Skip to content
Ved Path The Path of Vedic Wisdom

Uttama Charitra

Chapter 5 — पञ्चम अध्याय

The Goddess and the Messenger

Share
Viniyoga
Mantra

| dhyānam | ghaṇṭāśūlahalāni śaṅkhamusale cakraṃ dhanuḥ sāyakaṃ hastābjairdadhatīṃ ghanāntavilasacchītāṃśutulyaprabhām | gaurīdehasamudbhavāṃ trijagatāmādhārabhūtāṃ mahā- pūrvāmatra sarasvatīmanubhaje śumbhādidaityārdinīm ||

oṃ klīṃ ṛṣiruvāca || 5.1||

purā śumbhaniśumbhābhyāmasurābhyāṃ śacīpateḥ | trailokyaṃ yajñabhāgāśca hṛtā madabalāśrayāt || 5.2||

tāveva sūryatāṃ tadvadadhikāraṃ tathaindavam | kauberamatha yāmyaṃ ca cakrāte varuṇasya ca || 5.3||

tāveva pavanarddhiṃ ca cakraturvahnikarma ca | tato devā vinirdhūtā bhraṣṭarājyāḥ parājitāḥ || 5.4||

hṛtādhikārāstridaśāstābhyāṃ sarve nirākṛtāḥ | mahāsurābhyāṃ tāṃ devīṃ saṃsmarantyaparājitām || 5.5||

tayāsmākaṃ varo datto yathāpatsu smṛtākhilāḥ | bhavatāṃ nāśayiṣyāmi tatkṣaṇātparamāpadaḥ || 5.6||

iti kṛtvā matiṃ devā himavantaṃ nageśvaram | jagmustatra tato devīṃ viṣṇumāyāṃ pratuṣṭuvuḥ || 5.7||

devā ūcuḥ || 5.8||

namo devyai mahādevyai śivāyai satataṃ namaḥ | namaḥ prakṛtyai bhadrāyai niyatāḥ praṇatāḥ sma tām || 5.9||

raudrāyai namo nityāyai gauryai dhātryai namo namaḥ | jyotsnāyai cendurūpiṇyai sukhāyai satataṃ namaḥ || 5.10||

kalyāṇyai praṇatāṃ vṛddhyai siddhyai kurmo namo namaḥ | nairṛtyai bhūbhṛtāṃ lakṣmyai śarvāṇyai te namo namaḥ || 5.11||

durgāyai durgapārāyai sārāyai sarvakāriṇyai | khyātyai tathaiva kṛṣṇāyai dhūmrāyai satataṃ namaḥ || 5.12||

atisaumyātiraudrāyai natāstasyai namo namaḥ | namo jagatpratiṣṭhāyai devyai kṛtyai namo namaḥ || 5.13||

Mantra

yā devī sarvabhūteṣu viṣṇumāyeti śabditā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.14-16||

yā devī sarvabhūteṣu cetanetyabhidhīyate | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.17-19||

yā devī sarvabhūteṣu buddhirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.20-22||

yā devī sarvabhūteṣu nidrārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.23-25||

yā devī sarvabhūteṣu kṣudhārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.26-28||

yā devī sarvabhūteṣu chāyārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.29-31||

yā devī sarvabhūteṣu śaktirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.32-34||

yā devī sarvabhūteṣu tṛṣṇārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.35-37||

yā devī sarvabhūteṣu kṣāntirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.38-40||

yā devī sarvabhūteṣu jātirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.41-43||

yā devī sarvabhūteṣu lajjārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.44-46||

yā devī sarvabhūteṣu śāntirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.47-49||

yā devī sarvabhūteṣu śraddhārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.50-52||

yā devī sarvabhūteṣu kāntirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.53-55||

yā devī sarvabhūteṣu lakṣmīrūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.56-58||

yā devī sarvabhūteṣu vṛttirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.59-61||

yā devī sarvabhūteṣu smṛtirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.62-64||

yā devī sarvabhūteṣu dayārūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.65-67||

yā devī sarvabhūteṣu tuṣṭirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.68-70||

yā devī sarvabhūteṣu mātṛrūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.71-73||

yā devī sarvabhūteṣu bhrāntirūpeṇa saṃsthitā | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.74-76||

indriyāṇāmadhiṣṭhātrī bhūtānāṃ cākhileṣu yā | bhūteṣu satataṃ tasyai vyāptyai devyai namo namaḥ || 5.77||

