस्तां । लोकांतें व्यापूनि आहाती अनंता । तिया प्रधाना नामांकिता । प्रगटा करीं ॥ १८६ ॥

jihīṃ vibhūtīṃ yayāṃ samastāṃ | lokāṃteṃ vyāpūni āhātī anaṃtā | tiyā pradhānā nāmāṃkitā | pragaṭā karīṃ || 186 ||

जी कैसें मियां तूंतें जाणावें । काय जाणोनि सदा चिंतावें । जरी तूंचि म्हणों आघवें । तरि चिंतनचि न घडे ॥ १८७ ॥

jī kaiseṃ miyāṃ tūṃteṃ jāṇāveṃ | kāya jāṇoni sadā ciṃtāveṃ | jarī tūṃci mhaṇoṃ āghaveṃ | tari ciṃtanaci na ghaḍe || 187 ||

म्हणोनि मागां भाव जैसे । आपुले सांगितले तुवां उद्देशें । आतां विस्तारोनि तैसे । एक वेळ बोलें ॥ १८८ ॥

mhaṇoni māgāṃ bhāva jaise | āpule sāṃgitale tuvāṃ uddeśeṃ | ātāṃ vistāroni taise | eka veḷa boleṃ || 188 ||

जयां जयां भावाचां ठायीं । तूंतें चिंतितां मज सायासु नाहीं । तो विवळ करूनि देईं । योगु आपुला ॥ १८९ ॥

jayāṃ jayāṃ bhāvācāṃ ṭhāyīṃ | tūṃteṃ ciṃtitāṃ maja sāyāsu nāhīṃ | to vivaḷa karūni deīṃ | yogu āpulā || 189 ||

आणि पुसलिया जिया विभूती । त्याही बोलाविया भूतपती । येथ म्हणसी जरी पुढती । काय सांगों ॥ १९० ॥

āṇi pusaliyā jiyā vibhūtī | tyāhī bolāviyā bhūtapatī | yetha mhaṇasī jarī puḍhatī | kāya sāṃgoṃ || 190 ||

तरी हा भाव मना । झणें जाय हो जनार्दना । पैं प्राकृताही अमृतपाना । ना न म्हणवे जी ॥ १९१ ॥

tarī hā bhāva manā | jhaṇeṃ jāya ho janārdanā | paiṃ prākṛtāhī amṛtapānā | nā na mhaṇave jī || 191 ||

जे काळकूटाचें सहोदर । जें मृत्यूभेणें प्याले अमर । तरि दिहाचे पुरंदर । चौदा जाती ॥ १९२ ॥

je kāḷakūṭāceṃ sahodara | jeṃ mṛtyūbheṇeṃ pyāle amara | tari dihāce puraṃdara | caudā jātī || 192 ||

ऐसा कवण एक क्षीराब्धीचा रसु । जया वायांचि अमृतपणाचा आभासु । तयाचाही मीठांशु । जे पुरे म्हणों नेदी ॥ १९३ ॥

aisā kavaṇa eka kṣīrābdhīcā rasu | jayā vāyāṃci amṛtapaṇācā ābhāsu | tayācāhī mīṭhāṃśu | je pure mhaṇoṃ nedī || 193 ||

तया पाबळेयाही येतुलेवरी । गोडियेचि आथि थोरी । मग हें तंव अवधारीं । परमामृत साचें ॥ १९४ ॥

tayā pābaḷeyāhī yetulevarī | goḍiyeci āthi thorī | maga heṃ taṃva avadhārīṃ | paramāmṛta sāceṃ || 194 ||

जें मंदराचळु न ढाळितां । क्षीरसागरु न डहुळितां । अनादि स्वभावता । आइतें आहे ॥ १९५ ॥

jeṃ maṃdarācaḷu na ḍhāḷitāṃ | kṣīrasāgaru na ḍahuḷitāṃ | anādi svabhāvatā | āiteṃ āhe || 195 ||

जें द्रव ना नव्हे बद्ध । जेथ नेणिजती रस गंध । जें भलतयांही सिद्ध । आठवलेंचि फावे ॥ १९६ ॥

jeṃ drava nā navhe baddha | jetha neṇijatī rasa gaṃdha | jeṃ bhalatayāṃhī siddha | āṭhavaleṃci phāve || 196 ||

जयाची गोठीचि ऐकतखेंवो । आघवा संसारु होय वावो । बळिया नित्यता लागे येवों । आपणपेंया ॥ १९७ ॥

jayācī goṭhīci aikatakheṃvo | āghavā saṃsāru hoya vāvo | baḷiyā nityatā lāge yevoṃ | āpaṇapeṃyā || 197 ||

जन्ममृत्यूची भाख । हारपोनि जाय निःशेख । आंत बाहेरी महासुख । वाढोंचि लागे ॥ १९८ ॥

janmamṛtyūcī bhākha | hāraponi jāya niḥśekha | āṃta bāherī mahāsukha | vāḍhoṃci lāge || 198 ||

मग दैवगत्या जरी सेविजे । तरी तें आपणचि होऊनि ठाकिजे । तें तुज देतां चित्त माझें । पुरें म्हणों न शके ॥ १९९ ॥

maga daivagatyā jarī sevije | tarī teṃ āpaṇaci hoūni ṭhākije | teṃ tuja detāṃ citta mājheṃ | pureṃ mhaṇoṃ na śake || 199 ||

तवं तुझें नामचि आम्हां आवडे । वरि भेटी होय आणि जवळिक जोडे । पाठीं गोठी सांगसी सुरवाडें । आनंदाचेनी ॥ २०० ॥

tavaṃ tujheṃ nāmaci āmhāṃ āvaḍe | vari bheṭī hoya āṇi javaḷika joḍe | pāṭhīṃ goṭhī sāṃgasī suravāḍeṃ | ānaṃdācenī || 200 ||

आतां हें सुख कायिसयासारिखें । कांहीं निर्वचेना मज परितोखें । तरि येतुलें जाणें जे येणें मुखें । पुनरुक्तही हो ॥ २०१ ॥

ātāṃ heṃ sukha kāyisayāsārikheṃ | kāṃhīṃ nirvacenā maja paritokheṃ | tari yetuleṃ jāṇeṃ je yeṇeṃ mukheṃ | punaruktahī ho || 201 ||

हां गा सूर्य काय शिळा ? । अग्नि म्हणों येत आहे वोंविळा । कां नित्य वाहातया गंगाजळा । पारसेपण असे ॥ २०२ ॥

hāṃ gā sūrya kāya śiḷā ? | agni mhaṇoṃ yeta āhe voṃviḷā | kāṃ nitya vāhātayā gaṃgājaḷā | pārasepaṇa ase || 202 ||

तुंवा स्वमुखें जें बोलिलें । हें आम्हीं नादासि रूप देखिलें । आजि चंदनतरूचीं फुलें । तुरंबीत आहों मां ॥ २०३ ॥

tuṃvā svamukheṃ jeṃ bolileṃ | heṃ āmhīṃ nādāsi rūpa dekhileṃ | āji caṃdanatarūcīṃ phuleṃ | turaṃbīta āhoṃ māṃ || 203 ||

या पार्थाचिया बोला । सर्वांगें कृष्ण डोलला । म्हणे भक्तिज्ञानासि जाहला । आगरु हा ॥ २०४ ॥

yā pārthāciyā bolā | sarvāṃgeṃ kṛṣṇa ḍolalā | mhaṇe bhaktijñānāsi jāhalā | āgaru hā || 204 ||

ऐसा पतिकराचिया तोषा आंतु । प्रेमाचा वेगु उचंबळतु । सायासें सांवरूनि अनंतु । काय बोले ॥ २०५ ॥

aisā patikarāciyā toṣā āṃtu | premācā vegu ucaṃbaḷatu | sāyāseṃ sāṃvarūni anaṃtu | kāya bole || 205 ||

मी पितामहाचा पिता । हें आठवितांही नाठवे चित्ता । कीं म्हणतसे बा पंडुसुता । भलें केलें ॥ २०६ ॥

mī pitāmahācā pitā | heṃ āṭhavitāṃhī nāṭhave cittā | kīṃ mhaṇatase bā paṃḍusutā | bhaleṃ keleṃ || 206 ||

अर्जुनातें बा म्हणे एथ कांहीं । आम्हां विस्मो करावया कारण नाहीं । आंगें तो लेंकरूं काई । नव्हेचि नंदाचें ॥ २०७ ॥

arjunāteṃ bā mhaṇe etha kāṃhīṃ | āmhāṃ vismo karāvayā kāraṇa nāhīṃ | āṃgeṃ to leṃkarūṃ kāī | navheci naṃdāceṃ || 207 ||

परि प्रस्तुत ऐसें असो । हें करवी आवडीचा अतिसो । मग म्हणे आइकें सांगतसों । धनुर्धरा ॥ २०८ ॥

pari prastuta aiseṃ aso | heṃ karavī āvaḍīcā atiso | maga mhaṇe āikeṃ sāṃgatasoṃ | dhanurdharā || 208 ||

तरी तुवां पुसलिया विभूती । तयांचें अपारपण सुभद्रापती । ज्या माझियाचि परि माझिये मती । आकळती ना ॥ २०९ ॥

tarī tuvāṃ pusaliyā vibhūtī | tayāṃceṃ apārapaṇa subhadrāpatī | jyā mājhiyāci pari mājhiye matī | ākaḷatī nā || 209 ||

आंगींचिया रोमा किती । जयाचिया तयासि न गणवती । तैसिया माझिया विभूती । असंख्य मज ॥ २१० ॥

āṃgīṃciyā romā kitī | jayāciyā tayāsi na gaṇavatī | taisiyā mājhiyā vibhūtī | asaṃkhya maja || 210 ||

एऱ्हवीं तरी मी कैसा केवढा । म्हणोनि आपणपयांही नव्हेचि फुडा । यालागीं प्रधाना जिया रूढा । तिया विभूती आइकें ॥ २११ ॥

eऱhavīṃ tarī mī kaisā kevaḍhā | mhaṇoni āpaṇapayāṃhī navheci phuḍā | yālāgīṃ pradhānā jiyā rūḍhā | tiyā vibhūtī āikeṃ || 211 ||

जिया जाणतलियासाठीं । आघवीया जाणितलिया होती किरीटी । जैसें बीज आलिया मुठीं । तरूचि आला होय ॥ २१२ ॥

jiyā jāṇataliyāsāṭhīṃ | āghavīyā jāṇitaliyā hotī kirīṭī | jaiseṃ bīja āliyā muṭhīṃ | tarūci ālā hoya || 212 ||

कां उद्यान हाता चढिलें । तरी आपैसीं सांपडलीं फळें फुलें । तेवीं देखिलिया जिया देखवलें । विश्व सकळ ॥ २१३ ॥

kāṃ udyāna hātā caḍhileṃ | tarī āpaisīṃ sāṃpaḍalīṃ phaḷeṃ phuleṃ | tevīṃ dekhiliyā jiyā dekhavaleṃ | viśva sakaḷa || 213 ||

एऱ्हवीं साचचि गा धनुर्धरा । नाहीं शेवटु माझिया विस्तारा । पैं गगना ऐशिया अपारा । मजमाजीं लपणें ॥ २१४ ॥

eऱhavīṃ sācaci gā dhanurdharā | nāhīṃ śevaṭu mājhiyā vistārā | paiṃ gaganā aiśiyā apārā | majamājīṃ lapaṇeṃ || 214 ||

आइकें कुटिलालकमस्तका । धनुर्वेदत्र्यंबका । मी आत्मा असें एकैका । भूतमात्राचां ठायीं ॥ २१५ ॥

āikeṃ kuṭilālakamastakā | dhanurvedatryaṃbakā | mī ātmā aseṃ ekaikā | bhūtamātrācāṃ ṭhāyīṃ || 215 ||

आंतुलीकडे मीचि यांचा अंतःकरणीं । भूतांबाहेरी माझीच गंवसणी । आदि मी निर्वाणीं । मध्यही मीचि ॥ २१६ ॥

āṃtulīkaḍe mīci yāṃcā aṃtaḥkaraṇīṃ | bhūtāṃbāherī mājhīca gaṃvasaṇī | ādi mī nirvāṇīṃ | madhyahī mīci || 216 ||

जैसें मेघां या तळीं वरी । एक आकाशचि आंत बाहेरी । आणि आकाशींचि जाले अवधारीं । असणेंही आकाशीं ॥ २१७ ॥

jaiseṃ meghāṃ yā taḷīṃ varī | eka ākāśaci āṃta bāherī | āṇi ākāśīṃci jāle avadhārīṃ | asaṇeṃhī ākāśīṃ || 217 ||

पाठीं लया जे वेळीं जाती । ते वेळीं आकाशचि होऊनि ठाती । तेवीं आदि स्थिती अंतगती । भूतांसि मी ॥ २१८ ॥

pāṭhīṃ layā je veḷīṃ jātī | te veḷīṃ ākāśaci hoūni ṭhātī | tevīṃ ādi sthitī aṃtagatī | bhūtāṃsi mī || 218 ||

ऐसें बहुवस आणि व्यापकपण । माझें विभूतियोगें जाण । तरी जीवचि करूनि श्रवण । आइकोनि आइक ॥ २१९ ॥

aiseṃ bahuvasa āṇi vyāpakapaṇa | mājheṃ vibhūtiyogeṃ jāṇa | tarī jīvaci karūni śravaṇa | āikoni āika || 219 ||

याहीवरी त्या विभूती । सांगणें ठेलें तुजप्रति । सांगेन म्हणितलें तुज प्रीती । त्या प्रधाना आइकें ॥ २२० ॥

yāhīvarī tyā vibhūtī | sāṃgaṇeṃ ṭheleṃ tujaprati | sāṃgena mhaṇitaleṃ tuja prītī | tyā pradhānā āikeṃ || 220 ||

हें बोलोनि तो कृपावंतु । म्हणे विष्णु मी आदित्यांआंतु । रवी मी रश्मिवंतु । सुप्रभांमाजीं ॥ २२१ ॥

heṃ boloni to kṛpāvaṃtu | mhaṇe viṣṇu mī ādityāṃāṃtu | ravī mī raśmivaṃtu | suprabhāṃmājīṃ || 221 ||

मरूद्‍गणांच्या वर्गीं । मरीचि म्हणे मी शारङ्गी । चंद्र मी गगनरंगीं । तारांमाजीं ॥ २२२ ॥

marūdgaṇāṃcyā vargīṃ | marīci mhaṇe mī śāraṅgī | caṃdra mī gaganaraṃgīṃ | tārāṃmājīṃ || 222 ||

वेदांआंतु सामवेदु । तो मी म्हणे गोविंदु । देवांमाजी मरुद्‍बंधु । महेंद्र तो मी ॥ २२३ ॥

vedāṃāṃtu sāmavedu | to mī mhaṇe goviṃdu | devāṃmājī marudbaṃdhu | maheṃdra to mī || 223 ||

इंद्रियांआंतु अकरावें । मन तें मी हें जाणावें । भूतांमाजी स्वभावें । चेतना ते मी ॥ २२४ ॥

iṃdriyāṃāṃtu akarāveṃ | mana teṃ mī heṃ jāṇāveṃ | bhūtāṃmājī svabhāveṃ | cetanā te mī || 224 ||

अशेषांही रुद्रांमाझारीं । शंकर जो मदनारी । तो मी येथ न धरीं । भ्रांति कांहीं ॥ २२५ ॥

aśeṣāṃhī rudrāṃmājhārīṃ | śaṃkara jo madanārī | to mī yetha na dharīṃ | bhrāṃti kāṃhīṃ || 225 ||

यक्षरक्षोगणांआंतु । शंभूचा सखा जो धनवंतु । तो कुबेरु मी हें अनंतु । म्हणता जाहला ॥ २२६ ॥

yakṣarakṣogaṇāṃāṃtu | śaṃbhūcā sakhā jo dhanavaṃtu | to kuberu mī heṃ anaṃtu | mhaṇatā jāhalā || 226 ||

मग आठांही वसूंमाझारीं । पावकु तो मी अवधारीं । शिखराथिलियां सर्वोपरी । मेरु तो मी ॥ २२७ ॥

maga āṭhāṃhī vasūṃmājhārīṃ | pāvaku to mī avadhārīṃ | śikharāthiliyāṃ sarvoparī | meru to mī || 227 ||

जो स्वर्गसिंहासना सावावो । सर्वज्ञते आदीचा ठावो । तो पुरोहितांमाजीं रावो । बृहस्पती मी ॥ २२८ ॥

jo svargasiṃhāsanā sāvāvo | sarvajñate ādīcā ṭhāvo | to purohitāṃmājīṃ rāvo | bṛhaspatī mī || 228 ||

त्रिभुवनींचिया सेनापतीं- । आंत स्कंदु तो मी महामती । जो हरवीर्यें अग्निसंगती । कृत्तिकाआंतु जाहला ॥ २२९ ॥

tribhuvanīṃciyā senāpatīṃ- | āṃta skaṃdu to mī mahāmatī | jo haravīryeṃ agnisaṃgatī | kṛttikāāṃtu jāhalā || 229 ||

सकळिकां सरोवरांसी । माजीं समुद्र तो मी जळराशी । महर्षींआंतु तपोराशी । भृगु तो मी ॥ २३० ॥

sakaḷikāṃ sarovarāṃsī | mājīṃ samudra to mī jaḷarāśī | maharṣīṃāṃtu taporāśī | bhṛgu to mī || 230 ||

अशेषांही वाचा । आंतु नटनाच सत्याचा । तें अक्षर एक मी वैकुंठींचा । वेल्हाळु म्हणे ॥ २३१ ॥

aśeṣāṃhī vācā | āṃtu naṭanāca satyācā | teṃ akṣara eka mī vaikuṃṭhīṃcā | velhāḷu mhaṇe || 231 ||

समस्तांही यज्ञांचा पैकीं । जपयज्ञु तो मी ये लोकीं । जो कर्मत्यागें प्रणवादिकीं । निफजविजे ॥ २३२ ॥

samastāṃhī yajñāṃcā paikīṃ | japayajñu to mī ye lokīṃ | jo karmatyāgeṃ praṇavādikīṃ | niphajavije || 232 ||

नामजपयज्ञु तो परम । बाधूं न शके स्‍नानादि कर्म । नामें पावन धर्माधर्म । नाम परब्रह्म वेदार्थें ॥ २३३ ॥

nāmajapayajñu to parama | bādhūṃ na śake snānādi karma | nāmeṃ pāvana dharmādharma | nāma parabrahma vedārtheṃ || 233 ||

स्थावरां गिरीवरां आंतु । पुण्यपुंज जो हिमवंतु । तो मी म्हणे कांतु । लक्ष्मियेचा ॥ २३४ ॥

sthāvarāṃ girīvarāṃ āṃtu | puṇyapuṃja jo himavaṃtu | to mī mhaṇe kāṃtu | lakṣmiyecā || 234 ||

