तुकाराम गाथा — अभंग 4201–4500

शेअर करा

संसार करिती मोठएा महत्वानें । दिसे लोका उणें न कळे त्या ॥1॥ पवित्रपण आपुलें घरच्यासी च दिसे । बाहेर उदास निंदिताती ॥ध्रु.॥ आपणा कळेना आपले अवगुण । पुढिलाचे दोषगुण वाखाणिती ॥2॥ विषयाचे ध्यासें जग बांधियेलें । ह्मणोनि लागले जन्ममृत्यु ॥3॥ तुका ह्मणे माझें संचित चि असें । देवाजीचें पिसे सहजगुण ॥4॥

saṃsāra karitī moṭhaeा mahatvāneṃ | dise lokā uṇeṃ na kaḷe tyā ||1|| pavitrapaṇa āpuleṃ gharacyāsī ca dise | bāhera udāsa niṃditātī ||dhru.|| āpaṇā kaḷenā āpale avaguṇa | puḍhilāce doṣaguṇa vākhāṇitī ||2|| viṣayāce dhyāseṃ jaga bāṃdhiyeleṃ | hmaṇoni lāgale janmamṛtyu ||3|| tukā hmaṇe mājheṃ saṃcita ci aseṃ | devājīceṃ pise sahajaguṇa ||4||

गव्हाराचें ज्ञान अवघा रजोगुण । सुखवासी होऊन विषय भोगी ॥1॥ त्यासी ज्ञानउपदेश केला । संगेंविण त्याला राहावेना ॥2॥ तुका ह्मणे संग उत्तम असावा । याविण उपावा काय सांगों ॥3॥

gavhārāceṃ jñāna avaghā rajoguṇa | sukhavāsī hoūna viṣaya bhogī ||1|| tyāsī jñānaupadeśa kelā | saṃgeṃviṇa tyālā rāhāvenā ||2|| tukā hmaṇe saṃga uttama asāvā | yāviṇa upāvā kāya sāṃgoṃ ||3||

भाग्यालागी लांचावले । देवधर्म ते राहिले ॥1॥ कथे जातां अळसे मन । प्रपंचाचें मोटें ज्ञान ॥ध्रु.॥ अखंडप्रीति जाया । नेणे भजनाच्या ठाया ॥2॥ कथाकीर्त्तन धनाचें । सर्वकाळ विषयीं नाचे ॥3॥ तुका ह्मणे पंढरिराया । ऐसे जन्मविले वांयां॥4॥

bhāgyālāgī lāṃcāvale | devadharma te rāhile ||1|| kathe jātāṃ aḷase mana | prapaṃcāceṃ moṭeṃ jñāna ||dhru.|| akhaṃḍaprīti jāyā | neṇe bhajanācyā ṭhāyā ||2|| kathākīrttana dhanāceṃ | sarvakāḷa viṣayīṃ nāce ||3|| tukā hmaṇe paṃḍharirāyā | aise janmavile vāṃyāṃ||4||

पतिव्रतेची कीर्ती वाखाणितां । सिंदळइऩच्या माथां तिडिक उठे ॥2॥ आमुचें तें आहे सहज बोलणें । नाहीं विचारून केलें कोणीं ॥ध्रु.॥ अंगें उणें त्याच्या बैसे टाळक्यांत । तेणें ठिणग्या बहुत गाळीतसे ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी काय करणें त्यासी । ढका खवंदासी लागतसे ॥3॥

pativratecī kīrtī vākhāṇitāṃ | siṃdaḷaiऩcyā māthāṃ tiḍika uṭhe ||2|| āmuceṃ teṃ āhe sahaja bolaṇeṃ | nāhīṃ vicārūna keleṃ koṇīṃ ||dhru.|| aṃgeṃ uṇeṃ tyācyā baise ṭāḷakyāṃta | teṇeṃ ṭhiṇagyā bahuta gāḷītase ||2|| tukā hmaṇe āhmī kāya karaṇeṃ tyāsī | ḍhakā khavaṃdāsī lāgatase ||3||

आहे ऐसा देव वदवावी वाणी । नाहीं ऐसा मनीं अनुभवावा ॥1॥ आवडी आवडी किळवराकिळवरी । वरिली अंतरी ताळी पडे ॥ध्रु.॥ अपूर्व दर्शन मातेपुत्रा भेटी । रडूं मागे तुटी हर्षयोगें ॥2॥ तुका ह्मणे एकें कळतें दुसरें । बरियानें बरें आहाचाचें आहाच ॥3॥

āhe aisā deva vadavāvī vāṇī | nāhīṃ aisā manīṃ anubhavāvā ||1|| āvaḍī āvaḍī kiḷavarākiḷavarī | varilī aṃtarī tāḷī paḍe ||dhru.|| apūrva darśana māteputrā bheṭī | raḍūṃ māge tuṭī harṣayogeṃ ||2|| tukā hmaṇe ekeṃ kaḷateṃ dusareṃ | bariyāneṃ bareṃ āhācāceṃ āhāca ||3||

हे चि माझे चित्तीं । राहो भावप्रीति । विठ्ठल सुषुप्ती। जागृति स्वप्नासी ॥1॥ आणिक नाहीं तुज मागणें । राज्यचाड संपित्त धन । जिव्हे सुख तेणें । घेतां देहीं नाम तुझें॥ध्रु॥ तुझें रूप सर्वाठायीं । देखें ऐसें प्रेम देइप । न ठेवावा ठायीं । अनुभव चित्ताचा ॥2॥ जन्ममरणाचा बाध । समुळूनि तुटे कंद । लागो हा चि छंद। हरि गोविंद वाचेसी ॥3॥ काय पालटे दरुषणें । अवघें कोंदाटे चैतन्य । जीवशिवा खंडण । होय ते रे चिंतितां ॥4॥ तुका ह्मणे या चि भावें । आह्मीं धालों तुझ्या नामें । सुखें होत जन्म । भलते याती भलतैसीं ॥5॥

he ci mājhe cittīṃ | rāho bhāvaprīti | viṭhṭhala suṣuptī| jāgṛti svapnāsī ||1|| āṇika nāhīṃ tuja māgaṇeṃ | rājyacāḍa saṃpitta dhana | jivhe sukha teṇeṃ | ghetāṃ dehīṃ nāma tujheṃ||dhru|| tujheṃ rūpa sarvāṭhāyīṃ | dekheṃ aiseṃ prema deipa | na ṭhevāvā ṭhāyīṃ | anubhava cittācā ||2|| janmamaraṇācā bādha | samuḷūni tuṭe kaṃda | lāgo hā ci chaṃda| hari goviṃda vācesī ||3|| kāya pālaṭe daruṣaṇeṃ | avagheṃ koṃdāṭe caitanya | jīvaśivā khaṃḍaṇa | hoya te re ciṃtitāṃ ||4|| tukā hmaṇe yā ci bhāveṃ | āhmīṃ dhāloṃ tujhyā nāmeṃ | sukheṃ hota janma | bhalate yātī bhalataisīṃ ||5||

मौन कां धरिलें विश्वाच्या जीवना । उत्तर वचना देइप माझ्या ॥1॥ तूं माझें संचित तूं चि पूर्वपुण्य । तूं माझें प्राचीन पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ तूं माझें सत्कर्म तूं माझा स्वधर्म । तूं चि नित्यनेम नारायणा ॥2॥ कृपावचनाची वाट पाहातसें । करुणा वोरसें बोल कांहीं ॥3॥ तुका म्हणे प्रेमळाच्या प्रियोत्तमा । बोल सर्वोत्तमा मजसवें ॥4॥

mauna kāṃ dharileṃ viśvācyā jīvanā | uttara vacanā deipa mājhyā ||1|| tūṃ mājheṃ saṃcita tūṃ ci pūrvapuṇya | tūṃ mājheṃ prācīna pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| tūṃ mājheṃ satkarma tūṃ mājhā svadharma | tūṃ ci nityanema nārāyaṇā ||2|| kṛpāvacanācī vāṭa pāhātaseṃ | karuṇā voraseṃ bola kāṃhīṃ ||3|| tukā mhaṇe premaḷācyā priyottamā | bola sarvottamā majasaveṃ ||4||

काय करूं आतां धरुनियां भीड । निःशंक हें तोंड वाजविलें ॥1॥ नव्हे जगीं कोणी मुकियाचा जाण । सार्थक लाजोनी नव्हे हित ॥ध्रु.॥ आलें तें उत्तर बोलें स्वामीसवें । धीट नीट जीवें होऊनियां ॥2॥ तुका ह्मणे मना समर्थासीं गांठी । घालावी हे मांडी थापटूनि ॥3॥

kāya karūṃ ātāṃ dharuniyāṃ bhīḍa | niḥśaṃka heṃ toṃḍa vājavileṃ ||1|| navhe jagīṃ koṇī mukiyācā jāṇa | sārthaka lājonī navhe hita ||dhru.|| āleṃ teṃ uttara boleṃ svāmīsaveṃ | dhīṭa nīṭa jīveṃ hoūniyāṃ ||2|| tukā hmaṇe manā samarthāsīṃ gāṃṭhī | ghālāvī he māṃḍī thāpaṭūni ||3||

माझिया तो जीवें घेतला हा सोस । पाहें तुझी वास भेटावया ॥1॥ मातेविण बाळ न मनी आणिका । सर्वकाळ धोका स्तनपाना ॥ध्रु.॥ वोसंगा निघाल्या वांचूनि न राहे । त्याचें आर्त माय पुरवीते ॥2॥ तुका म्हणे माते भक्तां तूं कृपाळ । गिळियेले जाळ वनांतरीं ॥3॥

mājhiyā to jīveṃ ghetalā hā sosa | pāheṃ tujhī vāsa bheṭāvayā ||1|| māteviṇa bāḷa na manī āṇikā | sarvakāḷa dhokā stanapānā ||dhru.|| vosaṃgā nighālyā vāṃcūni na rāhe | tyāceṃ ārta māya puravīte ||2|| tukā mhaṇe māte bhaktāṃ tūṃ kṛpāḷa | giḷiyele jāḷa vanāṃtarīṃ ||3||

ते काय पवाडे नाहीं म्यां ऐकिले । गोपाळ रिक्षले वनांतरीं ॥1॥ मावेचा वोणवा होऊनि राक्षस । लागला वनास चहूंकडे ॥ध्रु.॥ गगनासी ज्वाळा लागती तुंबळ । गोधनें गोपाळ वेडावलीं ॥2॥ तुका ह्मणे तेथें पळावया वाट । नाहीं वा निपट ऐसें जालें ॥3॥

te kāya pavāḍe nāhīṃ myāṃ aikile | gopāḷa rikṣale vanāṃtarīṃ ||1|| māvecā voṇavā hoūni rākṣasa | lāgalā vanāsa cahūṃkaḍe ||dhru.|| gaganāsī jvāḷā lāgatī tuṃbaḷa | godhaneṃ gopāḷa veḍāvalīṃ ||2|| tukā hmaṇe tetheṃ paḷāvayā vāṭa | nāhīṃ vā nipaṭa aiseṃ jāleṃ ||3||

धडकला अिग्न आह्या येती वरी । गोपाळ श्रीहरी विनविती ॥1॥ अरे कृष्णा काय विचार करावा । आला रे वोणवा जळों आतां ॥ध्रु.॥ अरे कृष्णा तुझें नाम बिळवंत । होय कृपावंत राख आतां ॥2॥ तुका ह्मणे अरे कृष्णा नारायणा । गोपाळ करुणा भाकितिले ॥3॥

dhaḍakalā aिgna āhyā yetī varī | gopāḷa śrīharī vinavitī ||1|| are kṛṣṇā kāya vicāra karāvā | ālā re voṇavā jaḷoṃ ātāṃ ||dhru.|| are kṛṣṇā tujheṃ nāma biḷavaṃta | hoya kṛpāvaṃta rākha ātāṃ ||2|| tukā hmaṇe are kṛṣṇā nārāyaṇā | gopāḷa karuṇā bhākitile ||3||

अरे कृष्णा आह्मी तुझे निज गडी । नवनीत आवडी देत होतों ॥1॥ अरे कृष्णा आतां राखेंराखें कैसें तरीं । संकटाभीतरीं पडियेलों ॥ध्रु.॥ वरुषला इंद्र जेव्हां शिळाधारीं । गोवर्धन गिरी उचलिला ॥2॥ तुका ह्मणे तुझे पवाडे गोपाळ । वणिऩती सकळ नारायणा ॥3॥

are kṛṣṇā āhmī tujhe nija gaḍī | navanīta āvaḍī deta hotoṃ ||1|| are kṛṣṇā ātāṃ rākheṃrākheṃ kaiseṃ tarīṃ | saṃkaṭābhītarīṃ paḍiyeloṃ ||dhru.|| varuṣalā iṃdra jevhāṃ śiḷādhārīṃ | govardhana girī ucalilā ||2|| tukā hmaṇe tujhe pavāḍe gopāḷa | vaṇiऩtī sakaḷa nārāyaṇā ||3||

अरे कृष्णा तुवां काळया नाथिला । दाढे रगडिला रिठासुर ॥1॥ अरे कृष्णा तुवां पुतना शोषिली । दुर्बुद्धि कळली अंतरींची ॥ध्रु.॥ गोपाळ करुणा ऐसी नानापरी । भाकिती श्रीहरी तुजपुढें ॥2॥ तुझें नाम कामधेनु करुणेची । तुका ह्मणे त्यांची आली कृपा ॥3॥

are kṛṣṇā tuvāṃ kāḷayā nāthilā | dāḍhe ragaḍilā riṭhāsura ||1|| are kṛṣṇā tuvāṃ putanā śoṣilī | durbuddhi kaḷalī aṃtarīṃcī ||dhru.|| gopāḷa karuṇā aisī nānāparī | bhākitī śrīharī tujapuḍheṃ ||2|| tujheṃ nāma kāmadhenu karuṇecī | tukā hmaṇe tyāṃcī ālī kṛpā ||3||

चहुंकडूनियां येती ते कलोळ । सभोंवते जाळ जविळ आले ॥1॥ सकुमार मूतिऩ श्रीकृष्ण धाकुटी । घोंगडी आणि काठी खांद्यावरि ॥ध्रु.॥ लहान लेंकरूं होत ते सगुण । विक्राळ वदन पसरिलें ॥2॥ चाभाड तें एक गगनीं लागलें । एक तें ठेविलें भूमीवरि ॥3॥ तये वेळे अवघे गोपाळ ही भ्याले । तुकें ही लपालें भेऊनियां ॥4॥

cahuṃkaḍūniyāṃ yetī te kaloḷa | sabhoṃvate jāḷa javiḷa āle ||1|| sakumāra mūtiऩ śrīkṛṣṇa dhākuṭī | ghoṃgaḍī āṇi kāṭhī khāṃdyāvari ||dhru.|| lahāna leṃkarūṃ hota te saguṇa | vikrāḷa vadana pasarileṃ ||2|| cābhāḍa teṃ eka gaganīṃ lāgaleṃ | eka teṃ ṭhevileṃ bhūmīvari ||3|| taye veḷe avaghe gopāḷa hī bhyāle | tukeṃ hī lapāleṃ bheūniyāṃ ||4||

