Skip to content
वेद पथ वैदिक ज्ञान का पथ

श्रीनारायणकवचम्

साझा करें

न्यास 4

oṃ śrīgaṇeśāya namaḥ | oṃ namo nārāyaṇāya |

aṅganyāsaḥ - oṃ oṃ namaḥ pādayoḥ | oṃ naṃ namaḥ jānunoḥ | oṃ moṃ namaḥ ūrvoḥ | oṃ nāṃ namaḥ udare | oṃ rāṃ namaḥ hṛdi | oṃ yaṃ namaḥ urasi | oṃ ṇāṃ namaḥ mukhe | oṃ yaṃ namaḥ śirasi ||

karanyāsaḥ - oṃ oṃ namaḥ dakṣiṇatarjanyām | oṃ naṃ namaḥ dakṣiṇamadhyamāyām | oṃ moṃ namaḥ dakṣiṇānāmikāyām | oṃ bhaṃ namaḥ dakṣiṇakaniṣṭhikāyām | oṃ gaṃ namaḥ vāmakaniṣṭhikāyām | oṃ vaṃ namaḥ vāmānāmikāyām | oṃ teṃ namaḥ vāmamadhyamāyām | oṃ vāṃ namaḥ vāmatarjanyām | oṃ suṃ namaḥ dakṣiṇāṃguṣṭhordhvaparvaṇi | oṃ deṃ namaḥ dakṣiṇāṃguṣṭhāya parvaṇi | oṃ vāṃ namaḥ vāmāṃguṣṭhordhvaparvaṇi | oṃ yaṃ namaḥ vāmāṃguṣṭhāya parvaṇi ||

viṣṇuṣaḍakṣaranyāsaḥ - oṃ oṃ namaḥ hṛdaye | oṃ viṃ namaḥ mūrdhani | oṃ ṣaṃ namaḥ bhruvormadhye | oṃ ṇaṃ namaḥ śikhāyām | oṃ veṃ namaḥ netrayoḥ | oṃ naṃ namaḥ sarvasandhiṣu | oṃ maḥ astrāya phaṭ prācyām | oṃ maḥ astrāya phaṭ āgneyām | oṃ maḥ astrāya phaṭ dakṣiṇasyām | oṃ maḥ astrāya phaṭ nairṛtye | oṃ maḥ astrāya phaṭ pratīcyām | oṃ maḥ astrāya phaṭ vāyavye | oṃ maḥ astrāya phaṭ udīcyām | oṃ maḥ astrāya phaṭ aiśānyām | oṃ maḥ astrāya phaṭ ūrdhvāyām | oṃ maḥ astrāya phaṭ adharāyām ||

कवच 42

atha śrīnārāyaṇakavacam | rājovāca | yayā guptaḥ sahasrākṣaḥ savāhānripusainikān | krīḍanniva vinirjitya trilokyā bubhuje śriyam || 1||

bhagavaṃstanmamākhyāhi varma nārāyaṇātmakam | yathā''tatāyinaḥ śatrūn yena gupto'jayanmṛdhe || 2||

śrīśuka uvāca | vṛtaḥ purohitastvāṣṭro mahendrāyānupṛcchate | nārāyaṇākhyaṃ varmāha tadihaikamanāḥ śaृṇu || 3||

viśvarūpa uvāca | dhautāṅghripāṇirācamya sapavitra udaṅmukhaḥ | kṛtasvāṅgakaranyāso mantrābhyāṃ vāgyataḥ śuciḥ || 4||

nārāyaṇamayaṃ varma sannahyedbhaya āgate | pādayorjānunorūrvorudare hṛdyathorasi || 5||

mukhe śirasyānupūrvyādoṅkārādīni vinyaset | oṃ namo nārāyaṇāyeti viparyayamathāpi vā || 6||

karanyāsaṃ tataḥ kuryāddvādaśākṣaravidyayā | praṇavādiyakārāntamaṅgulyaṅguṣṭhaparvasu || 7||

nyaseddhṛdaya oṅkāraṃ vikāramanu mūrdhani | ṣakāraṃ tu bhruvormadhye ṇakāraṃ śikhayā diśet || 8||

vekāraṃ netrayoryuñjyānnakāraṃ sarvasandhiṣu | makāramastramuddiśya mantramūrtirbhavedbudhaḥ || 9||

