श्रीदशमहाविद्याकवचम्

शेअर करा

विनियोग 1

विनियोगः - ॐ अस्य श्रीमहाविद्याकवचस्य श्रीसदाशिव ऋषिः उष्णिक् छन्दः श्रीमहाविद्या देवता सर्वसिद्धीप्राप्त्यर्थे पाठे विनियोगः ॥

viniyogaḥ - oṃ asya śrīmahāvidyākavacasya śrīsadāśiva ṛṣiḥ uṣṇik chandaḥ śrīmahāvidyā devatā sarvasiddhīprāptyarthe pāṭhe viniyogaḥ ||

अर्थ

विनियोग — या श्रीमहाविद्याकवचाचे ऋषी श्रीसदाशिव आहेत, छंद उष्णिक् आहे, देवता श्रीमहाविद्या आहे; समस्त सिद्धींच्या प्राप्तीसाठी पाठात हा विनियोग केला जातो.

न्यास 1

ऋष्यादि न्यासः - श्रीसदाशिवऋषये नमः शिरसी उष्णिक् छन्दसे नमः मुखे श्रीमहाविद्यादेवतायै नमः हृदि सर्वसिद्धिप्राप्त्यर्थे पाठे विनियोगाय नमः सर्वाङ्गे ॥

ṛṣyādi nyāsaḥ - śrīsadāśivaṛṣaye namaḥ śirasī uṣṇik chandase namaḥ mukhe śrīmahāvidyādevatāyai namaḥ hṛdi sarvasiddhiprāptyarthe pāṭhe viniyogāya namaḥ sarvāṅge ||

अर्थ

ऋष्यादी न्यास — श्रीसदाशिव ऋषींना नमस्कार (शिरावर); उष्णिक् छंदाला नमस्कार (मुखावर); श्रीमहाविद्या देवतेला नमस्कार (हृदयात); समस्त सिद्धीच्या प्राप्तीसाठी पाठाच्या विनियोगाला नमस्कार (सर्वांगावर). या त्या अंगांवर मंत्रतत्त्वांचा न्यास केला जातो.

मानसपूजन 1

मानसपुजनम् - ॐ लं पृथ्वीतत्त्वात्मकं गन्धं श्रीमहाविद्याप्रीत्यर्थे समर्पयामि नमः । ॐ हं आकाशतत्त्वात्मकं पुष्पं श्रीमहाविद्याप्रीत्यर्थे समर्पयामि नमः । ॐ यं वायुतत्त्वात्मकं धूपं श्रीमहाविद्याप्रीत्यर्थे आघ्रापयामि नमः । ॐ रं अग्नितत्त्वात्मकं दीपं श्रीमहाविद्याप्रीत्यर्थे दर्शयामि नमः । ॐ वं जलतत्त्वात्मकं नैवेद्यं श्रीमहाविद्याप्रीत्यर्थे निवेदयामि नमः । ॐ सं सर्वतत्त्वात्मकं ताम्बूलं श्रीमहाविद्याप्रीत्यर्थे निवेदयामि नमः ॥

mānasapujanam - oṃ laṃ pṛthvītattvātmakaṃ gandhaṃ śrīmahāvidyāprītyarthe samarpayāmi namaḥ | oṃ haṃ ākāśatattvātmakaṃ puṣpaṃ śrīmahāvidyāprītyarthe samarpayāmi namaḥ | oṃ yaṃ vāyutattvātmakaṃ dhūpaṃ śrīmahāvidyāprītyarthe āghrāpayāmi namaḥ | oṃ raṃ agnitattvātmakaṃ dīpaṃ śrīmahāvidyāprītyarthe darśayāmi namaḥ | oṃ vaṃ jalatattvātmakaṃ naivedyaṃ śrīmahāvidyāprītyarthe nivedayāmi namaḥ | oṃ saṃ sarvatattvātmakaṃ tāmbūlaṃ śrīmahāvidyāprītyarthe nivedayāmi namaḥ ||

अर्थ

मानसपूजन — ‘लं’ (पृथ्वीबीजाने) पृथ्वीतत्त्वस्वरूप गंध श्रीमहाविद्येच्या प्रीतीसाठी समर्पित करतो; ‘हं’ (आकाशबीजाने) आकाशतत्त्वस्वरूप पुष्प समर्पित करतो; ‘यं’ (वायुबीजाने) वायुतत्त्वस्वरूप धूप आघ्रापित करतो; ‘रं’ (अग्निबीजाने) अग्नितत्त्वस्वरूप दीप दाखवतो; ‘वं’ (जलबीजाने) जलतत्त्वस्वरूप नैवेद्य निवेदित करतो; ‘सं’ (सर्वतत्त्वबीजाने) सर्वतत्त्वस्वरूप तांबूल निवेदित करतो. (लं-हं-यं-रं-वं-सं हे शुद्ध बीजाक्षर आहेत, यांचा शब्दशः अर्थ होत नाही; ही पंचमहाभूतांची तत्त्वबीजे आहेत.)