कल्पद्रुम हन पारिजातु । गुणें चंदनुही वाड विख्यातु । तरि ययां वृक्षजातां आंतु । अश्वत्थु तो मी ॥ २३५ ॥

kalpadruma hana pārijātu | guṇeṃ caṃdanuhī vāḍa vikhyātu | tari yayāṃ vṛkṣajātāṃ āṃtu | aśvatthu to mī || 235 ||

देवऋषींआंतु पांडवा । नारदु तो मी जाणावा । चित्ररथु मी गंधर्वां । सकळिकांमाजीं ॥ २३६ ॥

devaṛṣīṃāṃtu pāṃḍavā | nāradu to mī jāṇāvā | citrarathu mī gaṃdharvāṃ | sakaḷikāṃmājīṃ || 236 ||

ययां अशेषांही सिद्धां- । माजीं कपिलाचार्यु मी प्रबुद्धा । तुरंगजातां प्रसिद्धां- । आंत उचैःश्रवा मी ॥ २३७ ॥

yayāṃ aśeṣāṃhī siddhāṃ- | mājīṃ kapilācāryu mī prabuddhā | turaṃgajātāṃ prasiddhāṃ- | āṃta ucaiḥśravā mī || 237 ||

राजभूषण गजांआंतु । अर्जुना मी गा ऐरावतु । पयोराशी सुरमथितु । अमृतांशु तो मी ॥ २३८ ॥

rājabhūṣaṇa gajāṃāṃtu | arjunā mī gā airāvatu | payorāśī suramathitu | amṛtāṃśu to mī || 238 ||

ययां नरांमाजीं राजा । तो विभूतिविशेष माझा । जयातें सकळ लोक प्रजा । होऊनि सेविती ॥ २३९ ॥

yayāṃ narāṃmājīṃ rājā | to vibhūtiviśeṣa mājhā | jayāteṃ sakaḷa loka prajā | hoūni sevitī || 239 ||

पैं आघवेयां हातियेरां । आंत वज्र तें मी धनुर्धरा । जें शतमखोत्तीर्णकरा । आरूढोनि असे ॥ २४० ॥

paiṃ āghaveyāṃ hātiyerāṃ | āṃta vajra teṃ mī dhanurdharā | jeṃ śatamakhottīrṇakarā | ārūḍhoni ase || 240 ||

धेनूंमध्यें कामधेनु । तें मी म्हणे विष्वक्सेनु । जन्मवितयांआंत मदनु । तो मी जाणें ॥ २४१ ॥

dhenūṃmadhyeṃ kāmadhenu | teṃ mī mhaṇe viṣvaksenu | janmavitayāṃāṃta madanu | to mī jāṇeṃ || 241 ||

सर्पकुळाआंत अधिष्ठाता । वासुकी गा मी कुंतीसुता । नागांमाजीं समस्तां । अनंतु तो मी ॥ २४२ ॥

sarpakuḷāāṃta adhiṣṭhātā | vāsukī gā mī kuṃtīsutā | nāgāṃmājīṃ samastāṃ | anaṃtu to mī || 242 ||

अगा यादसांआंतु । जो पश्चिमप्रमदेचा कांतु । तो वरुण मी हें अनंतु । सांगत असे ॥ २४३ ॥

agā yādasāṃāṃtu | jo paścimapramadecā kāṃtu | to varuṇa mī heṃ anaṃtu | sāṃgata ase || 243 ||

आणि पितृगणां समस्तां- । माजीं अर्यमा जो पितृदेवता । तो मी हें तत्त्वता । बोलत आहें ॥ २४४ ॥

āṇi pitṛgaṇāṃ samastāṃ- | mājīṃ aryamā jo pitṛdevatā | to mī heṃ tattvatā | bolata āheṃ || 244 ||

जगाचीं शुभाशुभें लिहिती । प्राणियांच्या मानसांचा झाडा घेती । मग केलियानुरूप होती । भोगनियम जे ॥ २४५ ॥

jagācīṃ śubhāśubheṃ lihitī | prāṇiyāṃcyā mānasāṃcā jhāḍā ghetī | maga keliyānurūpa hotī | bhoganiyama je || 245 ||

तयां नियमितयांमाजीं यमु । जो कर्मसाक्षी धर्मु । तो मी म्हणे रामु । रमापती ॥ २४६ ॥

tayāṃ niyamitayāṃmājīṃ yamu | jo karmasākṣī dharmu | to mī mhaṇe rāmu | ramāpatī || 246 ||

अगा दैत्यांचिया कुळीं । प्रल्हादु तो मी न्याहाळीं । म्हणौनि दैत्यभावादिमेळीं । लिंपेचिना ॥ २४७ ॥

agā daityāṃciyā kuḷīṃ | pralhādu to mī nyāhāḷīṃ | mhaṇauni daityabhāvādimeḷīṃ | liṃpecinā || 247 ||

पैं कळितयांमाजीं महाकाळु । तो मी म्हणे गोपाळु । श्वापदांमाजीं शार्दूळु । तो मी जाण ॥ २४८ ॥

paiṃ kaḷitayāṃmājīṃ mahākāḷu | to mī mhaṇe gopāḷu | śvāpadāṃmājīṃ śārdūḷu | to mī jāṇa || 248 ||

पक्षिजातिमाझारीं । गरुड तो मी अवधारीं । यालागीं जो पाठीवरी । वाहों शके मातें ॥ २४९ ॥

pakṣijātimājhārīṃ | garuḍa to mī avadhārīṃ | yālāgīṃ jo pāṭhīvarī | vāhoṃ śake māteṃ || 249 ||

पृथ्वीचिया पैसारा- । माजीं घडीं न लगतां धनुर्धरा । एकेचि उड्डाणें सातांहि सागरां । प्रदक्षिणा करी जो ॥ २५० ॥

pṛthvīciyā paisārā- | mājīṃ ghaḍīṃ na lagatāṃ dhanurdharā | ekeci uḍḍāṇeṃ sātāṃhi sāgarāṃ | pradakṣiṇā karī jo || 250 ||

तयां वहिलियां गतिमंतां- । आंत पवनु तो मी पांडुसुता । शस्त्रधरां समस्तां- । माजीं श्रीराम तो मी ॥ २५१ ॥

tayāṃ vahiliyāṃ gatimaṃtāṃ- | āṃta pavanu to mī pāṃḍusutā | śastradharāṃ samastāṃ- | mājīṃ śrīrāma to mī || 251 ||

जेणें सांकडलिया धर्माचेन कैवारें । आपणपयां धनुष्य करूनि दुसरें । विजयलक्ष्मीये एक मोहरें । केलें त्रेतीं ॥ २५२ ॥

jeṇeṃ sāṃkaḍaliyā dharmācena kaivāreṃ | āpaṇapayāṃ dhanuṣya karūni dusareṃ | vijayalakṣmīye eka mohareṃ | keleṃ tretīṃ || 252 ||

पाठीं उभे ठाकूनि सुवेळीं । प्रतापलंकेश्वराचीं सिसाळीं । गगनीं उदो म्हणतया हस्तबळीं । दिधली भूतां ॥ २५३ ॥

pāṭhīṃ ubhe ṭhākūni suveḷīṃ | pratāpalaṃkeśvarācīṃ sisāḷīṃ | gaganīṃ udo mhaṇatayā hastabaḷīṃ | didhalī bhūtāṃ || 253 ||

जेणें देवांचा मानु गिंवसिला । धर्मासि जीर्णोद्धारु केला । सूर्यवंशीं उदेला । सूर्य जो कां ॥ २५४ ॥

jeṇeṃ devāṃcā mānu giṃvasilā | dharmāsi jīrṇoddhāru kelā | sūryavaṃśīṃ udelā | sūrya jo kāṃ || 254 ||

तो हातियेरुपरजितया आंतु । रामचंद्र मी जानकीकांतु । मकर मी पुच्छवंतु । जळचरांमाजीं ॥ २५५ ॥

to hātiyeruparajitayā āṃtu | rāmacaṃdra mī jānakīkāṃtu | makara mī pucchavaṃtu | jaḷacarāṃmājīṃ || 255 ||

पैं समस्तांही वोघां- । मध्यें जे भगीरथें आणितां गंगा । जन्हूनें गिळिली मग जंघा । फाडूनि दिधली ॥ २५६ ॥

paiṃ samastāṃhī voghāṃ- | madhyeṃ je bhagīratheṃ āṇitāṃ gaṃgā | janhūneṃ giḷilī maga jaṃghā | phāḍūni didhalī || 256 ||

ते त्रिभूवनैकसरिता । जान्हवी मी पांडुसुता । जळप्रवाहां समस्तां- । माझारीं जाणें ॥ २५७ ॥

te tribhūvanaikasaritā | jānhavī mī pāṃḍusutā | jaḷapravāhāṃ samastāṃ- | mājhārīṃ jāṇeṃ || 257 ||

ऐसेनि वेगळालां सृष्टीपैकीं । विभूती नाम सूतां एकेकीं । सगळेन जन्मसहस्रें अवलोकीं । अर्ध्या नव्हती ॥ २५८ ॥

aiseni vegaḷālāṃ sṛṣṭīpaikīṃ | vibhūtī nāma sūtāṃ ekekīṃ | sagaḷena janmasahasreṃ avalokīṃ | ardhyā navhatī || 258 ||

जैसीं अवघींचि नक्षत्रें वेंचावीं । ऐसी चाड उपजेल जैं जीवीं । तैं गगनाची बांधावी । लोथ जेवीं ॥ २५९ ॥

jaisīṃ avaghīṃci nakṣatreṃ veṃcāvīṃ | aisī cāḍa upajela jaiṃ jīvīṃ | taiṃ gaganācī bāṃdhāvī | lotha jevīṃ || 259 ||

कां पृथ्वीये परमाणूंचा उगाणा घ्यावा । तरि भूगोलुचि काखे सुवावा । तैसा विस्तारु माझा पहावा । तरि जाणावें मातें ॥ २६० ॥

kāṃ pṛthvīye paramāṇūṃcā ugāṇā ghyāvā | tari bhūgoluci kākhe suvāvā | taisā vistāru mājhā pahāvā | tari jāṇāveṃ māteṃ || 260 ||

जैसें शाखांसी फूल फळ । एकिहेळां वेटाळूं म्हणिजे सकळ । तरी उपडूनियां मूळ । जेवीं हातीं घेपे ॥ २६१ ॥

jaiseṃ śākhāṃsī phūla phaḷa | ekiheḷāṃ veṭāḷūṃ mhaṇije sakaḷa | tarī upaḍūniyāṃ mūḷa | jevīṃ hātīṃ ghepe || 261 ||

तेवीं माझें विभूतिविशेष । जरी जाणों पाहिजेती अशेष । तरी स्वरूप एक निर्दोष । जाणिजे माझें ॥ २६२ ॥

tevīṃ mājheṃ vibhūtiviśeṣa | jarī jāṇoṃ pāhijetī aśeṣa | tarī svarūpa eka nirdoṣa | jāṇije mājheṃ || 262 ||

एऱ्हवीं वेगळालिया विभूती । कायिएक परिससी किती । म्हणोनि एकिहेळां महामती । सर्व मी जाण ॥ २६३ ॥

eऱhavīṃ vegaḷāliyā vibhūtī | kāyieka parisasī kitī | mhaṇoni ekiheḷāṃ mahāmatī | sarva mī jāṇa || 263 ||

मी आघवियेचि सृष्टी । आदिमध्यांतीं किरीटी । ओतप्रोत पटीं । तंतु जेवीं ॥ २६४ ॥

mī āghaviyeci sṛṣṭī | ādimadhyāṃtīṃ kirīṭī | otaprota paṭīṃ | taṃtu jevīṃ || 264 ||

ऐसिया व्यापका मातें जैं जाणावें । तैं विभूतिभेदें काय करावें । परि हे तुझी योग्यता नव्हे । म्हणोनि असो ॥ २६५ ॥

aisiyā vyāpakā māteṃ jaiṃ jāṇāveṃ | taiṃ vibhūtibhedeṃ kāya karāveṃ | pari he tujhī yogyatā navhe | mhaṇoni aso || 265 ||

कां जे तुवां पुसिलिया विभूती । म्हणोनि तिया आईक सुभद्रापती । तरी आतां विद्यांमाजीं प्रस्तुतीं । अध्यात्मविद्या ते मी ॥ २६६ ॥

kāṃ je tuvāṃ pusiliyā vibhūtī | mhaṇoni tiyā āīka subhadrāpatī | tarī ātāṃ vidyāṃmājīṃ prastutīṃ | adhyātmavidyā te mī || 266 ||

अगा बोलतयांचिया ठायीं । वादु तो मी पाहीं । जो सकलशास्त्रसंमतें कहीं । सरेचिना ॥ २६७ ॥

agā bolatayāṃciyā ṭhāyīṃ | vādu to mī pāhīṃ | jo sakalaśāstrasaṃmateṃ kahīṃ | sarecinā || 267 ||

जो निर्वचूं जातां वाढे । आइकतयां उत्प्रेक्षे सळु चढे । जयावरी बोलतयांचीं गोडें । बोलणीं होतीं ॥ २६८ ॥

jo nirvacūṃ jātāṃ vāḍhe | āikatayāṃ utprekṣe saḷu caḍhe | jayāvarī bolatayāṃcīṃ goḍeṃ | bolaṇīṃ hotīṃ || 268 ||

ऐसा प्रतिपादनामाजीं वादु । तो मी म्हणे गोविंदु । अक्षरांमाजीं विशदु । अकारु तो मी ॥ २६९ ॥

aisā pratipādanāmājīṃ vādu | to mī mhaṇe goviṃdu | akṣarāṃmājīṃ viśadu | akāru to mī || 269 ||

पैं गा समासांमाझारीं । द्वंद्व तो मी अवधारीं । मशकालागोनि ब्रह्मावेरीं । ग्रासिता तो मी ॥ २७० ॥

paiṃ gā samāsāṃmājhārīṃ | dvaṃdva to mī avadhārīṃ | maśakālāgoni brahmāverīṃ | grāsitā to mī || 270 ||

मेरुमंदरादिकीं सर्वीं । सहित पृथ्वीतें विरवी । जो एकार्णवातेंही जिरवी । जेथिंचा तेथें ॥ २७१ ॥

merumaṃdarādikīṃ sarvīṃ | sahita pṛthvīteṃ viravī | jo ekārṇavāteṃhī jiravī | jethiṃcā tetheṃ || 271 ||

जो प्रळयतेजा देत मिठी । सगळिया पवनातें गिळी किरीटी । आकाश जयाचिया पोटीं । सामावलें ॥ २७२ ॥

jo praḷayatejā deta miṭhī | sagaḷiyā pavanāteṃ giḷī kirīṭī | ākāśa jayāciyā poṭīṃ | sāmāvaleṃ || 272 ||

ऐसा अपार जो काळु । तो मी म्हणे लक्ष्मीलीळु । मग पुढती सृष्टीचा मेळु । सृजिता तो मी ॥ २७३ ॥

aisā apāra jo kāḷu | to mī mhaṇe lakṣmīlīḷu | maga puḍhatī sṛṣṭīcā meḷu | sṛjitā to mī || 273 ||

आणि सृजिलिया भूतांतें मीचि धरीं । सकळां जीवनही मीचि अवधारीं । शेखीं सर्वांतें या संहारीं । तेव्हां मृत्युही मीचि ॥ २७४ ॥

āṇi sṛjiliyā bhūtāṃteṃ mīci dharīṃ | sakaḷāṃ jīvanahī mīci avadhārīṃ | śekhīṃ sarvāṃteṃ yā saṃhārīṃ | tevhāṃ mṛtyuhī mīci || 274 ||

आतां स्त्रीगणांचां पैकीं । माझिया विभूती सात आणिकी । तिया ऐक कवतिकीं । सांगिजतील ॥ २७५ ॥

ātāṃ strīgaṇāṃcāṃ paikīṃ | mājhiyā vibhūtī sāta āṇikī | tiyā aika kavatikīṃ | sāṃgijatīla || 275 ||

तरी नीच नवी जे कीर्ति । अर्जुना ते माझी मूर्ती । आणि औदार्येंसी जे संपत्ती । तेही मीचि जाणें ॥ २७६ ॥

tarī nīca navī je kīrti | arjunā te mājhī mūrtī | āṇi audāryeṃsī je saṃpattī | tehī mīci jāṇeṃ || 276 ||

आणि ते गा मी वाचा । जे सुखासनीं न्यायाचा । आरूढोनि विवेकाचा । मार्गीं चाले ॥ २७७ ॥

āṇi te gā mī vācā | je sukhāsanīṃ nyāyācā | ārūḍhoni vivekācā | mārgīṃ cāle || 277 ||

देखिलेनि पदार्थें । जे आठवूनि दे मातें । ते स्मृतिही पैं एथें । त्रिशुद्धी मी ॥ २७८ ॥

dekhileni padārtheṃ | je āṭhavūni de māteṃ | te smṛtihī paiṃ etheṃ | triśuddhī mī || 278 ||

पैं स्वहिता अनुजायिनी । मेधा ते गा मी इये जनीं । धृती मी त्रिभुवनीं । क्षमा ते मी ॥ २७९ ॥

paiṃ svahitā anujāyinī | medhā te gā mī iye janīṃ | dhṛtī mī tribhuvanīṃ | kṣamā te mī || 279 ||

एवं नारींमाझारीं । या सातही शक्ति मीचि अवधारीं । ऐसें संसारगजकेसरी । म्हणता जाहला ॥ २८० ॥

evaṃ nārīṃmājhārīṃ | yā sātahī śakti mīci avadhārīṃ | aiseṃ saṃsāragajakesarī | mhaṇatā jāhalā || 280 ||

वेदराशीचिया सामा- । आंत बृहत्साम जें प्रियोत्तमा । तें मी म्हणे रमा- । प्राणेश्वरु ॥ २८१ ॥

vedarāśīciyā sāmā- | āṃta bṛhatsāma jeṃ priyottamā | teṃ mī mhaṇe ramā- | prāṇeśvaru || 281 ||

गायत्रीछंद जें म्हणिजे । तें सकळां छंदांमाजीं माझें । स्वरूप हें जाणिजे । निभ्रांत तुवां ॥ २८२ ॥

gāyatrīchaṃda jeṃ mhaṇije | teṃ sakaḷāṃ chaṃdāṃmājīṃ mājheṃ | svarūpa heṃ jāṇije | nibhrāṃta tuvāṃ || 282 ||

मासांआंत मार्गशीरु । तो मी म्हणे शारङ्गधरु । ऋतूंमाजीं कुसुमाकरु । वसंतु तो मी ॥ २८३ ॥

māsāṃāṃta mārgaśīru | to mī mhaṇe śāraṅgadharu | ṛtūṃmājīṃ kusumākaru | vasaṃtu to mī || 283 ||