savisargaṃ phaḍantaṃ tat sarvadikṣu vinirdiśet | oṃ viṣṇave nama iti || 10||

ātmānaṃ paramaṃ dhyāyeddhyeyaṃ ṣaṭśaktibhiryutam | vidyātejastapomūrtimimaṃ mantramudāharet || 11||

oṃ harirvidadhyānmama sarvarakṣāṃ nyastāṅghripadmaḥ patagendrapṛṣṭhe | darāricarmāsigadeṣucāpa- pāśāndadhāno'ṣṭaguṇo'ṣṭabāhuḥ || 12||

jaleṣu māṃ rakṣatu matsyamūrti- ryādogaṇebhyo varuṇasya pāśāt | sthaleṣu māyāvaṭuvāmano'vyāt trivikramaḥ khe'vatu viśvarūpaḥ || 13||

durgeṣvaṭavyājimukhādiṣu prabhuḥ pāyānnṛsiṃho'surayūthapāriḥ | vimuñcato yasya mahāṭṭahāsaṃ diśo vinedurnyapataṃśca garbhāḥ || 14||

rakṣatvasau mādhvani yajñakalpaḥ svadaṃṣṭrayonnītadharo varāhaḥ | rāmo'drikūṭeṣvatha vipravāse salakṣmaṇo'vyādbharatāgrajo'smān || 15||

māmugradharmādakhilātpramādā- nnārāyaṇaḥ pātu naraśca hāsāt | dattastvayogādatha yoganāthaḥ pāyādguṇeśaḥ kapilaḥ karmabandhāt || 16||

sanatkumāro'vatu kāmadevā- ddhayaśīrṣā māṃ pathi devahelanāt | devarṣivaryaḥ puruṣārcanāntarāt kūrmo harirmāṃ nirayādaśeṣāt || 17||

dhanvantarirbhagavānpātvapathyā- ddvandvādbhayādṛṣabho nirjitātmā | yajñaśca lokādavatāñjjanāntā- dbalo gaṇātkrodhavaśādahīndraḥ || 18||

dvaipāyano bhagavānaprabodhā- dbuddhastu pākhaṇḍagaṇapramādāt | kalkiḥ kaleḥ kālamalātprapātu dharmāvanāyorukṛtāvatāraḥ || 19||

māṃ keśavo gadayā prātaravyā- dgovinda āsaṅgavamāttaveṇuḥ | nārāyaṇaḥ prāhṇa udāttaśakti- rmadhyandine viṣṇurarīndrapāṇiḥ || 20||

devo'parāhne madhuhogradhanvā sāyaṃ tridhāmāvatu mādhavo mām | doṣe hṛṣīkeśa utārdharātre niśītha eko'vatu padmanābhaḥ || 21||

śrīvatsadhāmāpararātra īśaḥ pratyūṣa īśo'sidharo janārdanaḥ | dāmodaro'vyādanusandhyaṃ prabhāte viśveśvaro bhagavān kālamūrtiḥ || 22||

cakraṃ yugāntānalatigmanemi bhramatsamantādbhagavatprayuktam | dandagdhi dandagdhyarisainyamāśu kakṣaṃ yathā vātasakho hutāśaḥ || 23||

gade'śanisparśanavisphuliṅge niṣpiṇḍhi niṣpiṇḍhyajitapriyāsi | kūṣmāṇḍavaināyakayakṣarakṣo- bhūtagrahāṃścūrṇaya cūrṇayārīn || 24||

tvaṃ yātudhānapramathapretamātṛ- piśācavipragrahaghoradṛṣṭīn | darendra vidrāvaya kṛṣṇapūrito bhīmasvano'rerhṛdayāni kampayan || 25||

tvaṃ tigmadhārāsivarārisainya- mīśaprayukto mama chindhi chindhi | cakṣūṃṣi carmañchatacandra chādaya dviṣāmaghonāṃ hara pāpacakṣuṣām || 26||

yanno bhayaṃ grahebhyo'bhūtketubhyo nṛbhya eva ca | sarīsṛpebhyo daṃṣṭribhyo bhūtebhyoṃ'hobhya eva ca || 27||

sarvāṇyetāni bhagavannāmarūpāstrakīrtanāt | prayāntu saṅkṣayaṃ sadyo ye naḥ śreyaḥpratīpakāḥ || 28||

garuḍo bhagavān stotrastobhaśchandomayaḥ prabhuḥ | rakṣatvaśeṣakṛcchrebhyo viṣvaksenaḥ svanāmabhiḥ || 29 ||

