भाखौरियौ सोमवार व्रत कथा
ही कथा श्रावण महिन्यातील सोमवारी केल्या जाणाऱ्या भाखौरियौ सोमवार व्रताची आहे, जिच्यात चारुदत्त नावाच्या निर्धन ब्राह्मणाची भक्ती आणि त्याच्यावर झालेल्या शिवकृपेचे वर्णन आहे.
भाखौरियौ सोमवार व्रत कथा
अंबावती नगरात चारुदत्त नावाचा एक ब्राह्मण आपल्या पत्नीसह राहत होता. तो अतिशय गरीब होता, म्हणून भिक्षा मागून आपला उदरनिर्वाह करत असे. तो ब्राह्मण आणि त्याची पत्नी शिवभक्त होते आणि मोठ्या भक्तिभावाने रोज पूजा करत असत. नित्य अतिथींना आदरपूर्वक भोजन देत असत. दोघे पतिपत्नी सत्यवादी होते. त्या दोघांची भक्ती पाहून भगवंत साधूचा वेष धारण करून त्यांच्या घरी पोहोचले. साधू घरी आलेले पाहून चारुदत्ताला फार आनंद झाला. त्याने साधूचे उत्तम आदरातिथ्य केले आणि आपल्या वाट्याचे भोजन साधूला दिले. साधूने भोजन करता करता विचारले — हे भूदेवा, तुम्ही दुःखी दिसता. मी तुमची काही मदत करू शकतो का? साधूचे बोलणे ऐकून चारुदत्ताचे डोळे भरून आले. तो नम्रपणे म्हणाला — महात्माजी, मी पंडित आहे, ज्ञानी आहे, परंतु अन्नदाता माझ्यावर रुष्ट आहे. मी भगवान शिवाची भक्ती करतो तरीही शिवकृपा माझ्यावर होत नाही. कृपा करून तुम्ही मला असा एखादा उपाय सांगा ज्याने माझे कष्ट दूर होतील आणि आम्ही उपाशी राहणार नाही. चारुदत्ताचे बोलणे ऐकून साधूने धीर देत सांगितले — सुखदुःख हे तर जीवनाचे दोन पैलू आहेत, ते दोन्ही सदैव सोबतच चालतात, म्हणून तू दुःखी होऊ नकोस. पूर्वजन्मांचे फळ तर भोगावेच लागते. असे म्हणून साधू क्षणभर मौन झाले. थोड्या वेळाने साधू म्हणाले — हे चारुदत्ता, तू भाखौरियौ सोमवारचे व्रत कर. यामुळे तुझी पूर्वजन्मीची पापे तर नष्ट होतीलच, दुःख-गरिबीही नष्ट होईल. या व्रताने भगवान शंकर तुझ्यावर प्रसन्न होतील. साधूचे बोलणे ऐकून दांपत्याला फार आनंद झाला आणि मनोमन हे व्रत करण्याचा निश्चय करून त्यांनी साधूला आदरपूर्वक निरोप दिला. जेव्हा श्रावण महिन्यातील पहिला सोमवार आला तेव्हा दांपत्याने हे व्रत करण्यास सुरुवात केली. या व्रतामुळे त्या दोघांचे सर्व कष्ट दूर झाले तसेच चारुदत्ताला राजाश्रय मिळाला आणि तो राजपुरोहित झाला. हे व्रत साडेतीन महिने सलग केले जाते. कार्तिक शुद्ध चतुर्दशीला त्याचे उद्यापन होते.
स्रोत 1
- Vrat Katha (Archive.org - VratKathaBook) — भाखौरियौ सोमवार व्रत कथा, पृष्ठ 206
पुस्तकाच्या स्कॅन केलेल्या पृष्ठचित्रांतून पाठ अक्षरशः उतरवला गेला आणि प्रमाण मराठी लेखनात संपादित केला गेला.
अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.