छळितयां विंदाणा- । माजीं जूं तें मी विचक्षणा । म्हणोनि चोहटां चोरी परी कवणा । निवारूं न ये ॥ २८४ ॥

chaḷitayāṃ viṃdāṇā- | mājīṃ jūṃ teṃ mī vicakṣaṇā | mhaṇoni cohaṭāṃ corī parī kavaṇā | nivārūṃ na ye || 284 ||

अगा अशेषांही तेजसां- । आंत तेज तें मी भरंवसा । विजयो मी कार्योद्देशां । सकळांमाजीं ॥ २८५ ॥

agā aśeṣāṃhī tejasāṃ- | āṃta teja teṃ mī bharaṃvasā | vijayo mī kāryoddeśāṃ | sakaḷāṃmājīṃ || 285 ||

जेणें चोखाळत दिसे न्याय । तो व्यवसायांत व्यवसाय । माझें स्वरूप हें राय । सुरांचा म्हणे ॥ २८६ ॥

jeṇeṃ cokhāḷata dise nyāya | to vyavasāyāṃta vyavasāya | mājheṃ svarūpa heṃ rāya | surāṃcā mhaṇe || 286 ||

सत्त्वाथिलियांआंतु । सत्त्व मी म्हणे अनंतु । यादवांमाजीं श्रीमंतु । तोचि तो मी ॥ २८७ ॥

sattvāthiliyāṃāṃtu | sattva mī mhaṇe anaṃtu | yādavāṃmājīṃ śrīmaṃtu | toci to mī || 287 ||

जो देवकी-वसुदेवास्तव जाहला । कुमारीसाठीं गोकुळीं गेला । तो मी प्राणासकट पियाला । पूतनेतें ॥ २८८ ॥

jo devakī-vasudevāstava jāhalā | kumārīsāṭhīṃ gokuḷīṃ gelā | to mī prāṇāsakaṭa piyālā | pūtaneteṃ || 288 ||

नुघडतां बाळपणाची फुली । जेणें मियां अदानवीं सृष्टि केली । करीं गिरि धरूनि उमाणिली । महेंद्रमहिमा ॥ २८९ ॥

nughaḍatāṃ bāḷapaṇācī phulī | jeṇeṃ miyāṃ adānavīṃ sṛṣṭi kelī | karīṃ giri dharūni umāṇilī | maheṃdramahimā || 289 ||

कालिंदीचें हृदयशल्य फेडिलें । जेणें मियां जळत गोकुळ राखिलें । वासरुवांसाठीं लाविलें । विरंचीस पिसें ॥ २९० ॥

kāliṃdīceṃ hṛdayaśalya pheḍileṃ | jeṇeṃ miyāṃ jaḷata gokuḷa rākhileṃ | vāsaruvāṃsāṭhīṃ lāvileṃ | viraṃcīsa piseṃ || 290 ||

प्रथमदशेचिये पहांटे- । माजीं कंसा ऐशीं अचाटें । महाधेंडीं अवचटें । लीळाचि नासिलीं ॥ २९१ ॥

prathamadaśeciye pahāṃṭe- | mājīṃ kaṃsā aiśīṃ acāṭeṃ | mahādheṃḍīṃ avacaṭeṃ | līḷāci nāsilīṃ || 291 ||

हें काय कितीएक सांगावें । तुवांही देखिलें ऐकिलें असे आघवें । तरि यादवांमाजीं जाणावें । हेंचि स्वरूप माझें ॥ २९२ ॥

heṃ kāya kitīeka sāṃgāveṃ | tuvāṃhī dekhileṃ aikileṃ ase āghaveṃ | tari yādavāṃmājīṃ jāṇāveṃ | heṃci svarūpa mājheṃ || 292 ||

आणि सोमवंशीं तुम्हां पांडवां- । माजीं अर्जुन तो मी जाणावा । म्हणोनि एकमेकांचिया प्रेमभावा । विघडु न पडे ॥ २९३ ॥

āṇi somavaṃśīṃ tumhāṃ pāṃḍavāṃ- | mājīṃ arjuna to mī jāṇāvā | mhaṇoni ekamekāṃciyā premabhāvā | vighaḍu na paḍe || 293 ||

संन्यासी तुवां होऊनि जनीं । चोरूनि नेली माझी भगिनी । तऱ्ही विकल्पु नुपजे मनीं । मी तूं दोन्ही स्वरूप एक ॥ २९४ ॥

saṃnyāsī tuvāṃ hoūni janīṃ | corūni nelī mājhī bhaginī | taऱhī vikalpu nupaje manīṃ | mī tūṃ donhī svarūpa eka || 294 ||

मुनीआंत व्यासदेवो । तो मी म्हणे यादवरावो । कवीश्वरांमाजीं धैर्या ठावो । उशनाचार्य तो मी ॥ २९५ ॥

munīāṃta vyāsadevo | to mī mhaṇe yādavarāvo | kavīśvarāṃmājīṃ dhairyā ṭhāvo | uśanācārya to mī || 295 ||

अगा दमितयांमाझारीं । अनिवार दंडु तो मी अवधारीं । जो मुंगियेलागोनि ब्रह्मावेरीं । नियमित पावे ॥ २९६ ॥

agā damitayāṃmājhārīṃ | anivāra daṃḍu to mī avadhārīṃ | jo muṃgiyelāgoni brahmāverīṃ | niyamita pāve || 296 ||

पैं सारासार निर्धारितयां । धर्मज्ञानाचा पक्षु धरितयां । सकळ शास्त्रांमाजीं ययां । नीतिशास्त्र तें मी ॥ २९७ ॥

paiṃ sārāsāra nirdhāritayāṃ | dharmajñānācā pakṣu dharitayāṃ | sakaḷa śāstrāṃmājīṃ yayāṃ | nītiśāstra teṃ mī || 297 ||

आघवियाचि गूढां- । माजीं मौन तें मी सुहाडा । म्हणोनि न बोलतयां पुढां । स्त्रष्टाही नेण होय ॥ २९८ ॥

āghaviyāci gūḍhāṃ- | mājīṃ mauna teṃ mī suhāḍā | mhaṇoni na bolatayāṃ puḍhāṃ | straṣṭāhī neṇa hoya || 298 ||

अगा ज्ञानियांचिया ठायीं । ज्ञान तें मी पाहीं । आतां असो हें ययां कांहीं । पार न देखों ॥ २९९ ॥

agā jñāniyāṃciyā ṭhāyīṃ | jñāna teṃ mī pāhīṃ | ātāṃ aso heṃ yayāṃ kāṃhīṃ | pāra na dekhoṃ || 299 ||

पैं पर्जन्याचिया धारां । वरी लेख करवेल धनुर्धरा । कां पृथ्वीचिया तृणांकुरां । होईल ठी ॥ ३०० ॥

paiṃ parjanyāciyā dhārāṃ | varī lekha karavela dhanurdharā | kāṃ pṛthvīciyā tṛṇāṃkurāṃ | hoīla ṭhī || 300 ||

पैं महोदधीचिया तरंगां । व्यवस्था धरूं नये जेवीं गा । तेवीं माझिया विशेष लिंगां । नाहीं मिती ॥ ३०१ ॥

paiṃ mahodadhīciyā taraṃgāṃ | vyavasthā dharūṃ naye jevīṃ gā | tevīṃ mājhiyā viśeṣa liṃgāṃ | nāhīṃ mitī || 301 ||

ऐशियाही सातपांच प्रधाना । विभूती सांगितलिया तुज अर्जुना । तो हा उद्देशु जो गा मना । आहाच गमला ॥ ३०२ ॥

aiśiyāhī sātapāṃca pradhānā | vibhūtī sāṃgitaliyā tuja arjunā | to hā uddeśu jo gā manā | āhāca gamalā || 302 ||

येरां विभूतिविस्तारांसि कांहीं । एथ सर्वथा लेख नाहीं । म्हणौनि परिससीं तूं काई । आम्हीं सांगों किती ॥ ३०३ ॥

yerāṃ vibhūtivistārāṃsi kāṃhīṃ | etha sarvathā lekha nāhīṃ | mhaṇauni parisasīṃ tūṃ kāī | āmhīṃ sāṃgoṃ kitī || 303 ||

यालागीं एकिहेळां तुज । दाऊं आतां वर्म निज । सर्वभूतांकुरें बीज । विरूढत असे तें मी ॥ ३०४ ॥

yālāgīṃ ekiheḷāṃ tuja | dāūṃ ātāṃ varma nija | sarvabhūtāṃkureṃ bīja | virūḍhata ase teṃ mī || 304 ||

म्हणोनि सानें थोर न म्हणावें । उंच नीच भाव सांडावे । एक मीचि ऐसें मानावें । वस्तुजातातें ॥ ३०५ ॥

mhaṇoni sāneṃ thora na mhaṇāveṃ | uṃca nīca bhāva sāṃḍāve | eka mīci aiseṃ mānāveṃ | vastujātāteṃ || 305 ||

तरी यावरी साधारण । आईक पां आणिकही खूण । तरी अर्जुना तें तूं जाण । विभूति माझी ॥ ३०६ ॥

tarī yāvarī sādhāraṇa | āīka pāṃ āṇikahī khūṇa | tarī arjunā teṃ tūṃ jāṇa | vibhūti mājhī || 306 ||

जेथ जेथ संपत्ति आणि दया । दोन्ही वसती आलिया असती ठाया । ते ते जाण धनंजया । विभूति माझी ॥ ३०७ ॥

jetha jetha saṃpatti āṇi dayā | donhī vasatī āliyā asatī ṭhāyā | te te jāṇa dhanaṃjayā | vibhūti mājhī || 307 ||

अथवा एकलें एक बिंब गगनीं । तरी प्रभा फांके त्रिभुवनीं । तेवीं एकाकियाची सकळ जनीं । आज्ञा पाळिजे ॥ ३०८ ॥

athavā ekaleṃ eka biṃba gaganīṃ | tarī prabhā phāṃke tribhuvanīṃ | tevīṃ ekākiyācī sakaḷa janīṃ | ājñā pāḷije || 308 ||

तयांतें एकलें झणीं म्हण । ते निर्धन या भाषा नेण । काय कामधेनूसवें सर्व साहान । चालत असे ॥ ३०९ ॥

tayāṃteṃ ekaleṃ jhaṇīṃ mhaṇa | te nirdhana yā bhāṣā neṇa | kāya kāmadhenūsaveṃ sarva sāhāna | cālata ase || 309 ||

तियेतें जें जेधवां जो मागे । तें ते एकसरेंचि प्रसवों लागे । तेवीं विश्वविभव तया अंगें । होऊनि आहाति ॥ ३१० ॥

tiyeteṃ jeṃ jedhavāṃ jo māge | teṃ te ekasareṃci prasavoṃ lāge | tevīṃ viśvavibhava tayā aṃgeṃ | hoūni āhāti || 310 ||

तयातें वोळखावया हेचि संज्ञा । जे जगें नमस्कारिजे आज्ञा । ऐसें आथि तें जाण प्राज्ञा । अवतार माझे ॥ ३११ ॥

tayāteṃ voḷakhāvayā heci saṃjñā | je jageṃ namaskārije ājñā | aiseṃ āthi teṃ jāṇa prājñā | avatāra mājhe || 311 ||

आतां सामान्य विशेष । हें जाणणें एथ महादोष । कां जे मीचि एक अशेष । विश्व आहे म्हणोनि ॥ ३१२ ॥

ātāṃ sāmānya viśeṣa | heṃ jāṇaṇeṃ etha mahādoṣa | kāṃ je mīci eka aśeṣa | viśva āhe mhaṇoni || 312 ||

तरी आतां साधारण आणि चांगु । ऐसा कैसेनि पां कल्पावा विभागु । वायां आपुलियेचि मती वंगु । भेदाचा लावावा ॥ ३१३ ॥

tarī ātāṃ sādhāraṇa āṇi cāṃgu | aisā kaiseni pāṃ kalpāvā vibhāgu | vāyāṃ āpuliyeci matī vaṃgu | bhedācā lāvāvā || 313 ||

एऱ्हवीं तरी तूप कासया घुसळावें । अमृत कां रांधूनि अर्धें करावें । हां गा वायूसि काय पां डावें । उजवें अंग आहे ॥ ३१४ ॥

eऱhavīṃ tarī tūpa kāsayā ghusaḷāveṃ | amṛta kāṃ rāṃdhūni ardheṃ karāveṃ | hāṃ gā vāyūsi kāya pāṃ ḍāveṃ | ujaveṃ aṃga āhe || 314 ||

पैं सूर्यबिंबासि पोट पाठीं । पाहतां नासेल आपुली दिठी । तेवीं माझ्या स्वरूपीं गोठी । सामान्यविशेषाची नाहीं ॥ ३१५ ॥

paiṃ sūryabiṃbāsi poṭa pāṭhīṃ | pāhatāṃ nāsela āpulī diṭhī | tevīṃ mājhyā svarūpīṃ goṭhī | sāmānyaviśeṣācī nāhīṃ || 315 ||

आणि सिनाना इहीं विभूतीं । मज अपारातें मविसील किती । म्हणोनि किंबहुना सुभद्रापती । असो हें जाणणें ॥ ३१६ ॥

āṇi sinānā ihīṃ vibhūtīṃ | maja apārāteṃ mavisīla kitī | mhaṇoni kiṃbahunā subhadrāpatī | aso heṃ jāṇaṇeṃ || 316 ||

आतां पैं माझेनि एकें अंशें । हें जग व्यापिलें असे । यालागीं भेदू सांडूनि सरिसें । साम्यें भज ॥ ३१७ ॥

ātāṃ paiṃ mājheni ekeṃ aṃśeṃ | heṃ jaga vyāpileṃ ase | yālāgīṃ bhedū sāṃḍūni sariseṃ | sāmyeṃ bhaja || 317 ||

ऐसें विबुधवनवसंतें । तेणें विरक्तांचेनि एकांतें । बोलिलें जेथ श्रीमंतें । श्रीकृष्णदेवें ॥ ३१८ ॥

aiseṃ vibudhavanavasaṃteṃ | teṇeṃ viraktāṃceni ekāṃteṃ | bolileṃ jetha śrīmaṃteṃ | śrīkṛṣṇadeveṃ || 318 ||

तेथ अर्जुन म्हणे स्वामी । येतुलें हें राभस्य बोलिलेती तुम्हीं । जे भेदु एक आणि आम्हीं । सांडावा एकीं ॥ ३१९ ॥

tetha arjuna mhaṇe svāmī | yetuleṃ heṃ rābhasya boliletī tumhīṃ | je bhedu eka āṇi āmhīṃ | sāṃḍāvā ekīṃ || 319 ||

हां हो सूर्य म्हणे काय जगातें । अंधारें दवडा कां परौतें । तेवीं धसाळ म्हणों देवा तूंतें । तरी अधिक हा बोलु ॥ ३२० ॥

hāṃ ho sūrya mhaṇe kāya jagāteṃ | aṃdhāreṃ davaḍā kāṃ parauteṃ | tevīṃ dhasāḷa mhaṇoṃ devā tūṃteṃ | tarī adhika hā bolu || 320 ||

तुझें नांवचि एक कोण्ही वेळे । जयांचिये मुखासि कां कानां मिळे । तयांचिया हृदयातें सांडूनि पळे । भेदु जी साच ॥ ३२१ ॥

tujheṃ nāṃvaci eka koṇhī veḷe | jayāṃciye mukhāsi kāṃ kānāṃ miḷe | tayāṃciyā hṛdayāteṃ sāṃḍūni paḷe | bhedu jī sāca || 321 ||

तो तूं परब्रह्मचि असकें । मज दैवें दिधलासि हस्तोदकें । तरी आतां भेदु कायसा कें । देखावा कवणें ॥ ३२२ ॥

to tūṃ parabrahmaci asakeṃ | maja daiveṃ didhalāsi hastodakeṃ | tarī ātāṃ bhedu kāyasā keṃ | dekhāvā kavaṇeṃ || 322 ||

जी चंद्रबिंबाचा गाभारां । रिगालियावरीही उबारा । परी राणेपणें शारङ्गधरा । बोला हें तुम्हीं ॥ ३२३ ॥

jī caṃdrabiṃbācā gābhārāṃ | rigāliyāvarīhī ubārā | parī rāṇepaṇeṃ śāraṅgadharā | bolā heṃ tumhīṃ || 323 ||

तेथ सावियाचि परितोषोनि देवें । अर्जुनातें आलिंगिलें जीवें । मग म्हणे तुवां न कोपावें । आमुचिया बोला ॥ ३२४ ॥

tetha sāviyāci paritoṣoni deveṃ | arjunāteṃ āliṃgileṃ jīveṃ | maga mhaṇe tuvāṃ na kopāveṃ | āmuciyā bolā || 324 ||

आम्हीं तुज भेदाचिया वाहाणीं । सांगितली जे विभूतींची कहाणी । ते अभेदें काय अंतःकरणीं । मानिली कीं न मनें ॥ ३२५ ॥

āmhīṃ tuja bhedāciyā vāhāṇīṃ | sāṃgitalī je vibhūtīṃcī kahāṇī | te abhedeṃ kāya aṃtaḥkaraṇīṃ | mānilī kīṃ na maneṃ || 325 ||

हेंचि पाहावयालागीं । नावेक बोलिलों बाहेरिसवडिया भंगीं । तंव विभूती तुज चांगी । आलिया बोधा ॥ ३२६ ॥

heṃci pāhāvayālāgīṃ | nāveka boliloṃ bāherisavaḍiyā bhaṃgīṃ | taṃva vibhūtī tuja cāṃgī | āliyā bodhā || 326 ||

येथ अर्जुन म्हणे देवें । हें आपुलें आपण जाणावें । परी देखतसें विश्व आघवें । तुवां भरलें ॥ ३२७ ॥

yetha arjuna mhaṇe deveṃ | heṃ āpuleṃ āpaṇa jāṇāveṃ | parī dekhataseṃ viśva āghaveṃ | tuvāṃ bharaleṃ || 327 ||

पैं राया तो पांडुसुतु । ऐसिये प्रतीतीसि जाहला वरैतु । या संजयाचिया बोला निवांतु । धृतराष्ट्र राहे ॥ ३२८ ॥

paiṃ rāyā to pāṃḍusutu | aisiye pratītīsi jāhalā varaitu | yā saṃjayāciyā bolā nivāṃtu | dhṛtarāṣṭra rāhe || 328 ||