श्रीमुख वोणवा गिळीत चालिलें । भ्यासुर वासिलें वदनांबुज ॥1॥ विक्राळ त्या दाढा भ्यानें पाहावेना । धाउनी रसना ज्वाळ गिळी ॥ध्रु.॥ जिव्हा लांब धांवे गोळा करी ज्वाळ । मोटें मुखकमळ त्यांत घाली ॥ 2॥ तुका ह्मणे अवघा वोणवा गीिळला। आनंद जाहाला गोपाळांसी ॥3॥

śrīmukha voṇavā giḷīta cālileṃ | bhyāsura vāsileṃ vadanāṃbuja ||1|| vikrāḷa tyā dāḍhā bhyāneṃ pāhāvenā | dhāunī rasanā jvāḷa giḷī ||dhru.|| jivhā lāṃba dhāṃve goḷā karī jvāḷa | moṭeṃ mukhakamaḷa tyāṃta ghālī || 2|| tukā hmaṇe avaghā voṇavā gīिḷalā| ānaṃda jāhālā gopāḷāṃsī ||3||

गोपाळ प्रीतीनें कैसे विनविती । विक्राळ श्रीपती होऊं नको ॥1॥ नको रे बा कृष्णा धरूं ऐसें रूप । आह्मां चळकांप सुटलासे ॥ध्रु.॥ होइप बा धाकुटा शाम चतुर्भूज । बैसोनियां गुज सुखें बोलों ॥2॥ वोणव्याच्या रागें गििळशील आह्मां । तुका मेघशामा पायां लागे ॥3॥

gopāḷa prītīneṃ kaise vinavitī | vikrāḷa śrīpatī hoūṃ nako ||1|| nako re bā kṛṣṇā dharūṃ aiseṃ rūpa | āhmāṃ caḷakāṃpa suṭalāse ||dhru.|| hoipa bā dhākuṭā śāma caturbhūja | baisoniyāṃ guja sukheṃ boloṃ ||2|| voṇavyācyā rāgeṃ giिḷaśīla āhmāṃ | tukā meghaśāmā pāyāṃ lāge ||3||

सांडियेलें रूप विक्राळ भ्यासुर । झालें सकुमार कोडिसवाणें ॥1॥ शाम चतुर्भुज मुकुट कुंडलें । सुंदर दंडलें नव बाळ ॥ध्रु.॥ गोपाळ ह्मणती कैसें रे बा कृष्णा । रूप नारायणा धरियेलें ॥2॥ कैसा वाढलासी विक्राळ जालासी । गटगटा ज्वाळांसी गििळयेलें ॥3॥ तुका ह्मणे भावें पुसती गोपाळ । अनाथवत्सल ह्मणोनियां ॥4॥

sāṃḍiyeleṃ rūpa vikrāḷa bhyāsura | jhāleṃ sakumāra koḍisavāṇeṃ ||1|| śāma caturbhuja mukuṭa kuṃḍaleṃ | suṃdara daṃḍaleṃ nava bāḷa ||dhru.|| gopāḷa hmaṇatī kaiseṃ re bā kṛṣṇā | rūpa nārāyaṇā dhariyeleṃ ||2|| kaisā vāḍhalāsī vikrāḷa jālāsī | gaṭagaṭā jvāḷāṃsī giिḷayeleṃ ||3|| tukā hmaṇe bhāveṃ pusatī gopāḷa | anāthavatsala hmaṇoniyāṃ ||4||

बा रे कृष्णा तुझें मुख कीं कोमळ । कैसे येवढे ज्वाळ ग्रासियेले ॥1॥ बा रे कृष्णा तुझी जिव्हा कीं कोवळी । होइऩल पोिळली नारायणा ॥ध्रु.॥ बैसें कृष्णा तुझें पाहूं मुखकमळ । असेल पोळलें कोणे ठायीं ॥2॥ घोंगडिया घालीं घालूनियां तळीं। वरी वनमाळी बैसविती ॥3॥ तुका ह्मणे भावें आकिळला देव । कृपासिंधुराव त्रैलोक्याचा ॥4॥

bā re kṛṣṇā tujheṃ mukha kīṃ komaḷa | kaise yevaḍhe jvāḷa grāsiyele ||1|| bā re kṛṣṇā tujhī jivhā kīṃ kovaḷī | hoiऩla poिḷalī nārāyaṇā ||dhru.|| baiseṃ kṛṣṇā tujheṃ pāhūṃ mukhakamaḷa | asela poḷaleṃ koṇe ṭhāyīṃ ||2|| ghoṃgaḍiyā ghālīṃ ghālūniyāṃ taḷīṃ| varī vanamāḷī baisavitī ||3|| tukā hmaṇe bhāveṃ ākiḷalā deva | kṛpāsiṃdhurāva trailokyācā ||4||

एक ह्मणती मुख वासीं नारायणा । पाहों दे वदना डोळेभरि ॥1॥ वासुनियां मुख पहाती सकळ । अवघे गोपाळ व्योमाकार ॥ध्रु.॥ ह्मणती गोपाळ बेटे हो हा देव । स्वरूपाचा ठाव न कळे याच्या ॥2॥ तुका ह्मणे अवघे विठोबाभोंवते । मिळाले नेणते लहानथोर ॥3॥

eka hmaṇatī mukha vāsīṃ nārāyaṇā | pāhoṃ de vadanā ḍoḷebhari ||1|| vāsuniyāṃ mukha pahātī sakaḷa | avaghe gopāḷa vyomākāra ||dhru.|| hmaṇatī gopāḷa beṭe ho hā deva | svarūpācā ṭhāva na kaḷe yācyā ||2|| tukā hmaṇe avaghe viṭhobābhoṃvate | miḷāle neṇate lahānathora ||3||

एक ह्मणती कृष्णा वासिलें त्वां मुख । तेव्हां थोर धाक पडिला आह्मां ॥1॥ गिळों लागलासी अग्नीचे कल्लोळ । आह्मी चळचळां कांपतसों ॥ध्रु.॥ ज्वाळांबरोबरि गिळशील आह्मां। ऐसें मेघशामा भय वाटे ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसे भाग्याचे गोपाळ । फुटकें कपाळ आमुचें चि ॥3॥

eka hmaṇatī kṛṣṇā vāsileṃ tvāṃ mukha | tevhāṃ thora dhāka paḍilā āhmāṃ ||1|| giḷoṃ lāgalāsī agnīce kalloḷa | āhmī caḷacaḷāṃ kāṃpatasoṃ ||dhru.|| jvāḷāṃbarobari giḷaśīla āhmāṃ| aiseṃ meghaśāmā bhaya vāṭe ||2|| tukā hmaṇe aise bhāgyāce gopāḷa | phuṭakeṃ kapāḷa āmuceṃ ci ||3||

गोपाळांचें कैसें केलें समाधान । देउनि आलिंगन निवविले ॥1॥ ज्वाळाबरोबरि तुह्मां कां ग्रासीन । अवतार घेणें तुह्मांसाटीं ॥ध्रु.॥ निर्गुण निर्भय मी सर्वांनिराळा । प्रकृतिवेगळा गुणातीत ॥2॥ चिन्मय चिद्रूप अवघें चिदाकार । तुका ह्मणे पार नेणे ब्रह्मा ॥3॥

gopāḷāṃceṃ kaiseṃ keleṃ samādhāna | deuni āliṃgana nivavile ||1|| jvāḷābarobari tuhmāṃ kāṃ grāsīna | avatāra gheṇeṃ tuhmāṃsāṭīṃ ||dhru.|| nirguṇa nirbhaya mī sarvāṃnirāḷā | prakṛtivegaḷā guṇātīta ||2|| cinmaya cidrūpa avagheṃ cidākāra | tukā hmaṇe pāra neṇe brahmā ||3||

भ्रतारेंसी भार्या बोले गुज गोष्टी । मज ऐसी कष्टी नाहीं दुजी ॥1॥ अखंड तुमचें धंद्यावरी मन । माझें तों हेळण करिती सर्व ॥ध्रु.॥ जोडितसां तुह्मी खाती हेरेंचोरें । माझीं तंव पोरें हळहळीती ॥2॥ तुमची व्याली माझे डाइप हो पेटली । सदा दुष्ट बोली सोसवेना ॥3॥ दुष्टव्रुति नंदुली सदा द्वेष करी । नांदों मी संसारीं कोण्या सुखें ॥4॥ भावा दीर कांहीं धड हा न बोले । नांदों कोणां खालें कैसी आतां ॥5॥ माझ्या अंगसंगें तुह्मांसी विश्रांति । मग धडगति नाहीं तुमची ॥6॥ ठाकतें उमकतें जीव मुठी धरूनि। परि तुह्मी अजूनि न धरा लाज ॥7॥ वेगळे निघतां संसार करीन । नाहीं तरी प्राण देतें आतां ॥8॥ तुका ह्मणे जाला कामाचा अंकित। सांगे मनोगत तैसा वर्ते ॥9॥

bhratāreṃsī bhāryā bole guja goṣṭī | maja aisī kaṣṭī nāhīṃ dujī ||1|| akhaṃḍa tumaceṃ dhaṃdyāvarī mana | mājheṃ toṃ heḷaṇa karitī sarva ||dhru.|| joḍitasāṃ tuhmī khātī hereṃcoreṃ | mājhīṃ taṃva poreṃ haḷahaḷītī ||2|| tumacī vyālī mājhe ḍāipa ho peṭalī | sadā duṣṭa bolī sosavenā ||3|| duṣṭavruti naṃdulī sadā dveṣa karī | nāṃdoṃ mī saṃsārīṃ koṇyā sukheṃ ||4|| bhāvā dīra kāṃhīṃ dhaḍa hā na bole | nāṃdoṃ koṇāṃ khāleṃ kaisī ātāṃ ||5|| mājhyā aṃgasaṃgeṃ tuhmāṃsī viśrāṃti | maga dhaḍagati nāhīṃ tumacī ||6|| ṭhākateṃ umakateṃ jīva muṭhī dharūni| pari tuhmī ajūni na dharā lāja ||7|| vegaḷe nighatāṃ saṃsāra karīna | nāhīṃ tarī prāṇa deteṃ ātāṃ ||8|| tukā hmaṇe jālā kāmācā aṃkita| sāṃge manogata taisā varte ||9||

कामाचा अंकित कांतेतें प्राथिऩत । तूं कां हो दुिश्चत्त निरंतर ॥1॥ माझीं मायबापें बंधु हो बहिण । तुज करी सीण त्यागीन मी ॥ध्रु.॥ त्यांचें जरि तोंड पाहेन मागुता । तरि मज हत्या घडो तुझी ॥2॥ सकाळ उठोन वेगळा निघेन । वाहातों तुझी आण निश्चयेंसी ॥3॥ वेगळें निघतां घडीन दोरे चुडा । तूं तंव माझा जोडा जन्माचा कीं ॥4॥ ताइऩत सांकळी गळांचि दुलडी । बाजुबंदजोडी हातसर ॥5॥ वेणीचे जे नग सर्व ही करीन । नको धरूं सीण मनीं कांहीं ॥6॥ नेसावया साडी सेलारी चुनडी । अंगींची कांचोळी जािळया फुलें ॥7॥ तुका ह्मणे केला रांडेनें गाढव । मनासवें धांव घेतलीसे ॥8॥

kāmācā aṃkita kāṃteteṃ prāthiऩta | tūṃ kāṃ ho duिścatta niraṃtara ||1|| mājhīṃ māyabāpeṃ baṃdhu ho bahiṇa | tuja karī sīṇa tyāgīna mī ||dhru.|| tyāṃceṃ jari toṃḍa pāhena māgutā | tari maja hatyā ghaḍo tujhī ||2|| sakāḷa uṭhona vegaḷā nighena | vāhātoṃ tujhī āṇa niścayeṃsī ||3|| vegaḷeṃ nighatāṃ ghaḍīna dore cuḍā | tūṃ taṃva mājhā joḍā janmācā kīṃ ||4|| tāiऩta sāṃkaḷī gaḷāṃci dulaḍī | bājubaṃdajoḍī hātasara ||5|| veṇīce je naga sarva hī karīna | nako dharūṃ sīṇa manīṃ kāṃhīṃ ||6|| nesāvayā sāḍī selārī cunaḍī | aṃgīṃcī kāṃcoḷī jāिḷayā phuleṃ ||7|| tukā hmaṇe kelā rāṃḍeneṃ gāḍhava | manāsaveṃ dhāṃva ghetalīse ||8||

उजिळतां उजळे दीपकाची वाती । स्वयंभ ते ज्योति हिऱ्या अंगीं ॥1॥ एकीं महाकष्टें मेळविलें धन । एकासी जतन दैवयोगें ॥ध्रु.॥ परिमळें केलें चंदनाचे चिन्ह । निवडी ते भिन्न गाढव तो ॥2॥ तुका ह्मणे जया अंगीं हरिठसा । तो तरे सहसा वंद्य होय ॥3॥

ujiḷatāṃ ujaḷe dīpakācī vātī | svayaṃbha te jyoti hiऱyā aṃgīṃ ||1|| ekīṃ mahākaṣṭeṃ meḷavileṃ dhana | ekāsī jatana daivayogeṃ ||dhru.|| parimaḷeṃ keleṃ caṃdanāce cinha | nivaḍī te bhinna gāḍhava to ||2|| tukā hmaṇe jayā aṃgīṃ hariṭhasā | to tare sahasā vaṃdya hoya ||3||

सोवळा तो जाला । अंगीकार देवें केला ॥1॥ येर करिती भोजन । पोट पोसाया दुर्जन ॥ध्रु.॥ चुकला हा भार । तयाची च येरझार ॥2॥ तुका ह्मणे दास । जाला तया नाहीं नास॥3॥

sovaḷā to jālā | aṃgīkāra deveṃ kelā ||1|| yera karitī bhojana | poṭa posāyā durjana ||dhru.|| cukalā hā bhāra | tayācī ca yerajhāra ||2|| tukā hmaṇe dāsa | jālā tayā nāhīṃ nāsa||3||

आजि शिवला मांग । माझें विटाळलें आंग ॥1॥ यासी घेऊं प्रायिश्चत्त । विठ्ठलविठ्ठल हृदयांत ॥ध्रु.॥ जाली क्रोधासी भेटी । तोंडावाटे नर्क लोटी ॥2॥ अनुतापीं न्हाऊं । तुका ह्मणे रवी पाहूं ॥3॥

āji śivalā māṃga | mājheṃ viṭāḷaleṃ āṃga ||1|| yāsī gheūṃ prāyiścatta | viṭhṭhalaviṭhṭhala hṛdayāṃta ||dhru.|| jālī krodhāsī bheṭī | toṃḍāvāṭe narka loṭī ||2|| anutāpīṃ nhāūṃ | tukā hmaṇe ravī pāhūṃ ||3||

ठाव तुह्मांपाशीं । जाला आतां हृषीकेशी ॥1॥ न लगे जागावें सतत । येथें स्वभावें हे नीत ॥ध्रु.॥ चोरटएासी थारा। येथें कैंचा जी दातारा ॥2॥ तुका ह्मणे मनें । आह्मां जालें समाधान॥3॥