sarvāpadbhyo harernāmarūpayānāyudhāni naḥ | buddhīndriyamanaḥprāṇānpāntu pārṣadabhūṣaṇāḥ || 30||

yathā hi bhagavāneva vastutaḥ sadasacca yat | satyenānena naḥ sarve yāntu nāśamupadravāḥ || 31||

yathaikātmyānubhāvānāṃ vikalparahitaḥ svayam | bhūṣaṇāyudhaliṅgākhyā dhatte śaktīḥ svamāyayā || 32||

tenaiva satyamānena sarvajño bhagavān hariḥ | pātu sarvaiḥ svarūpairnaḥ sadā sarvatra sarvagaḥ || 33||

vidikṣu dikṣūrdhvamadhaḥ samantā- dantarbahirbhagavānnārasiṃhaḥ | prahāpayam̐lokabhayaṃ svanena svatejasā grastasamastatejāḥ || 34||

maghavannidamākhyātaṃ varma nārāyaṇātmakam | vijeṣyasyañjasā yena daṃśito'surayūthapān || 35||

etaddhārayamāṇastu yaṃ yaṃ paśyati cakṣuṣā | padā vā saṃspṛśetsadyaḥ sādhvasātsa vimucyate || 36||

na kutaścidbhayaṃ tasya vidyāṃ dhārayato bhavet | rājadasyugrahādibhyo vyāghrādibhyaśca karhicit || 37||

imāṃ vidyāṃ purā kaścitkauśiko dhārayan dvijaḥ | yogadhāraṇayā svāṅgaṃ jahau sa marudhanvani || 38||

tasyopari vimānena gandharvapatirekadā | yayau citrarathaḥ strībhirvṛto yatra dvijakṣayaḥ || 39 ||

gaganānnyapatatsadyaḥ savimāno hyavākśirāḥ | sa vālakhilyavacanādasthīnyādāya vismitaḥ | prāsya prācīsarasvatyāṃ snātvā dhāma svamanvagāt || 40||

śrīśuka uvāca | ya idaṃ śaृṇuyātkāle yo dhārayati cādṛtaḥ | taṃ namasyanti bhūtāni mucyate sarvato bhayāt || 41||

etāṃ vidyāmadhigato viśvarūpācchatakratuḥ | trailokyalakṣmīṃ bubhuje vinirjitya mṛdhe'surān || 42||

समापन 1

|| iti śrīmadbhāgavatamahāpurāṇe pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhaskandhe nārāyaṇavarmakathanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||

इस पाठ के बारे में

परिचय

श्रीनारायणकवच श्रीमद्भागवत महापुराण (षष्ठ स्कन्ध, अष्टम अध्याय) का प्रसिद्ध रक्षा-कवच है, जिसे त्वष्टा-पुत्र विश्वरूप ने देवराज इन्द्र को उपदेश किया था। इसमें भगवान् नारायण के मत्स्य, वराह, नृसिंह, वामन, राम आदि विविध अवतारों तथा उनके शंख-चक्र-गदा आदि आयुधों का आवाहन कर दिशा, काल एवं अंग-प्रत्यंग की रक्षा की प्रार्थना है। इसी कवच से सुरक्षित होकर इन्द्र ने असुरों को जीतकर त्रैलोक्य-लक्ष्मी का भोग किया।

संस्कृत मूल पाठ प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; अर्थ व्याख्यात्मक हैं।

संदर्भ 2

  • Sanskrit Documents — श्रीनारायणकवचम् — nArAyaNakavacham (भागवत पुराण 6.8), संशोधित ITRANS पाठ

    संस्कृत मूल पाठ इसी प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; प्रारम्भिक न्यास १३-कवचसंग्रह से लिया गया है (मूल भागवत-कवच में न्यास-पद्धति नहीं)। अर्थ व्याख्यात्मक (site sArtha अनुवाद से मिलान)। धार्मिक समीक्षा अपेक्षित।

    लाइसेंस: Verified against sanskritdocuments.org

  • Sanskrit Documents — नारायणकवच सार्थ (meaning) — श्लोकवार संस्कृत–अंग्रेज़ी अर्थ (सार्थ)

    लाइसेंस: Verified against sanskritdocuments.org

अर्थ वेद पथ संपादकीय टीम द्वारा संकलित एवं संपादित हैं, और सामग्री की क्रमशः समीक्षा की जा रही है।

और देखें 22