कीं संजयो दुखवलेनि अंतःकरणें । म्हणतसे नवल नव्हे दैव दवडणें । हा जीवें धाडसा आहे मी म्हणें । तंव आंतुही आंधळा ॥ ३२९ ॥

kīṃ saṃjayo dukhavaleni aṃtaḥkaraṇeṃ | mhaṇatase navala navhe daiva davaḍaṇeṃ | hā jīveṃ dhāḍasā āhe mī mhaṇeṃ | taṃva āṃtuhī āṃdhaḷā || 329 ||

परी असो हें तो अर्जुनु । स्वहिताचा वाढवितसे मानु । कीं याहीवरी तया आनु । धिंवसा उपनला ॥ ३३० ॥

parī aso heṃ to arjunu | svahitācā vāḍhavitase mānu | kīṃ yāhīvarī tayā ānu | dhiṃvasā upanalā || 330 ||

म्हणे हेचि हृदयाआंतुली प्रतीती । बाहेरी अवतरो कां डोळ्यांप्रती । इये आर्तीचां पाउलीं मती । उठती जाहली ॥ ३३१ ॥

mhaṇe heci hṛdayāāṃtulī pratītī | bāherī avataro kāṃ ḍoḷyāṃpratī | iye ārtīcāṃ pāulīṃ matī | uṭhatī jāhalī || 331 ||

मियां इहींच दोहीं डोळां । झोंबावें विश्वरूपा सकळा । एवढी हांव तो दैवाआगळा । म्हणऊनि करी ॥ ३३२ ॥

miyāṃ ihīṃca dohīṃ ḍoḷāṃ | jhoṃbāveṃ viśvarūpā sakaḷā | evaḍhī hāṃva to daivāāgaḷā | mhaṇaūni karī || 332 ||

आजि तो कल्पतरूची शाखा । म्हणोनि वांझोळें न लगती देखा । जें जें येईल तयाचि मुखा । तें तें साचचि करितसे येरु ॥ ३३३ ॥

āji to kalpatarūcī śākhā | mhaṇoni vāṃjhoḷeṃ na lagatī dekhā | jeṃ jeṃ yeīla tayāci mukhā | teṃ teṃ sācaci karitase yeru || 333 ||

जो प्रल्हादाचिया बोला । विषाहीसकट आपणचि जाहला । तो सद्‍गुरु असे जोडला । किरीटीसी ॥ ३३४ ॥

jo pralhādāciyā bolā | viṣāhīsakaṭa āpaṇaci jāhalā | to sadguru ase joḍalā | kirīṭīsī || 334 ||

म्हणोनि विश्वरूप पुसावयालागीं । पार्थ रिगता होईल कवणें भंगीं । तें सांगेन पुढिलिये प्रसंगीं । ज्ञानदेव म्हणे निवृत्तीचा ॥ ३३५ ॥

mhaṇoni viśvarūpa pusāvayālāgīṃ | pārtha rigatā hoīla kavaṇeṃ bhaṃgīṃ | teṃ sāṃgena puḍhiliye prasaṃgīṃ | jñānadeva mhaṇe nivṛttīcā || 335 ||

इति श्रीज्ञानदेवविरचितायां भावार्थदीपिकायां दशमोऽध्यायः ॥

iti śrījñānadevaviracitāyāṃ bhāvārthadīpikāyāṃ daśamo'dhyāyaḥ ||

गीता श्लोक

श्रीभगवानुवाचः भूय एव महाबाहो श्रृणु मे परमं वचः । यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥ १॥

śrībhagavānuvācaḥ bhūya eva mahābāho śrṛṇu me paramaṃ vacaḥ | yatte'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā || 1||

न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः । अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥ २॥

na me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ | ahamādirhi devānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ || 2||

यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् । असंमूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ ३॥

yo māmajamanādiṃ ca vetti lokamaheśvaram | asaṃmūḍhaḥ sa martyeṣu sarvapāpaiḥ pramucyate || 3||

बुद्धिर्ज्ञानमसंमोहः क्षमा सत्यं दमः शमः । सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥ ४॥

buddhirjñānamasaṃmohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ | sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo'bhāvo bhayaṃ cābhayameva ca || 4||

अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥ ५॥

ahiṃsā samatā tuṣṭistapo dānaṃ yaśo'yaśaḥ | bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ || 5||

महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारी मनवस्तथा । मद्‍भवा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ ६॥

maharṣayaḥ sapta pūrve catvārī manavastathā | madbhavā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ || 6||

एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः । सोऽविकंपेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥ ७॥

etāṃ vibhūtiṃ yogaṃ ca mama yo vetti tattvataḥ | so'vikaṃpena yogena yujyate nātra saṃśayaḥ || 7||

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते । इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥ ८॥

ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate | iti matvā bhajante māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ || 8||

मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् । कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ ९॥

maccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam | kathayantaśca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca || 9||

तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् । ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ १०॥

teṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam | dadāmi buddhiyogaṃ taṃ yena māmupayānti te || 10||

तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः । नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ ११॥

teṣāmevānukampārthamahamajñānajaṃ tamaḥ | nāśayāmyātmabhāvastho jñānadīpena bhāsvatā || 11||

अर्जुन उवाच । परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् । पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ १२॥

arjuna uvāca | paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān | puruṣaṃ śāśvataṃ divyamādidevamajaṃ vibhum || 12||

आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिनारदस्तथा । असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ १३॥

āhustvāmṛṣayaḥ sarve devarṣināradastathā | asito devalo vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi me || 13||

सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव । न हि ते भगवन् व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ १४॥

sarvametadṛtaṃ manye yanmāṃ vadasi keśava | na hi te bhagavan vyaktiṃ vidurdevā na dānavāḥ || 14||

स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम । भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ १५॥

svayamevātmanātmānaṃ vettha tvaṃ puruṣottama | bhūtabhāvana bhūteśa devadeva jagatpate || 15||

वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः । याभिर्विभूतिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ १६॥

vaktumarhasyaśeṣeṇa divyā hyātmavibhūtayaḥ | yābhirvibhūtirlokānimāṃstvaṃ vyāpya tiṣṭhasi || 16||

कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् । केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ १७॥

kathaṃ vidyāmahaṃ yogiṃstvāṃ sadā paricintayan | keṣu keṣu ca bhāveṣu cintyo'si bhagavanmayā || 17||

विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन । भूयः कथय तृप्तिर्हि श्रृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ १८॥

vistareṇātmano yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana | bhūyaḥ kathaya tṛptirhi śrṛṇvato nāsti me'mṛtam || 18||

श्रीभगवानुवाच । हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः । प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥ १९॥

śrībhagavānuvāca | hanta te kathayiṣyāmi divyā hyātmavibhūtayaḥ | prādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāstyanto vistarasya me || 19||

अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः । अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ २०॥

ahamātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ | ahamādiśca madhyaṃ ca bhūtānāmanta eva ca || 20||

आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान । मरीचिर्मरुतानामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥ २१॥

ādityānāmahaṃ viṣṇurjyotiṣāṃ raviraṃśumāna | marīcirmarutānāmasmi nakṣatrāṇāmahaṃ śaśī || 21||

वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः । इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ २२॥

vedānāṃ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ | indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā || 22||

रुद्राणां शंकरश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् । वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥ २३॥

rudrāṇāṃ śaṃkaraścāsmi vitteśo yakṣarakṣasām | vasūnāṃ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇāmaham || 23||

पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् । सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥ २४॥

purodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha bṛhaspatim | senānīnāmahaṃ skandaḥ sarasāmasmi sāgaraḥ || 24||

महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् । यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥ २५॥

maharṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ girāmasmyekamakṣaram | yajñānāṃ japayajño'smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ || 25||

अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः । गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥ २६॥

aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ | gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ || 26||

उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्‍भवम् । ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥ २७॥

uccaiḥśravasamaśvānāṃ viddhi māmamṛtodbhavam | airāvataṃ gajendrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam || 27||

आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् । प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ २८॥

āyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi kāmadhuk | prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ || 28||

अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् । पितृणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥ २९॥

anantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham | pitṛṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham || 29||

प्रल्हादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् । मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ ३०॥

pralhādaścāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham | mṛgāṇāṃ ca mṛgendro'haṃ vainateyaśca pakṣiṇām || 30||

पवनः पवतामस्मि रामः शस्त्रभृतामहम् । झषाणां मकरश्चास्मि स्त्रोतसामस्मि जान्हवी ॥ ३१॥

pavanaḥ pavatāmasmi rāmaḥ śastrabhṛtāmaham | jhaṣāṇāṃ makaraścāsmi strotasāmasmi jānhavī || 31||

सर्गाणामादिरन्तश्च मध्यं चैवाहमर्जुन । अध्यात्मविद्या विद्यानां वादः प्रवदतामहम् ॥ ३२॥

sargāṇāmādirantaśca madhyaṃ caivāhamarjuna | adhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatāmaham || 32||

अक्षराणामकारोऽस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च । अहमेवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः ॥ ३३॥

akṣarāṇāmakāro'smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca | ahamevākṣayaḥ kālo dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ || 33||

मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्‍भवश्च भविष्यताम् । कीर्तिः श्रीर्वाक् च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा ॥ ३४॥

mṛtyuḥ sarvaharaścāhamudbhavaśca bhaviṣyatām | kīrtiḥ śrīrvāk ca nārīṇāṃ smṛtirmedhā dhṛtiḥ kṣamā || 34||

बृहत्साम तथा साम्नां गायत्री छन्दसामहम् । मासानां मार्गशीर्षोऽहमृतूनां कुसुमाकरः ॥ ३५॥

bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasāmaham | māsānāṃ mārgaśīrṣo'hamṛtūnāṃ kusumākaraḥ || 35||

द्यूतं छलयतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् । जयोऽस्मि व्यवसायोऽस्मि सत्त्वं सत्त्ववतामहम् ॥ ३६॥

dyūtaṃ chalayatāmasmi tejastejasvināmaham | jayo'smi vyavasāyo'smi sattvaṃ sattvavatāmaham || 36||

वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि पाण्डवानां धनंजयः । मुनीनामप्यहं व्यासः कवीनामुशना कविः ॥ ३७॥

vṛṣṇīnāṃ vāsudevo'smi pāṇḍavānāṃ dhanaṃjayaḥ | munīnāmapyahaṃ vyāsaḥ kavīnāmuśanā kaviḥ || 37||

दण्डो दमयतामस्मि नीतिरस्मि जिगीषताम् । मौनं चैवास्मि गुह्यानां ज्ञानं ज्ञानवतामहम् ॥ ३८॥

daṇḍo damayatāmasmi nītirasmi jigīṣatām | maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatāmaham || 38||

यच्चाऽपि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन । न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ ३९॥

yaccā'pi sarvabhūtānāṃ bījaṃ tadahamarjuna | na tadasti vinā yatsyānmayā bhūtaṃ carācaram || 39||

नान्तोऽस्ति मम दिव्यांना विभूतीनां परंतप । एष तूद्देशतः प्रोक्तो विभूतेर्विस्तरो मया ॥ ४०॥

nānto'sti mama divyāṃnā vibhūtīnāṃ paraṃtapa | eṣa tūddeśataḥ prokto vibhūtervistaro mayā || 40||

यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा । तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंऽशसंभवम् ॥ ४१॥

yadyadvibhūtimatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā | tattadevāvagaccha tvaṃ mama tejoṃ'śasaṃbhavam || 41||

अथवा बहुनैतेन किं ज्ञातेन तवार्जुन । विष्टभ्याहमिदं कृत्स्‍नमेकांशेन स्थितो जगत् ॥ ४२॥

athavā bahunaitena kiṃ jñātena tavārjuna | viṣṭabhyāhamidaṃ kṛtsnamekāṃśena sthito jagat || 42||

ॐ तत्सदिति श्रीमद्‍भ्गवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे विभूतियोगो नाम दशमोऽध्यायः ॥ १० ॥

oṃ tatsaditi śrīmadbhgavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde vibhūtiyogo nāma daśamo'dhyāyaḥ || 10 ||

पद 1

namo viśadabodhavidagdhā | vidyāraviṃdaprabodhā | parāprameyapramadā | vilāsiyā || 1 ||

पद 2

नमो संसारतमसूर्या । अप्रतिमपरमवीर्या । तरुणतरतूर्या । लालनलीला ॥ २ ॥

namo saṃsāratamasūryā | apratimaparamavīryā | taruṇataratūryā | lālanalīlā || 2 ||

पद 3

नमो जगदखिलपालना । मंगळमणिनिधाना । सज्जनवनचंदना । आराध्यलिंगा ॥ ३ ॥

namo jagadakhilapālanā | maṃgaḷamaṇinidhānā | sajjanavanacaṃdanā | ārādhyaliṃgā || 3 ||

पद 4

namo caturacittacakoracaṃdrā | ātmānubhavanareṃdrā | śrutisārasamudrā | manmathamanmathā || 4 ||

पद 5

नमो सुभावभजनभाजना । भवेभकुंभभंजना । विश्वोद्‍भवभुवना । श्रीगुरुराया ॥ ५ ॥

namo subhāvabhajanabhājanā | bhavebhakuṃbhabhaṃjanā | viśvodbhavabhuvanā | śrīgururāyā || 5 ||

पद 6

tumacā anugraho gaṇeśu | jaiṃ de āpulā saurasu | taiṃ sārasvatīṃ praveśu | bāḷakāhī āthī || 6 ||

पद 7

jī daivikīṃ udāra vācā | jaiṃ uddeśu de nābhikārācā | taiṃ navarasasudhābdhīcā | thāvo lābhe || 7 ||

पद 8

jī āpuliyā snehācī vāgeśvarī | jarī mukeyāteṃ aṃgikārī | to vācaspatīśīṃ karī | prabaṃdhuhoḍā || 8 ||

पद 9

heṃ aso diṭhī jayāvarī jhaḷake | kīṃ hā padmakaru māthāṃ pārukhe | to jīvaci pari tuke | maheśeṃsīṃ || 9 ||

पद 10

evaḍheṃ jiye mahimeceṃ karaṇeṃ | teṃ vācābaḷeṃ vānūṃ mī kavaṇeṃ | kāṃ sūryāciyā āṃgā uṭaṇeṃ | lāgata ase ? || 10 ||

पद 11

keutā kalpataruvarī phulaurā ? | kāyaseni pāhuṇeru kṣīrasāgarā ? | kavaṇeṃ vāsīṃ kāpurā | suvāsu devoṃ ? || 11 ||

पद 12

caṃdanāteṃ kāyaseni carcāveṃ | amṛtāteṃ keuteṃ rāṃdhāveṃ | gaganāvarī ubhavāveṃ | ghaḍe kevīṃ ? || 12 ||

पद 13

taiseṃ śrīgurūceṃ mahimāna | ākaḷiteṃ keṃ ase sādhana ? | heṃ jāṇoni miyāṃ namana | nivāṃta keleṃ || 13 ||

पद 14

jarī prajñeceni āthilepaṇeṃ | śrīgurūsāmarthyā rūpa karūṃ mhaṇe | tari teṃ motiyāṃ bhiṃga deṇeṃ | taiseṃ hoīla || 14 ||

पद 15

kāṃ sāḍepaṃdharayā rajatavaṇī | taiśīṃ stutīṃcīṃ bolaṇīṃ | ugiyāci māthā ṭhevije caraṇīṃ | heṃci bhaleṃ || 15 ||

पद 16

maga mhaṇitaleṃ jī svāmī | bhaleni mamatveṃ dekhileṃ tumhīṃ | mhaṇauni kṛṣṇārjunasaṃgamīṃ | prayāgavaṭu jāhaloṃ || 16 ||

पद 17

māgāṃ dūdha de mhaṇataliyāsāṭhīṃ | āghaviyā kṣīrābdhīcī karūni vāṭī | upamanyūpuḍheṃ dhūrjaṭī | ṭhevilī jaisī || 17 ||

पद 18

nā tarī vaikuṃṭhapīṭhanāyakeṃ | rusalā dhruva kavatikeṃ | bujhāvilā deūni bhātukeṃ | dhruvapadāceṃ || 18 ||

पद 19

taisī je brahmavidyārāvo | sakaḷa śāstrāṃcā visaṃvatā ṭhāvo | te bhagavadgītā voṃviye gāvoṃ | aiseṃ keleṃ || 19 ||

पद 20

je bolaṇiyāce rānīṃ hiṃḍatāṃ | nāyakije phaḷaliyā akṣarācī vārtā | pari te vācāci kelī kalpalatā | vivekācī || 20 ||

पद 21

hotī dehabuddhī ekasarī | te ānaṃdabhāṃḍārā kelī vovarī | mana gītārthasāgarīṃ | jaḷaśayana jāleṃ || 21 ||

पद 22

aiseṃ ekeka devāṃceṃ karaṇeṃ | teṃ apāra boloṃ kevīṃ mī jāṇeṃ | taऱhī anuvādaloṃ dhīṭapaṇeṃ | te upasāhijo jī || 22 ||

पद 23

ātāṃ āpuleni kṛpāprasādeṃ | miyāṃ bhagavadgītā voṃvīprabaṃdheṃ | pūrvakhaṃḍa vinodeṃ | vākhāṇileṃ || 23 ||

पद 24

prathamīṃ arjunācā viṣādu | dujīṃ bolilā yogu viśadu | pari sāṃkhyabuddhīsi bhedu | dāūniyāṃ || 24 ||

पद 25

tijīṃ kevaḷa karma pratiṣṭhileṃ | teṃci caturthīṃ jñāneṃśīṃ pragaṭileṃ | paṃcamīṃ gavharileṃ | yogatattva || 25 ||

पद 26

teci ṣaṣṭhāmājīṃ pragaṭa | āsanālāgoni spaṣṭa | jīvātmabhāva ekavaṭa | hotī jeṇeṃ || 26 ||

पद 27

taisī je yogasthitī | āṇi yogabhraṣṭāṃ je gatī | teṃ āghavīci upapattī | sāṃgitalī ṣaṣṭhīṃ || 27 ||

पद 28

tayāvarī saptamīṃ | prakṛtiparihāra upakramīṃ | karūni bhajatī je puruṣottamīṃ | te bolile cāऱhī || 28 ||

पद 29

pāṭhīṃ saptamīṃcī praśnasiddhī | boloni prayāṇasamayasiddhī | evaṃ te sakaḷavākyaavadhi | aṣṭamādhyāyīṃ || 29 ||

पद 30

maga śabdabrahmīṃ asaṃkhyākeṃ | jetulā kāṃhīṃ abhiprāya pike | tetulā mahābhārateṃ ekeṃ | lakṣeṃ joḍe || 30 ||

पद 31

tiye āghavāṃci jeṃ mahābhāratīṃ | teṃ lābhe kṛṣṇārjunavācoktīṃ | āṇi jo abhiprāvo sāteṃśatīṃ | to ekalāci navamīṃ || 31 ||

