Saraswati Kavacham

Text

View

फलश्रुति 9

ब्रह्मोवाच । श‍ृणु वत्स प्रवक्ष्यामि कवचं सर्वकामदम् । श्रुतिसारं श्रुतिसुखं श्रुत्युक्तं श्रुतिपूजितम् ॥ ६३॥

brahmovāca | śaृṇu vatsa pravakṣyāmi kavacaṃ sarvakāmadam | śrutisāraṃ śrutisukhaṃ śrutyuktaṃ śrutipūjitam || 63||

उक्तं कृष्णेन गोलोके मह्यं वृन्दावने वने । रासेश्वरेण विभुना रासे वै रासमण्डले ॥ ६४॥

uktaṃ kṛṣṇena goloke mahyaṃ vṛndāvane vane | rāseśvareṇa vibhunā rāse vai rāsamaṇḍale || 64||

अतीव गोपनीयं च कल्पवृक्षसमं परम् । अश्रुताद्भुतमन्त्राणां समूहैश्च समन्वितम् ॥ ६५॥

atīva gopanīyaṃ ca kalpavṛkṣasamaṃ param | aśrutādbhutamantrāṇāṃ samūhaiśca samanvitam || 65||

यद्धृत्वा पठनाद्ब्रह्मन्बुद्धिमांश्च बृहस्पतिः । यद्धृत्वा भगवाञ्छुक्रः सर्वदैत्येषु पूजितः ॥ ६६॥

yaddhṛtvā paṭhanādbrahmanbuddhimāṃśca bṛhaspatiḥ | yaddhṛtvā bhagavāñchukraḥ sarvadaityeṣu pūjitaḥ || 66||

पठनाद्धारणाद्वाग्मी कवीन्द्रो वाल्मिको मुनिः । स्वायंभुवो मनुश्चैव यद्धृत्वा सार्वपूजितः ॥ ६७॥

paṭhanāddhāraṇādvāgmī kavīndro vālmiko muniḥ | svāyaṃbhuvo manuścaiva yaddhṛtvā sārvapūjitaḥ || 67||

कणादो गौतमः कण्वः पाणिनिः शाकटायनः । ग्रन्थं चकार यद्धृत्वा दक्षः कात्यायनः स्वयम् ॥ ६८॥

kaṇādo gautamaḥ kaṇvaḥ pāṇiniḥ śākaṭāyanaḥ | granthaṃ cakāra yaddhṛtvā dakṣaḥ kātyāyanaḥ svayam || 68||

धृत्वा वेदविभागं च पुराणान्यखिलानि च । चकार लीलामात्रेण कृष्णद्वैपायनः स्वयम् ॥ ६९॥

dhṛtvā vedavibhāgaṃ ca purāṇānyakhilāni ca | cakāra līlāmātreṇa kṛṣṇadvaipāyanaḥ svayam || 69||

शातातपश्च संवर्तो वसिष्ठश्च पराशरः । यद्धृत्वा पठनाद्ग्रन्थं याज्ञवल्क्यश्चकार सः ॥ ७०॥

śātātapaśca saṃvarto vasiṣṭhaśca parāśaraḥ | yaddhṛtvā paṭhanādgranthaṃ yājñavalkyaścakāra saḥ || 70||

ऋष्यश‍ृङ्गो भरद्वाजश्चाऽऽस्तीको देवलस्तथा । जैगीषव्योऽथ जाबालिर्यत्द्धृत्वा सर्वपूजितः ॥ ७१॥

ṛṣyaśaृṅgo bharadvājaścā''stīko devalastathā | jaigīṣavyo'tha jābāliryatddhṛtvā sarvapūjitaḥ || 71||

विनियोग 2

कवचस्यास्य विप्रेन्द्र ऋषिरेष प्रजापतिः । स्वयं बॄहस्पतिश्छन्दो देवो रासेश्वरः प्रभुः ॥ ७२॥

kavacasyāsya viprendra ṛṣireṣa prajāpatiḥ | svayaṃ bṝhaspatiśchando devo rāseśvaraḥ prabhuḥ || 72||

