Skip to content
Ved Path The Path of Vedic Wisdom

Ayodhya Kand — अयोध्याकाण्ड

अयोध्याकाण्ड · दोहा २–१८६

Share

saba bidhi socia para apakārī| nija tanu poṣaka niradaya bhārī||

Sortha २

socanīya sabahi bidhi soī| jo na chāṛi chalu hari jana hoī||

Sortha ३

socanīya nahiṃ kosalarāū| bhuvana cāridasa pragaṭa prabhāū|| bhayau na ahai na aba honihārā| bhūpa bharata jasa pitā tumhārā||

bidhi hari haru surapati disināthā| baranahiṃ saba dasaratha guna gāthā||

Doha १७३

kahahu tāta kehi bhām̐ti kou karihi baṛāī tāsu| rāma lakhana tumha satruhana sarisa suana suci jāsu|| 173||

saba prakāra bhūpati baṛabhāgī| bādi biṣādu karia tehi lāgī|| yahu suni samujhi socu pariharahū| sira dhari rāja rajāyasu karahū||

rām̐ya rājapadu tumha kahum̐ dīnhā| pitā bacanu phura cāhia kīnhā|| taje rāmu jehiṃ bacanahi lāgī| tanu parihareu rāma birahāgī||

nṛpahi bacana priya nahiṃ priya prānā| karahu tāta pitu bacana pravānā|| karahu sīsa dhari bhūpa rajāī| hai tumha kaham̐ saba bhām̐ti bhalāī||

parasurāma pitu agyā rākhī| mārī mātu loka saba sākhī|| tanaya jajātihi jaubanu dayaū| pitu agyām̐ agha ajasu na bhayaū||

Doha १७४

anucita ucita bicāru taji je pālahiṃ pitu baina| te bhājana sukha sujasa ke basahiṃ amarapati aina|| 174||

avasi naresa bacana phura karahū| pālahu prajā soku pariharahū|| surapura nṛpa pāihi paritoṣū| tumha kahum̐ sukṛta sujasu nahiṃ doṣū||

beda bidita saṃmata sabahī kā| jehi pitu dei so pāvai ṭīkā|| karahu rāju pariharahu galānī| mānahu mora bacana hita jānī||

suni sukhu lahaba rāma baidehīṃ| anucita kahaba na paṃḍita kehīṃ|| kausalyādi sakala mahatārīṃ| teu prajā sukha hohiṃ sukhārīṃ||

parama tumhāra rāma kara jānihi| so saba bidhi tumha sana bhala mānihi|| sauṃpehu rāju rāma kai āem̐| sevā karehu saneha suhāem̐||

Doha १७५

kījia gura āyasu avasi kahahiṃ saciva kara jori| raghupati āem̐ ucita jasa tasa taba karaba bahori|| 175||

kausalyā dhari dhīraju kahaī| pūta pathya gura āyasu ahaī||

Sortha १

so ādaria karia hita mānī| tajia biṣādu kāla gati jānī||

bana raghupati surapati naranāhū| tumha ehi bhām̐ti tāta kadarāhū|| parijana prajā saciva saba aṃbā| tumhahī suta saba kaham̐ avalaṃbā||

lakhi bidhi bāma kālu kaṭhināī| dhīraju dharahu mātu bali jāī|| sira dhari gura āyasu anusarahū| prajā pāli parijana dukhu harahū||

gura ke bacana saciva abhinaṃdanu| sune bharata hiya hita janu caṃdanu|| sunī bahori mātu mṛdu bānī| sīla saneha sarala rasa sānī||

Chhand

sānī sarala rasa mātu bānī suni bharatu byākula bhae| locana saroruha stvata sīṃcata biraha ura aṃkura nae||

Sortha

dasā dekhata samaya tehi bisarī sabahi sudhi deha kī| tulasī sarāhata sakala sādara sīveṃ sahaja saneha kī||

Sortha १७६

bharatu kamala kara jori dhīra dhuraṃdhara dhīra dhari| bacana aāamiam̐ janu bori deta ucita uttara sabahi|| 176||

mohi upadesu dīnha gura nīkā| prajā saciva saṃmata sabahī kā|| mātu ucita dhari āyasu dīnhā| avasi sīsa dhari cāhaum̐ kīnhā||

gura pitu mātu svāmi hita bānī| suni mana mudita karia bhali jānī|| ucita ki anucita kiem̐ bicārū| dharamu jāi sira pātaka bhārū||

tumha tau dehu sarala sikha soī| jo ācarata mora bhala hoī|| jadyapi yaha samujhata haum̐ nīkeṃ| tadapi hota paritoṣu na jī keṃ||

aba tumha binaya mori suni lehū| mohi anuharata sikhāvanu dehū|| ūtaru deum̐ chamaba aparādhū| dukhita doṣa guna ganahiṃ na sādhū||