पद 32

mhaṇauni navamīṃciyā abhiprāyā | sahasā mudrā lāvāvayā | bihālā maga mī vāyāṃ | garva kāṃ karūṃ ? || 32 ||

पद 33

aho gūḷāsākhare mālayāce | he bāṃdhe tarī ekāci rasāce | pari svāda goḍiyece | ānaāna jaise || 33 ||

पद 34

eka jāṇoniyāṃ bolatī | eka ṭhāyeṃ ṭhāvo jāṇavitī | eka jāṇoṃ jātāṃ hārapatī | jāṇate guṇeṃśīṃ || 34 ||

पद 35

heṃ aiseṃ adhyāya gītece | pari anirvācyapaṇa navamāceṃ | to anuvādaloṃ heṃ tumaceṃ | sāmarthya prabhū || 35 ||

पद 36

aho ekāci śāṭī tapinnalī | ekīṃ sṛṣṭīvarī sṛṣṭī kelī | ekīṃ pāṣāṇīṃ vāūni utaralīṃ | samudrīṃ kaṭakeṃ || 36 ||

पद 37

ekīṃ ākāśīṃ sūryāteṃ dharileṃ | ekīṃ cuḷīṃci sāgarāteṃ bharileṃ | taiseṃ maja mukayākaravīṃ bolavileṃ | anirvācya tumhīṃ || 37 ||

पद 38

pari heṃ aso etha aiseṃ | rāma rāvaṇa jhuṃjinnale kaise | rāma rāvaṇa jaise | mīnale samarīṃ || 38 ||

पद 39

taiseṃ navamīṃ kṛṣṇāceṃ bolaṇeṃ | teṃ navamīciyāci aiseṃ mī mhaṇeṃ | yā nivāḍā tattvajñu jāṇeṃ | jayā gītārthu hātīṃ || 39 ||

पद 40

evaṃ navahī adhyāya pahile | miyāṃ matīsārikhe vākhāṇile | ātāṃ uttarakhaṃḍa uvāileṃ | graṃthāceṃ aikā || 40 ||

पद 41

jetha vibhūti prativibhūtī | prastuta arjunā sāṃgijetī | te vidagdhā rasavṛttī | mhaṇipaila kathā || 41 ||

पद 42

deśiyeceni nāgarapaṇeṃ | śāṃtu śṛṃgārāteṃ jiṇeṃ | tari oṃviyā hotī leṇeṃ | sāhityāsi || 42 ||

पद 43

mūḷa graṃthīṃciyā saṃskṛtā | vari maऱhāṭhī nīṭa paḍhatāṃ | abhiprāya mānaliyā ucitā | kavaṇa bhūmī heṃ na cojave || 43 ||

पद 44

jaiseṃ aṃgāceni suṃdarapaṇeṃ | leṇiyā āṃgaci hoya leṇeṃ | tetha aḷaṃkārileṃ kavaṇa kavaṇeṃ | heṃ nirvacenā || 44 ||

पद 45

taisī deśī āṇi saṃskṛta vāṇī | ekā bhāvārthācyā sokāsanīṃ | śobhatī āyaṇī | cokhaṭa āikā || 45 ||

पद 46

uṭhāvaliyā bhāvā rūpa | karitāṃ rasavṛttīceṃ lāge vaḍapa | cāturya mhaṇe paḍapa | joḍaleṃ āmhāṃ || 46 ||

पद 47

taiseṃ deśiyeceṃ lāvaṇya | hironi āṇileṃ tāruṇya | maga racileṃ agaṇya | gītātattva || 47 ||

पद 48

jo carācara paramaguru | catura cittacamatkāru | to aikā yādaveśvaru | bolatā jāhalā || 48 ||

पद 49

jñānadeva nivṛttīcā mhaṇe | aiseṃ bolileṃ śrīharī teṇeṃ | arjunā āghaviyācī mātu aṃtaḥkaraṇeṃ | dhaḍautā āhāsi || 49 ||

पद 50

āmhīṃ māgīla jeṃ nirūpaṇa keleṃ | teṃ tujheṃ avadhānaci pāhileṃ | tavaṃ ṭāceṃ navheṃ bhaleṃ | purateṃ āhe || 50 ||

पद 51

ghaṭīṃ thoḍeseṃ udaka ghālije | teṇeṃ na gaḷe tarī varitā bharije | aisā parisauni pāhilāsi taṃva parisavije | aiseṃci hotase || 51 ||

पद 52

avacitayāvarī sarvasva sāṃḍije | maga cokha tarī toci bhāṃḍārī kīje | taisā kirīṭī tūṃ ātāṃ mājheṃ | nijadhāma kīṃ || 52 ||

पद 53

aiseṃ arjunā yeuteṃ sarveśvareṃ | pāhoni bolileṃ atyādareṃ | girī dekhoni subhareṃ | meghu jaisā || 53 ||

पद 54

taisā kṛpāḷuvāṃcā rāvo | mhaṇe āikeṃ gā mahābāho | sāṃgitalāci abhiprāvo | sāṃgena puḍhatī || 54 ||

पद 55

paiṃ prativarṣīṃ kṣetra perije | pikācī jaṃva jaṃva vāḍhī dekhije | yālāgīṃ nubagije | vāho karitāṃ || 55 ||

पद 56

puḍhatapuḍhatī puṭeṃ detāṃ | joḍe vāniyecī adhikatā | mhaṇauni soneṃ paṃḍusutā | śodhūṃci āvaḍe || 56 ||

पद 57

taiseṃ etha pārthā | tuja ābhāra nāhīṃ sarvathā | āmhī āpuliyāci svārthā | boloṃ puḍhatī || 57 ||

पद 58

jaiseṃ bāḷakā levavije leṇeṃ | tayā śṛṃgārā bāḷa kāi jāṇe ? | pari te sukhāce sohaḷe bhogaṇeṃ | māuliye diṭhī || 58 ||

पद 59

taiseṃ tujheṃ hita āghaveṃ | jaṃva jaṃva kāṃ tuja phāve | taṃva taṃva āmuceṃ sukha duṇāve | aiseṃ āhe || 59 ||

पद 60

ātāṃ arjunā aso he vikaḍī | maja ughaḍa tujhī āvaḍī | mhaṇauni tṛptīcī savaḍī | bolatāṃ na paḍe || 60 ||

पद 61

āmhāṃ yetuliyāci kāraṇeṃ | teṃci teṃ tujaśīṃ bolaṇeṃ | pari aso heṃ aṃtaḥkaraṇeṃ | avadhāna deīṃ || 61 ||

पद 62

tarī aikeṃ gā suvarma | vākya mājheṃ parama | jeṃ akṣareṃ leūnī parabrahma | tuja kheṃvāsi āleṃ || 62 ||

पद 63

parī kirīṭī tūṃ māteṃ | neṇasī nā niruteṃ | tari to gā jo mī etheṃ | teṃ viśvaci heṃ || 63 ||

पद 64

एथ वेद मुके जाहाले । मन पवन पांगुळले । रातीविण मावळले । रविशशी जेथ ॥ ६४ ॥

etha veda muke jāhāle | mana pavana pāṃguḷale | rātīviṇa māvaḷale | raviśaśī jetha || 64 ||

पद 65

agā udarīṃcā garbhu jaisā | na dekheṃ āpuliye mātecī vayasā | mī āghaveyā devāṃ taisā | neṇave kāṃhīṃ || 65 ||

पद 66

āṇi jaḷacarāṃ udadhīceṃ māna | maśakā nolāṃḍaveci gagana | tevīṃ maharṣīṃceṃ jñāna | na dekheci māteṃ || 66 ||

पद 67

mī kavaṇa pāṃ ketulā | kavaṇācā kaiṃ jāhalā | yā nirutī karitāṃ bolā | kalpa gele || 67 ||

पद 68

kāṃ je maharṣīṃ āṇi yā devāṃ | yerāṃ bhūtajātāṃ sarvāṃ | mī ādi mhaṇauni pāṃḍavā | avaghaḍa jāṇatāṃ || 68 ||

पद 69

utaraleṃ udaka parvata vaḷaghe | jarī jhāḍa vāḍhata muḷīṃ lāge | tarī miyāṃ jāleni jageṃ | jāṇije māteṃ || 69 ||

पद 70

kāṃ gābhevaneṃ vaṭu giṃvasave | jarī taraṃgīṃ sāgarū sāṃṭhave | kāṃ paramāṇūmājīṃ sāmāve | bhūgolu hā || 70 ||

पद 71

tarī miyāṃ jāliyā jīvāṃ | maharṣīṃ athavā devāṃ | māteṃ jāṇāvayā hoāvā | avakāśu gā || 71 ||

पद 72

aisāhī jarī vipāyeṃ | sāṃḍūni puḍhīle pāye | sarveṃdriyāṃsi hoye | pāṭhimorā jo || 72 ||

पद 73

pravartalāhī vegīṃ bahuḍe | deha sāṃḍūni māgalīkaḍe | mahābhūtāṃciyā caḍhe | māthayāvarī || 73 ||

पद 74

taisā rāhoni ṭhāyaṭhike | svaprakāśeṃ cokheṃ | ajatva mājheṃ dekhe | āpuliyā ḍoḷāṃ || 74 ||

पद 75

मी आदीसिं परु । सकळलोकमहेश्वरु । ऐसिया मातें जो नरु । यापरी जाणें ॥ ७५ ॥

mī ādīsiṃ paru | sakaḷalokamaheśvaru | aisiyā māteṃ jo naru | yāparī jāṇeṃ || 75 ||

पद 76

to pāṣāṇāṃmājīṃ parisu | rasāṃmājī siddharasu | taisā manuṣyākṛti aṃśu | to mājhāci jāṇa || 76 ||

पद 77

to cālateṃ jñānāceṃ biṃba | tayāce avayava te sukhāce koṃbha | pari māṇusapaṇācī bhāṃba | lokāci bhāgu || 77 ||

पद 78

agā avacitā kāpurā- | mājīṃ sāṃpaḍalā hirā | varī paḍiliyā nīrā | na nige kevīṃ || 78 ||

पद 79

taisā manuṣyalokāāṃtu | to jarī jāhalā prākṛtu | taऱhī prakṛtidoṣācī mātu | neṇije tetha || 79 ||

पद 80

to āpasayeṃci sāṃḍije pāpīṃ | jaisā jaḷata caṃdanu sarpīṃ | taisā māteṃ jāṇeṃ to saṃkalpīṃ | varjūni ghālije || 80 ||

पद 81

teṃci māteṃ kaiseṃ jāṇije | aiseṃ kalpī jarī citta tujheṃ | tarī mī aisā heṃ mājheṃ | bhāva aikeṃ || 81 ||

पद 82

je vegaḷālāṃ bhūtīṃ | sārikhe hoūni prakṛtī | vikhurale āhetī trijagatīṃ | āghaviye || 82 ||

पद 83

te prathama jāṇa buddhī | maga jñāna jeṃ niravadhī | asaṃmoha sahanasiddhī | kṣamā satya || 83 ||

पद 84

maga śama dama donhī | sukha duḥkha vartata janīṃ | arjunā bhāvābhāva mānīṃ | bhāvācimājīṃ || 84 ||

पद 85

आतां भय आणि निर्भयता । अहिंसा आणि समता । हे मम रुपची पांडुसुता । ओळख तू ॥ ८५ ॥

ātāṃ bhaya āṇi nirbhayatā | ahiṃsā āṇi samatā | he mama rupacī pāṃḍusutā | oḷakha tū || 85 ||

पद 86

dāna yaśa apakīrtī | te je bhāva sarvatra vasatī | te majaci pāsūni hotī | bhūtāṃcā ṭhāyīṃ || 86 ||

पद 87

jaisīṃ bhūteṃ āhāti sinānīṃ | taiseci hehī vegaḷāle mānīṃ | eka upajatī mājhāṃ jñānīṃ | eka neṇatī māteṃ || 87 ||

पद 88

agā prakāśa āṇi kaḍavaseṃ | heṃ sūryācistava jaiseṃ | prakāśa udayīṃ dise | tama astusīṃ || 88 ||

पद 89

āṇi mājheṃ je jāṇaṇeṃ neṇaṇeṃ | teṃ taṃva bhūtāṃciyā daivāceṃ karaṇeṃ | mhaṇauni bhūtīṃ bhāvāceṃ hoṇeṃ | viṣama paḍe || 89 ||

पद 90

yāparī mājhāṃ bhāvīṃ | he jīvasṛṣṭi āhe āghavī | guṃtalī ase jāṇāvī | paṃḍukumarā || 90 ||

पद 91

ātāṃ iye sṛṣṭīce pālaka | tayāṃ ādhīna vartatī loka | te akarā bhāva āṇika | sāṃgena tuja || 91 ||

पद 92

tarī āghavāṃci guṇīṃ vṛddha | je maharṣīṃmājīṃ prabuddha | kaśyapādi prasiddha | sapta ṛṣī || 92 ||

पद 93

आणिकही सांगिजतील । जे चौदा आंतील । स्वायंभू मुख्य मुद्दल । चारी मनु ॥ ९३ ॥

āṇikahī sāṃgijatīla | je caudā āṃtīla | svāyaṃbhū mukhya muddala | cārī manu || 93 ||

पद 94

aiseṃ he akarā | mājhāṃ manīṃ jāhāle dhanurdharā | sṛṣṭīciyā vyāpārā- | lāgoniyāṃ || 94 ||

पद 95

jaiṃ lokāṃcī vyavasthā na paḍe | jaiṃ yā tribhuvanāce kāṃhīṃ na māṃḍe | taiṃ mahābhūtāṃce daḷavāḍeṃ | acuṃbita ase || 95 ||

पद 96

तैंचि हे जाहाले । इहीं लोकपाळ केले । अध्यक्ष रचूनि ठेविले । इहीं जन ॥ ९६ ॥

taiṃci he jāhāle | ihīṃ lokapāḷa kele | adhyakṣa racūni ṭhevile | ihīṃ jana || 96 ||

पद 97

mhaṇauni akarā he rājā | maga yera loka yāṃciyā prajā | aisā hā vistāru mājhā | oḷakha tūṃ || 97 ||

पद 98

pāheṃ pāṃ āraṃbhīṃ bīja ekaleṃ | maga teṃci virūḍhaliyā būḍa jāhāleṃ | buḍīṃ koṃbha nighāle | khāṃdiyāṃce || 98 ||

पद 99

khāṃdiyāṃpāsūni anekā | pasaraliyā śākhopaśākhā | śākhāṃstava dekhā | pallavapāneṃ || 99 ||

पद 100

pallavīṃ phūla phaḷa | evaṃ vṛkṣatva jāhāleṃ sakaḷa | teṃ nirdhāritāṃ kevaḷa | bījaci teṃ || 100 ||

पद 101

aiseṃ mī ekaci pahileṃ | maga mī teṃ manāteṃ vyāleṃ | tetha saptaṛṣi jāhāle | āṇi cārī manu || 101 ||

पद 102

ihīṃ lokapāḷa kele | lokapāḷīṃ vividha loka sṛjile | lokāṃpāsūni nipajale | prajājāta || 102 ||

पद 103

aiseni heṃ viśva yetheṃ | mīci prasavalā nā niruteṃ | parī bhāvāceni hāteṃ | māne jayā || 103 ||

पद 104

yālāgīṃ subhadrāpatī | he bhāva iyā mājhiyā vibhūtī | āṇi yāṃciyā vyāptī | vyāpileṃ viśva || 104 ||

पद 105

mhaṇoni gā yāparī | brahmādipipīlikāvarī | mīvāṃcūni dusarī | goṭhī nāhīṃ || 105 ||

पद 106

aiseṃ jāṇe jo sāceṃ | tayā ceireṃ jāhāleṃ jñānāceṃ | mhaṇoni uttama madhyama bhedāceṃ | duḥsvapna tayāṃ || 106 ||

पद 107

mī mājhiyā vibhūtī | vibhūtīṃ adhiṣṭhiliyā vyaktī | heṃ āghaveṃ yogapratītī | ekaci mānī || 107 ||

पद 108

mhaṇoni niḥśaṃkeṃ yeṇeṃ mahāyogeṃ | maja mīnalā manāceni āṃgeṃ | etha saṃśaya karaṇeṃ na lage | to triśuddhī jāhalā || 108 ||

पद 109

kāṃ je aiseṃ kirīṭī | māteṃ bhaje jo abhedā diṭhī | tayāciye bhajanāciye nāṭīṃ | sūtī maja || 109 ||

पद 110

mhaṇaūni abhedeṃ jo bhaktiyogu | tetha śaṃkā nāhīṃ naye khaṃgu | karitāṃ ṭhelā tarī cāṃgu | teṃ sāṃgitaleṃ ṣaṣṭhīṃ || 110 ||

पद 111

तोचि अभेदु कैसा । हें जाणावया मानसा । साद जाली तरी परियेसा । बोलिजेल ॥ १११ ॥

toci abhedu kaisā | heṃ jāṇāvayā mānasā | sāda jālī tarī pariyesā | bolijela || 111 ||

पद 112

tari mīci eka sarvāṃ | yā jagā janma pāṃḍavā | āṇi majacipāsūni āghavā | nirvāho yāṃcā || 112 ||

पद 113

kalloḷamāḷā anegā | janma jaḷīṃci paiṃ gā | āṇi tayāṃ jaḷaci āśrayo taraṃgā | jīvanahī jaḷa || 113 ||

पद 114

aiseṃ āghavāṃci ṭhāyīṃ | tayā jaḷaci jeviṃ pāhīṃ | taisā mīvāṃcūni nāhīṃ | viśvīṃ iye || 114 ||

पद 115

aisiyā vyāpakā māteṃ | mānūni je bhajatī bhalatetheṃ | pari sācokāreṃ uditeṃ | premabhāveṃ || 115 ||

पद 116

deśakāḷavartamāna | āghaveṃ majasīṃ karūni abhinna | jaisā vāyu hoūna gagana | gaganīṃci vicare || 116 ||

पद 117

aiseni je nijajñānī | kheḷata sukheṃ tribhuvanīṃ | jagadrūpā manīṃ | sāṃṭhaūni māteṃ || 117 ||

पद 118

jeṃ jeṃ bheṭe bhūta | teṃ teṃ mānije bhagavaṃta | hā bhaktiyogu niścita | jāṇa mājhā || 118 ||

पद 119

citteṃ mīci jāhāle | miyāṃci prāṇeṃ dhāle | jīvoṃ maroṃ visarale | bodhāciyā bhulī || 119 ||

पद 120

maga tayā bodhāceni māje | nācatī saṃvādasukhācīṃ bhojeṃ | ātāṃ ekamekāṃ ghepe dīje | bodhaci varī || 120 ||

पद 121

jaiśīṃ javaḷikeṃcīṃ sarovareṃ | ucaṃbaḷaliyā kālavatī paraspareṃ | maga taraṃgāsi dhavaḷāreṃ | taraṃgaci hotī || 121 ||