ṭhāva tuhmāṃpāśīṃ | jālā ātāṃ hṛṣīkeśī ||1|| na lage jāgāveṃ satata | yetheṃ svabhāveṃ he nīta ||dhru.|| coraṭaeाsī thārā| yetheṃ kaiṃcā jī dātārā ||2|| tukā hmaṇe maneṃ | āhmāṃ jāleṃ samādhāna||3||

पािळयेले लळे । माझे विठ्ठले कृपाळे ॥1॥ बहुजन्माचें पोषणें । सरतें पायांपाशीं तेणें ॥ध्रु.॥ सवे दिली लागों । भातें आवडीचें मागों ॥2॥ तुका ह्मणे भिन्न । नाहीं दिसों दिलें क्षण॥3॥

pāिḷayele laḷe | mājhe viṭhṭhale kṛpāḷe ||1|| bahujanmāceṃ poṣaṇeṃ | sarateṃ pāyāṃpāśīṃ teṇeṃ ||dhru.|| save dilī lāgoṃ | bhāteṃ āvaḍīceṃ māgoṃ ||2|| tukā hmaṇe bhinna | nāhīṃ disoṃ dileṃ kṣaṇa||3||

जो या गेला पंढरपुरा । आणीक यात्रा न मानी तो॥1॥ सुलभ माय पंढरिराणा । पुरवी खुणा अंतरींच्या ॥ध्रु.॥ जन्मांतरिंच्या पुण्यरासी । वारी त्यासी पंढरी ॥2॥ बाहेर येतां प्राण फुटे । रडें दाटे गहिवरें ॥3॥ दधिमंगळभोजन सारा । ह्मणती करा मुरडींव ॥4॥ मागुता हा पाहों ठाव । पंढरिराव दर्शनें ॥5॥ तुका ह्मणे भूवैकुंठ । वाळुवंट भींवरा ॥6॥

jo yā gelā paṃḍharapurā | āṇīka yātrā na mānī to||1|| sulabha māya paṃḍharirāṇā | puravī khuṇā aṃtarīṃcyā ||dhru.|| janmāṃtariṃcyā puṇyarāsī | vārī tyāsī paṃḍharī ||2|| bāhera yetāṃ prāṇa phuṭe | raḍeṃ dāṭe gahivareṃ ||3|| dadhimaṃgaḷabhojana sārā | hmaṇatī karā muraḍīṃva ||4|| māgutā hā pāhoṃ ṭhāva | paṃḍharirāva darśaneṃ ||5|| tukā hmaṇe bhūvaikuṃṭha | vāḷuvaṃṭa bhīṃvarā ||6||

न मिळती एका एक । जये नगरीचे लोक ॥1॥ भलीं तेथें राहूं नये । क्षणें होइऩल न कळे काय ॥ध्रु.॥ न करितां अन्याय । बळें करी अपाय ॥2॥ नाहीं पुराणाची प्रीति । ठायींठायीं पंचाइती ॥3॥ भल्या बुऱ्या मारी । होतां कोणी न निवारी ॥4॥ अविचाऱ्या हातीं । देऊनि प्रजा नागविती ॥5॥ तुका ह्मणे दरी । सुखें सेवावी ते बरी ॥6॥

na miḷatī ekā eka | jaye nagarīce loka ||1|| bhalīṃ tetheṃ rāhūṃ naye | kṣaṇeṃ hoiऩla na kaḷe kāya ||dhru.|| na karitāṃ anyāya | baḷeṃ karī apāya ||2|| nāhīṃ purāṇācī prīti | ṭhāyīṃṭhāyīṃ paṃcāitī ||3|| bhalyā buऱyā mārī | hotāṃ koṇī na nivārī ||4|| avicāऱyā hātīṃ | deūni prajā nāgavitī ||5|| tukā hmaṇe darī | sukheṃ sevāvī te barī ||6||

शिकवणें नाक झाडी । पुढील जोडी कळेना ॥1॥ निरयगांवीं भोग देता । तेथें सत्ता आणिकांची ॥ध्रु.॥ अवगुणांचा सांटा करी । ते चि धरी जीवासी ॥2॥ तुका ह्मणे जडबुिद्ध । कर्मशुद्धी सांडवीं ॥3॥

śikavaṇeṃ nāka jhāḍī | puḍhīla joḍī kaḷenā ||1|| nirayagāṃvīṃ bhoga detā | tetheṃ sattā āṇikāṃcī ||dhru.|| avaguṇāṃcā sāṃṭā karī | te ci dharī jīvāsī ||2|| tukā hmaṇe jaḍabuिddha | karmaśuddhī sāṃḍavīṃ ||3||

गोपीचंदन मुद्रा धरणें । आह्मां लेणें वैष्णवां ॥1॥ मिरवूं अळंकार लेणें । हीं भूषणें स्वामीचीं ॥ध्रु.॥ विकलों ते सेवाजीवें । एक्या भावें एकविध ॥2॥ तुका ह्मणे शूर जालों । बाहेर आलों संसारा ॥3॥

gopīcaṃdana mudrā dharaṇeṃ | āhmāṃ leṇeṃ vaiṣṇavāṃ ||1|| miravūṃ aḷaṃkāra leṇeṃ | hīṃ bhūṣaṇeṃ svāmīcīṃ ||dhru.|| vikaloṃ te sevājīveṃ | ekyā bhāveṃ ekavidha ||2|| tukā hmaṇe śūra jāloṃ | bāhera āloṃ saṃsārā ||3||

विषयांचे लोलिंगत । ते फजीत होतील ॥1॥ न सरे येथें यातिकुळ । शुद्ध मूळबीज व्हावें ॥ध्रु.॥ शिखासूत्र सोंग वरि । दुराचारी दंड पावे ॥2॥ तुका ह्मणे अभिमाना । नारायणा न सोसे॥3॥

viṣayāṃce loliṃgata | te phajīta hotīla ||1|| na sare yetheṃ yātikuḷa | śuddha mūḷabīja vhāveṃ ||dhru.|| śikhāsūtra soṃga vari | durācārī daṃḍa pāve ||2|| tukā hmaṇe abhimānā | nārāyaṇā na sose||3||

वडिलें दिलें भूमिदान । तें जो मागे अभिळासून ॥1॥ अग्रपूजेचा अधिकारी । श्रेष्ठ दंड यमा घरीं ॥ध्रु.॥ उभयकुल समवेत । नकाअ प्रवेश अद्भुत ॥2॥ तप्तलोहें भेटी । तुका ह्मणे कल्पकोटी ॥3॥

vaḍileṃ dileṃ bhūmidāna | teṃ jo māge abhiḷāsūna ||1|| agrapūjecā adhikārī | śreṣṭha daṃḍa yamā gharīṃ ||dhru.|| ubhayakula samaveta | nakāa praveśa adbhuta ||2|| taptaloheṃ bheṭī | tukā hmaṇe kalpakoṭī ||3||

लटिकी ग्वाही सभेआंत । देतां पतित आगळा॥1॥ कुंभपाकीं वस्ती करूं । होय धुरु कुळेसी ॥ध्रु.॥ रजस्वला रुधिर स्रवे । तें चि घ्यावें तृषेसी ॥2॥ तुका ह्मणे जन्मा आला । काळ जाला कुळासी ॥3॥

laṭikī gvāhī sabheāṃta | detāṃ patita āgaḷā||1|| kuṃbhapākīṃ vastī karūṃ | hoya dhuru kuḷesī ||dhru.|| rajasvalā rudhira srave | teṃ ci ghyāveṃ tṛṣesī ||2|| tukā hmaṇe janmā ālā | kāḷa jālā kuḷāsī ||3||

होतें तैसें पायीं केलें निवेदन । अंतरलों दिन बहुत होतों ॥1॥ संबोखुनी केलें समाधान चित्त । वोगरुणि भात प्रेमरस॥ध्रु.॥ नामरत्नमणी करूनी भूषण । अळंकारमंडण माळा दिली ॥2॥ तुका ह्मणे सुखें जालों निरामय । नामीं नामसोय निमग्नता ॥3॥

hoteṃ taiseṃ pāyīṃ keleṃ nivedana | aṃtaraloṃ dina bahuta hotoṃ ||1|| saṃbokhunī keleṃ samādhāna citta | vogaruṇi bhāta premarasa||dhru.|| nāmaratnamaṇī karūnī bhūṣaṇa | aḷaṃkāramaṃḍaṇa māḷā dilī ||2|| tukā hmaṇe sukheṃ jāloṃ nirāmaya | nāmīṃ nāmasoya nimagnatā ||3||

कीविलवाणा जाला आतां । दोष करितां न विचारी॥1॥ अभिळाषी नारी धन । झकवी जन लटिकें चि ॥ध्रु.॥ विश्वासिया करी घात । न धरी चित्ता कांटाळा ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं आला । वृथा गेला जन्मासी ॥3॥

kīvilavāṇā jālā ātāṃ | doṣa karitāṃ na vicārī||1|| abhiḷāṣī nārī dhana | jhakavī jana laṭikeṃ ci ||dhru.|| viśvāsiyā karī ghāta | na dharī cittā kāṃṭāḷā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ ālā | vṛthā gelā janmāsī ||3||

घेऊं नये तैसें दान । ज्याचें धन अभिळाषी ॥1॥ तो ही येथें कामा नये । नकाऩ जाय ह्मणोनि ॥ध्रु.॥ विकी स्नानसंध्या जप । करी तप पुढिलांचें ॥2॥ तुका ह्मणे दांभिक तो । नकाऩ जातो स्वइच्छा ॥3॥

gheūṃ naye taiseṃ dāna | jyāceṃ dhana abhiḷāṣī ||1|| to hī yetheṃ kāmā naye | nakāऩ jāya hmaṇoni ||dhru.|| vikī snānasaṃdhyā japa | karī tapa puḍhilāṃceṃ ||2|| tukā hmaṇe dāṃbhika to | nakāऩ jāto svaicchā ||3||

सदा नामघोष करूं हरिकथा । तेणें सदा चित्ता समाधान ॥1॥ सर्वसुख ल्यालों सर्व अलंकार । आनंदें निर्भर डुलतसों ॥ध्रु.॥ असों ऐसा कोठें आठव ही नाहीं । देहीं च विदेही भोगूं दशा ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी जालों अिग्नरूप । लागों नेदूं पापपुण्य आतां ॥3॥

sadā nāmaghoṣa karūṃ harikathā | teṇeṃ sadā cittā samādhāna ||1|| sarvasukha lyāloṃ sarva alaṃkāra | ānaṃdeṃ nirbhara ḍulatasoṃ ||dhru.|| asoṃ aisā koṭheṃ āṭhava hī nāhīṃ | dehīṃ ca videhī bhogūṃ daśā ||2|| tukā hmaṇe āhmī jāloṃ aिgnarūpa | lāgoṃ nedūṃ pāpapuṇya ātāṃ ||3||

वरिवरि बोले युद्धाचिया गोष्टी । परसैन्या भेटी नाहीं जाली ॥1॥ पराव्याचे भार पाहुनियां दृष्टी । कांपतसे पोटीं थरथरां ॥ध्रु.॥ मनाचा उदार रायांचा जुंझार । फिरंगीचा मार मारीतसे॥2॥ धन्य त्याची माय धन्य त्याचा बाप । अंगीं अनुताप हरिनामें ॥3॥ तुका ह्मणे साधु बोले खर्गधार । खोचती अंतरें दुर्जनाचें ॥4॥

varivari bole yuddhāciyā goṣṭī | parasainyā bheṭī nāhīṃ jālī ||1|| parāvyāce bhāra pāhuniyāṃ dṛṣṭī | kāṃpatase poṭīṃ tharatharāṃ ||dhru.|| manācā udāra rāyāṃcā juṃjhāra | phiraṃgīcā māra mārītase||2|| dhanya tyācī māya dhanya tyācā bāpa | aṃgīṃ anutāpa harināmeṃ ||3|| tukā hmaṇe sādhu bole khargadhāra | khocatī aṃtareṃ durjanāceṃ ||4||

तुझा ह्मणविलों दास । केली उिच्छष्टासी आस॥1॥ मुखीं घालावा कवळ । जरी तूं होशील कृपाळ ॥2॥ सीण भाग माझा पुसें । तुका ह्मणे न करीं हांसें ॥3॥

tujhā hmaṇaviloṃ dāsa | kelī uिcchaṣṭāsī āsa||1|| mukhīṃ ghālāvā kavaḷa | jarī tūṃ hośīla kṛpāḷa ||2|| sīṇa bhāga mājhā puseṃ | tukā hmaṇe na karīṃ hāṃseṃ ||3||

जालों बिळवंत । होऊनियां शरणागत ॥1॥ केला घरांत रिघावा । ठायीं पाडियेला ठेवा ॥ध्रु.॥ हाता चढे धन । ऐसें रचलें कारण ॥2॥ तुका ह्मणे मिठी । पायीं देउनि केली लुटी॥3॥

jāloṃ biḷavaṃta | hoūniyāṃ śaraṇāgata ||1|| kelā gharāṃta righāvā | ṭhāyīṃ pāḍiyelā ṭhevā ||dhru.|| hātā caḍhe dhana | aiseṃ racaleṃ kāraṇa ||2|| tukā hmaṇe miṭhī | pāyīṃ deuni kelī luṭī||3||

दासीचा जो संग करी । त्याचे पूर्वज नकाऩ द्वारीं॥1॥ ऐसे सांगों जातां जना । नये कोणाचिया मना ॥ध्रु.॥ बरें विचारूनी पाहें । तुज अंतीं कोण आहे ॥2॥ तुका ह्मणे रांडलेंका । अंतीं जासिल यमलोका ॥3॥

dāsīcā jo saṃga karī | tyāce pūrvaja nakāऩ dvārīṃ||1|| aise sāṃgoṃ jātāṃ janā | naye koṇāciyā manā ||dhru.|| bareṃ vicārūnī pāheṃ | tuja aṃtīṃ koṇa āhe ||2|| tukā hmaṇe rāṃḍaleṃkā | aṃtīṃ jāsila yamalokā ||3||

गुळ सांडुनि गोडी घ्यावी । मीठ सांडुनि चवि चाखावी ॥1॥ ऐसा प्रपंच सांडुनि घ्यावा । मग परमार्थ जोडावा॥ध्रु.॥ साकरेचा नव्हे ऊंस । आह्मां कैंचा गर्भवास ॥2॥ बीज भाजुनि केली लाही । जन्ममरण आह्मांसि नाहीं ॥3॥ आकारासी कैंचा ठाव । देह प्रत्यक्ष जाला वाव ॥4॥ तुका ह्मणे अवघें जग । सर्वां घटीं पांडुरंग ॥5॥

guḷa sāṃḍuni goḍī ghyāvī | mīṭha sāṃḍuni cavi cākhāvī ||1|| aisā prapaṃca sāṃḍuni ghyāvā | maga paramārtha joḍāvā||dhru.|| sākarecā navhe ūṃsa | āhmāṃ kaiṃcā garbhavāsa ||2|| bīja bhājuni kelī lāhī | janmamaraṇa āhmāṃsi nāhīṃ ||3|| ākārāsī kaiṃcā ṭhāva | deha pratyakṣa jālā vāva ||4|| tukā hmaṇe avagheṃ jaga | sarvāṃ ghaṭīṃ pāṃḍuraṃga ||5||