सर्वतत्त्वपरिज्ञाने सर्वार्थेऽपि च साधने । कवितासु च सर्वासु विनियोगः प्रकीर्तितः ॥ ७३॥

sarvatattvaparijñāne sarvārthe'pi ca sādhane | kavitāsu ca sarvāsu viniyogaḥ prakīrtitaḥ || 73||

कवच 13

ओं ह्रीं सरस्वत्यै स्वाहा शिरो मे पातु सर्वतः । श्रीं वाग्देवतायै स्वाहा भालं मे सर्वदाऽवतु ॥ ७४॥

oṃ hrīṃ sarasvatyai svāhā śiro me pātu sarvataḥ | śrīṃ vāgdevatāyai svāhā bhālaṃ me sarvadā'vatu || 74||

ओं सरस्वत्यै स्वाहेति श्रोत्रं पातु निरन्तरम् । ओं श्रीं ह्रीं भार्त्यै स्वाहा नेत्रयुग्मं सदाऽवतु ॥ ७५॥

oṃ sarasvatyai svāheti śrotraṃ pātu nirantaram | oṃ śrīṃ hrīṃ bhārtyai svāhā netrayugmaṃ sadā'vatu || 75||

ओं ह्रीं वाग्वादिन्यै स्वाहा नासां मे सर्वतोऽवतु । ह्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा श्रोत्रं सदाऽवतु ॥ ७६॥

oṃ hrīṃ vāgvādinyai svāhā nāsāṃ me sarvato'vatu | hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā śrotraṃ sadā'vatu || 76||

ओं श्रीं ह्रीं ब्राह्म्यै स्वाहेति दन्तपङ्क्तीः सदाऽवतु । ऐमित्येकाक्षरो मन्त्रो मम कण्ठं सदाऽवतु ॥ ७७॥

oṃ śrīṃ hrīṃ brāhmyai svāheti dantapaṅktīḥ sadā'vatu | aimityekākṣaro mantro mama kaṇṭhaṃ sadā'vatu || 77||

ओं श्रीं ह्रीं पातु मे ग्रीवां स्कन्धं मे श्रीं सदाऽवतु । श्रीं विद्याधिष्ठातृदेव्यै स्वाहा वक्षः सदाऽवतु ॥ ७८॥

oṃ śrīṃ hrīṃ pātu me grīvāṃ skandhaṃ me śrīṃ sadā'vatu | śrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā vakṣaḥ sadā'vatu || 78||

ओं ह्रीं विद्यास्वरूपायै स्वाहा मे पातु नाभिकाम् । ओं ह्रीं क्लीं वाण्यै स्वाहेति मम प्र्ष्ठं सदाऽवतु ॥ ७९॥

oṃ hrīṃ vidyāsvarūpāyai svāhā me pātu nābhikām | oṃ hrīṃ klīṃ vāṇyai svāheti mama prṣṭhaṃ sadā'vatu || 79||

ओं सर्ववर्णात्मिकायै पादयुग्मं सदाऽवतु । ओं वागधिष्ठातृदेव्यै सर्वाङ्गं मे सदाऽवतु ॥ ८०॥

oṃ sarvavarṇātmikāyai pādayugmaṃ sadā'vatu | oṃ vāgadhiṣṭhātṛdevyai sarvāṅgaṃ me sadā'vatu || 80||

ओं सर्वकण्ठवासिन्यै स्वाहा प्रच्यां सदाऽवतु । ओं ह्रीं जिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहाऽग्निदिशि रक्षतु ॥ ८१॥

oṃ sarvakaṇṭhavāsinyai svāhā pracyāṃ sadā'vatu | oṃ hrīṃ jihvāgravāsinyai svāhā'gnidiśi rakṣatu || 81||

ओं ऐं श्रीं ह्रीं सरस्वत्यै बुधजनन्यै स्वाहा । सततं मन्त्रराजोऽयं दक्षिणे मां सदाऽवतु ॥ ८२॥

oṃ aiṃ śrīṃ hrīṃ sarasvatyai budhajananyai svāhā | satataṃ mantrarājo'yaṃ dakṣiṇe māṃ sadā'vatu || 82||