Mantra

citirūpeṇa yā kṛtsnametad vyāpya sthitā jagat | namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ || 5.78-80||

stutā suraiḥ pūrvamabhīṣṭasaṃśrayā- ttathā surendreṇa dineṣu sevitā | karotu sā naḥ śubhaheturīśvarī śubhāni bhadrāṇyabhihantu cāpadaḥ || 5.81||

yā sāmprataṃ coddhatadaityatāpitai- rasmābhirīśā ca surairnamasyate | yā ca smṛtā tatkṣaṇameva hanti naḥ sarvāpado bhaktivinamramūrtibhiḥ || 5.82||

ṛṣiruvāca || 5.83||

evaṃ stavābhiyuktānāṃ devānāṃ tatra pārvatī | snātumabhyāyayau toye jāhnavyā nṛpanandana || 5.84||

sābravīttān surān subhrūrbhavadbhiḥ stūyate'tra kā | śarīrakośataścāsyāḥ samudbhūtābravīcchivā || 5.85||

stotraṃ mamaitatkriyate śumbhadaityanirākṛtaiḥ | devaiḥ sametaiḥ samare niśumbhena parājitaiḥ || 5.86||

śarīrakośādyattasyāḥ pārvatyā niḥsṛtāmbikā | kauśikīti samasteṣu tato lokeṣu gīyate || 5.87||

tasyāṃ vinirgatāyāṃ tu kṛṣṇābhūtsāpi pārvatī | kāliketi samākhyātā himācalakṛtāśrayā || 5.88||

tato'mbikāṃ paraṃ rūpaṃ bibhrāṇāṃ sumanoharam | dadarśa caṇḍo muṇḍaśca bhṛtyau śumbhaniśumbhayoḥ || 5.89||

tābhyāṃ śumbhāya cākhyātā sātīva sumanoharā | kāpyāste strī mahārāja bhāsayantī himācalam || 5.90||

naiva tādṛk kvacidrūpaṃ dṛṣṭaṃ kenaciduttamam | jñāyatāṃ kāpyasau devī gṛhyatāṃ cāsureśvara || 5.91||

strīratnamaticārvaṅgī dyotayantī diśastviṣā | sā tu tiṣṭhati daityendra tāṃ bhavān draṣṭumarhati || 5.92||

yāni ratnāni maṇayo gajāśvādīni vai prabho | trailokye tu samastāni sāmprataṃ bhānti te gṛhe || 5.93||

airāvataḥ samānīto gajaratnaṃ purandarāt | pārijātataruścāyaṃ tathaivoccaiḥśravā hayaḥ || 5.94||

vimānaṃ haṃsasaṃyuktametattiṣṭhati te'ṅgaṇe | ratnabhūtamihānītaṃ yadāsīdvedhaso'dbhutam || 5.95||

nidhireṣa mahāpadmaḥ samānīto dhaneśvarāt | kiñjalkinīṃ dadau cābdhirmālāmamlānapaṅkajām || 5.96||

chatraṃ te vāruṇaṃ gehe kāñcanasrāvi tiṣṭhati | tathāyaṃ syandanavaro yaḥ purāsītprajāpateḥ || 5.97||

mṛtyorutkrāntidā nāma śaktirīśa tvayā hṛtā | pāśaḥ salilarājasya bhrātustava parigrahe || 5.98||

niśumbhasyābdhijātāśca samastā ratnajātayaḥ | vahnirapi dadau tubhyamagniśauce ca vāsasī || 5.99||

evaṃ daityendra ratnāni samastānyāhṛtāni te | strīratnameṣā kalyāṇī tvayā kasmānna gṛhyate || 5.100||