कवच 14

अथ श्रीमहाविद्याकवचम् ।

atha śrīmahāvidyākavacam |

ॐ प्राच्यां रक्षतु मे तारा कामरूपनिवासिनी । आग्नेय्यां षोडशी पातु याम्यां धूमावती स्वयम् ॥ १॥

oṃ prācyāṃ rakṣatu me tārā kāmarūpanivāsinī | āgneyyāṃ ṣoḍaśī pātu yāmyāṃ dhūmāvatī svayam || 1||

अर्थ

ॐ — पूर्व दिशेला कामरूपात (कामाख्या पीठात) निवास करणारी तारा माझे रक्षण करो; आग्नेय कोनात (दक्षिण-पूर्वेला) षोडशी (त्रिपुरसुंदरी) रक्षण करो आणि दक्षिण (याम्य) दिशेला स्वतः धूमावती रक्षण करो.

नैरृत्यां भैरवी पातु वारुण्यां भुवनेश्वरी । वायव्यां सततं पातु छिन्नमस्ता महेश्वरी ॥ २॥

nairṛtyāṃ bhairavī pātu vāruṇyāṃ bhuvaneśvarī | vāyavyāṃ satataṃ pātu chinnamastā maheśvarī || 2||

अर्थ

नैर्ऋत्य कोनात (दक्षिण-पश्चिमेला) भैरवी रक्षण करो, वारुण (पश्चिम) दिशेला भुवनेश्वरी; वायव्य कोनात (उत्तर-पश्चिमेला) महेश्वरी छिन्नमस्ता निरंतर रक्षण करो.

कौबेर्यां पातु मे देवी श्रीविद्या बगलामुखी । ऐशान्यां पातु मे नित्यं महात्रिपुरसुन्दरी ॥ ३॥

kauberyāṃ pātu me devī śrīvidyā bagalāmukhī | aiśānyāṃ pātu me nityaṃ mahātripurasundarī || 3||

अर्थ

कुबेराच्या दिशेला (उत्तरेला) श्रीविद्यास्वरूपा देवी बगलामुखी माझे रक्षण करो; ईशान्य कोनात (उत्तर-पूर्वेला) महात्रिपुरसुंदरी माझे नित्य रक्षण करो.

ऊर्ध्वं रक्षतु मे विद्या मातङ्गीपीठवासिनी । सर्वतः पातु मे नित्यं कामाख्या कालिका स्वयम् ॥ ४॥

ūrdhvaṃ rakṣatu me vidyā mātaṅgīpīṭhavāsinī | sarvataḥ pātu me nityaṃ kāmākhyā kālikā svayam || 4||

ब्रह्मरूपा महाविद्या सर्वविद्यामयी स्वयम् । शीर्षे रक्षतु मे दुर्गा भालं श्रीभवगेहिनी ॥ ५॥

brahmarūpā mahāvidyā sarvavidyāmayī svayam | śīrṣe rakṣatu me durgā bhālaṃ śrībhavagehinī || 5||

त्रिपुरा भ्रुयुगे पातु शर्वाणी पातु नासिकाम् । चक्षुषी चण्डिका पातु श्रोत्रे निलसरस्वती ॥ ६॥

tripurā bhruyuge pātu śarvāṇī pātu nāsikām | cakṣuṣī caṇḍikā pātu śrotre nilasarasvatī || 6||

मुखं सौम्यमुखी पातु ग्रीवां रक्षतु पार्वती । जिह्वां रक्षतु मे देवी जिह्वाललनभीषणा ॥ ७॥

mukhaṃ saumyamukhī pātu grīvāṃ rakṣatu pārvatī | jihvāṃ rakṣatu me devī jihvālalanabhīṣaṇā || 7||

वाग्देवी वदनं पातु वक्षः पातु महेश्वरी । बाहू महाभुजा पातु कराङ्गुलीः सुरेश्वरी ॥ ८॥

vāgdevī vadanaṃ pātu vakṣaḥ pātu maheśvarī | bāhū mahābhujā pātu karāṅgulīḥ sureśvarī || 8||

अर्थ

वाग्देवी (सरस्वती) मुखाचे रक्षण करो, महेश्वरी वक्षःस्थळाचे (छातीचे) रक्षण करो; महाभुजा दोन्ही भुजांचे रक्षण करो, सुरेश्वरी हाताच्या बोटांचे रक्षण करो.