आमुचें दंडवत पायांवरि डोइऩ । व्हावें उतराइऩ ठेवूनियां॥1॥ कराल तें काय नव्हे जी विठ्ठला । चित्त द्यावें बोला बोबडिया ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी लडिवाळें अनाथें । ह्मणोनि दिनानाथें सांभाळावें ॥3॥

āmuceṃ daṃḍavata pāyāṃvari ḍoiऩ | vhāveṃ utarāiऩ ṭhevūniyāṃ||1|| karāla teṃ kāya navhe jī viṭhṭhalā | citta dyāveṃ bolā bobaḍiyā ||2|| tukā hmaṇe āhmī laḍivāḷeṃ anātheṃ | hmaṇoni dinānātheṃ sāṃbhāḷāveṃ ||3||

तीथॉ फळती काळें जन्में आगिळया । संतदृष्टी पाया हेळामात्रें ॥1॥ सुखाचे सुगम वैष्णवांचे पाय । अंतरींचा जाय महाभेव ॥ध्रु.॥ काळें हि न सरे तपें समाधान । कथे मूढजन समाधिस्थ ॥2॥ उपमा द्यावया सांगतां आणीक । नाहीं तिन्ही लोक धुंडािळतां ॥3॥ तुका ह्मणे मी राहिलों येणें सुखें । संतसंगें दुःखें नासावया ॥4॥

tīthô phaḷatī kāḷeṃ janmeṃ āgiḷayā | saṃtadṛṣṭī pāyā heḷāmātreṃ ||1|| sukhāce sugama vaiṣṇavāṃce pāya | aṃtarīṃcā jāya mahābheva ||dhru.|| kāḷeṃ hi na sare tapeṃ samādhāna | kathe mūḍhajana samādhistha ||2|| upamā dyāvayā sāṃgatāṃ āṇīka | nāhīṃ tinhī loka dhuṃḍāिḷatāṃ ||3|| tukā hmaṇe mī rāhiloṃ yeṇeṃ sukheṃ | saṃtasaṃgeṃ duḥkheṃ nāsāvayā ||4||

भोंदावया मीस घेऊनि संतांचें । करी कुटुंबाचें दास्य सदा ॥1॥ मनुष्याचे परी बोले रावा करी । रंजवी नरनारी जगामध्यें॥ध्रु.॥ तिमयाचा बैल करी सिकविलें । चित्रींचें बाहुलें गोष्टी सांगे ॥2॥ तुका ह्मणे देवा जळो हे महंती । लाज नाहीं चित्तीं निसुगातें ॥3॥

bhoṃdāvayā mīsa gheūni saṃtāṃceṃ | karī kuṭuṃbāceṃ dāsya sadā ||1|| manuṣyāce parī bole rāvā karī | raṃjavī naranārī jagāmadhyeṃ||dhru.|| timayācā baila karī sikavileṃ | citrīṃceṃ bāhuleṃ goṣṭī sāṃge ||2|| tukā hmaṇe devā jaḷo he mahaṃtī | lāja nāhīṃ cittīṃ nisugāteṃ ||3||

कोणा एकाचिया पोरें केली आळी । ठावी नाहीं पोळी मागें देखी ॥1॥ बुझाविलें हातीं देउनी खापर । छंद करकर वारियेली ॥ध्रु.॥ तैसें नको करूं मज कृपावंता । काय नाहीं सत्ता तुझे हातीं ॥2॥ तुका ह्मणे मायबापाचें उचित । करावें तें हित बाळकाचें ॥3॥

koṇā ekāciyā poreṃ kelī āḷī | ṭhāvī nāhīṃ poḷī māgeṃ dekhī ||1|| bujhāvileṃ hātīṃ deunī khāpara | chaṃda karakara vāriyelī ||dhru.|| taiseṃ nako karūṃ maja kṛpāvaṃtā | kāya nāhīṃ sattā tujhe hātīṃ ||2|| tukā hmaṇe māyabāpāceṃ ucita | karāveṃ teṃ hita bāḷakāceṃ ||3||

पंढरपुरींचें दैवत भजावें । काया वाचा जावें शरण त्या ॥1॥ मनीं ध्यान करी अहंता धरूनी । तया चक्रपाणी दूर ठेला ॥ध्रु.॥ मान अभिमान सांडुनियां द्यावे । अवघ्यां नीच व्हावें तरी प्राप्त ॥2॥ तुका ह्मणे हें चि कोणासी सांगावें । सादर होउनि भावें भजें देवा ॥3॥

paṃḍharapurīṃceṃ daivata bhajāveṃ | kāyā vācā jāveṃ śaraṇa tyā ||1|| manīṃ dhyāna karī ahaṃtā dharūnī | tayā cakrapāṇī dūra ṭhelā ||dhru.|| māna abhimāna sāṃḍuniyāṃ dyāve | avaghyāṃ nīca vhāveṃ tarī prāpta ||2|| tukā hmaṇe heṃ ci koṇāsī sāṃgāveṃ | sādara houni bhāveṃ bhajeṃ devā ||3||

अधमाचें चित्त अहंकारीं मन । उपदेश शीण तया केला ॥1॥ पापियाचें मन न करी आचार । विधवे शृंगार व्यर्थ केला ॥ध्रु.॥ अधमाचें चित्त दुिश्चत्त ऐकेना । वांयां सीण मना करूं काय ॥2॥ गर्धबासी दिली चंदनाची उटी । केशर लल्हाटीं शुकराच्या॥3॥ पतिवंचकेसी सांगतां उदंड । परि तें पाषांड तिचे मनीं ॥4॥ तुका ह्मणे तैसें अभावीं सांगतां । वाउगा चि चित्ता सीण होय ॥5॥

adhamāceṃ citta ahaṃkārīṃ mana | upadeśa śīṇa tayā kelā ||1|| pāpiyāceṃ mana na karī ācāra | vidhave śṛṃgāra vyartha kelā ||dhru.|| adhamāceṃ citta duिścatta aikenā | vāṃyāṃ sīṇa manā karūṃ kāya ||2|| gardhabāsī dilī caṃdanācī uṭī | keśara lalhāṭīṃ śukarācyā||3|| pativaṃcakesī sāṃgatāṃ udaṃḍa | pari teṃ pāṣāṃḍa tice manīṃ ||4|| tukā hmaṇe taiseṃ abhāvīṃ sāṃgatāṃ | vāugā ci cittā sīṇa hoya ||5||

किती उपदेश करावा खळासी । नावडे तयासी बरें कांहीं ॥1॥ शुद्ध हे वासना नाहीं चांडाळाची । होळी आयुष्याची केली तेणें ॥ध्रु.॥ नाहीं शुद्ध भाव नायके वचन । आपण्या आपण नाडियेलें ॥2॥ तुका ह्मणे त्यासी काय व्याली रांड । करितो बडबड रात्रदिस ॥3॥

kitī upadeśa karāvā khaḷāsī | nāvaḍe tayāsī bareṃ kāṃhīṃ ||1|| śuddha he vāsanā nāhīṃ cāṃḍāḷācī | hoḷī āyuṣyācī kelī teṇeṃ ||dhru.|| nāhīṃ śuddha bhāva nāyake vacana | āpaṇyā āpaṇa nāḍiyeleṃ ||2|| tukā hmaṇe tyāsī kāya vyālī rāṃḍa | karito baḍabaḍa rātradisa ||3||

संत देखोनियां स्वयें दृष्टी टाळी । आदरें न्याहाळी परस्त्रीसी ॥1॥ वीट ये कर्णासी संतवाक्यामृता । स्त्रीशब्द ऐकतां निवे कर्ण ॥ध्रु.॥ कथेमाजी निज वाटे नित्यक्षणीं । िस्त्रयेचे कीर्त्तनीं प्रेमें जागे ॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी क्रोधासी न यावें । स्वभावा करावें काय कोणीं ॥3॥

saṃta dekhoniyāṃ svayeṃ dṛṣṭī ṭāḷī | ādareṃ nyāhāḷī parastrīsī ||1|| vīṭa ye karṇāsī saṃtavākyāmṛtā | strīśabda aikatāṃ nive karṇa ||dhru.|| kathemājī nija vāṭe nityakṣaṇīṃ | िstrayece kīrttanīṃ premeṃ jāge ||2|| tukā hmaṇe tuhmī krodhāsī na yāveṃ | svabhāvā karāveṃ kāya koṇīṃ ||3||

आतां तरी माझी परिसा वीनवती । रखुमाइऩच्या पति पांडुरंगा ॥1॥ चुकलिया बाळा न मारावें जीवें । हित तें करावें मायबापीं ॥2॥ तुका ह्मणे तुझा ह्मणताती मज । आतां आहे लाज हे चि तुह्मां ॥3॥

ātāṃ tarī mājhī parisā vīnavatī | rakhumāiऩcyā pati pāṃḍuraṃgā ||1|| cukaliyā bāḷā na mārāveṃ jīveṃ | hita teṃ karāveṃ māyabāpīṃ ||2|| tukā hmaṇe tujhā hmaṇatātī maja | ātāṃ āhe lāja he ci tuhmāṃ ||3||

नाही बळयोग अभ्यास कराया । न कळे ते क्रिया साधनाची ॥1॥ तुझिये भेटीचें प्रेम अंतरंगीं । नाहीं बळ अंगीं भजनाचें ॥ध्रु.॥ काय पांडुरंगा करूं बा विचार । झुरतें अंतर भेटावया ॥2॥ तुका ह्मणे सांगा वडिलपणें बुद्धी । तुजविण दयानिधी पुसों कोणां ॥3॥

nāhī baḷayoga abhyāsa karāyā | na kaḷe te kriyā sādhanācī ||1|| tujhiye bheṭīceṃ prema aṃtaraṃgīṃ | nāhīṃ baḷa aṃgīṃ bhajanāceṃ ||dhru.|| kāya pāṃḍuraṃgā karūṃ bā vicāra | jhurateṃ aṃtara bheṭāvayā ||2|| tukā hmaṇe sāṃgā vaḍilapaṇeṃ buddhī | tujaviṇa dayānidhī pusoṃ koṇāṃ ||3||

जरी तुझा मज नसता आधार । कैसा हा संसार दुऱ्हावला ॥1॥ ऐसा बळी कोण होइल पुरता । जो हे वारी चिंता आशापाश ॥ध्रु.॥ मायामोहफांसा लोकलाजबेडी । तुजवीण तोडी कोण एक ॥2॥ हें तों मज कळों आलें अनुभवें । बरें माझ्या जीवें पांडुरंगा ॥3॥ तुका ह्मणे यास तूं चि माझा गोही । पुरी भाव नाहीं जना लोका ॥4॥

jarī tujhā maja nasatā ādhāra | kaisā hā saṃsāra duऱhāvalā ||1|| aisā baḷī koṇa hoila puratā | jo he vārī ciṃtā āśāpāśa ||dhru.|| māyāmohaphāṃsā lokalājabeḍī | tujavīṇa toḍī koṇa eka ||2|| heṃ toṃ maja kaḷoṃ āleṃ anubhaveṃ | bareṃ mājhyā jīveṃ pāṃḍuraṃgā ||3|| tukā hmaṇe yāsa tūṃ ci mājhā gohī | purī bhāva nāhīṃ janā lokā ||4||

तुजविण चाड आणिकांची कांहीं । धरीन हें नाहीं तुज ठावें ॥1॥ तरणउपाय योगक्षेम माझा । ठेवियेला तुझ्या पायीं देवा ॥ध्रु.॥ कोण मज आळी काय हे तांतडी । सोनियाची घडी जाय दिस ॥2॥ तुझिया नामाचें ल्यालोंसें भूषण । कृपा संतजन करितील ॥3॥ तुका ह्मणे जाला आनंदाचा वास । हृदया या नास नव्हे कधीं ॥4॥

tujaviṇa cāḍa āṇikāṃcī kāṃhīṃ | dharīna heṃ nāhīṃ tuja ṭhāveṃ ||1|| taraṇaupāya yogakṣema mājhā | ṭheviyelā tujhyā pāyīṃ devā ||dhru.|| koṇa maja āḷī kāya he tāṃtaḍī | soniyācī ghaḍī jāya disa ||2|| tujhiyā nāmāceṃ lyāloṃseṃ bhūṣaṇa | kṛpā saṃtajana karitīla ||3|| tukā hmaṇe jālā ānaṃdācā vāsa | hṛdayā yā nāsa navhe kadhīṃ ||4||

हें चि सुख पुढे मागतों आगळें । आनंदाचीं फळें सेवादान ॥1॥ जन्मजन्मांतरीं तुझा चि अंकिला । करूनि विठ्ठला दास ठेवीं ॥ध्रु.॥ दुजा भाव आड येऊं नेदीं चित्ता । करावा अनंता नास त्याचा ॥2॥ अभय देऊनि करावें सादर । क्षण तो विसर पडों नेदीं ॥3॥ तुका ह्मणे आह्मी जेजे इच्छा करूं । ते ते कल्पतरू पुरविसी ॥4॥

heṃ ci sukha puḍhe māgatoṃ āgaḷeṃ | ānaṃdācīṃ phaḷeṃ sevādāna ||1|| janmajanmāṃtarīṃ tujhā ci aṃkilā | karūni viṭhṭhalā dāsa ṭhevīṃ ||dhru.|| dujā bhāva āḍa yeūṃ nedīṃ cittā | karāvā anaṃtā nāsa tyācā ||2|| abhaya deūni karāveṃ sādara | kṣaṇa to visara paḍoṃ nedīṃ ||3|| tukā hmaṇe āhmī jeje icchā karūṃ | te te kalpatarū puravisī ||4||

तुज केलिया नव्हे ऐसें काइऩ । डोंगराची राइऩ क्षणमात्रें॥1॥ मज या लोकांचा न साहे आघात । देखणें प्रचित जीव घेती ॥ध्रु.॥ सहज विनोदें बोलियेलों गोष्टी । अरंभी तों पोटीं न धरावी ॥2॥ दीनरूप मज करावें नेणता । याहुनी अनंता आहें तैसा ॥3॥ तुका ह्मणे जेणें मज तूं भोगसी । तें करीं जनासीं चाड नाहीं ॥4॥

tuja keliyā navhe aiseṃ kāiऩ | ḍoṃgarācī rāiऩ kṣaṇamātreṃ||1|| maja yā lokāṃcā na sāhe āghāta | dekhaṇeṃ pracita jīva ghetī ||dhru.|| sahaja vinodeṃ boliyeloṃ goṣṭī | araṃbhī toṃ poṭīṃ na dharāvī ||2|| dīnarūpa maja karāveṃ neṇatā | yāhunī anaṃtā āheṃ taisā ||3|| tukā hmaṇe jeṇeṃ maja tūṃ bhogasī | teṃ karīṃ janāsīṃ cāḍa nāhīṃ ||4||