पद 122

taisī yerayerāṃciye miḷaṇī | paḍata ānaṃdakalloḷāṃcī veṇī | tetha bodha bodhācīṃ leṇīṃ | bodheṃci miravī || 122 ||

पद 123

jaiseṃ sūryeṃ sūryāteṃ voṃvāḷileṃ | kīṃ caṃdreṃ caṃdramyā kṣema didhaleṃ | nā tarī sariseni pāḍeṃ mīnale | donī vogha || 123 ||

पद 124

taiseṃ prayāga hota sāmarasyāceṃ | varī vosāṇa tarata sāttvikāceṃ | te saṃvādacatuṣpathīṃce | gaṇeśa jāhale || 124 ||

पद 125

tevhāṃ tayā mahāsukhāceni bhareṃ | dhāṃvoni dehāciye gāṃvābāhereṃ | miyāṃ dhāle teṇeṃ udgāreṃ | lāgatī gājoṃ || 125 ||

पद 126

paiṃ guruśiṣyāṃcāṃ ekāṃtīṃ | je akṣarā ekācī vadaṃtī | te meghāciyāparī trijagatīṃ | garjatī saiṃgha || 126 ||

पद 127

jaisī kamaḷakaḷikā jālepaṇeṃ | hṛdayīṃciyā makaraṃdāteṃ rākhoṃ neṇeṃ | de rāyā raṃkā pāraṇeṃ | āmodāceṃ || 127 ||

पद 128

taiseṃci māteṃ viśvīṃ kathita | kathiteni toṣeṃ kathūṃ visarata | maga tayā visarāmājīṃ virata | āṃgeṃ jīveṃ || 128 ||

पद 129

aiseṃ premāceni bahuvasapaṇeṃ | nāhīṃ rātī divo jāṇaṇeṃ | keleṃ mājheṃ sukha avyaṃgavāṇeṃ | āpaṇapeyāṃ jihīṃ || 129 ||

पद 130

tayāṃ maga jeṃ āmhī kāṃhīṃ | dyāveṃ arjunā pāhīṃ | te ṭhāyīṃcīca tihīṃ | ghetalī sela || 130 ||

पद 131

kāṃ je te jiyā vāṭā | nigāle gā subhaṭā | te soya pāhoni avhāṃṭā | svargāpavarga || 131 ||

पद 132

mhaṇoni tihīṃ jeṃ prema dharileṃ | teṃci āmuceṃ deṇeṃ upāileṃ | pari āmhīṃ deyāveṃ heṃhi keleṃ | tihīṃcī mhaṇiyeṃ || 132 ||

पद 133

ātāṃ yāvarī yetuleṃ ghaḍe | jeṃ teṃci sukha āgaḷeṃ vāḍheṃ | āṇi kāḷācī diṭhī na paḍe | heṃ āmhāṃ karaṇeṃ || 133 ||

पद 134

laḷeyāciyā bāḷakā kirīṭī | gavasaṇī karūni snehāciyā diṭhī | jaisī kheḷatāṃ pāṭhopāṭhīṃ | māulī dhāṃve || 134 ||

पद 135

teṃ jo jo kheḷa dāvī | to to puḍheṃ sonayācā karūni ṭhevī | taisī upāstīcī padavī | poṣita mī jāyeṃ || 135 ||

पद 136

jiye padavīceni poṣakeṃ | te māteṃ pāvatī yathāsukheṃ | he pāḷatī maja viśekheṃ | āvaḍe karūṃ || 136 ||

पद 137

paiṃ gā bhaktāsi mājheṃ koḍa | maja tayāce ananyagatīcī cāḍa | kāṃ je premaḷāṃceṃ sāṃkaḍa | āmute gharīṃ || 137 ||

पद 138

pāheṃ pāṃ svarga mokṣa upāyile | donhī mārga tayāciye vāhaṇī kele | āmhīṃ āṃgahī śekhīṃ veṃcileṃ | lakṣmiyesīṃ || 138 ||

पद 139

pari āpaṇapeṃvīṇa jeṃ eka | teṃ taiseṃci sukha sājuka | sapremaḷālāgīṃ dekha | ṭhevileṃ jatana || 139 ||

पद 140

hā ṭhāyavarī kirīṭī | āmhī premaḷu ghevoṃ āpaṇapayāsāṭhīṃ | yā bolīṃ bolijata goṣṭī | taisiyā navhatī gā || 140 ||

पद 141

mhaṇoni maja ātmayācā bhāvo | jihīṃ jiyāvayā kelā ṭhāvo | eka mīvāṃcūni vāvo | yera mānileṃ jihīṃ || 141 ||

पद 142

tayāṃ tattvajñāṃ cokhaṭāṃ | divī potāsācī subhaṭā | maga mīci hoūni divaṭā | puḍhāṃ puḍhāṃ cāleṃ || 142 ||

पद 143

ajñānāciye rātī- | mājīṃ tamāci miḷaṇī dāṭatī | te nāśūni ghālīṃ parautī | karīṃ nityodayo || 143 ||

पद 144

aiseṃ premaḷāceni priyottameṃ | bolileṃ jetha puruṣottameṃ | tetha arjuna manodharmeṃ | nivāloṃ mhaṇatase || 144 ||

पद 145

aho jī avadhārā | bhalā keru pheḍilā saṃsārā | jāhaloṃ jananījaṭharajoharā- | vegaḷā prabhū || 145 ||

पद 146

jī janmalepaṇa āpuleṃ | heṃ āji miyāṃ ḍoḷāṃ dekhileṃ | jīvita hātāṃ caḍhaleṃ | āvaḍataseṃ || 146 ||

पद 147

āji āyuṣyā ujavaṇa jāhalī | mājhiyā daivā daśā udayalī | je vākyakṛpā lādhalī | daivikeni mukheṃ || 147 ||

पद 148

ātāṃ yeṇeṃ vacana tejākāreṃ | phiṭaleṃ āṃtīla bāherīla āṃdhāreṃ | mhaṇoni dekhataseṃ sācokāreṃ | svarūpa tujheṃ || 148 ||

पद 149

tarī hosī gā tūṃ parabrahma | jeṃ yā mahābhūtāṃ visaṃvateṃ dhāma | pavitra tūṃ parama | jagannāthā || 149 ||

पद 150

tūṃ parama daivata tihīṃ devāṃ | tūṃ puruṣa jī paṃcavisāvā | divya tūṃ prakṛtibhāvā- | pailīkaḍīla || 150 ||

पद 151

anādisiddha tūṃ svāmī | jo nākaḷijasī janmadharmīṃ | to tūṃ heṃ āmhī | jāṇitaleṃ ātāṃ || 151 ||

पद 152

tūṃ yā kālayaṃtrāsi sūtrī | tūṃ jīvakaḷecī adhiṣṭhātrī | tūṃ brahmakaṭāhadhātrī | heṃ kaḷaleṃ phuḍeṃ || 152 ||

पद 153

paiṃ āṇikahī eka parī | iye pratītīcī yetase thorī | je māgeṃ aiseṃci ṛṣīśvarīṃ | sāṃgitaleṃ tūṃteṃ || 153 ||

पद 154

pari tayā sāṃgitaliyāceṃ sācapaṇa | heṃ ātāṃ mājheṃ dekhatase aṃtaḥkaraṇa | je kṛpā kelī āpaṇa | mhaṇoni devā || 154 ||

पद 155

eऱhavīṃ nāradu akhaṃḍa javaḷāṃ ye | tohī aiseṃci vacanīṃ gāye | pari artha na bujoni ṭhāye | gītasukhaci aikoṃ || 155 ||

पद 156

jī āṃdhaḷeyāṃcāṃ gāṃvīṃ | āpaṇapeṃ pragaṭaleṃ ravī | tarī tihīṃ votapalīci ghyāvī | vāṃcūni prakāśu kaiṃcā ? || 156 ||

पद 157

yeravīṃ devarṣi adhyātma gātāṃ | āhāca rāgāṃgeṃsīṃ je madhuratā | teci phāve yera cittā | nalageci kāṃhīṃ || 157 ||

पद 158

paiṃ asitā devalācenihi mukheṃ | mī evaṃvidhā tūṃteṃ āikeṃ | parī taiṃ buddhi viṣayavikheṃ | ghārilī hotī || 158 ||

पद 159

viṣayaviṣācā paḍipāḍū | goḍa paramārthu lāge kaḍū | kaḍū viṣaya to goḍū | jīvāsī jāhalā || 159 ||

पद 160

āṇi heṃ āṇikāṃceṃ kāya sāṃgāveṃ | rāuḷā āpaṇaci yeūni vyāsadeveṃ | tujheṃ svarūpa āghaveṃ | sarvadā sāṃgije || 160 ||

पद 161

pari to aṃdhārīṃ ciṃtāmaṇi dekhilā | jevīṃ navhe yā buddhī upekṣilā | pāṭhīṃ dinodayīṃ voḷakhilā | hoya mhaṇauni || 161 ||

पद 162

taisīṃ vyāsādikāṃcīṃ bolaṇīṃ | tiyā majapāśīṃ cidratnāṃciyā khāṇī | pari upekṣilyā jāta hotīyā taraṇī | tujavīṇa kṛṣṇā || 162 ||

पद 163

te ātāṃ vākyasūryakara tujhe phāṃkale | āṇi ṛṣīṃ mārga hote je kathile | tayāṃ āghaviyāṃceṃci phiṭaleṃ | anoḷakhapaṇa || 163 ||

पद 164

jī jñānāceṃ bīja tayāṃce bola | mājīṃ hṛdayabhūmike paḍile sakhola | vari iye kṛpecī jāhālī vola | mhaṇoni saṃvādaphaḷeṃśīṃ uṭhaleṃ || 164 ||

पद 165

aho nāradādikāṃ saṃtāṃ | tyāṃciyā uktirūpa saritā | mī mahodadhīṃ jālāṃ anaṃtā | saṃvādasukhācā || 165 ||

पद 166

prabhu āghaveni yeṇeṃ janmeṃ | jiyeṃ puṇyeṃ kelīṃ miyāṃ uttameṃ | tayāṃcīṃ na ṭhakatīci aṃgīṃ kāmeṃ | sadguru tuvāṃ || 166 ||

पद 167

eऱhavīṃ vaḍilavaḍilāṃceni mukheṃ | mī sadāṃ tūṃteṃ kānīṃ āikeṃ | pari kṛpā na kījeci tuvāṃ ekeṃ | taṃva neṇaveci kāṃhīṃ || 167 ||

पद 168

mhaṇoni bhāgya jaiṃ sānukūḷa | jāliyā kele udyama sadāṃ saphaḷa | taiseṃ śrutādhīta sakaḷa | gurukṛpā sāca || 168 ||

पद 169

jī banakaru jhāḍeṃ siṃpī jīveṃsāṭīṃ | pāḍūni janmeṃ kāḍhī āṭī | pari phaḷeṃsī taiṃci bheṭī | jaiṃ vasaṃtu pāve || 169 ||

पद 170

aho viṣamā jaiṃ vohaṭa paḍe | taiṃ madhura teṃ madhura āvaḍe | paiṃ rasāyaneṃ taiṃ goḍeṃ | jaiṃ ārogya dehīṃ || 170 ||

पद 171

kāṃ iṃdriyeṃ vācā prāṇa | yāṃ jāliyāṃce taiṃci sārthakapaṇa | jaiṃ caitanya yeūni āpaṇa | saṃcare mājīṃ || 171 ||

पद 172

taiseṃ śabdajāta āloḍileṃ | athavā yogādika jeṃ abhyāsileṃ | teṃ taiṃci mhaṇoṃ ye āpuleṃ | jaiṃ sānukūla guru || 172 ||

पद 173

aisiye jāliye pratītīceni mājeṃ | arjuna niścayāci nācatuseṃ bhojeṃ | tevīṃci mhaṇe devā tujheṃ | vākya maja mānaleṃ || 173 ||

पद 174

tari sācaci heṃ kaivalyapatī | maja triśuddhī ālī pratītī | je tūṃ devadānavāṃciye matī- | jogā navhasī || 174 ||

पद 175

tujheṃ vākya vyaktī na yetāṃ devā | jo āpuliyā jāṇe jāṇivā | to kahīṃci nohe heṃ sadbhāvā | bharaṃvaseni āleṃ || 175 ||

पद 176

etha āpuleṃ vāḍapaṇa jaiseṃ | āpaṇaci jāṇije ākāśeṃ | kāṃ mī yetulī ghanavaṭa aiseṃ | pṛthvīci jāṇe || 176 ||

पद 177

taisā āpuliye sarvaśaktī | tuja tūṃci jāṇūṃ lakṣmīpatī | yera vedādika matī | miravatī vāyāṃ || 177 ||

पद 178

hāṃ gā manāteṃ māgāṃ sāṃḍāveṃ | pavanāteṃ vāvīṃ mavāveṃ | ādiśūnya utaroni jāveṃ | keuteṃ bāhīṃ || 178 ||

पद 179

taiseṃ heṃ tujheṃ jāṇaṇeṃ āhe | mhaṇoni koṇāhī ṭhākateṃ nohe | ātāṃ tujheṃ jñāna hoye | tujacijogeṃ || 179 ||

पद 180

jī āpaṇapayāteṃ tūṃci jāṇasī | āṇikāteṃ sāṃgāvayāhī tūṃ samartha hosī | tarī ātāṃ eka veḷa ghāma pusīṃ | ārtīciye niḍaḷīṃcā || 180 ||

पद 181

heṃ āikileṃ kīṃ bhūtabhāvanā | tribhuvanagajapaṃcānanā | sakaḷadevadevatārcanā | jagannāyakā || 181 ||

पद 182

jarī thorī tujhī pāhāta āhoṃ | tarī pāsīṃ ubhe ṭhākāvayāhī yogya nohoṃ | yā śocyatā jarī vinavūṃ bihoṃ | tarī āna upāyo nāhīṃ || 182 ||

पद 183

bharale samudrasaritā cahūṃkaḍe | pari te bāpiyāsi koraḍe | kāṃ jaiṃ meghauni theṃbuṭā paḍe | taiṃ pāṇī kīṃ tayā || 183 ||

पद 184

taise guru jī sarvatra āthī | pari kṛṣṇā āmhāṃ tūṃci gatī | heṃ aso majapratī | vibhūtī sāṃgeṃ || 184 ||

पद 185

jī tujhiyā vibhūtī āghaviyā | pari vyāpitī śakti divyā jiyā | tiyā āpuliyā dāvāviyā | āpaṇa maja || 185 ||

पद 186

jihīṃ vibhūtīṃ yayāṃ samastāṃ | lokāṃteṃ vyāpūni āhātī anaṃtā | tiyā pradhānā nāmāṃkitā | pragaṭā karīṃ || 186 ||

पद 187

jī kaiseṃ miyāṃ tūṃteṃ jāṇāveṃ | kāya jāṇoni sadā ciṃtāveṃ | jarī tūṃci mhaṇoṃ āghaveṃ | tari ciṃtanaci na ghaḍe || 187 ||

पद 188

mhaṇoni māgāṃ bhāva jaise | āpule sāṃgitale tuvāṃ uddeśeṃ | ātāṃ vistāroni taise | eka veḷa boleṃ || 188 ||

पद 189

jayāṃ jayāṃ bhāvācāṃ ṭhāyīṃ | tūṃteṃ ciṃtitāṃ maja sāyāsu nāhīṃ | to vivaḷa karūni deīṃ | yogu āpulā || 189 ||

पद 190

āṇi pusaliyā jiyā vibhūtī | tyāhī bolāviyā bhūtapatī | yetha mhaṇasī jarī puḍhatī | kāya sāṃgoṃ || 190 ||

पद 191

tarī hā bhāva manā | jhaṇeṃ jāya ho janārdanā | paiṃ prākṛtāhī amṛtapānā | nā na mhaṇave jī || 191 ||

पद 192

je kāḷakūṭāceṃ sahodara | jeṃ mṛtyūbheṇeṃ pyāle amara | tari dihāce puraṃdara | caudā jātī || 192 ||

पद 193

aisā kavaṇa eka kṣīrābdhīcā rasu | jayā vāyāṃci amṛtapaṇācā ābhāsu | tayācāhī mīṭhāṃśu | je pure mhaṇoṃ nedī || 193 ||

पद 194

tayā pābaḷeyāhī yetulevarī | goḍiyeci āthi thorī | maga heṃ taṃva avadhārīṃ | paramāmṛta sāceṃ || 194 ||

पद 195

jeṃ maṃdarācaḷu na ḍhāḷitāṃ | kṣīrasāgaru na ḍahuḷitāṃ | anādi svabhāvatā | āiteṃ āhe || 195 ||

पद 196

jeṃ drava nā navhe baddha | jetha neṇijatī rasa gaṃdha | jeṃ bhalatayāṃhī siddha | āṭhavaleṃci phāve || 196 ||

पद 197

jayācī goṭhīci aikatakheṃvo | āghavā saṃsāru hoya vāvo | baḷiyā nityatā lāge yevoṃ | āpaṇapeṃyā || 197 ||

पद 198

janmamṛtyūcī bhākha | hāraponi jāya niḥśekha | āṃta bāherī mahāsukha | vāḍhoṃci lāge || 198 ||

पद 199

maga daivagatyā jarī sevije | tarī teṃ āpaṇaci hoūni ṭhākije | teṃ tuja detāṃ citta mājheṃ | pureṃ mhaṇoṃ na śake || 199 ||

पद 200

tavaṃ tujheṃ nāmaci āmhāṃ āvaḍe | vari bheṭī hoya āṇi javaḷika joḍe | pāṭhīṃ goṭhī sāṃgasī suravāḍeṃ | ānaṃdācenī || 200 ||

पद 201

ātāṃ heṃ sukha kāyisayāsārikheṃ | kāṃhīṃ nirvacenā maja paritokheṃ | tari yetuleṃ jāṇeṃ je yeṇeṃ mukheṃ | punaruktahī ho || 201 ||

पद 202

hāṃ gā sūrya kāya śiḷā ? | agni mhaṇoṃ yeta āhe voṃviḷā | kāṃ nitya vāhātayā gaṃgājaḷā | pārasepaṇa ase || 202 ||

पद 203

tuṃvā svamukheṃ jeṃ bolileṃ | heṃ āmhīṃ nādāsi rūpa dekhileṃ | āji caṃdanatarūcīṃ phuleṃ | turaṃbīta āhoṃ māṃ || 203 ||

पद 204

yā pārthāciyā bolā | sarvāṃgeṃ kṛṣṇa ḍolalā | mhaṇe bhaktijñānāsi jāhalā | āgaru hā || 204 ||

पद 205

aisā patikarāciyā toṣā āṃtu | premācā vegu ucaṃbaḷatu | sāyāseṃ sāṃvarūni anaṃtu | kāya bole || 205 ||