पृष्ठतः पातु भीमास्या कट्यां देवी दिगम्बरी । उदरं पातु मे नित्यं महाविद्या महोदरी ॥ ९॥

pṛṣṭhataḥ pātu bhīmāsyā kaṭyāṃ devī digambarī | udaraṃ pātu me nityaṃ mahāvidyā mahodarī || 9||

उग्रतारा महादेवी जङ्घोरू परिरक्षतु । गुदं मुष्कं च मेढ्रं च नाभिं च सुरसुन्दरी ॥ १०॥

ugratārā mahādevī jaṅghorū parirakṣatu | gudaṃ muṣkaṃ ca meḍhraṃ ca nābhiṃ ca surasundarī || 10||

पादाङ्गुलीः सदा पातु भवानी त्रिदशेश्वरी । रक्तमांसास्थिमज्जादीन् पातु देवी शवासना ॥ ११॥

pādāṅgulīḥ sadā pātu bhavānī tridaśeśvarī | raktamāṃsāsthimajjādīn pātu devī śavāsanā || 11||

महाभयेषु घोरेषु महाभयनिवारिणी । पातु देवी महामाया कामाख्यापीठवासिनी ॥ १२॥

mahābhayeṣu ghoreṣu mahābhayanivāriṇī | pātu devī mahāmāyā kāmākhyāpīṭhavāsinī || 12||

भस्माचलगता दिव्यसिंहासनकृताश्रया । पातु श्रीकालिकादेवी सर्वोत्पातेषु सर्वदा ॥ १३॥

bhasmācalagatā divyasiṃhāsanakṛtāśrayā | pātu śrīkālikādevī sarvotpāteṣu sarvadā || 13||

फलश्रुति 1

रक्षाहीनं तु यत्स्थानं कवचेनापि वर्जितम् । तत्सर्वं सर्वदा पातु सर्वरक्षणकारिणी ॥ १४॥

rakṣāhīnaṃ tu yatsthānaṃ kavacenāpi varjitam | tatsarvaṃ sarvadā pātu sarvarakṣaṇakāriṇī || 14||

समापन 1

इति श्रीदशमहाविद्याकवचं सम्पूर्णम् ।

iti śrīdaśamahāvidyākavacaṃ sampūrṇam |

विनियोग

viniyogaḥ - oṃ asya śrīmahāvidyākavacasya śrīsadāśiva ṛṣiḥ uṣṇik chandaḥ śrīmahāvidyā devatā sarvasiddhīprāptyarthe pāṭhe viniyogaḥ ||

अर्थ

न्यास

अर्थ

मानसपूजन

अर्थ

कवच

अथ श्रीमहाविद्याकवचम् ।

atha śrīmahāvidyākavacam |

कवच

oṃ prācyāṃ rakṣatu me tārā kāmarūpanivāsinī | āgneyyāṃ ṣoḍaśī pātu yāmyāṃ dhūmāvatī svayam || 1||

अर्थ

कवच

nairṛtyāṃ bhairavī pātu vāruṇyāṃ bhuvaneśvarī | vāyavyāṃ satataṃ pātu chinnamastā maheśvarī || 2||

अर्थ

कवच

kauberyāṃ pātu me devī śrīvidyā bagalāmukhī | aiśānyāṃ pātu me nityaṃ mahātripurasundarī || 3||

अर्थ

कवच

ūrdhvaṃ rakṣatu me vidyā mātaṅgīpīṭhavāsinī | sarvataḥ pātu me nityaṃ kāmākhyā kālikā svayam || 4||

कवच

brahmarūpā mahāvidyā sarvavidyāmayī svayam | śīrṣe rakṣatu me durgā bhālaṃ śrībhavagehinī || 5||

कवच

tripurā bhruyuge pātu śarvāṇī pātu nāsikām | cakṣuṣī caṇḍikā pātu śrotre nilasarasvatī || 6||