ṛṣiruvāca || 5.101||

niśamyeti vacaḥ śumbhaḥ sa tadā caṇḍamuṇḍayoḥ | preṣayāmāsa sugrīvaṃ dūtaṃ devyā mahāsuram || 5.102||

iti ceti ca vaktavyā sā gatvā vacanānmama | yathā cābhyeti samprītyā tathā kāryaṃ tvayā laghu || 5.103||

sa tatra gatvā yatrāste śailoddeśe'tiśobhane | tāṃ ca devīṃ tataḥ prāha ślakṣṇaṃ madhurayā girā || 5.104||

dūta uvāca || 5.105||

devi daityeśvaraḥ śumbhastrailokye parameśvaraḥ | dūto'haṃ preṣitastena tvatsakāśamihāgataḥ || 5.106||

avyāhatājñaḥ sarvāsu yaḥ sadā devayoniṣu | nirjitākhiladaityāriḥ sa yadāha śaृṇuṣva tat || 5.107||

mama trailokyamakhilaṃ mama devā vaśānugāḥ | yajñabhāgānahaṃ sarvānupāśnāmi pṛthak pṛthak || 5.108||

trailokye vararatnāni mama vaśyānyaśeṣataḥ | tathaiva gajaratnaṃ ca hṛtaṃ devendravāhanam || 5.109||

kṣīrodamathanodbhūtamaśvaratnaṃ mamāmaraiḥ | uccaiḥśravasasaṃjñaṃ tatpraṇipatya samarpitam || 5.110||

yāni cānyāni deveṣu gandharveṣūrageṣu ca | ratnabhūtāni bhūtāni tāni mayyeva śobhane || 5.111||

strīratnabhūtāṃ tvāṃ devi loke manyāmahe vayam | sā tvamasmānupāgaccha yato ratnabhujo vayam || 5.112||

māṃ vā mamānujaṃ vāpi niśumbhamuruvikramam | bhaja tvaṃ cañcalāpāṅgi ratnabhūtāsi vai yataḥ || 5.113||

paramaiśvaryamatulaṃ prāpsyase matparigrahāt | etadbuddhyā samālocya matparigrahatāṃ vraja || 5.114||

ṛṣiruvāca || 5.115||

ityuktā sā tadā devī gambhīrāntaḥsmitā jagau | durgā bhagavatī bhadrā yayedaṃ dhāryate jagat || 5.116||

devyuvāca || 5.117||

satyamuktaṃ tvayā nātra mithyā kiñcittvayoditam | trailokyādhipatiḥ śumbho niśumbhaścāpi tādṛśaḥ || 5.118||

kiṃ tvatra yatpratijñātaṃ mithyā tatkriyate katham | śrūyatāmalpabuddhitvātpratijñā yā kṛtā purā || 5.119||

yo māṃ jayati saṅgrāme yo me darpaṃ vyapohati | yo me pratibalo loke sa me bhartā bhaviṣyati || 5.120||

tadāgacchatu śumbho'tra niśumbho vā mahābalaḥ | māṃ jitvā kiṃ cireṇātra pāṇiṃ gṛhṇātu me laghu || 5.121||

dūta uvāca || 5.122||

avaliptāsi maivaṃ tvaṃ devi brūhi mamāgrataḥ | trailokye kaḥ pumāṃstiṣṭhedagre śumbhaniśumbhayoḥ || 5.123||

anyeṣāmapi daityānāṃ sarve devā na vai yudhi | tiṣṭhanti sammukhe devi kiṃ punaḥ strī tvamekikā || 5.124||

indrādyāḥ sakalā devāstasthuryeṣāṃ na saṃyuge | śumbhādīnāṃ kathaṃ teṣāṃ strī prayāsyasi sammukham || 5.125||

sā tvaṃ gaccha mayaivoktā pārśvaṃ śumbhaniśumbhayoḥ | keśākarṣaṇanirdhūtagauravā mā gamiṣyasi || 5.126||

devyuvāca || 5.127||

evametad balī śumbho niśumbhaścāpitādṛśaḥ | kiṃ karomi pratijñā me yadanālocitā purā || 5.128||

sa tvaṃ gaccha mayoktaṃ te yadetatsarvamādṛtaḥ | tadācakṣvāsurendrāya sa ca yuktaṃ karotu yat || 5.129||

uvāca 9, tripānmantrāḥ 66, ślokāḥ 54, evamāditaḥ || 388||