Doha १७७

pitu surapura siya rāmu bana karana kahahu mohi rāju| ehi teṃ jānahu mora hita kai āpana baṛa kāju|| 177||

hita hamāra siyapati sevakāī| so hari līnha mātu kuṭilāī|| maiṃ anumāni dīkha mana māhīṃ| āna upāyam̐ mora hita nāhīṃ||

Sortha २

soka samāju rāju kehi lekheṃ| lakhana rāma siya binu pada dekheṃ|| bādi basana binu bhūṣana bhārū| bādi birati binu brahma bicārū||

saruja sarīra bādi bahu bhogā| binu haribhagati jāyam̐ japa jogā|| jāyam̐ jīva binu deha suhāī| bādi mora sabu binu raghurāī||

jāum̐ rāma pahiṃ āyasu dehū| ekahiṃ ām̐ka mora hita ehū|| mohi nṛpa kari bhala āpana cahahū| sou saneha jaṛatā basa kahahū||

Doha १७८

kaikeī sua kuṭilamati rāma bimukha gatalāja| tumha cāhata sukhu mohabasa mohi se adhama keṃ rāja|| 178||

kahaum̐ sām̐cu saba suni patiāhū| cāhia dharamasīla naranāhū|| mohi rāju haṭhi deihahu jabahīṃ| rasā rasātala jāihi tabahīṃ||

mohi samāna ko pāpa nivāsū| jehi lagi sīya rāma banabāsū|| rāyam̐ rāma kahum̐ kānanu dīnhā| bichurata gamanu amarapura kīnhā||

maiṃ saṭhu saba anaratha kara hetū| baiṭha bāta saba sunaum̐ sacetū|| binu raghubīra biloki abāsū| rahe prāna sahi jaga upahāsū||

rāma punīta biṣaya rasa rūkhe| lolupa bhūmi bhoga ke bhūkhe|| kaham̐ lagi kahauṃ hṛdaya kaṭhināī| nidari kulisu jehiṃ lahī baṛāī||

Doha १७९

kārana teṃ kāraju kaṭhina hoi dosu nahi mora| kulisa asthi teṃ upala teṃ loha karāla kaṭhora|| 179||

kaikeī bhava tanu anurāge| pām̐vara prāna aghāi abhāge|| jauṃ priya biraham̐ prāna priya lāge| dekhaba sunaba bahuta aba āge||

lakhana rāma siya kahum̐ banu dīnhā| paṭhai amarapura pati hita kīnhā|| līnha bidhavapana apajasu āpū| dīnheu prajahi soku saṃtāpū||

mohi dīnha sukhu sujasu surājū| kīnha kaikeīṃ saba kara kājū|| ehi teṃ mora kāha aba nīkā| tehi para dena kahahu tumha ṭīkā||

kaikaī jaṭhara janami jaga māhīṃ| yaha mohi kaham̐ kachu anucita nāhīṃ|| mori bāta saba bidhihiṃ banāī| prajā pām̐ca kata karahu sahāī||

Doha १८०

graha grahīta puni bāta basa tehi puni bīchī māra| tehi piāia bārunī kahahu kāha upacāra|| 180||

kaikai suana jogu jaga joī| catura biraṃci dīnha mohi soī|| dasaratha tanaya rāma laghu bhāī| dīnhi mohi bidhi bādi baṛāī||

tumha saba kahahu kaṛhāvana ṭīkā| rāya rajāyasu saba kaham̐ nīkā|| utaru deum̐ kehi bidhi kehi kehī| kahahu sukhena jathā ruci jehī||

mohi kumātu sameta bihāī| kahahu kahihi ke kīnha bhalāī|| mo binu ko sacarācara māhīṃ| jehi siya rāmu prānapriya nāhīṃ||

parama hāni saba kaham̐ baṛa lāhū| adinu mora nahi dūṣana kāhū|| saṃsaya sīla prema basa ahahū| sabui ucita saba jo kachu kahahū||