ओं ह्रीं श्रीं त्र्यक्षरो मन्त्रो नैरॄत्यां मे सदाऽवतु । कविजिह्वाग्रवासिन्यै स्वाहा मां वारुणेऽवतु ॥ ८३॥

oṃ hrīṃ śrīṃ tryakṣaro mantro nairṝtyāṃ me sadā'vatu | kavijihvāgravāsinyai svāhā māṃ vāruṇe'vatu || 83||

ओं सदम्बकायै स्वाहा वायव्यै मां सदाऽवस्तु । ओं गद्यपद्यवासिन्यै स्वाहा मामुत्तरेऽवतु ॥ ८४॥

oṃ sadambakāyai svāhā vāyavyai māṃ sadā'vastu | oṃ gadyapadyavāsinyai svāhā māmuttare'vatu || 84||

ओं सर्वशास्त्रवासिन्यै स्वाहैशान्यां सदाऽवतु । ओं ह्रीं सर्वपूजितायै स्वाहा चोर्ध्वं सदाऽवतु ॥ ८५॥

oṃ sarvaśāstravāsinyai svāhaiśānyāṃ sadā'vatu | oṃ hrīṃ sarvapūjitāyai svāhā cordhvaṃ sadā'vatu || 85||

ओं ह्रीं पुस्तकवासिन्यै स्वाहाऽधो मां सदाऽवतु । ओं ग्रन्थबीजरूपायै स्वाहा मां सर्वतोऽवतु ॥ ८६॥

oṃ hrīṃ pustakavāsinyai svāhā'dho māṃ sadā'vatu | oṃ granthabījarūpāyai svāhā māṃ sarvato'vatu || 86||

फलश्रुति 6

इति ते कथितं विप्र सर्वमन्त्रौघविग्रहम् । इदं विश्वजयं नाम कवचं ब्रह्मारूपकम् ॥ ८७॥

iti te kathitaṃ vipra sarvamantraughavigraham | idaṃ viśvajayaṃ nāma kavacaṃ brahmārūpakam || 87||

पुरा श्रुतं धर्मवक्त्रात्पर्वते गन्ध्मादने । तव स्नेहान्मयाऽऽख्यातं प्रवक्तव्यं न कस्यचित् ॥ ८८॥

purā śrutaṃ dharmavaktrātparvate gandhmādane | tava snehānmayā''khyātaṃ pravaktavyaṃ na kasyacit || 88||

गुरुमभ्यर्च्य विधिवद्वस्त्रालंकारचन्दनैः । प्रणम्य दण्डवद्भूमौ कवचं धारयेत्सुधीः ॥ ८९॥

gurumabhyarcya vidhivadvastrālaṃkāracandanaiḥ | praṇamya daṇḍavadbhūmau kavacaṃ dhārayetsudhīḥ || 89||

पञ्चलक्षजपेनैव सिद्धं तु कवचं भवेत् । यदि स्यात्सिद्धकवचो बृहस्पतिसमो भवेत् ॥ ९०॥

pañcalakṣajapenaiva siddhaṃ tu kavacaṃ bhavet | yadi syātsiddhakavaco bṛhaspatisamo bhavet || 90||

महावाग्मी कवीन्द्रश्च त्रैलोक्यविजयी भवेत् । शक्नोति सर्व्ं जेतुं स कवचस्य प्रभावतः ॥ ९१॥

mahāvāgmī kavīndraśca trailokyavijayī bhavet | śaknoti sarvṃ jetuṃ sa kavacasya prabhāvataḥ || 91||

इदं ते काण्वशाखोक्तं कथितं कवचं मुने । स्तोत्रं पूजाविधानं च ध्यानं वै वन्दनं तथा ॥ ९२॥

idaṃ te kāṇvaśākhoktaṃ kathitaṃ kavacaṃ mune | stotraṃ pūjāvidhānaṃ ca dhyānaṃ vai vandanaṃ tathā || 92||