ऐसा सर्व भाव तुज निरोपिला । तूं मज एकला सर्वभावें ॥1॥ अंतरींची कां हे नेणसील गोष्टी । परि सुखासाटीं बोलविसी ॥ध्रु.॥ सर्व माझा भार तुज चालवणें । तेथें म्यां बोलणें काय एक ॥2॥ स्वभावें स्वहित हिताचें कारण । कौतुक करून निवडिसी ॥3॥ तुका ह्मणे तूं हें जाणसी गा देवा । आमुच्या स्वभावा अंतरींच्या ॥4॥

aisā sarva bhāva tuja niropilā | tūṃ maja ekalā sarvabhāveṃ ||1|| aṃtarīṃcī kāṃ he neṇasīla goṣṭī | pari sukhāsāṭīṃ bolavisī ||dhru.|| sarva mājhā bhāra tuja cālavaṇeṃ | tetheṃ myāṃ bolaṇeṃ kāya eka ||2|| svabhāveṃ svahita hitāceṃ kāraṇa | kautuka karūna nivaḍisī ||3|| tukā hmaṇe tūṃ heṃ jāṇasī gā devā | āmucyā svabhāvā aṃtarīṃcyā ||4||

लोखंडाचे न पाहे दोष । शिवोन परीस सोनें करी॥1॥ जैसी तैसी तरीं वाणी । मना आणी माउली ॥ध्रु.॥ लेकराचें स्नेहे गोड । करी कोड त्यागुणें ॥ ॥ मागें पुढें रिघे लोटी । साहे खेटी करी तें ॥3॥ तुका विनंती पांडुरंगा । ऐसें सांगा आहे हें ॥4॥ 4274. पर्वकाळीं धर्म न करी नासरी । खर्ची राजद्वारीं द्रव्यरासी ॥1॥ सोइऱ्याची करी पाहुणेर बरा । कांडवी ठोंबरा संतांलागीं ॥ध्रु.॥ बाइलेचीं सर्व आवडीनें पोसी । मातापितरांसी दवडोनी ॥2॥ श्राद्धीं कष्टी होय सांगतां ब्राह्मण । गोवार मागून सावडीतो ॥3॥ नेतो पानें फुलें वेश्येला उदंड । ब्राह्मणासी खांड नेदी एक ॥4॥ हातें मोऱ्या शोधी कष्ट करी नाना । देवाच्या पूजना कांटाळतो ॥5॥ सारा वेळ धंदा करितां श्रमेना । साधूच्या दर्शना जातां कुंथे ॥6॥ हरिच्या कीर्तनीं गुंगायासि लागे । येरवीं तो जागे उगला चि ॥7॥ पुराणीं बैसतां नाहीं रिकामटी । खेळतो सोंगटी अहोरात्रीं ॥8॥ देवाच्या विभुती न पाहे सर्वथा । करी पानवथा नेत्रभिक्षा ॥9॥ गाइऩला देखोनी बदबदां मारी । घोडएाची चाकरी गोड लागे ॥10॥ ब्राह्मणाचें तीर्थ घेतां त्रास मोटा । प्रेमें घेतो घोंटा घटघटां ॥11॥ तुका ह्मणे ऐसे प्रपंचीं गुंतले । जन्मोनि मुकले विठोबासी ॥12॥

lokhaṃḍāce na pāhe doṣa | śivona parīsa soneṃ karī||1|| jaisī taisī tarīṃ vāṇī | manā āṇī māulī ||dhru.|| lekarāceṃ snehe goḍa | karī koḍa tyāguṇeṃ || || māgeṃ puḍheṃ righe loṭī | sāhe kheṭī karī teṃ ||3|| tukā vinaṃtī pāṃḍuraṃgā | aiseṃ sāṃgā āhe heṃ ||4|| 4274. parvakāḷīṃ dharma na karī nāsarī | kharcī rājadvārīṃ dravyarāsī ||1|| soiऱyācī karī pāhuṇera barā | kāṃḍavī ṭhoṃbarā saṃtāṃlāgīṃ ||dhru.|| bāilecīṃ sarva āvaḍīneṃ posī | mātāpitarāṃsī davaḍonī ||2|| śrāddhīṃ kaṣṭī hoya sāṃgatāṃ brāhmaṇa | govāra māgūna sāvaḍīto ||3|| neto pāneṃ phuleṃ veśyelā udaṃḍa | brāhmaṇāsī khāṃḍa nedī eka ||4|| hāteṃ moऱyā śodhī kaṣṭa karī nānā | devācyā pūjanā kāṃṭāḷato ||5|| sārā veḷa dhaṃdā karitāṃ śramenā | sādhūcyā darśanā jātāṃ kuṃthe ||6|| haricyā kīrtanīṃ guṃgāyāsi lāge | yeravīṃ to jāge ugalā ci ||7|| purāṇīṃ baisatāṃ nāhīṃ rikāmaṭī | kheḷato soṃgaṭī ahorātrīṃ ||8|| devācyā vibhutī na pāhe sarvathā | karī pānavathā netrabhikṣā ||9|| gāiऩlā dekhonī badabadāṃ mārī | ghoḍaeाcī cākarī goḍa lāge ||10|| brāhmaṇāceṃ tīrtha ghetāṃ trāsa moṭā | premeṃ gheto ghoṃṭā ghaṭaghaṭāṃ ||11|| tukā hmaṇe aise prapaṃcīṃ guṃtale | janmoni mukale viṭhobāsī ||12||

आह्मी रामाचे राऊत । वीर जुंझार बहुत ॥1॥ मनपवनतुरंग । हातीं नामाची फिरंग ॥ध्रु.॥ वारू चालवूं चहूंखुरीं । घाला घालूं यमपुरी ॥2॥ तुका ह्मणे पेणें । आह्मां वैकुंठासी जाणें॥3॥

āhmī rāmāce rāūta | vīra juṃjhāra bahuta ||1|| manapavanaturaṃga | hātīṃ nāmācī phiraṃga ||dhru.|| vārū cālavūṃ cahūṃkhurīṃ | ghālā ghālūṃ yamapurī ||2|| tukā hmaṇe peṇeṃ | āhmāṃ vaikuṃṭhāsī jāṇeṃ||3||

पवित्र तें कुळ पावन तो देश । जेथें हरिचे दास घेती जन्म ॥1॥ कर्मधर्म त्याचे जाला नारायण । त्याचेनी पावन तिन्ही लोक ॥ध्रु.॥ वर्णअभिमानें कोण जाले पावन । ऐसें द्या सांगून मजपाशीं ॥3॥ अंत्यजादि योनि तरल्या हरिभजनें । तयाचीं पुराणें भाट जालीं ॥3॥ वैश्य तुळाधार गोरा तो कुंभार । धागा हा चांभार रोहिदास ॥4॥ कबीर मोमीन लतिब मुसलमान । शेणा न्हावी जाण विष्णुदास ॥5॥ काणोपात्र खोदु पिंजारी तो दादु । भजनीं अभेदू हरिचे पायीं ॥6॥ चोखामेळा बंका जातीचा माहार । त्यासी सर्वेश्वर ऐक्य करी ॥7॥ नामयाची जनी कोण तिचा भाव । जेवी पंढरीराव तियेसवें ॥8॥ मैराळा जनक कोण कुळ त्याचें । महिमान तयाचें काय सांगों ॥9॥ यातायातीधर्म नाहीं विष्णुदासा । निर्णय हा ऐसा वेदशास्त्रीं ॥10॥ तुका ह्मणे तुह्मी विचारावे ग्रंथ । तारिले पतित नेणों किती ॥11॥ 4277. नामासारिखी करणी । हे तों न दिसे त्रिभुवनीं ॥1॥ सिलंगणीचें सोनें । ठेवूं नये तें गाहाण ॥ध्रु.॥ आदित्याचीं झाडें । काय त्याचा उजड पडे ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । िब्रदें सोडोनियां ठेवा ॥3॥

pavitra teṃ kuḷa pāvana to deśa | jetheṃ harice dāsa ghetī janma ||1|| karmadharma tyāce jālā nārāyaṇa | tyācenī pāvana tinhī loka ||dhru.|| varṇaabhimāneṃ koṇa jāle pāvana | aiseṃ dyā sāṃgūna majapāśīṃ ||3|| aṃtyajādi yoni taralyā haribhajaneṃ | tayācīṃ purāṇeṃ bhāṭa jālīṃ ||3|| vaiśya tuḷādhāra gorā to kuṃbhāra | dhāgā hā cāṃbhāra rohidāsa ||4|| kabīra momīna latiba musalamāna | śeṇā nhāvī jāṇa viṣṇudāsa ||5|| kāṇopātra khodu piṃjārī to dādu | bhajanīṃ abhedū harice pāyīṃ ||6|| cokhāmeḷā baṃkā jātīcā māhāra | tyāsī sarveśvara aikya karī ||7|| nāmayācī janī koṇa ticā bhāva | jevī paṃḍharīrāva tiyesaveṃ ||8|| mairāḷā janaka koṇa kuḷa tyāceṃ | mahimāna tayāceṃ kāya sāṃgoṃ ||9|| yātāyātīdharma nāhīṃ viṣṇudāsā | nirṇaya hā aisā vedaśāstrīṃ ||10|| tukā hmaṇe tuhmī vicārāve graṃtha | tārile patita neṇoṃ kitī ||11|| 4277. nāmāsārikhī karaṇī | he toṃ na dise tribhuvanīṃ ||1|| silaṃgaṇīceṃ soneṃ | ṭhevūṃ naye teṃ gāhāṇa ||dhru.|| ādityācīṃ jhāḍeṃ | kāya tyācā ujaḍa paḍe ||2|| tukā hmaṇe devā | िbradeṃ soḍoniyāṃ ṭhevā ||3||

येऊनि संसारा काय हित केलें । आयुष्य नासिलें शिश्नोदरा ॥1॥ विषय सेवितां कोण तृप्त जाला । इंधनीं निवाला अिग्न कोठें ॥ध्रु.॥ देखोनी मृगजळ भांबावलीं वेडीं । विचाराची थडी न टाकिती ॥2॥ ऐसियां जीवांसी सोय न लाविसी । निष्ठ‍ कां होसी कृपाळुवा ॥3॥ तुका ह्मणे देवा अगाध पैं थोरी । सर्वांचे अंतरीं पुरलासी ॥4॥

yeūni saṃsārā kāya hita keleṃ | āyuṣya nāsileṃ śiśnodarā ||1|| viṣaya sevitāṃ koṇa tṛpta jālā | iṃdhanīṃ nivālā aिgna koṭheṃ ||dhru.|| dekhonī mṛgajaḷa bhāṃbāvalīṃ veḍīṃ | vicārācī thaḍī na ṭākitī ||2|| aisiyāṃ jīvāṃsī soya na lāvisī | niṣṭha kāṃ hosī kṛpāḷuvā ||3|| tukā hmaṇe devā agādha paiṃ thorī | sarvāṃce aṃtarīṃ puralāsī ||4||

समर्थाचे सेवे बहु असे हित । विचार हृदयांत करुनी पाहें ॥1॥ वरकडोऐसा नव्हे हा समर्थ । क्षणें चि घडित सृष्टी नाशें ॥ध्रु.॥ ज्याची कृपा होतां आपणा ऐसें करी । उरों नेदी उरी दारिद्राची ॥2॥ ऐशालागीं मन वोळगे अहनिऩशीं । तेणें वंद्य होशी ब्रह्मांदिकां ॥3॥ तुका ह्मणे हें चि आहे पैं मुद्दल । सत्य माझा बोल हा चि माना ॥4॥

samarthāce seve bahu ase hita | vicāra hṛdayāṃta karunī pāheṃ ||1|| varakaḍoaisā navhe hā samartha | kṣaṇeṃ ci ghaḍita sṛṣṭī nāśeṃ ||dhru.|| jyācī kṛpā hotāṃ āpaṇā aiseṃ karī | uroṃ nedī urī dāridrācī ||2|| aiśālāgīṃ mana voḷage ahaniऩśīṃ | teṇeṃ vaṃdya hośī brahmāṃdikāṃ ||3|| tukā hmaṇe heṃ ci āhe paiṃ muddala | satya mājhā bola hā ci mānā ||4||

पिकलिये सेंदे कडुपण गेलें । तैसें आह्मां केलें पांडुरंगें ॥1॥ काम क्रोध लोभ निमाले ठायीं चि । सर्व आनंदाची सृिष्ट जाली ॥ध्रु.॥ आठव नाठव गेले भावाभाव । जाला स्वयमेव पांडुरंग ॥2॥ तुका ह्मणे भाग्य या नांवें ह्मणीजे । संसारीं जन्मीजे या चि लागीं ॥3॥

pikaliye seṃde kaḍupaṇa geleṃ | taiseṃ āhmāṃ keleṃ pāṃḍuraṃgeṃ ||1|| kāma krodha lobha nimāle ṭhāyīṃ ci | sarva ānaṃdācī sṛिṣṭa jālī ||dhru.|| āṭhava nāṭhava gele bhāvābhāva | jālā svayameva pāṃḍuraṃga ||2|| tukā hmaṇe bhāgya yā nāṃveṃ hmaṇīje | saṃsārīṃ janmīje yā ci lāgīṃ ||3||

येऊनि नरदेहा विचारावें सार । धरावा पैं धीर भजनमागाअ ॥1॥ चंचळ चित्तासी ठेवूनियां ठायीं । संतांचिये पायीं लीन व्हावें ॥ध्रु.॥ भावाचा पैं हात धरावा निश्चयें । तेणें भवभय देशधडी ॥2॥ नामापरतें जगीं साधन सोपें नाहीं । आवडीनें गाइप सर्वकाळ ॥3॥ तुका ह्मणे धन्य वंश त्या नराचा । ऐसा निश्चयाचा मेरु जाला ॥4॥

yeūni naradehā vicārāveṃ sāra | dharāvā paiṃ dhīra bhajanamāgāa ||1|| caṃcaḷa cittāsī ṭhevūniyāṃ ṭhāyīṃ | saṃtāṃciye pāyīṃ līna vhāveṃ ||dhru.|| bhāvācā paiṃ hāta dharāvā niścayeṃ | teṇeṃ bhavabhaya deśadhaḍī ||2|| nāmāparateṃ jagīṃ sādhana sopeṃ nāhīṃ | āvaḍīneṃ gāipa sarvakāḷa ||3|| tukā hmaṇe dhanya vaṃśa tyā narācā | aisā niścayācā meru jālā ||4||

बीज भाजुनि केली लाही । आह्मां जन्ममरण नाहीं॥1॥ आकाराशी कैंचा ठाव । देहप्रत्यक्ष जाला देव ॥ध्रु.॥ साकरेचा नव्हे उस । आह्मां कैंचा गर्भवास ॥2॥ तुका ह्मणे औघा योग । सर्वां घटीं पांडुरंग ॥3॥

bīja bhājuni kelī lāhī | āhmāṃ janmamaraṇa nāhīṃ||1|| ākārāśī kaiṃcā ṭhāva | dehapratyakṣa jālā deva ||dhru.|| sākarecā navhe usa | āhmāṃ kaiṃcā garbhavāsa ||2|| tukā hmaṇe aughā yoga | sarvāṃ ghaṭīṃ pāṃḍuraṃga ||3||