Doha २८१

rāma mātu suṭhi saralacita mo para premu biseṣi| kahai subhāya saneha basa mori dīnatā dekhi|| 281||

gura bibeka sāgara jagu jānā| jinhahi bisva kara badara samānā|| mo kaham̐ tilaka sāja saja soū| bhaem̐ bidhi bimukha bimukha sabu koū||

parihari rāmu sīya jaga māhīṃ| kou na kahihi mora mata nāhīṃ||

Sortha २

so maiṃ sunaba sahaba sukhu mānī| aṃtahum̐ kīca tahām̐ jaham̐ pānī||

ḍaru na mohi jaga kahihi ki pocū| paralokahu kara nāhina socū|| ekai ura basa dusaha davārī| mohi lagi bhe siya rāmu dukhārī||

jīvana lāhu lakhana bhala pāvā| sabu taji rāma carana manu lāvā|| mora janama raghubara bana lāgī| jhūṭha kāha pachitāum̐ abhāgī||

Doha १८२

āpani dāruna dīnatā kahaum̐ sabahi siru nāi| dekheṃ binu raghunātha pada jiya kai jarani na jāi|| 182||

āna upāu mohi nahi sūjhā| ko jiya kai raghubara binu būjhā|| ekahiṃ ām̐ka ihai mana māhīṃ| prātakāla calihaum̐ prabhu pāhīṃ||

jadyapi maiṃ anabhala aparādhī| bhai mohi kārana sakala upādhī|| tadapi sarana sanamukha mohi dekhī| chami saba karihahiṃ kṛpā biseṣī||

sīla sakuca suṭhi sarala subhāū| kṛpā saneha sadana raghurāū|| arihuka anabhala kīnha na rāmā| maiṃ sisu sevaka jadyapi bāmā||

tumha pai pām̐ca mora bhala mānī| āyasu āsiṣa dehu subānī|| jehiṃ suni binaya mohi janu jānī| āvahiṃ bahuri rāmu rajadhānī||

Doha १८३

jadyapi janamu kumātu teṃ maiṃ saṭhu sadā sadosa| āpana jāni na tyāgihahiṃ mohi raghubīra bharosa|| 183||

bharata bacana saba kaham̐ priya lāge| rāma saneha sudhām̐ janu pāge|| loga biyoga biṣama biṣa dāge| maṃtra sabīja sunata janu jāge||

mātu saciva gura pura nara nārī| sakala saneham̐ bikala bhae bhārī|| bharatahi kahahi sarāhi sarāhī| rāma prema mūrati tanu āhī||

tāta bharata asa kāhe na kahahū| prāna samāna rāma priya ahahū|| jo pāvam̐ru apanī jaṛatāī| tumhahi sugāi mātu kuṭilāī||

Sortha ४

so saṭhu koṭika puruṣa sametā| basihi kalapa sata naraka niketā|| ahi agha avaguna nahi mani gahaī| harai garala dukha dārida dahaī||

Doha

avasi calia bana rāmu jaham̐ bharata maṃtru bhala kīnha|

Sortha १८४

soka siṃdhu būṛata sabahi tumha avalaṃbanu dīnha|| 184||

bhā saba keṃ mana modu na thorā| janu ghana dhuni suni cātaka morā|| calata prāta lakhi niranau nīke| bharatu prānapriya bhe sabahī ke||

munihi baṃdi bharatahi siru nāī| cale sakala ghara bidā karāī|| dhanya bharata jīvanu jaga māhīṃ| sīlu sanehu sarāhata jāhīṃ||

kahahi parasapara bhā baṛa kājū| sakala calai kara sājahiṃ sājū|| jehi rākhahiṃ rahu ghara rakhavārī| so jānai janu garadani mārī||

kou kaha rahana kahia nahiṃ kāhū| ko na cahai jaga jīvana lāhū||

Doha १८५

jarau so saṃpati sadana sukhu suhada mātu pitu bhāi| sanamukha hota jo rāma pada karai na sahasa sahāi|| 185||

ghara ghara sājahiṃ bāhana nānā| haraṣu hṛdayam̐ parabhāta payānā|| bharata jāi ghara kīnha bicārū| nagaru bāji gaja bhavana bham̐ḍārū||

saṃpati saba raghupati kai āhī| jau binu jatana calauṃ taji tāhī|| tau parināma na mori bhalāī| pāpa siromani sāim̐ dohāī||

karai svāmi hita sevaku soī| dūṣana koṭi dei kina koī|| asa bicāri suci sevaka bole| je sapanehum̐ nija dharama na ḍole||

kahi sabu maramu dharamu bhala bhāṣā| jo jehi lāyaka so tehiṃ rākhā|| kari sabu jatanu rākhi rakhavāre| rāma mātu pahiṃ bharatu sidhāre||

Doha १८६

ārata jananī jāni saba bharata saneha sujāna| kaheu banāvana pālakīṃ sajana sukhāsana jāna||