समापन 1

इति श्री ब्रह्मवैवर्ते महापुराणे प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे सरस्वतीकवचं नाम चतुर्थोऽध्यायः ॥ ४॥

iti śrī brahmavaivarte mahāpurāṇe prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde sarasvatīkavacaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ || 4||

फलश्रुति

brahmovāca | śaृṇu vatsa pravakṣyāmi kavacaṃ sarvakāmadam | śrutisāraṃ śrutisukhaṃ śrutyuktaṃ śrutipūjitam || 63||

फलश्रुति

uktaṃ kṛṣṇena goloke mahyaṃ vṛndāvane vane | rāseśvareṇa vibhunā rāse vai rāsamaṇḍale || 64||

फलश्रुति

atīva gopanīyaṃ ca kalpavṛkṣasamaṃ param | aśrutādbhutamantrāṇāṃ samūhaiśca samanvitam || 65||

फलश्रुति

yaddhṛtvā paṭhanādbrahmanbuddhimāṃśca bṛhaspatiḥ | yaddhṛtvā bhagavāñchukraḥ sarvadaityeṣu pūjitaḥ || 66||

फलश्रुति

paṭhanāddhāraṇādvāgmī kavīndro vālmiko muniḥ | svāyaṃbhuvo manuścaiva yaddhṛtvā sārvapūjitaḥ || 67||

फलश्रुति

kaṇādo gautamaḥ kaṇvaḥ pāṇiniḥ śākaṭāyanaḥ | granthaṃ cakāra yaddhṛtvā dakṣaḥ kātyāyanaḥ svayam || 68||

फलश्रुति

dhṛtvā vedavibhāgaṃ ca purāṇānyakhilāni ca | cakāra līlāmātreṇa kṛṣṇadvaipāyanaḥ svayam || 69||

फलश्रुति

śātātapaśca saṃvarto vasiṣṭhaśca parāśaraḥ | yaddhṛtvā paṭhanādgranthaṃ yājñavalkyaścakāra saḥ || 70||

फलश्रुति

ṛṣyaśaृṅgo bharadvājaścā''stīko devalastathā | jaigīṣavyo'tha jābāliryatddhṛtvā sarvapūjitaḥ || 71||

विनियोग

kavacasyāsya viprendra ṛṣireṣa prajāpatiḥ | svayaṃ bṝhaspatiśchando devo rāseśvaraḥ prabhuḥ || 72||

विनियोग

sarvatattvaparijñāne sarvārthe'pi ca sādhane | kavitāsu ca sarvāsu viniyogaḥ prakīrtitaḥ || 73||

कवच

oṃ hrīṃ sarasvatyai svāhā śiro me pātu sarvataḥ | śrīṃ vāgdevatāyai svāhā bhālaṃ me sarvadā'vatu || 74||

कवच

oṃ sarasvatyai svāheti śrotraṃ pātu nirantaram | oṃ śrīṃ hrīṃ bhārtyai svāhā netrayugmaṃ sadā'vatu || 75||

कवच

oṃ hrīṃ vāgvādinyai svāhā nāsāṃ me sarvato'vatu | hrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā śrotraṃ sadā'vatu || 76||

कवच

oṃ śrīṃ hrīṃ brāhmyai svāheti dantapaṅktīḥ sadā'vatu | aimityekākṣaro mantro mama kaṇṭhaṃ sadā'vatu || 77||

कवच

oṃ śrīṃ hrīṃ pātu me grīvāṃ skandhaṃ me śrīṃ sadā'vatu | śrīṃ vidyādhiṣṭhātṛdevyai svāhā vakṣaḥ sadā'vatu || 78||

कवच

oṃ hrīṃ vidyāsvarūpāyai svāhā me pātu nābhikām | oṃ hrīṃ klīṃ vāṇyai svāheti mama prṣṭhaṃ sadā'vatu || 79||

कवच

oṃ sarvavarṇātmikāyai pādayugmaṃ sadā'vatu | oṃ vāgadhiṣṭhātṛdevyai sarvāṅgaṃ me sadā'vatu || 80||