पद 206

mī pitāmahācā pitā | heṃ āṭhavitāṃhī nāṭhave cittā | kīṃ mhaṇatase bā paṃḍusutā | bhaleṃ keleṃ || 206 ||

पद 207

arjunāteṃ bā mhaṇe etha kāṃhīṃ | āmhāṃ vismo karāvayā kāraṇa nāhīṃ | āṃgeṃ to leṃkarūṃ kāī | navheci naṃdāceṃ || 207 ||

पद 208

pari prastuta aiseṃ aso | heṃ karavī āvaḍīcā atiso | maga mhaṇe āikeṃ sāṃgatasoṃ | dhanurdharā || 208 ||

पद 209

tarī tuvāṃ pusaliyā vibhūtī | tayāṃceṃ apārapaṇa subhadrāpatī | jyā mājhiyāci pari mājhiye matī | ākaḷatī nā || 209 ||

पद 210

āṃgīṃciyā romā kitī | jayāciyā tayāsi na gaṇavatī | taisiyā mājhiyā vibhūtī | asaṃkhya maja || 210 ||

पद 211

eऱhavīṃ tarī mī kaisā kevaḍhā | mhaṇoni āpaṇapayāṃhī navheci phuḍā | yālāgīṃ pradhānā jiyā rūḍhā | tiyā vibhūtī āikeṃ || 211 ||

पद 212

jiyā jāṇataliyāsāṭhīṃ | āghavīyā jāṇitaliyā hotī kirīṭī | jaiseṃ bīja āliyā muṭhīṃ | tarūci ālā hoya || 212 ||

पद 213

kāṃ udyāna hātā caḍhileṃ | tarī āpaisīṃ sāṃpaḍalīṃ phaḷeṃ phuleṃ | tevīṃ dekhiliyā jiyā dekhavaleṃ | viśva sakaḷa || 213 ||

पद 214

eऱhavīṃ sācaci gā dhanurdharā | nāhīṃ śevaṭu mājhiyā vistārā | paiṃ gaganā aiśiyā apārā | majamājīṃ lapaṇeṃ || 214 ||

पद 215

āikeṃ kuṭilālakamastakā | dhanurvedatryaṃbakā | mī ātmā aseṃ ekaikā | bhūtamātrācāṃ ṭhāyīṃ || 215 ||

पद 216

āṃtulīkaḍe mīci yāṃcā aṃtaḥkaraṇīṃ | bhūtāṃbāherī mājhīca gaṃvasaṇī | ādi mī nirvāṇīṃ | madhyahī mīci || 216 ||

पद 217

jaiseṃ meghāṃ yā taḷīṃ varī | eka ākāśaci āṃta bāherī | āṇi ākāśīṃci jāle avadhārīṃ | asaṇeṃhī ākāśīṃ || 217 ||

पद 218

pāṭhīṃ layā je veḷīṃ jātī | te veḷīṃ ākāśaci hoūni ṭhātī | tevīṃ ādi sthitī aṃtagatī | bhūtāṃsi mī || 218 ||

पद 219

aiseṃ bahuvasa āṇi vyāpakapaṇa | mājheṃ vibhūtiyogeṃ jāṇa | tarī jīvaci karūni śravaṇa | āikoni āika || 219 ||

पद 220

yāhīvarī tyā vibhūtī | sāṃgaṇeṃ ṭheleṃ tujaprati | sāṃgena mhaṇitaleṃ tuja prītī | tyā pradhānā āikeṃ || 220 ||

पद 221

heṃ boloni to kṛpāvaṃtu | mhaṇe viṣṇu mī ādityāṃāṃtu | ravī mī raśmivaṃtu | suprabhāṃmājīṃ || 221 ||

पद 222

marūdgaṇāṃcyā vargīṃ | marīci mhaṇe mī śāraṅgī | caṃdra mī gaganaraṃgīṃ | tārāṃmājīṃ || 222 ||

पद 223

vedāṃāṃtu sāmavedu | to mī mhaṇe goviṃdu | devāṃmājī marudbaṃdhu | maheṃdra to mī || 223 ||

पद 224

iṃdriyāṃāṃtu akarāveṃ | mana teṃ mī heṃ jāṇāveṃ | bhūtāṃmājī svabhāveṃ | cetanā te mī || 224 ||

पद 225

aśeṣāṃhī rudrāṃmājhārīṃ | śaṃkara jo madanārī | to mī yetha na dharīṃ | bhrāṃti kāṃhīṃ || 225 ||

पद 226

yakṣarakṣogaṇāṃāṃtu | śaṃbhūcā sakhā jo dhanavaṃtu | to kuberu mī heṃ anaṃtu | mhaṇatā jāhalā || 226 ||

पद 227

maga āṭhāṃhī vasūṃmājhārīṃ | pāvaku to mī avadhārīṃ | śikharāthiliyāṃ sarvoparī | meru to mī || 227 ||

पद 228

jo svargasiṃhāsanā sāvāvo | sarvajñate ādīcā ṭhāvo | to purohitāṃmājīṃ rāvo | bṛhaspatī mī || 228 ||

पद 229

tribhuvanīṃciyā senāpatīṃ- | āṃta skaṃdu to mī mahāmatī | jo haravīryeṃ agnisaṃgatī | kṛttikāāṃtu jāhalā || 229 ||

पद 230

sakaḷikāṃ sarovarāṃsī | mājīṃ samudra to mī jaḷarāśī | maharṣīṃāṃtu taporāśī | bhṛgu to mī || 230 ||

पद 231

aśeṣāṃhī vācā | āṃtu naṭanāca satyācā | teṃ akṣara eka mī vaikuṃṭhīṃcā | velhāḷu mhaṇe || 231 ||

पद 232

samastāṃhī yajñāṃcā paikīṃ | japayajñu to mī ye lokīṃ | jo karmatyāgeṃ praṇavādikīṃ | niphajavije || 232 ||

पद 233

nāmajapayajñu to parama | bādhūṃ na śake snānādi karma | nāmeṃ pāvana dharmādharma | nāma parabrahma vedārtheṃ || 233 ||

पद 234

sthāvarāṃ girīvarāṃ āṃtu | puṇyapuṃja jo himavaṃtu | to mī mhaṇe kāṃtu | lakṣmiyecā || 234 ||

पद 235

kalpadruma hana pārijātu | guṇeṃ caṃdanuhī vāḍa vikhyātu | tari yayāṃ vṛkṣajātāṃ āṃtu | aśvatthu to mī || 235 ||

पद 236

devaṛṣīṃāṃtu pāṃḍavā | nāradu to mī jāṇāvā | citrarathu mī gaṃdharvāṃ | sakaḷikāṃmājīṃ || 236 ||

पद 237

yayāṃ aśeṣāṃhī siddhāṃ- | mājīṃ kapilācāryu mī prabuddhā | turaṃgajātāṃ prasiddhāṃ- | āṃta ucaiḥśravā mī || 237 ||

पद 238

rājabhūṣaṇa gajāṃāṃtu | arjunā mī gā airāvatu | payorāśī suramathitu | amṛtāṃśu to mī || 238 ||

पद 239

yayāṃ narāṃmājīṃ rājā | to vibhūtiviśeṣa mājhā | jayāteṃ sakaḷa loka prajā | hoūni sevitī || 239 ||

पद 240

paiṃ āghaveyāṃ hātiyerāṃ | āṃta vajra teṃ mī dhanurdharā | jeṃ śatamakhottīrṇakarā | ārūḍhoni ase || 240 ||

पद 241

dhenūṃmadhyeṃ kāmadhenu | teṃ mī mhaṇe viṣvaksenu | janmavitayāṃāṃta madanu | to mī jāṇeṃ || 241 ||

पद 242

sarpakuḷāāṃta adhiṣṭhātā | vāsukī gā mī kuṃtīsutā | nāgāṃmājīṃ samastāṃ | anaṃtu to mī || 242 ||

पद 243

agā yādasāṃāṃtu | jo paścimapramadecā kāṃtu | to varuṇa mī heṃ anaṃtu | sāṃgata ase || 243 ||

पद 244

āṇi pitṛgaṇāṃ samastāṃ- | mājīṃ aryamā jo pitṛdevatā | to mī heṃ tattvatā | bolata āheṃ || 244 ||

पद 245

jagācīṃ śubhāśubheṃ lihitī | prāṇiyāṃcyā mānasāṃcā jhāḍā ghetī | maga keliyānurūpa hotī | bhoganiyama je || 245 ||

पद 246

tayāṃ niyamitayāṃmājīṃ yamu | jo karmasākṣī dharmu | to mī mhaṇe rāmu | ramāpatī || 246 ||

पद 247

agā daityāṃciyā kuḷīṃ | pralhādu to mī nyāhāḷīṃ | mhaṇauni daityabhāvādimeḷīṃ | liṃpecinā || 247 ||

पद 248

paiṃ kaḷitayāṃmājīṃ mahākāḷu | to mī mhaṇe gopāḷu | śvāpadāṃmājīṃ śārdūḷu | to mī jāṇa || 248 ||

पद 249

pakṣijātimājhārīṃ | garuḍa to mī avadhārīṃ | yālāgīṃ jo pāṭhīvarī | vāhoṃ śake māteṃ || 249 ||

पद 250

pṛthvīciyā paisārā- | mājīṃ ghaḍīṃ na lagatāṃ dhanurdharā | ekeci uḍḍāṇeṃ sātāṃhi sāgarāṃ | pradakṣiṇā karī jo || 250 ||

पद 251

tayāṃ vahiliyāṃ gatimaṃtāṃ- | āṃta pavanu to mī pāṃḍusutā | śastradharāṃ samastāṃ- | mājīṃ śrīrāma to mī || 251 ||

पद 252

jeṇeṃ sāṃkaḍaliyā dharmācena kaivāreṃ | āpaṇapayāṃ dhanuṣya karūni dusareṃ | vijayalakṣmīye eka mohareṃ | keleṃ tretīṃ || 252 ||

पद 253

pāṭhīṃ ubhe ṭhākūni suveḷīṃ | pratāpalaṃkeśvarācīṃ sisāḷīṃ | gaganīṃ udo mhaṇatayā hastabaḷīṃ | didhalī bhūtāṃ || 253 ||

पद 254

jeṇeṃ devāṃcā mānu giṃvasilā | dharmāsi jīrṇoddhāru kelā | sūryavaṃśīṃ udelā | sūrya jo kāṃ || 254 ||

पद 255

to hātiyeruparajitayā āṃtu | rāmacaṃdra mī jānakīkāṃtu | makara mī pucchavaṃtu | jaḷacarāṃmājīṃ || 255 ||

पद 256

paiṃ samastāṃhī voghāṃ- | madhyeṃ je bhagīratheṃ āṇitāṃ gaṃgā | janhūneṃ giḷilī maga jaṃghā | phāḍūni didhalī || 256 ||

पद 257

te tribhūvanaikasaritā | jānhavī mī pāṃḍusutā | jaḷapravāhāṃ samastāṃ- | mājhārīṃ jāṇeṃ || 257 ||

पद 258

aiseni vegaḷālāṃ sṛṣṭīpaikīṃ | vibhūtī nāma sūtāṃ ekekīṃ | sagaḷena janmasahasreṃ avalokīṃ | ardhyā navhatī || 258 ||

पद 259

jaisīṃ avaghīṃci nakṣatreṃ veṃcāvīṃ | aisī cāḍa upajela jaiṃ jīvīṃ | taiṃ gaganācī bāṃdhāvī | lotha jevīṃ || 259 ||

पद 260

kāṃ pṛthvīye paramāṇūṃcā ugāṇā ghyāvā | tari bhūgoluci kākhe suvāvā | taisā vistāru mājhā pahāvā | tari jāṇāveṃ māteṃ || 260 ||

पद 261

jaiseṃ śākhāṃsī phūla phaḷa | ekiheḷāṃ veṭāḷūṃ mhaṇije sakaḷa | tarī upaḍūniyāṃ mūḷa | jevīṃ hātīṃ ghepe || 261 ||

पद 262

tevīṃ mājheṃ vibhūtiviśeṣa | jarī jāṇoṃ pāhijetī aśeṣa | tarī svarūpa eka nirdoṣa | jāṇije mājheṃ || 262 ||

पद 263

eऱhavīṃ vegaḷāliyā vibhūtī | kāyieka parisasī kitī | mhaṇoni ekiheḷāṃ mahāmatī | sarva mī jāṇa || 263 ||

पद 264

mī āghaviyeci sṛṣṭī | ādimadhyāṃtīṃ kirīṭī | otaprota paṭīṃ | taṃtu jevīṃ || 264 ||

पद 265

aisiyā vyāpakā māteṃ jaiṃ jāṇāveṃ | taiṃ vibhūtibhedeṃ kāya karāveṃ | pari he tujhī yogyatā navhe | mhaṇoni aso || 265 ||

पद 266

kāṃ je tuvāṃ pusiliyā vibhūtī | mhaṇoni tiyā āīka subhadrāpatī | tarī ātāṃ vidyāṃmājīṃ prastutīṃ | adhyātmavidyā te mī || 266 ||

पद 267

agā bolatayāṃciyā ṭhāyīṃ | vādu to mī pāhīṃ | jo sakalaśāstrasaṃmateṃ kahīṃ | sarecinā || 267 ||

पद 268

jo nirvacūṃ jātāṃ vāḍhe | āikatayāṃ utprekṣe saḷu caḍhe | jayāvarī bolatayāṃcīṃ goḍeṃ | bolaṇīṃ hotīṃ || 268 ||

पद 269

aisā pratipādanāmājīṃ vādu | to mī mhaṇe goviṃdu | akṣarāṃmājīṃ viśadu | akāru to mī || 269 ||

पद 270

paiṃ gā samāsāṃmājhārīṃ | dvaṃdva to mī avadhārīṃ | maśakālāgoni brahmāverīṃ | grāsitā to mī || 270 ||

पद 271

merumaṃdarādikīṃ sarvīṃ | sahita pṛthvīteṃ viravī | jo ekārṇavāteṃhī jiravī | jethiṃcā tetheṃ || 271 ||

पद 272

jo praḷayatejā deta miṭhī | sagaḷiyā pavanāteṃ giḷī kirīṭī | ākāśa jayāciyā poṭīṃ | sāmāvaleṃ || 272 ||

पद 273

aisā apāra jo kāḷu | to mī mhaṇe lakṣmīlīḷu | maga puḍhatī sṛṣṭīcā meḷu | sṛjitā to mī || 273 ||

पद 274

āṇi sṛjiliyā bhūtāṃteṃ mīci dharīṃ | sakaḷāṃ jīvanahī mīci avadhārīṃ | śekhīṃ sarvāṃteṃ yā saṃhārīṃ | tevhāṃ mṛtyuhī mīci || 274 ||

पद 275

ātāṃ strīgaṇāṃcāṃ paikīṃ | mājhiyā vibhūtī sāta āṇikī | tiyā aika kavatikīṃ | sāṃgijatīla || 275 ||

पद 276

tarī nīca navī je kīrti | arjunā te mājhī mūrtī | āṇi audāryeṃsī je saṃpattī | tehī mīci jāṇeṃ || 276 ||

पद 277

āṇi te gā mī vācā | je sukhāsanīṃ nyāyācā | ārūḍhoni vivekācā | mārgīṃ cāle || 277 ||

पद 278

dekhileni padārtheṃ | je āṭhavūni de māteṃ | te smṛtihī paiṃ etheṃ | triśuddhī mī || 278 ||

पद 279

paiṃ svahitā anujāyinī | medhā te gā mī iye janīṃ | dhṛtī mī tribhuvanīṃ | kṣamā te mī || 279 ||

पद 280

evaṃ nārīṃmājhārīṃ | yā sātahī śakti mīci avadhārīṃ | aiseṃ saṃsāragajakesarī | mhaṇatā jāhalā || 280 ||

पद 281

vedarāśīciyā sāmā- | āṃta bṛhatsāma jeṃ priyottamā | teṃ mī mhaṇe ramā- | prāṇeśvaru || 281 ||

पद 282

gāyatrīchaṃda jeṃ mhaṇije | teṃ sakaḷāṃ chaṃdāṃmājīṃ mājheṃ | svarūpa heṃ jāṇije | nibhrāṃta tuvāṃ || 282 ||

पद 283

māsāṃāṃta mārgaśīru | to mī mhaṇe śāraṅgadharu | ṛtūṃmājīṃ kusumākaru | vasaṃtu to mī || 283 ||

पद 284

chaḷitayāṃ viṃdāṇā- | mājīṃ jūṃ teṃ mī vicakṣaṇā | mhaṇoni cohaṭāṃ corī parī kavaṇā | nivārūṃ na ye || 284 ||

पद 285

agā aśeṣāṃhī tejasāṃ- | āṃta teja teṃ mī bharaṃvasā | vijayo mī kāryoddeśāṃ | sakaḷāṃmājīṃ || 285 ||

पद 286

jeṇeṃ cokhāḷata dise nyāya | to vyavasāyāṃta vyavasāya | mājheṃ svarūpa heṃ rāya | surāṃcā mhaṇe || 286 ||

पद 287

sattvāthiliyāṃāṃtu | sattva mī mhaṇe anaṃtu | yādavāṃmājīṃ śrīmaṃtu | toci to mī || 287 ||

पद 288

jo devakī-vasudevāstava jāhalā | kumārīsāṭhīṃ gokuḷīṃ gelā | to mī prāṇāsakaṭa piyālā | pūtaneteṃ || 288 ||

पद 289

nughaḍatāṃ bāḷapaṇācī phulī | jeṇeṃ miyāṃ adānavīṃ sṛṣṭi kelī | karīṃ giri dharūni umāṇilī | maheṃdramahimā || 289 ||

पद 290

kāliṃdīceṃ hṛdayaśalya pheḍileṃ | jeṇeṃ miyāṃ jaḷata gokuḷa rākhileṃ | vāsaruvāṃsāṭhīṃ lāvileṃ | viraṃcīsa piseṃ || 290 ||

पद 291

prathamadaśeciye pahāṃṭe- | mājīṃ kaṃsā aiśīṃ acāṭeṃ | mahādheṃḍīṃ avacaṭeṃ | līḷāci nāsilīṃ || 291 ||

पद 292

heṃ kāya kitīeka sāṃgāveṃ | tuvāṃhī dekhileṃ aikileṃ ase āghaveṃ | tari yādavāṃmājīṃ jāṇāveṃ | heṃci svarūpa mājheṃ || 292 ||

पद 293

āṇi somavaṃśīṃ tumhāṃ pāṃḍavāṃ- | mājīṃ arjuna to mī jāṇāvā | mhaṇoni ekamekāṃciyā premabhāvā | vighaḍu na paḍe || 293 ||

