श्री गणेश अथर्वशीर्ष

शेअर करा

ॐ नमस्ते गणपतये । त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि । त्वमेव केवलं कर्ताऽसि । त्वमेव केवलं धर्ताऽसि । त्वमेव केवलं हर्ताऽसि । त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि । त्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम् ॥

oṃ namaste gaṇapataye | tvameva pratyakṣaṃ tattvamasi | tvameva kevalaṃ kartā'si | tvameva kevalaṃ dhartā'si | tvameva kevalaṃ hartā'si | tvameva sarvaṃ khalvidaṃ brahmāsi | tvaṃ sākṣādātmā'si nityam ||

अर्थ

ॐ, हे गणपती, तुला नमस्कार. तूच प्रत्यक्ष तत्त्व आहेस. तूच एकमेव कर्ता आहेस. तूच एकमेव धर्ता (धारण करणारा) आहेस. तूच एकमेव हर्ता (संहारक) आहेस. हे सर्व जे काही आहे ते सर्व तूच ब्रह्म आहेस. तू नित्य साक्षात आत्माच आहेस.

ऋतं वच्मि । सत्यं वच्मि ॥

ṛtaṃ vacmi | satyaṃ vacmi ||

अव त्वं माम् । अव वक्तारम् । अव श्रोतारम् । अव दातारम् । अव धातारम् । अवानूचानमव शिष्यम् । अव पश्चात्तात् । अव पुरस्तात् । अवोत्तरात्तात् । अव दक्षिणात्तात् । अव चोर्ध्वात्तात् । अवाधरात्तात् । सर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात् ॥

ava tvaṃ mām | ava vaktāram | ava śrotāram | ava dātāram | ava dhātāram | avānūcānamava śiṣyam | ava paścāttāt | ava purastāt | avottarāttāt | ava dakṣiṇāttāt | ava cordhvāttāt | avādharāttāt | sarvato māṃ pāhi pāhi samantāt ||

अर्थ

तू माझे रक्षण कर. वक्त्याचे रक्षण कर. श्रोत्याचे रक्षण कर. दात्याचे रक्षण कर. धात्याचे रक्षण कर. अध्ययन करणाऱ्याचे आणि शिष्याचे रक्षण कर. पश्चिमेकडून रक्षण कर. पूर्वेकडून रक्षण कर. उत्तरेकडून रक्षण कर. दक्षिणेकडून रक्षण कर. वरून रक्षण कर. खालून रक्षण कर. सर्व बाजूंनी माझे रक्षण कर, रक्षण कर.

त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मयः । त्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः । त्वं सच्चिदानन्दाऽद्वितीयोऽसि । त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ॥

tvaṃ vāṅmayastvaṃ cinmayaḥ | tvamānandamayastvaṃ brahmamayaḥ | tvaṃ saccidānandā'dvitīyo'si | tvaṃ pratyakṣaṃ brahmāsi | tvaṃ jñānamayo vijñānamayo'si ||

अर्थ

तू वाङ्मय आहेस, तू चिन्मय आहेस. तू आनंदमय आहेस, तू ब्रह्ममय आहेस. तू सच्चिदानंद आणि अद्वितीय आहेस. तू प्रत्यक्ष ब्रह्म आहेस. तू ज्ञानमय आणि विज्ञानमय आहेस.

सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते । सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति । सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति । सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति । त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः । त्वं चत्वारि वाक्पदानि ॥

sarvaṃ jagadidaṃ tvatto jāyate | sarvaṃ jagadidaṃ tvattastiṣṭhati | sarvaṃ jagadidaṃ tvayi layameṣyati | sarvaṃ jagadidaṃ tvayi pratyeti | tvaṃ bhūmirāpo'nalo'nilo nabhaḥ | tvaṃ catvāri vākpadāni ||

अर्थ

हे सर्व जग तुझ्यापासून जन्म घेते. हे सर्व जग तुझ्यामुळे टिकून राहते. हे सर्व जग तुझ्यातच लय पावते. हे सर्व जग तुझ्यातच परत येते. तू भूमी, जल, अग्नी, वायू आणि आकाश आहेस. तू वाणीची चारही पदे आहेस.

त्वं गुणत्रयातीतः । त्वमवस्थात्रयातीतः । त्वं देहत्रयातीतः । त्वं कालत्रयातीतः । त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम् । त्वं शक्तित्रयात्मकः । त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् । त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रस्त्वमग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्म भूर्भुवः स्वरोम् ॥

tvaṃ guṇatrayātītaḥ | tvamavasthātrayātītaḥ | tvaṃ dehatrayātītaḥ | tvaṃ kālatrayātītaḥ | tvaṃ mūlādhārasthito'si nityam | tvaṃ śaktitrayātmakaḥ | tvāṃ yogino dhyāyanti nityam | tvaṃ brahmā tvaṃ viṣṇustvaṃ rudrastvamindrastvamagnistvaṃ vāyustvaṃ sūryastvaṃ candramāstvaṃ brahma bhūrbhuvaḥ svarom ||

अर्थ

तू तिन्ही गुणांच्या पलीकडे आहेस. तू तिन्ही अवस्थांच्या पलीकडे आहेस. तू तिन्ही देहांच्या पलीकडे आहेस. तू तिन्ही काळांच्या पलीकडे आहेस. तू नित्य मूलाधारात स्थित आहेस. तू शक्तित्रयात्मक आहेस. योगी नित्य तुझे ध्यान करतात. तू ब्रह्मा, तू विष्णू, तू रुद्र, तू इंद्र, तू अग्नी, तू वायू, तू सूर्य, तू चंद्र, तू ब्रह्म — भूः भुवः स्वः ॐ.

गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिं तदनन्तरम् । अनुस्वारः परतरः । अर्धेन्दुलसितम् । तारेण ऋद्धम् । एतत्तव मनुस्वरूपम् । गकारः पूर्वरूपम् । अकारो मध्यमरूपम् । अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् । बिन्दुरुत्तररूपम् । नादः सन्धानम् । संहिता सन्धिः । सैषा गणेशविद्या । गणक ऋषिः । निचृद्गायत्रीच्छन्दः । गणपतिर्देवता । ॐ गं गणपतये नमः ॥

gaṇādiṃ pūrvamuccārya varṇādiṃ tadanantaram | anusvāraḥ parataraḥ | ardhendulasitam | tāreṇa ṛddham | etattava manusvarūpam | gakāraḥ pūrvarūpam | akāro madhyamarūpam | anusvāraścāntyarūpam | binduruttararūpam | nādaḥ sandhānam | saṃhitā sandhiḥ | saiṣā gaṇeśavidyā | gaṇaka ṛṣiḥ | nicṛdgāyatrīcchandaḥ | gaṇapatirdevatā | oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ ||

अर्थ

प्रथम गकाराचा उच्चार करून त्यानंतर अकाराचा उच्चार करावा. त्यापुढे अनुस्वार. अर्धचंद्राने शोभणारा. प्रणवाने युक्त. हेच तुझ्या मंत्राचे स्वरूप. गकार हे पूर्वरूप, अकार मध्यमरूप, अनुस्वार अंत्यरूप आणि बिंदू उत्तररूप. नाद हे संधान आणि संहिता ही संधी. हीच गणेशविद्या. गणक हे ऋषी, निचृद्गायत्री हा छंद, गणपती ही देवता. ॐ गं गणपतये नमः.

एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि । तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥

ekadantāya vidmahe vakratuṇḍāya dhīmahi | tanno dantiḥ pracodayāt ||

एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् । रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् । रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् । रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् । भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् । आविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम् । एवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः ॥

ekadantaṃ caturhastaṃ pāśamaṅkuśadhāriṇam | radaṃ ca varadaṃ hastairbibhrāṇaṃ mūṣakadhvajam | raktaṃ lambodaraṃ śūrpakarṇakaṃ raktavāsasam | raktagandhānuliptāṅgaṃ raktapuṣpaiḥ supūjitam | bhaktānukampinaṃ devaṃ jagatkāraṇamacyutam | āvirbhūtaṃ ca sṛṣṭyādau prakṛteḥ puruṣātparam | evaṃ dhyāyati yo nityaṃ sa yogī yogināṃ varaḥ ||

अर्थ

एकदंत, चतुर्भुज, पाश आणि अंकुश धारण करणारा, एका हातात दात आणि एका हातात वरमुद्रा धारण करणारा, मूषकध्वज असलेला; रक्तवर्ण, लंबोदर, सुपासारखे कान असलेला, लाल वस्त्र नेसलेला; लाल गंधाने अंग लिंपलेला, लाल फुलांनी उत्तम पूजिलेला; भक्तांवर दया करणारा, जगाचे कारण असलेला, अच्युत; सृष्टीच्या आरंभी प्रकट झालेला, प्रकृती आणि पुरुष यांच्या पलीकडचा — असे जो नित्य ध्यान करतो तो योगी योग्यांमध्ये श्रेष्ठ होय.

नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतये नमस्तेऽस्तु लम्बोदरायैकदन्ताय विघ्ननाशिने शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नमो नमः ॥

namo vrātapataye namo gaṇapataye namaḥ pramathapataye namaste'stu lambodarāyaikadantāya vighnanāśine śivasutāya śrīvaradamūrtaye namo namaḥ ||

अर्थ

ऋतं वच्मि । सत्यं वच्मि ॥

ṛtaṃ vacmi | satyaṃ vacmi ||

अर्थ

tvaṃ vāṅmayastvaṃ cinmayaḥ | tvamānandamayastvaṃ brahmamayaḥ | tvaṃ saccidānandā'dvitīyo'si | tvaṃ pratyakṣaṃ brahmāsi | tvaṃ jñānamayo vijñānamayo'si ||

अर्थ

एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि । तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ॥

ekadantāya vidmahe vakratuṇḍāya dhīmahi | tanno dantiḥ pracodayāt ||

अर्थ

namo vrātapataye namo gaṇapataye namaḥ pramathapataye namaste'stu lambodarāyaikadantāya vighnanāśine śivasutāya śrīvaradamūrtaye namo namaḥ ||

या पाठाविषयी

श्रीगणपति अथर्वशीर्ष — भगवान गणेश को परब्रह्म रूप में नमन करने वाला उपनिषद्।

स्रोत 1

Sahaja Yoga "Sahaj Geet" pustika — Traditional deity bhajans only

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

श्री गणेश अथर्वशीर्ष

या पाठाविषयी

स्रोत 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

गणेश प्रथम स्मरणम्

गणेश शरणम्, शरणम् गणेश

जय गणेश जय गणेश जय गणेश प्यारे

जय जय गणपति जयति गणेश

आणखी पाहा 15

आरती

सुखकर्ता दुखहर्ता आरती

शेंदुर लाल चढायो

नानापरिमळ दुर्वा शेंदूर शमिपत्रें

कपोल झरती मदें शुण्डा बहु साजे

चालीसा

गणेश चालीसा

मंत्र

गणेश मंत्र

कवच

श्रीगणेशकवचम्

अष्टोत्तर शतनामावली

गणेश अष्टोत्तर शतनामावली

व्रतकथा

गणेश चतुर्थी व्रत कथा

सकट चौथ (तिल चौथ) व्रत कथा

देवी-देवता

गणपती

सण

दीपावली (दिवाळी)

गणेश चतुर्थी