मृगाचिये अंगीं कस्तुरीचा वास । असे ज्याचा त्यास नसे ठाव ॥1॥ भाग्यवंत घेती वेचूनियां मोलें । भारवाही मेले वाहतां ओझें ॥ध्रु.॥ चंद्रामृतें तृिप्तपारणें चकोरा । भ्रमरासी चारा सुगंधाचा ॥2॥ अधिकारी येथें घेती हातवटी । परीक्षावंता दृष्टी रत्न जैसें ॥3॥ तुका ह्मणे काय अंधिळया हातीं । दिले जैसें मोतीं वांयां जाय ॥4॥

mṛgāciye aṃgīṃ kasturīcā vāsa | ase jyācā tyāsa nase ṭhāva ||1|| bhāgyavaṃta ghetī vecūniyāṃ moleṃ | bhāravāhī mele vāhatāṃ ojheṃ ||dhru.|| caṃdrāmṛteṃ tṛिptapāraṇeṃ cakorā | bhramarāsī cārā sugaṃdhācā ||2|| adhikārī yetheṃ ghetī hātavaṭī | parīkṣāvaṃtā dṛṣṭī ratna jaiseṃ ||3|| tukā hmaṇe kāya aṃdhiḷayā hātīṃ | dile jaiseṃ motīṃ vāṃyāṃ jāya ||4||

आलिया संसारीं देखिली पंढरी । कीतिऩ महाद्वारीं वानूं तुझी ॥1॥ पताकांचे भार नामाचे गजर । देखिल्या संसार सफळ जाला ॥ध्रु.॥ साधुसंतांचिया धन्य जाल्या भेटी । सांपडली लुटी मोक्षाची हे ॥2॥ तुका ह्मणे आतां हें चि पैं मागणें । पुढती नाहीं येणें संसारासी ॥3॥

āliyā saṃsārīṃ dekhilī paṃḍharī | kītiऩ mahādvārīṃ vānūṃ tujhī ||1|| patākāṃce bhāra nāmāce gajara | dekhilyā saṃsāra saphaḷa jālā ||dhru.|| sādhusaṃtāṃciyā dhanya jālyā bheṭī | sāṃpaḍalī luṭī mokṣācī he ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ heṃ ci paiṃ māgaṇeṃ | puḍhatī nāhīṃ yeṇeṃ saṃsārāsī ||3||

ऐसे कैसे जाले भोंदू । कर्म करोनि ह्मणति साधु॥1॥ अंगा लावूनियां राख । डोळे झांकुनी करिती पाप ॥ध्रु.॥ दावुनि वैराग्याची कळा । भोगी विषयाचा सोहळा ॥2॥ तुका ह्मणे सांगों किती । जळो तयांची संगती ॥3॥

aise kaise jāle bhoṃdū | karma karoni hmaṇati sādhu||1|| aṃgā lāvūniyāṃ rākha | ḍoḷe jhāṃkunī karitī pāpa ||dhru.|| dāvuni vairāgyācī kaḷā | bhogī viṣayācā sohaḷā ||2|| tukā hmaṇe sāṃgoṃ kitī | jaḷo tayāṃcī saṃgatī ||3||

कोणी निंदा कोणी वंदा । आह्मां स्वहिताचा धंदा॥1॥ काय तुह्मांसी गरज । आह्मी भजूं पंढरिराज ॥ध्रु.॥ तुह्मांसारिखें चालावें । तेव्हां स्वहिता मुकावें ॥2॥ तुका ह्मणे हो कां कांहीं । गळ दिला विठ्ठल पायीं ॥3॥

koṇī niṃdā koṇī vaṃdā | āhmāṃ svahitācā dhaṃdā||1|| kāya tuhmāṃsī garaja | āhmī bhajūṃ paṃḍharirāja ||dhru.|| tuhmāṃsārikheṃ cālāveṃ | tevhāṃ svahitā mukāveṃ ||2|| tukā hmaṇe ho kāṃ kāṃhīṃ | gaḷa dilā viṭhṭhala pāyīṃ ||3||

तुझे नामें दिनानाथा । आह्मी उघडा घातला माथा॥1॥ आतां न धरावें दुरी । बोल येइऩल ब्रीदावरी ॥ध्रु.॥ पतित होतों ऐसा ठावा । आधीं कां न विचारावा ॥2॥ तुका ह्मणे तुझे पायीं । आह्मी मिरास केली पाहीं ॥3॥

tujhe nāmeṃ dinānāthā | āhmī ughaḍā ghātalā māthā||1|| ātāṃ na dharāveṃ durī | bola yeiऩla brīdāvarī ||dhru.|| patita hotoṃ aisā ṭhāvā | ādhīṃ kāṃ na vicārāvā ||2|| tukā hmaṇe tujhe pāyīṃ | āhmī mirāsa kelī pāhīṃ ||3||

नीत सांडोनि अवनीत चाले । भंडउभंड भलतें चि बोले ॥1॥ त्यांत कोणाचें काय बा गेलें । ज्याचें तेणें अनहित केलें ॥ध्रु.॥ ज्यासि वंदावें त्यासी निंदी । मैत्री सांडोनि होतसे दंदी॥2॥ आन यातीचे संगती लागे । संतसज्जनामध्यें ना वागे॥3॥ केल्याविण पराक्रम सांगे । जेथें सांगे तेथें चि भीक मागे ॥4॥ करी आपुला चि संभ्रम । परि पुढें कठीण फार यम ॥5॥ तुका ह्मणे कांहीं नित्यनेम । चित्तीं न धरी तो अधम ॥6॥

nīta sāṃḍoni avanīta cāle | bhaṃḍaubhaṃḍa bhalateṃ ci bole ||1|| tyāṃta koṇāceṃ kāya bā geleṃ | jyāceṃ teṇeṃ anahita keleṃ ||dhru.|| jyāsi vaṃdāveṃ tyāsī niṃdī | maitrī sāṃḍoni hotase daṃdī||2|| āna yātīce saṃgatī lāge | saṃtasajjanāmadhyeṃ nā vāge||3|| kelyāviṇa parākrama sāṃge | jetheṃ sāṃge tetheṃ ci bhīka māge ||4|| karī āpulā ci saṃbhrama | pari puḍheṃ kaṭhīṇa phāra yama ||5|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ nityanema | cittīṃ na dharī to adhama ||6||

मानूं कांहीं आह्मी आपुलिया स्वइच्छा । नाहीं तरि सरिसा रंकरावो ॥1॥ आपुल्या उदास आहों देहभावीं । मग लज्जाजीवीं चाड नाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे खेळों आह्मी सहजलीळे । ह्मणोनी निराळे सुख दुःख ॥3॥

mānūṃ kāṃhīṃ āhmī āpuliyā svaicchā | nāhīṃ tari sarisā raṃkarāvo ||1|| āpulyā udāsa āhoṃ dehabhāvīṃ | maga lajjājīvīṃ cāḍa nāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe kheḷoṃ āhmī sahajalīḷe | hmaṇonī nirāḷe sukha duḥkha ||3||

बोले तैसा चाले । त्याचीं वंदीन पाउलें ॥1॥ अंगें झाडीन अंगण । त्याचें दासत्व करीन ॥ध्रु.॥ त्याचा होइऩन किंकर। उभा ठाकेन जोडोनि कर ॥2॥ तुका ह्मणे देव । त्याचे चरणीं माझा भाव ॥3॥

bole taisā cāle | tyācīṃ vaṃdīna pāuleṃ ||1|| aṃgeṃ jhāḍīna aṃgaṇa | tyāceṃ dāsatva karīna ||dhru.|| tyācā hoiऩna kiṃkara| ubhā ṭhākena joḍoni kara ||2|| tukā hmaṇe deva | tyāce caraṇīṃ mājhā bhāva ||3||

पाण्या निघाली गुजरी । मन ठेविलें दो घागरीं । चाले मोकऑया पदरीं । परी लक्ष तेथें ॥1॥ वावडी उडाली अंबरीं। हातीं धरोनियां दोरी । दिसे दुरिच्या दुरी । परी लक्ष तेथें॥ध्रु.॥ चोर चोरी करी । ठेवी वनांतरीं । वर्ततसे चराचरीं । परी लक्ष तेथें ॥2॥ व्यभिचारिणी नारी । घराश्रम करी । परपुरुष जिव्हारीं । परी लक्ष तेथें ॥3॥ तुका ह्मणे असों भलतिये व्यापारीं। लक्ष सर्वेश्वरीं । चुकों नेदी ॥4॥

pāṇyā nighālī gujarī | mana ṭhevileṃ do ghāgarīṃ | cāle mokaôyā padarīṃ | parī lakṣa tetheṃ ||1|| vāvaḍī uḍālī aṃbarīṃ| hātīṃ dharoniyāṃ dorī | dise duricyā durī | parī lakṣa tetheṃ||dhru.|| cora corī karī | ṭhevī vanāṃtarīṃ | vartatase carācarīṃ | parī lakṣa tetheṃ ||2|| vyabhicāriṇī nārī | gharāśrama karī | parapuruṣa jivhārīṃ | parī lakṣa tetheṃ ||3|| tukā hmaṇe asoṃ bhalatiye vyāpārīṃ| lakṣa sarveśvarīṃ | cukoṃ nedī ||4||

जनाचिया मना जावें कासियेसी । माझी वाराणसी पांडुरंग ॥1॥ तेथें भागीरथी येथें भीमरथी । अधिक ह्मणती चंद्रभागा॥ध्रु.॥ तेथें माधवराव येथें यादवराज । जाणोनियां भाव पुंडलिकाचा ॥2॥ विष्णुपद गया ते चि येथें आहे । प्रत्यक्ष हें पाहे विटेवरी ॥3॥ तुका ह्मणे हे चि प्रपंच उद्धरी । आतां पंढरपुरी घडो बापा ॥4॥

janāciyā manā jāveṃ kāsiyesī | mājhī vārāṇasī pāṃḍuraṃga ||1|| tetheṃ bhāgīrathī yetheṃ bhīmarathī | adhika hmaṇatī caṃdrabhāgā||dhru.|| tetheṃ mādhavarāva yetheṃ yādavarāja | jāṇoniyāṃ bhāva puṃḍalikācā ||2|| viṣṇupada gayā te ci yetheṃ āhe | pratyakṣa heṃ pāhe viṭevarī ||3|| tukā hmaṇe he ci prapaṃca uddharī | ātāṃ paṃḍharapurī ghaḍo bāpā ||4||

नको येऊं लाजे होय तूं परती । भजों दे श्रीपती सखा माझा ॥1॥ तुझे संगतीनें मोटा जाला घात । जालों मी अंकित दुर्जनाचा ॥2॥ तुका ह्मणे रांडे घेइन काठीवरी । धनी सहाकारी राम केला ॥3॥

nako yeūṃ lāje hoya tūṃ paratī | bhajoṃ de śrīpatī sakhā mājhā ||1|| tujhe saṃgatīneṃ moṭā jālā ghāta | jāloṃ mī aṃkita durjanācā ||2|| tukā hmaṇe rāṃḍe gheina kāṭhīvarī | dhanī sahākārī rāma kelā ||3||

फिरविलें देऊळ जगामाजी ख्याति । नामदेवा हातीं दुध प्याला ॥1॥ भरियेली हुंडी नरसी महत्याची । धनाजीजाटाचींसेतें पेरी ॥ध्रु.॥ मिराबाइऩसाटीं घेतों विष प्याला । दामाजीचा जाला पाढेवार ॥2॥ कबीराचे मागीं विणूं लागे सेले । उठविलें मूल कुंभाराचें ॥3॥ आतां तुह्मी दया करा पंढरिराया । तुका विनवी पायां नमीतसे ॥4॥

phiravileṃ deūḷa jagāmājī khyāti | nāmadevā hātīṃ dudha pyālā ||1|| bhariyelī huṃḍī narasī mahatyācī | dhanājījāṭācīṃseteṃ perī ||dhru.|| mirābāiऩsāṭīṃ ghetoṃ viṣa pyālā | dāmājīcā jālā pāḍhevāra ||2|| kabīrāce māgīṃ viṇūṃ lāge sele | uṭhavileṃ mūla kuṃbhārāceṃ ||3|| ātāṃ tuhmī dayā karā paṃḍharirāyā | tukā vinavī pāyāṃ namītase ||4||

इंद्रावणा केलें साकरेचें आळें । न सांडी वेगळें कडुपण ॥1॥ कावऑयाचें पिलूं कौतुकें पोशिलें । न राहे उगलें विष्ठेविण ॥ध्रु.॥ क्षेम देतां अंगा गांधेलाची पोळी । करवी नादाळी महाशब्द ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसे न होती ते भले । घालिती ते घाले साधुजना ॥3॥

iṃdrāvaṇā keleṃ sākareceṃ āḷeṃ | na sāṃḍī vegaḷeṃ kaḍupaṇa ||1|| kāvaôyāceṃ pilūṃ kautukeṃ pośileṃ | na rāhe ugaleṃ viṣṭheviṇa ||dhru.|| kṣema detāṃ aṃgā gāṃdhelācī poḷī | karavī nādāḷī mahāśabda ||2|| tukā hmaṇe aise na hotī te bhale | ghālitī te ghāle sādhujanā ||3||

मुसळाचें धनु नव्हे हो सर्वथा । पाषाण पििळतां रस कैंचा ॥1॥ वांझे बाळा जैसें दुध नाहीं स्तनीं । गारा त्या अधणीं न सिजती ॥ध्रु.॥ नवखंड पृथ्वी पिके मृगजळें । डोंगर भेटे बळें असमानासी ॥2॥ नैश्वर ब्रह्म तेव्हां होय ब्रह्म । तुका ह्मणे श्रम करुनी काय ॥3॥

musaḷāceṃ dhanu navhe ho sarvathā | pāṣāṇa piिḷatāṃ rasa kaiṃcā ||1|| vāṃjhe bāḷā jaiseṃ dudha nāhīṃ stanīṃ | gārā tyā adhaṇīṃ na sijatī ||dhru.|| navakhaṃḍa pṛthvī pike mṛgajaḷeṃ | ḍoṃgara bheṭe baḷeṃ asamānāsī ||2|| naiśvara brahma tevhāṃ hoya brahma | tukā hmaṇe śrama karunī kāya ||3||

धन्या आतां काय करूं । माझें तान्हुलें लेकरूं॥1॥ धन्या अवचित मरण आलें । मज कोणासी निरविलें ॥ध्रु.॥ माझें दारवंड नका पाडूं । त्याचे हात पाय तोडूं ॥2॥ एके हातीं धरली दाढी । घे कुऱ्हाडी दुजे हातीं ॥3॥ येरी घाव घालूं पाहे । तंव तो उठोनि उभा राहे ॥4॥ तुका ह्मणे अवघीं चोरें । सेकी रामनाम सोइरें ॥5॥

dhanyā ātāṃ kāya karūṃ | mājheṃ tānhuleṃ lekarūṃ||1|| dhanyā avacita maraṇa āleṃ | maja koṇāsī niravileṃ ||dhru.|| mājheṃ dāravaṃḍa nakā pāḍūṃ | tyāce hāta pāya toḍūṃ ||2|| eke hātīṃ dharalī dāḍhī | ghe kuऱhāḍī duje hātīṃ ||3|| yerī ghāva ghālūṃ pāhe | taṃva to uṭhoni ubhā rāhe ||4|| tukā hmaṇe avaghīṃ coreṃ | sekī rāmanāma soireṃ ||5||