पद 294

saṃnyāsī tuvāṃ hoūni janīṃ | corūni nelī mājhī bhaginī | taऱhī vikalpu nupaje manīṃ | mī tūṃ donhī svarūpa eka || 294 ||

पद 295

munīāṃta vyāsadevo | to mī mhaṇe yādavarāvo | kavīśvarāṃmājīṃ dhairyā ṭhāvo | uśanācārya to mī || 295 ||

पद 296

agā damitayāṃmājhārīṃ | anivāra daṃḍu to mī avadhārīṃ | jo muṃgiyelāgoni brahmāverīṃ | niyamita pāve || 296 ||

पद 297

paiṃ sārāsāra nirdhāritayāṃ | dharmajñānācā pakṣu dharitayāṃ | sakaḷa śāstrāṃmājīṃ yayāṃ | nītiśāstra teṃ mī || 297 ||

पद 298

āghaviyāci gūḍhāṃ- | mājīṃ mauna teṃ mī suhāḍā | mhaṇoni na bolatayāṃ puḍhāṃ | straṣṭāhī neṇa hoya || 298 ||

पद 299

agā jñāniyāṃciyā ṭhāyīṃ | jñāna teṃ mī pāhīṃ | ātāṃ aso heṃ yayāṃ kāṃhīṃ | pāra na dekhoṃ || 299 ||

पद 300

paiṃ parjanyāciyā dhārāṃ | varī lekha karavela dhanurdharā | kāṃ pṛthvīciyā tṛṇāṃkurāṃ | hoīla ṭhī || 300 ||

पद 301

paiṃ mahodadhīciyā taraṃgāṃ | vyavasthā dharūṃ naye jevīṃ gā | tevīṃ mājhiyā viśeṣa liṃgāṃ | nāhīṃ mitī || 301 ||

पद 302

aiśiyāhī sātapāṃca pradhānā | vibhūtī sāṃgitaliyā tuja arjunā | to hā uddeśu jo gā manā | āhāca gamalā || 302 ||

पद 303

yerāṃ vibhūtivistārāṃsi kāṃhīṃ | etha sarvathā lekha nāhīṃ | mhaṇauni parisasīṃ tūṃ kāī | āmhīṃ sāṃgoṃ kitī || 303 ||

पद 304

yālāgīṃ ekiheḷāṃ tuja | dāūṃ ātāṃ varma nija | sarvabhūtāṃkureṃ bīja | virūḍhata ase teṃ mī || 304 ||

पद 305

mhaṇoni sāneṃ thora na mhaṇāveṃ | uṃca nīca bhāva sāṃḍāve | eka mīci aiseṃ mānāveṃ | vastujātāteṃ || 305 ||

पद 306

tarī yāvarī sādhāraṇa | āīka pāṃ āṇikahī khūṇa | tarī arjunā teṃ tūṃ jāṇa | vibhūti mājhī || 306 ||

पद 307

jetha jetha saṃpatti āṇi dayā | donhī vasatī āliyā asatī ṭhāyā | te te jāṇa dhanaṃjayā | vibhūti mājhī || 307 ||

पद 308

athavā ekaleṃ eka biṃba gaganīṃ | tarī prabhā phāṃke tribhuvanīṃ | tevīṃ ekākiyācī sakaḷa janīṃ | ājñā pāḷije || 308 ||

पद 309

tayāṃteṃ ekaleṃ jhaṇīṃ mhaṇa | te nirdhana yā bhāṣā neṇa | kāya kāmadhenūsaveṃ sarva sāhāna | cālata ase || 309 ||

पद 310

tiyeteṃ jeṃ jedhavāṃ jo māge | teṃ te ekasareṃci prasavoṃ lāge | tevīṃ viśvavibhava tayā aṃgeṃ | hoūni āhāti || 310 ||

पद 311

tayāteṃ voḷakhāvayā heci saṃjñā | je jageṃ namaskārije ājñā | aiseṃ āthi teṃ jāṇa prājñā | avatāra mājhe || 311 ||

पद 312

ātāṃ sāmānya viśeṣa | heṃ jāṇaṇeṃ etha mahādoṣa | kāṃ je mīci eka aśeṣa | viśva āhe mhaṇoni || 312 ||

पद 313

tarī ātāṃ sādhāraṇa āṇi cāṃgu | aisā kaiseni pāṃ kalpāvā vibhāgu | vāyāṃ āpuliyeci matī vaṃgu | bhedācā lāvāvā || 313 ||

पद 314

eऱhavīṃ tarī tūpa kāsayā ghusaḷāveṃ | amṛta kāṃ rāṃdhūni ardheṃ karāveṃ | hāṃ gā vāyūsi kāya pāṃ ḍāveṃ | ujaveṃ aṃga āhe || 314 ||

पद 315

paiṃ sūryabiṃbāsi poṭa pāṭhīṃ | pāhatāṃ nāsela āpulī diṭhī | tevīṃ mājhyā svarūpīṃ goṭhī | sāmānyaviśeṣācī nāhīṃ || 315 ||

पद 316

āṇi sinānā ihīṃ vibhūtīṃ | maja apārāteṃ mavisīla kitī | mhaṇoni kiṃbahunā subhadrāpatī | aso heṃ jāṇaṇeṃ || 316 ||

पद 317

ātāṃ paiṃ mājheni ekeṃ aṃśeṃ | heṃ jaga vyāpileṃ ase | yālāgīṃ bhedū sāṃḍūni sariseṃ | sāmyeṃ bhaja || 317 ||

पद 318

aiseṃ vibudhavanavasaṃteṃ | teṇeṃ viraktāṃceni ekāṃteṃ | bolileṃ jetha śrīmaṃteṃ | śrīkṛṣṇadeveṃ || 318 ||

पद 319

tetha arjuna mhaṇe svāmī | yetuleṃ heṃ rābhasya boliletī tumhīṃ | je bhedu eka āṇi āmhīṃ | sāṃḍāvā ekīṃ || 319 ||

पद 320

hāṃ ho sūrya mhaṇe kāya jagāteṃ | aṃdhāreṃ davaḍā kāṃ parauteṃ | tevīṃ dhasāḷa mhaṇoṃ devā tūṃteṃ | tarī adhika hā bolu || 320 ||

पद 321

tujheṃ nāṃvaci eka koṇhī veḷe | jayāṃciye mukhāsi kāṃ kānāṃ miḷe | tayāṃciyā hṛdayāteṃ sāṃḍūni paḷe | bhedu jī sāca || 321 ||

पद 322

to tūṃ parabrahmaci asakeṃ | maja daiveṃ didhalāsi hastodakeṃ | tarī ātāṃ bhedu kāyasā keṃ | dekhāvā kavaṇeṃ || 322 ||

पद 323

jī caṃdrabiṃbācā gābhārāṃ | rigāliyāvarīhī ubārā | parī rāṇepaṇeṃ śāraṅgadharā | bolā heṃ tumhīṃ || 323 ||

पद 324

tetha sāviyāci paritoṣoni deveṃ | arjunāteṃ āliṃgileṃ jīveṃ | maga mhaṇe tuvāṃ na kopāveṃ | āmuciyā bolā || 324 ||

पद 325

āmhīṃ tuja bhedāciyā vāhāṇīṃ | sāṃgitalī je vibhūtīṃcī kahāṇī | te abhedeṃ kāya aṃtaḥkaraṇīṃ | mānilī kīṃ na maneṃ || 325 ||

पद 326

heṃci pāhāvayālāgīṃ | nāveka boliloṃ bāherisavaḍiyā bhaṃgīṃ | taṃva vibhūtī tuja cāṃgī | āliyā bodhā || 326 ||

पद 327

yetha arjuna mhaṇe deveṃ | heṃ āpuleṃ āpaṇa jāṇāveṃ | parī dekhataseṃ viśva āghaveṃ | tuvāṃ bharaleṃ || 327 ||

पद 328

paiṃ rāyā to pāṃḍusutu | aisiye pratītīsi jāhalā varaitu | yā saṃjayāciyā bolā nivāṃtu | dhṛtarāṣṭra rāhe || 328 ||

पद 329

kīṃ saṃjayo dukhavaleni aṃtaḥkaraṇeṃ | mhaṇatase navala navhe daiva davaḍaṇeṃ | hā jīveṃ dhāḍasā āhe mī mhaṇeṃ | taṃva āṃtuhī āṃdhaḷā || 329 ||

पद 330

parī aso heṃ to arjunu | svahitācā vāḍhavitase mānu | kīṃ yāhīvarī tayā ānu | dhiṃvasā upanalā || 330 ||

पद 331

mhaṇe heci hṛdayāāṃtulī pratītī | bāherī avataro kāṃ ḍoḷyāṃpratī | iye ārtīcāṃ pāulīṃ matī | uṭhatī jāhalī || 331 ||

पद 332

miyāṃ ihīṃca dohīṃ ḍoḷāṃ | jhoṃbāveṃ viśvarūpā sakaḷā | evaḍhī hāṃva to daivāāgaḷā | mhaṇaūni karī || 332 ||

पद 333

āji to kalpatarūcī śākhā | mhaṇoni vāṃjhoḷeṃ na lagatī dekhā | jeṃ jeṃ yeīla tayāci mukhā | teṃ teṃ sācaci karitase yeru || 333 ||

पद 334

jo pralhādāciyā bolā | viṣāhīsakaṭa āpaṇaci jāhalā | to sadguru ase joḍalā | kirīṭīsī || 334 ||

पद 335

mhaṇoni viśvarūpa pusāvayālāgīṃ | pārtha rigatā hoīla kavaṇeṃ bhaṃgīṃ | teṃ sāṃgena puḍhiliye prasaṃgīṃ | jñānadeva mhaṇe nivṛttīcā || 335 ||

इति श्रीज्ञानदेवविरचितायां भावार्थदीपिकायां दशमोऽध्यायः ॥

iti śrījñānadevaviracitāyāṃ bhāvārthadīpikāyāṃ daśamo'dhyāyaḥ ||

गीता श्लोक

गीता श्लोक पद 1

śrībhagavānuvācaḥ bhūya eva mahābāho śrṛṇu me paramaṃ vacaḥ | yatte'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā || 1||

गीता श्लोक पद 2

na me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ | ahamādirhi devānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ || 2||

गीता श्लोक पद 3

yo māmajamanādiṃ ca vetti lokamaheśvaram | asaṃmūḍhaḥ sa martyeṣu sarvapāpaiḥ pramucyate || 3||

गीता श्लोक पद 4

buddhirjñānamasaṃmohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ | sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo'bhāvo bhayaṃ cābhayameva ca || 4||

गीता श्लोक पद 5

ahiṃsā samatā tuṣṭistapo dānaṃ yaśo'yaśaḥ | bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ || 5||

गीता श्लोक पद 6

maharṣayaḥ sapta pūrve catvārī manavastathā | madbhavā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ || 6||

गीता श्लोक पद 7

etāṃ vibhūtiṃ yogaṃ ca mama yo vetti tattvataḥ | so'vikaṃpena yogena yujyate nātra saṃśayaḥ || 7||

गीता श्लोक पद 8

ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate | iti matvā bhajante māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ || 8||

गीता श्लोक पद 9

maccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam | kathayantaśca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca || 9||

गीता श्लोक पद 10

teṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam | dadāmi buddhiyogaṃ taṃ yena māmupayānti te || 10||

गीता श्लोक पद 11

teṣāmevānukampārthamahamajñānajaṃ tamaḥ | nāśayāmyātmabhāvastho jñānadīpena bhāsvatā || 11||

गीता श्लोक पद 12

arjuna uvāca | paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān | puruṣaṃ śāśvataṃ divyamādidevamajaṃ vibhum || 12||

गीता श्लोक पद 13

āhustvāmṛṣayaḥ sarve devarṣināradastathā | asito devalo vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi me || 13||

गीता श्लोक पद 14

sarvametadṛtaṃ manye yanmāṃ vadasi keśava | na hi te bhagavan vyaktiṃ vidurdevā na dānavāḥ || 14||

गीता श्लोक पद 15

svayamevātmanātmānaṃ vettha tvaṃ puruṣottama | bhūtabhāvana bhūteśa devadeva jagatpate || 15||

गीता श्लोक पद 16

vaktumarhasyaśeṣeṇa divyā hyātmavibhūtayaḥ | yābhirvibhūtirlokānimāṃstvaṃ vyāpya tiṣṭhasi || 16||

गीता श्लोक पद 17

kathaṃ vidyāmahaṃ yogiṃstvāṃ sadā paricintayan | keṣu keṣu ca bhāveṣu cintyo'si bhagavanmayā || 17||

गीता श्लोक पद 18

vistareṇātmano yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana | bhūyaḥ kathaya tṛptirhi śrṛṇvato nāsti me'mṛtam || 18||

गीता श्लोक पद 19

śrībhagavānuvāca | hanta te kathayiṣyāmi divyā hyātmavibhūtayaḥ | prādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāstyanto vistarasya me || 19||

गीता श्लोक पद 20

ahamātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ | ahamādiśca madhyaṃ ca bhūtānāmanta eva ca || 20||

गीता श्लोक पद 21

ādityānāmahaṃ viṣṇurjyotiṣāṃ raviraṃśumāna | marīcirmarutānāmasmi nakṣatrāṇāmahaṃ śaśī || 21||

गीता श्लोक पद 22

vedānāṃ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ | indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā || 22||

गीता श्लोक पद 23

rudrāṇāṃ śaṃkaraścāsmi vitteśo yakṣarakṣasām | vasūnāṃ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇāmaham || 23||

गीता श्लोक पद 24

purodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha bṛhaspatim | senānīnāmahaṃ skandaḥ sarasāmasmi sāgaraḥ || 24||

गीता श्लोक पद 25

maharṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ girāmasmyekamakṣaram | yajñānāṃ japayajño'smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ || 25||

गीता श्लोक पद 26

aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ | gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ || 26||

गीता श्लोक पद 27

uccaiḥśravasamaśvānāṃ viddhi māmamṛtodbhavam | airāvataṃ gajendrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam || 27||

गीता श्लोक पद 28

āyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi kāmadhuk | prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ || 28||

गीता श्लोक पद 29

anantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham | pitṛṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham || 29||

गीता श्लोक पद 30

pralhādaścāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham | mṛgāṇāṃ ca mṛgendro'haṃ vainateyaśca pakṣiṇām || 30||

गीता श्लोक पद 31

pavanaḥ pavatāmasmi rāmaḥ śastrabhṛtāmaham | jhaṣāṇāṃ makaraścāsmi strotasāmasmi jānhavī || 31||

गीता श्लोक पद 32

sargāṇāmādirantaśca madhyaṃ caivāhamarjuna | adhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatāmaham || 32||

गीता श्लोक पद 33

akṣarāṇāmakāro'smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca | ahamevākṣayaḥ kālo dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ || 33||

गीता श्लोक पद 34

mṛtyuḥ sarvaharaścāhamudbhavaśca bhaviṣyatām | kīrtiḥ śrīrvāk ca nārīṇāṃ smṛtirmedhā dhṛtiḥ kṣamā || 34||

गीता श्लोक पद 35

bṛhatsāma tathā sāmnāṃ gāyatrī chandasāmaham | māsānāṃ mārgaśīrṣo'hamṛtūnāṃ kusumākaraḥ || 35||

गीता श्लोक पद 36

dyūtaṃ chalayatāmasmi tejastejasvināmaham | jayo'smi vyavasāyo'smi sattvaṃ sattvavatāmaham || 36||

गीता श्लोक पद 37

vṛṣṇīnāṃ vāsudevo'smi pāṇḍavānāṃ dhanaṃjayaḥ | munīnāmapyahaṃ vyāsaḥ kavīnāmuśanā kaviḥ || 37||

गीता श्लोक पद 38

daṇḍo damayatāmasmi nītirasmi jigīṣatām | maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatāmaham || 38||

गीता श्लोक पद 39

yaccā'pi sarvabhūtānāṃ bījaṃ tadahamarjuna | na tadasti vinā yatsyānmayā bhūtaṃ carācaram || 39||

गीता श्लोक पद 40

nānto'sti mama divyāṃnā vibhūtīnāṃ paraṃtapa | eṣa tūddeśataḥ prokto vibhūtervistaro mayā || 40||

गीता श्लोक पद 41

yadyadvibhūtimatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā | tattadevāvagaccha tvaṃ mama tejoṃ'śasaṃbhavam || 41||

गीता श्लोक पद 42

athavā bahunaitena kiṃ jñātena tavārjuna | viṣṭabhyāhamidaṃ kṛtsnamekāṃśena sthito jagat || 42||

गीता श्लोक पद 10

oṃ tatsaditi śrīmadbhgavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde vibhūtiyogo nāma daśamo'dhyāyaḥ || 10 ||

या पाठाविषयी

परिचय

ज्ञानेश्वरीचा अध्याय दहावा — भगवद्गीतेच्या विभूतियोग या अध्यायावरील संत ज्ञानेश्वरांचे ओवीबद्ध भाष्य. या अध्यायात 336 ओव्या आहेत. मूळ गीतेचे श्लोक ज्या क्रमाने ज्ञानेश्वरीत येतात, त्याच क्रमाने येथे दिले आहेत.

॥ ज्ञानेश्वर माउली ज्ञानराज माउली तुकाराम ॥

संदर्भ 1

ज्ञानेश्वरी/अध्याय दहावा — mr.wikisource.org
मराठी विकिस्रोत आवृत्ती (revid 210778); ओवीक्रम पडताळून घेतला आहे.

परवाना: CC BY-SA 4.0 — Text adapted from Wikimedia projects, licensed CC BY-SA 4.0. Adaptations must be shared alike.

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

ज्ञानेश्वरी — अध्याय दहावा

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

ज्ञानेश्वरी — अध्याय पहिला

ज्ञानेश्वरी — अध्याय अकरावा

ज्ञानेश्वरी — अध्याय बारावा

ज्ञानेश्वरी — अध्याय तेरावा

आणखी पाहा 22

आरती

श्री कृष्ण आरती — आरती कुंजबिहारी की

चालीसा

कृष्ण चालीसा

भजन

छुप छुप आये श्याम ले के ग्वाल बाल

दर्शन दो घनश्याम नाथ मेरी अखियाँ प्यासी

गोकुल में बजत बधाई

हरि सुन्दर नन्द मुकुन्द

कवच

श्रीगोपालकवचम्

अष्टोत्तर शतनामावली

कृष्ण अष्टोत्तर शतनामावली

व्रतकथा

गोवर्धन (अन्नकूट) कथा

गोवत्स द्वादशी (बछ बारस) व्रत कथा

श्री कृष्ण जन्माष्टमी व्रत कथा

राधाष्टमी व्रत कथा

देवी-देवता

कृष्ण

सण

होळी

जन्माष्टमी