कवच

oṃ sarvakaṇṭhavāsinyai svāhā pracyāṃ sadā'vatu | oṃ hrīṃ jihvāgravāsinyai svāhā'gnidiśi rakṣatu || 81||

कवच

oṃ aiṃ śrīṃ hrīṃ sarasvatyai budhajananyai svāhā | satataṃ mantrarājo'yaṃ dakṣiṇe māṃ sadā'vatu || 82||

कवच

oṃ hrīṃ śrīṃ tryakṣaro mantro nairṝtyāṃ me sadā'vatu | kavijihvāgravāsinyai svāhā māṃ vāruṇe'vatu || 83||

कवच

oṃ sadambakāyai svāhā vāyavyai māṃ sadā'vastu | oṃ gadyapadyavāsinyai svāhā māmuttare'vatu || 84||

कवच

oṃ sarvaśāstravāsinyai svāhaiśānyāṃ sadā'vatu | oṃ hrīṃ sarvapūjitāyai svāhā cordhvaṃ sadā'vatu || 85||

कवच

oṃ hrīṃ pustakavāsinyai svāhā'dho māṃ sadā'vatu | oṃ granthabījarūpāyai svāhā māṃ sarvato'vatu || 86||

फलश्रुति

iti te kathitaṃ vipra sarvamantraughavigraham | idaṃ viśvajayaṃ nāma kavacaṃ brahmārūpakam || 87||

फलश्रुति

purā śrutaṃ dharmavaktrātparvate gandhmādane | tava snehānmayā''khyātaṃ pravaktavyaṃ na kasyacit || 88||

फलश्रुति

gurumabhyarcya vidhivadvastrālaṃkāracandanaiḥ | praṇamya daṇḍavadbhūmau kavacaṃ dhārayetsudhīḥ || 89||

फलश्रुति

pañcalakṣajapenaiva siddhaṃ tu kavacaṃ bhavet | yadi syātsiddhakavaco bṛhaspatisamo bhavet || 90||

फलश्रुति

mahāvāgmī kavīndraśca trailokyavijayī bhavet | śaknoti sarvṃ jetuṃ sa kavacasya prabhāvataḥ || 91||

फलश्रुति

idaṃ te kāṇvaśākhoktaṃ kathitaṃ kavacaṃ mune | stotraṃ pūjāvidhānaṃ ca dhyānaṃ vai vandanaṃ tathā || 92||

समापन

iti śrī brahmavaivarte mahāpurāṇe prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde sarasvatīkavacaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ || 4||

Introduction

The Saraswati Kavacham is a protective “armour” hymn dedicated to Goddess Saraswati, drawn from the Prakriti Khanda of the Brahma Vaivarta Purana, where Lord Brahma imparts it to Narada. Invoking Saraswati in her many forms — Vagdevi, Bharati, Vagvadini, Brahmi and others — with seed-syllables (Om Hreem Aim Shreem), the devotee seeks protection for every part of the body from head to foot and for all ten directions. Known as the “Vishvajaya” (world-conquering) kavach, it is recited with devotion for mastery of intellect, learning and speech.

The Sanskrit text is presented verbatim from a canonical source; the meanings are explanatory. For correct pronunciation and practice, guidance from a qualified teacher is advisable.

Sources 2

Sanskrit Documents — श्रीसरस्वतीकवचम् — sarasvatIkavacham (Brahma Vaivarta Purana), proofread ITRANS
संस्कृत मूल पाठ इसी प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; अर्थ व्याख्यात्मक। धार्मिक समीक्षा अपेक्षित।
GuruKripa — Saraswati Kavacham (Brahma Vaivarta Purana), meaning — Verse-by-verse English meaning; body-part & directional protection mapping

Meanings are compiled and edited by the Ved Path team, and are being progressively reviewed for accuracy.

Saraswati Kavacham

फलश्रुति 9

विनियोग 2

कवच 13

फलश्रुति 6

समापन 1

Introduction

Sources 2

Report an issue

Explore More 3

Aartis

Shri Saraswati Aarti - Jai Saraswati Mata

Chalisas

Saraswati Chalisa

Deities

Saraswati