निरंजनीं आह्मीं बांधियेलें घर । निराकारीं निरंतर राहिलों आह्मी ॥1॥ निराभासीं पूर्ण जालों समरस । खंड ऐक्यास पावलों आह्मी ॥2॥ तुका ह्मणे आतां नाहीं अहंकार । जालों तदाकार नित्य शुद्ध ॥3॥

niraṃjanīṃ āhmīṃ bāṃdhiyeleṃ ghara | nirākārīṃ niraṃtara rāhiloṃ āhmī ||1|| nirābhāsīṃ pūrṇa jāloṃ samarasa | khaṃḍa aikyāsa pāvaloṃ āhmī ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ nāhīṃ ahaṃkāra | jāloṃ tadākāra nitya śuddha ||3||

पांडुरंगें सत्य केला अनुग्रह । निरसोनि संदेह बुिद्धभेद॥1॥ जीवशिवा सेज रचिली आनंदें । औठावे पदीं आरोहण॥2॥ निजीं निजरूपीं निजविला तुका । अनुहाते बाळका हलरु गाती ॥3॥

pāṃḍuraṃgeṃ satya kelā anugraha | nirasoni saṃdeha buिddhabheda||1|| jīvaśivā seja racilī ānaṃdeṃ | auṭhāve padīṃ ārohaṇa||2|| nijīṃ nijarūpīṃ nijavilā tukā | anuhāte bāḷakā halaru gātī ||3||

शोधूनि अन्वय वंश वंशावळी । परस्परा कुळीं उच्चारण ॥1॥ ह्मणविलें मागें पुढें चाले कैसें । केला सामरस्यें अभिषेक ॥ध्रु.॥ एकछत्र झळके उन्मनी निशाणी । अनुहाताच्या ध्वनी गगन गर्जे ॥2॥ तुकया स्वामी स्थापी निजपदीं दासा । करूनि उल्हासा सप्रेमता ॥3॥

śodhūni anvaya vaṃśa vaṃśāvaḷī | parasparā kuḷīṃ uccāraṇa ||1|| hmaṇavileṃ māgeṃ puḍheṃ cāle kaiseṃ | kelā sāmarasyeṃ abhiṣeka ||dhru.|| ekachatra jhaḷake unmanī niśāṇī | anuhātācyā dhvanī gagana garje ||2|| tukayā svāmī sthāpī nijapadīṃ dāsā | karūni ulhāsā saprematā ||3||

स्वामी तूं ही कैसा न पडसी डोळां । सुंदर सांवळा घवघवीत ॥1॥ चतुर्भुज माळा रुळे एकावळी । कस्तुरी निडळीं रेखिलीसे ॥ध्रु.॥ शंख चक्रा गदा रुळे वैजयंती । कुंडलें तळपती श्रवणीं दोन्ही ॥2॥ तुका ह्मणे स्वामी आतां दावीं पाय । पांडुरंग माय कृपावंते ॥3॥

svāmī tūṃ hī kaisā na paḍasī ḍoḷāṃ | suṃdara sāṃvaḷā ghavaghavīta ||1|| caturbhuja māḷā ruḷe ekāvaḷī | kasturī niḍaḷīṃ rekhilīse ||dhru.|| śaṃkha cakrā gadā ruḷe vaijayaṃtī | kuṃḍaleṃ taḷapatī śravaṇīṃ donhī ||2|| tukā hmaṇe svāmī ātāṃ dāvīṃ pāya | pāṃḍuraṃga māya kṛpāvaṃte ||3||

आणीक कोणापुढें वासूं मुख सांग । कीं माझें अंतरंग कोण जाणे ॥1॥ पाहें तुजकडे येऊनि जाऊनी । पांडुरंगा मनीं विचारावें ॥ध्रु.॥ भय चिंता अवघे उद्योग सांडिले । आठवुनी पाउलें असें तुझीं ॥2॥ नका विसरूं मज वैकुंठनायका । विनवितो तुका बंदीजन ॥3॥

āṇīka koṇāpuḍheṃ vāsūṃ mukha sāṃga | kīṃ mājheṃ aṃtaraṃga koṇa jāṇe ||1|| pāheṃ tujakaḍe yeūni jāūnī | pāṃḍuraṃgā manīṃ vicārāveṃ ||dhru.|| bhaya ciṃtā avaghe udyoga sāṃḍile | āṭhavunī pāuleṃ aseṃ tujhīṃ ||2|| nakā visarūṃ maja vaikuṃṭhanāyakā | vinavito tukā baṃdījana ||3||

सद्ग‍ूचे चरणीं ठेविला मस्तक । देउनियां हस्तक उठविलें ॥1॥ उठविलें मज देऊनियां प्रेम । भावाथॉ सप्रेमे नमस्कारीं॥2॥ नमस्कारीं त्याला सद्ग‍ुरायाला । तुका ह्मणे बोला नाम वाचें ॥3॥

sadgaूce caraṇīṃ ṭhevilā mastaka | deuniyāṃ hastaka uṭhavileṃ ||1|| uṭhavileṃ maja deūniyāṃ prema | bhāvāthô sapreme namaskārīṃ||2|| namaskārīṃ tyālā sadgaुrāyālā | tukā hmaṇe bolā nāma vāceṃ ||3||

सद्ग‍ूने मज आशीर्वाद दिला । हरुष भरला हृदयीं माझे ॥1॥ हृदयींचा भाव कळला गुरूसी । आनंदउल्हासीं बोले मज ॥2॥ बोले मज गुरू कृपा तो करूनि । तुका ह्मणे मनीं आनंदलों ॥3॥

sadgaूne maja āśīrvāda dilā | haruṣa bharalā hṛdayīṃ mājhe ||1|| hṛdayīṃcā bhāva kaḷalā gurūsī | ānaṃdaulhāsīṃ bole maja ||2|| bole maja gurū kṛpā to karūni | tukā hmaṇe manīṃ ānaṃdaloṃ ||3||

आनंदाचा कंद गाइयेला गीतीं । पाहियेला चित्तीं देवराव ॥1॥ देवराव तो ही आहे निश्चयेसीं । अखंड नामासी बोलवितो ॥2॥ बोलवितो मज कृपा तो करूनि । तुका ह्मणे मनीं धरा भाव ॥3॥

ānaṃdācā kaṃda gāiyelā gītīṃ | pāhiyelā cittīṃ devarāva ||1|| devarāva to hī āhe niścayesīṃ | akhaṃḍa nāmāsī bolavito ||2|| bolavito maja kṛpā to karūni | tukā hmaṇe manīṃ dharā bhāva ||3||

सातादिवसांचा जरी जाला उपवासी । तरीं कीर्तनासी टाकुं नये ॥1॥ फुटो हा मस्तक तुटो हें शरीर । नामाचा गजर सोडूं नये ॥ध्रु.॥ शरीराचे होत दोनी ते ही भाग । परि कीर्त्तनाचा रंग सोडों नये ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसा नामीं ज्या निर्धार । तेथें निरंतर देव असे ॥3॥

sātādivasāṃcā jarī jālā upavāsī | tarīṃ kīrtanāsī ṭākuṃ naye ||1|| phuṭo hā mastaka tuṭo heṃ śarīra | nāmācā gajara soḍūṃ naye ||dhru.|| śarīrāce hota donī te hī bhāga | pari kīrttanācā raṃga soḍoṃ naye ||2|| tukā hmaṇe aisā nāmīṃ jyā nirdhāra | tetheṃ niraṃtara deva ase ||3||

चरणीं नमन सद्ग‍ूच्या पूर्ण । नित्य हरिगुण गाऊं सदा ॥1॥ गोवर्धन जेणें नखीं हो धरिला । काऑया नाथिला महाबळी ॥ध्रु.॥ ऐसे हरिगुण गातो वाचेवरि । पतितासी तारी जनादऩन ॥2॥ तुका ह्मणे हें चि सज्जना जीवन । वाचेसी स्मरण गोविंदाचें ॥3॥

caraṇīṃ namana sadgaूcyā pūrṇa | nitya hariguṇa gāūṃ sadā ||1|| govardhana jeṇeṃ nakhīṃ ho dharilā | kāôyā nāthilā mahābaḷī ||dhru.|| aise hariguṇa gāto vācevari | patitāsī tārī janādaऩna ||2|| tukā hmaṇe heṃ ci sajjanā jīvana | vācesī smaraṇa goviṃdāceṃ ||3||

सद्ग‍ूवांचूनि प्रेतरूप वाणी । बोलती पुराणीं व्यासॠषि॥1॥ ह्मणोनि तयाचें पाहूं नये तोंड । निगुरा अखंड सुतकाळा ॥ध्रु.॥ कोणे परी तया नव्हे चि सुटका । देह त्याचा लटिका जाणा तुह्मी ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसीं बोलती पुराणें । संतांचीं वचनें मागिलां हो ॥3॥

sadgaूvāṃcūni pretarūpa vāṇī | bolatī purāṇīṃ vyāsaṝṣi||1|| hmaṇoni tayāceṃ pāhūṃ naye toṃḍa | nigurā akhaṃḍa sutakāḷā ||dhru.|| koṇe parī tayā navhe ci suṭakā | deha tyācā laṭikā jāṇā tuhmī ||2|| tukā hmaṇe aisīṃ bolatī purāṇeṃ | saṃtāṃcīṃ vacaneṃ māgilāṃ ho ||3||

डिवेना डसेना बुझेना निर्मळ । परि अमंगळ स्वीकारीना॥1॥ परंतु गर्धब अपवित्र जाणा । पर्वकाळीं दाना देऊं नये ॥ध्रु.॥ डिवी लात्री बुजे बहु नेदी दुध । मुखीं नाहीं शुद्ध विष्ठा खाय ॥2॥ परंतु ते गाय पवित्र हो जाणा । पर्वकाळीं दाना देऊजेते॥3॥ ब्राह्मणें ब्राह्मणा सद्ग‍ू करावा । परि न करावा शूद्रादिक ॥4॥ तुका ह्मणे देवें सांगितली सोय । ह्मणोनि त्याचे पाय धरिले जीवें ॥5॥

ḍivenā ḍasenā bujhenā nirmaḷa | pari amaṃgaḷa svīkārīnā||1|| paraṃtu gardhaba apavitra jāṇā | parvakāḷīṃ dānā deūṃ naye ||dhru.|| ḍivī lātrī buje bahu nedī dudha | mukhīṃ nāhīṃ śuddha viṣṭhā khāya ||2|| paraṃtu te gāya pavitra ho jāṇā | parvakāḷīṃ dānā deūjete||3|| brāhmaṇeṃ brāhmaṇā sadgaू karāvā | pari na karāvā śūdrādika ||4|| tukā hmaṇe deveṃ sāṃgitalī soya | hmaṇoni tyāce pāya dharile jīveṃ ||5||

कवणदिस येइल कैसा । न कळे संपत्तीचा भरंवसा॥1॥ चौदा चौकडिया लंकापति । त्याची कोण जाली गती ॥ध्रु.॥ लंकेसारिखें भुवन । त्याचें त्यासी पारखें जाण ॥2॥ तेहतीस कोटि बांदवडी । राज्य जातां न लगे घडी ॥3॥ ऐसे अहंतेनें नाडिले । तुका ह्मणे वांयां गेले ॥4॥

kavaṇadisa yeila kaisā | na kaḷe saṃpattīcā bharaṃvasā||1|| caudā caukaḍiyā laṃkāpati | tyācī koṇa jālī gatī ||dhru.|| laṃkesārikheṃ bhuvana | tyāceṃ tyāsī pārakheṃ jāṇa ||2|| tehatīsa koṭi bāṃdavaḍī | rājya jātāṃ na lage ghaḍī ||3|| aise ahaṃteneṃ nāḍile | tukā hmaṇe vāṃyāṃ gele ||4||

न ह्मणे वो आह्मी आपुलेनि चित्तीं । निःशेष अतिप्रीति विषयीं तो ॥1॥ खोटा तो विटाळ । ह्मणोनि गाबाळ सांडियेले॥ध्रु.॥ भांगतमाखूचा चित्ताचा आदर । कोरडें उत्तर चाटावें तें ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी नव्हों फजितखोर । तुटीचा व्यापार करावया ॥3॥

na hmaṇe vo āhmī āpuleni cittīṃ | niḥśeṣa atiprīti viṣayīṃ to ||1|| khoṭā to viṭāḷa | hmaṇoni gābāḷa sāṃḍiyele||dhru.|| bhāṃgatamākhūcā cittācā ādara | koraḍeṃ uttara cāṭāveṃ teṃ ||2|| tukā hmaṇe āhmī navhoṃ phajitakhora | tuṭīcā vyāpāra karāvayā ||3||

अनाथाचा नाथ पतितपावन । दीनाचें रक्षण करीतसे॥1॥ ऐसें जाणोनियां नामीं विश्वासलों । भीमातिरा आलों धांवत चि ॥ध्रु.॥ स्नान हें करितां त्रिताप निवाले । महाद्वारा आलें मन माझें ॥2॥ तेथें अनुमात्र रीग नव्हे याचा । परतलों साचा तेथूनियां ॥3॥ पुंडलिकापाशीं येऊनि पुसिलें । चिन्मय दाटलें जनादऩन ॥4॥ तुका ह्मणे आतां दुजा देव नाहीं । बाप तरी आइऩ तो चि विठो ॥5॥

anāthācā nātha patitapāvana | dīnāceṃ rakṣaṇa karītase||1|| aiseṃ jāṇoniyāṃ nāmīṃ viśvāsaloṃ | bhīmātirā āloṃ dhāṃvata ci ||dhru.|| snāna heṃ karitāṃ tritāpa nivāle | mahādvārā āleṃ mana mājheṃ ||2|| tetheṃ anumātra rīga navhe yācā | parataloṃ sācā tethūniyāṃ ||3|| puṃḍalikāpāśīṃ yeūni pusileṃ | cinmaya dāṭaleṃ janādaऩna ||4|| tukā hmaṇe ātāṃ dujā deva nāhīṃ | bāpa tarī āiऩ to ci viṭho ||5||

ढालतलवारे गुंतले हे कर । ह्मणे जुंझणार कैसा जुंझे ॥1॥ पेटी पडदळे सिले टोप ओझें । हें तों जालें दुजें मरणमूळ ॥ध्रु.॥ बैसविलें मला येणें अश्वावरी । धावूं पळूं तरी कैसा आतां ॥2॥ असोनि उपाय ह्मणे हे अपाय । ह्मणे हायहाय काय करूं ॥3॥ तुका ह्मणे हा तों स्वयें परब्रह्म । मूर्ख नेणे वर्म संतचरण ॥4॥

ḍhālatalavāre guṃtale he kara | hmaṇe juṃjhaṇāra kaisā juṃjhe ||1|| peṭī paḍadaḷe sile ṭopa ojheṃ | heṃ toṃ jāleṃ dujeṃ maraṇamūḷa ||dhru.|| baisavileṃ malā yeṇeṃ aśvāvarī | dhāvūṃ paḷūṃ tarī kaisā ātāṃ ||2|| asoni upāya hmaṇe he apāya | hmaṇe hāyahāya kāya karūṃ ||3|| tukā hmaṇe hā toṃ svayeṃ parabrahma | mūrkha neṇe varma saṃtacaraṇa ||4||