कवच

mukhaṃ saumyamukhī pātu grīvāṃ rakṣatu pārvatī | jihvāṃ rakṣatu me devī jihvālalanabhīṣaṇā || 7||

कवच

vāgdevī vadanaṃ pātu vakṣaḥ pātu maheśvarī | bāhū mahābhujā pātu karāṅgulīḥ sureśvarī || 8||

अर्थ

कवच

pṛṣṭhataḥ pātu bhīmāsyā kaṭyāṃ devī digambarī | udaraṃ pātu me nityaṃ mahāvidyā mahodarī || 9||

कवच

ugratārā mahādevī jaṅghorū parirakṣatu | gudaṃ muṣkaṃ ca meḍhraṃ ca nābhiṃ ca surasundarī || 10||

कवच

pādāṅgulīḥ sadā pātu bhavānī tridaśeśvarī | raktamāṃsāsthimajjādīn pātu devī śavāsanā || 11||

कवच

mahābhayeṣu ghoreṣu mahābhayanivāriṇī | pātu devī mahāmāyā kāmākhyāpīṭhavāsinī || 12||

कवच

bhasmācalagatā divyasiṃhāsanakṛtāśrayā | pātu śrīkālikādevī sarvotpāteṣu sarvadā || 13||

फलश्रुति

rakṣāhīnaṃ tu yatsthānaṃ kavacenāpi varjitam | tatsarvaṃ sarvadā pātu sarvarakṣaṇakāriṇī || 14||

समापन

इति श्रीदशमहाविद्याकवचं सम्पूर्णम् ।

iti śrīdaśamahāvidyākavacaṃ sampūrṇam |

या पाठाविषयी

परिचय

हे तंत्रोक्त श्रीदशमहाविद्याकवच दहा महाविद्यांच्या — काली, तारा, त्रिपुरसुंदरी (षोडशी), भुवनेश्वरी, भैरवी, छिन्नमस्ता, धूमावती, बगलामुखी, मातंगी व कमला — यांच्या संमिलित शक्तीचे रक्षाकवच आहे. यात प्रत्येक महाविद्येला वेगवेगळ्या दिशेला तसेच दुर्गा, कालिका आदी रूपांना शिरापासून पायांच्या बोटांपर्यंत शरीराच्या प्रत्येक अंगाच्या रक्षणासाठी आवाहित केले आहे. पठणापूर्वी विनियोग, ऋष्यादी न्यास व पंचतत्त्व-बीजांनी मानसपूजनही दिले आहे.

येथे संस्कृत मूळ पाठ प्रामाणिक स्रोतातून अक्षरशः दिला आहे; अर्थ व्याख्यात्मक आहे. बीजमंत्रांचा शब्दशः अनुवाद शक्य नाही. धार्मिक-विद्वत् समीक्षा अपेक्षित.

संदर्भ 2

Sanskrit Documents — श्रीदशमहाविद्याकवचम् — dashamahAvidyAkavacham, proofread by KS Ramachandran and PSA Easwaran
संस्कृत मूल पाठ प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; बीजमन्त्रों का शब्दशः अनुवाद सम्भव नहीं, अर्थ व्याख्यात्मक। धार्मिक समीक्षा अपेक्षित।

परवाना: Verified against sanskritdocuments.org
GuruKripa — Dash Mahavidya Kavach (meaning, Hindi & English) — directional Mahavidya mapping and limb-wise explanatory meaning

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

श्रीदशमहाविद्याकवचम्

विनियोग 1

न्यास 1

मानसपूजन 1

कवच 14

फलश्रुति 1

समापन 1

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 2

चूक कळवा

संबंधित रचना 1

श्रीचण्डीकवचम्

आणखी पाहा 16

आरती

दुर्गे दुर्घट भारी

श्री दुर्गा आरती — जय अंबे गौरी

चालीसा

दुर्गा चालीसा

भजन

आना अम्बे माँ

अम्बे के भवन में आओ रे

अम्बे तू है जगदम्बे काली

दुर्गे दुर्गे जय जय माँ

स्तोत्रे

ललिता सहस्रनाम

अष्टोत्तर शतनामावली

दुर्गा अष्टोत्तर शतनामावली

व्रतकथा

नवरात्रि व्रत कथा

देवी-देवता

दुर्गा

सण

दसरा (विजयादशमी)

नवरात्र