किडा अन्नाचें मानुस । त्याचा ह्मणविल्या दास॥1॥ तें ही त्यासी उपेक्षीना । बोल आपुला सांडीना ॥ध्रु.॥ तो तूं नराचा नरेंद्र । तुजपासूनि इंद्र चंद्र ॥2॥ तुका ह्मणे विश्वंभर । तुज वर्णी फणीवर ॥3॥

kiḍā annāceṃ mānusa | tyācā hmaṇavilyā dāsa||1|| teṃ hī tyāsī upekṣīnā | bola āpulā sāṃḍīnā ||dhru.|| to tūṃ narācā nareṃdra | tujapāsūni iṃdra caṃdra ||2|| tukā hmaṇe viśvaṃbhara | tuja varṇī phaṇīvara ||3||

कोटिजन्म पुण्यसाधन साधिलें । तेणें हाता आलें हरिदास्य ॥1॥ रात्रीं दिवस ध्यान हरीचें भजन । कायावाचामन भगवंतीं ॥ध्रु.॥ ऐसिया प्रेमळा ह्मणताती वेडा । संसार रोकडा बुडविला ॥2॥ एकवीस कुळें जेणें उद्धरिलीं । हे तों न कळे खोली भाग्यमंदा ॥3॥ तुका ह्मणे त्याची पायधुळी मिळे । भवभय पळे वंदितां चि ॥4॥

koṭijanma puṇyasādhana sādhileṃ | teṇeṃ hātā āleṃ haridāsya ||1|| rātrīṃ divasa dhyāna harīceṃ bhajana | kāyāvācāmana bhagavaṃtīṃ ||dhru.|| aisiyā premaḷā hmaṇatātī veḍā | saṃsāra rokaḍā buḍavilā ||2|| ekavīsa kuḷeṃ jeṇeṃ uddharilīṃ | he toṃ na kaḷe kholī bhāgyamaṃdā ||3|| tukā hmaṇe tyācī pāyadhuḷī miḷe | bhavabhaya paḷe vaṃditāṃ ci ||4||

उपजला प्राणी न राहे संसारीं । बैसला सेजारी काळ उसां ॥1॥ पाहा तो उंदीर घेउनि जाय बोका । तैसा काळ लोका नेत असे ॥ध्रु.॥ खाटिकाचे घरीं अजापुत्र पाहें । कसाबाची गाय वांचे कैसी ॥2॥ तुका ह्मणे कांहीं करा काढाकाढी । जाती ऐसी घडी पुन्हा नये ॥3॥

upajalā prāṇī na rāhe saṃsārīṃ | baisalā sejārī kāḷa usāṃ ||1|| pāhā to uṃdīra gheuni jāya bokā | taisā kāḷa lokā neta ase ||dhru.|| khāṭikāce gharīṃ ajāputra pāheṃ | kasābācī gāya vāṃce kaisī ||2|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ karā kāḍhākāḍhī | jātī aisī ghaḍī punhā naye ||3||

पंढरीस जाऊं ह्मणती । यम थोर चिंता करि ती ॥1॥ या रे नाचों ब्रह्मानंदें । विठ्ठलनामाचिया छंदें ॥ध्रु.॥ धरिली पंढरीची वाट । पापें रिगालीं कपाट ॥2॥ केलें भीमरेचें स्नान । यमपुरी पडिले खान ॥3॥ दुरोनि देखिली पंढरी । पापें गेलीं दुरच्यादुरी ॥4॥ दुरोनि देखिलें राउळ । हरुषें नाचती गोपाळ ॥5॥ तुका ह्मणे नाहीं जाणें । अखंड पंढरिराहणें ॥6॥

paṃḍharīsa jāūṃ hmaṇatī | yama thora ciṃtā kari tī ||1|| yā re nācoṃ brahmānaṃdeṃ | viṭhṭhalanāmāciyā chaṃdeṃ ||dhru.|| dharilī paṃḍharīcī vāṭa | pāpeṃ rigālīṃ kapāṭa ||2|| keleṃ bhīmareceṃ snāna | yamapurī paḍile khāna ||3|| duroni dekhilī paṃḍharī | pāpeṃ gelīṃ duracyādurī ||4|| duroni dekhileṃ rāuḷa | haruṣeṃ nācatī gopāḷa ||5|| tukā hmaṇe nāhīṃ jāṇeṃ | akhaṃḍa paṃḍharirāhaṇeṃ ||6||

पय दधि घृत आणि नवनीत । तैसें दृश्यजात एकपणें ॥1॥ कनकाचे पाहीं अलंकार केले । कनकत्वा आले एकपणें ॥ध्रु.॥ मृित्तकेचे घट जाले नानापरी । मृित्तका अवधारीं एकपणें ॥2॥ तुका ह्मणे एक एक ते अनेक । अनेकत्वीं एक एकपणा ॥3॥

paya dadhi ghṛta āṇi navanīta | taiseṃ dṛśyajāta ekapaṇeṃ ||1|| kanakāce pāhīṃ alaṃkāra kele | kanakatvā āle ekapaṇeṃ ||dhru.|| mṛिttakece ghaṭa jāle nānāparī | mṛिttakā avadhārīṃ ekapaṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe eka eka te aneka | anekatvīṃ eka ekapaṇā ||3||

पंधरा दिवसांमाजी साक्षात्कार जाला । विठोबा भेटला निराकार ॥1॥ भांबगिरिपाठारीं विस्त जाण केली । वृित्त थिरावली परब्रह्मीं ॥ध्रु.॥ निर्वाण जाणोनि आसन घातलें । ध्यान आरंभिलें देवाजीचें ॥2॥ सर्प विंचू व्याघ्र आंगासी झोंबले । पीडूं जे लागले सकिळक ॥3॥ दीपकीं कर्पूर कैसा तो विराला । तैसा देह जाला तुका ह्मणे ॥4॥

paṃdharā divasāṃmājī sākṣātkāra jālā | viṭhobā bheṭalā nirākāra ||1|| bhāṃbagiripāṭhārīṃ vista jāṇa kelī | vṛिtta thirāvalī parabrahmīṃ ||dhru.|| nirvāṇa jāṇoni āsana ghātaleṃ | dhyāna āraṃbhileṃ devājīceṃ ||2|| sarpa viṃcū vyāghra āṃgāsī jhoṃbale | pīḍūṃ je lāgale sakiḷaka ||3|| dīpakīṃ karpūra kaisā to virālā | taisā deha jālā tukā hmaṇe ||4||

पहिली माझी ओवी ओवीन जगत्र । गाइऩन पवित्र पांडुरंग ॥1॥ दुसरी माझी ओवी दुजें नाहीं कोठें । जनीं वनीं भेटे पांडुरंग ॥ध्रु.॥ तिसरी माझी ओवी तिळा नाहीं ठाव । अवघा चि देव जनीं वनीं ॥2॥ चवथी माझी ओवी वैरिलें दळण । गाइऩन निधान पांडुरंग ॥3॥ पांचवी माझी ओवी ते माझिया माहेरा । गाइऩन निरंतरा पांडुरंगा ॥4॥ साहावी माझी ओवी साहा ही आटले। गुरूमूर्त्त भेटले पांडुरंग ॥5॥ सातवी माझी ओवी आठवे वेळोवेळां। बैसलासे डोळां पांडुरंग ॥6॥ आठवी माझी ओवी आठावीस योग। उभा चंद्रभागे पांडुरंग ॥7॥ नववी माझी ओवी सरलें दळण। चुकलें मरण संसारीचें ॥8॥ दाहावी माझी ओवी दाहा अवतारा । न यावें संसारा तुका ह्मणे ॥9॥

pahilī mājhī ovī ovīna jagatra | gāiऩna pavitra pāṃḍuraṃga ||1|| dusarī mājhī ovī dujeṃ nāhīṃ koṭheṃ | janīṃ vanīṃ bheṭe pāṃḍuraṃga ||dhru.|| tisarī mājhī ovī tiḷā nāhīṃ ṭhāva | avaghā ci deva janīṃ vanīṃ ||2|| cavathī mājhī ovī vairileṃ daḷaṇa | gāiऩna nidhāna pāṃḍuraṃga ||3|| pāṃcavī mājhī ovī te mājhiyā māherā | gāiऩna niraṃtarā pāṃḍuraṃgā ||4|| sāhāvī mājhī ovī sāhā hī āṭale| gurūmūrtta bheṭale pāṃḍuraṃga ||5|| sātavī mājhī ovī āṭhave veḷoveḷāṃ| baisalāse ḍoḷāṃ pāṃḍuraṃga ||6|| āṭhavī mājhī ovī āṭhāvīsa yoga| ubhā caṃdrabhāge pāṃḍuraṃga ||7|| navavī mājhī ovī saraleṃ daḷaṇa| cukaleṃ maraṇa saṃsārīceṃ ||8|| dāhāvī mājhī ovī dāhā avatārā | na yāveṃ saṃsārā tukā hmaṇe ||9||

नाम आहे जयापाशीं । जेथें राहे तेथें चि काशी॥1॥ ऐसा नामाचा महिमा । जाणे वाल्मीक शंकर उमा ॥ध्रु.॥ नाम प्रऱ्हादबाळ । जाणे पापी आजामेळ ॥2॥ नाम जाणे तो नारद । नामें ध्रुवा अक्षय पद ॥3॥ नाम गणिकेतें तारी । पशु गजेंद्र उद्धारी॥4॥ नाम जाणे हणुमंत । जाणताति महासंत ॥5॥ नाम जाणे शुकमूतिऩ । जाणे राजा परििक्षती ॥6॥ नाम जाणे तुका । नाहीं संसाराचा धोका ॥7॥

nāma āhe jayāpāśīṃ | jetheṃ rāhe tetheṃ ci kāśī||1|| aisā nāmācā mahimā | jāṇe vālmīka śaṃkara umā ||dhru.|| nāma praऱhādabāḷa | jāṇe pāpī ājāmeḷa ||2|| nāma jāṇe to nārada | nāmeṃ dhruvā akṣaya pada ||3|| nāma gaṇiketeṃ tārī | paśu gajeṃdra uddhārī||4|| nāma jāṇe haṇumaṃta | jāṇatāti mahāsaṃta ||5|| nāma jāṇe śukamūtiऩ | jāṇe rājā pariिkṣatī ||6|| nāma jāṇe tukā | nāhīṃ saṃsārācā dhokā ||7||

बहुतां जन्मां अंतीं जन्मलासी नरा । देव तूं सोइरा करीं आतां ॥1॥ करीं आतां बापा स्वहिताचा स्वार्थ । अनर्थाचा अर्थ सांडीं आतां ॥ध्रु.॥ सांडि आतां कुडी कल्पनेची वाट । मार्ग आहे नीट पंढरीचा ॥2॥ पंढरीस जावें सर्व सुख घ्यावें । रूप तें पाहावें विटेवरि ॥3॥ विटेवरि नीट आनंदाचा कंद । तुका नाचे छंद नामघोषें ॥4॥

bahutāṃ janmāṃ aṃtīṃ janmalāsī narā | deva tūṃ soirā karīṃ ātāṃ ||1|| karīṃ ātāṃ bāpā svahitācā svārtha | anarthācā artha sāṃḍīṃ ātāṃ ||dhru.|| sāṃḍi ātāṃ kuḍī kalpanecī vāṭa | mārga āhe nīṭa paṃḍharīcā ||2|| paṃḍharīsa jāveṃ sarva sukha ghyāveṃ | rūpa teṃ pāhāveṃ viṭevari ||3|| viṭevari nīṭa ānaṃdācā kaṃda | tukā nāce chaṃda nāmaghoṣeṃ ||4||

किती सांगों तरि नाइकति बटकीचे । पुढें सिंदळीचे रडतील ॥1॥ नका नका करूं रांडेची संगती । नेवोनी अधोपाती घालिल यम ॥2॥ तुका ह्मणे जरी देवीं नाहीं चाड । हाणोनि थोबाड फोडिल यम ॥3॥

kitī sāṃgoṃ tari nāikati baṭakīce | puḍheṃ siṃdaḷīce raḍatīla ||1|| nakā nakā karūṃ rāṃḍecī saṃgatī | nevonī adhopātī ghālila yama ||2|| tukā hmaṇe jarī devīṃ nāhīṃ cāḍa | hāṇoni thobāḍa phoḍila yama ||3||

उधानु काटीवरि चोपडुची आस । नवरा राजस मिरवतसे ॥1॥ जिव्हाऑयाचा काठी उबाऑयाच्या मोटा । नवरा चोहटा मिरवतसे ॥ध्रु.॥ तुळसीची माळ नवरीचे कंठीं । नोवरा वैकुंठीं वाट पाहे ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसी नोवऱ्याची कथा । परमार्थ वृथा बुडविला ॥3॥

udhānu kāṭīvari copaḍucī āsa | navarā rājasa miravatase ||1|| jivhāôyācā kāṭhī ubāôyācyā moṭā | navarā cohaṭā miravatase ||dhru.|| tuḷasīcī māḷa navarīce kaṃṭhīṃ | novarā vaikuṃṭhīṃ vāṭa pāhe ||2|| tukā hmaṇe aisī novaऱyācī kathā | paramārtha vṛthā buḍavilā ||3||

न कळे महिमा वेद मोनावले । जेथें पांगुळले मनपवन ॥1॥ चंद्र सूर्य ज्याचें तेज वागविती । तेथें माझी मती कोणीकडे ॥ध्रु.॥ काय म्यां वाणावें तुझ्या थोरपणा । सहस्रवदना वर्णवेना ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी बाळ तूं माउली । कृपेची साउली करीं देवा ॥3॥

na kaḷe mahimā veda monāvale | jetheṃ pāṃguḷale manapavana ||1|| caṃdra sūrya jyāceṃ teja vāgavitī | tetheṃ mājhī matī koṇīkaḍe ||dhru.|| kāya myāṃ vāṇāveṃ tujhyā thorapaṇā | sahasravadanā varṇavenā ||2|| tukā hmaṇe āhmī bāḷa tūṃ māulī | kṛpecī sāulī karīṃ devā ||3||

संतचरणरज लागतां सहज । वासनेचें बीज जळोन जाय ॥1॥ मग रामनामीं उपजे आवडी । सुख घडोघडी वाढों लागे ॥ध्रु.॥ कंठीं प्रेम दाटे नयनीं नीर लोटे । हृदयीं प्रगटे रामरूप॥2॥ तुका ह्मणे साधन सुलभ गोमटें । परि उपतिष्ठे पूर्वपुण्यें ॥3॥

saṃtacaraṇaraja lāgatāṃ sahaja | vāsaneceṃ bīja jaḷona jāya ||1|| maga rāmanāmīṃ upaje āvaḍī | sukha ghaḍoghaḍī vāḍhoṃ lāge ||dhru.|| kaṃṭhīṃ prema dāṭe nayanīṃ nīra loṭe | hṛdayīṃ pragaṭe rāmarūpa||2|| tukā hmaṇe sādhana sulabha gomaṭeṃ | pari upatiṣṭhe pūrvapuṇyeṃ ||3||

विधवेसि एक सुत । अहनिऩशीं तेथें चित्त ॥1॥ तैसा तूं मज एकला । नको मोकलूं विठ्ठला ॥ध्रु.॥ सुपुत्रालागीं बाप । अवघे तेथें चि संकल्प ॥2॥ तुका ह्मणे चित्तीं । पतिव्रते जैसा पति॥3॥

vidhavesi eka suta | ahaniऩśīṃ tetheṃ citta ||1|| taisā tūṃ maja ekalā | nako mokalūṃ viṭhṭhalā ||dhru.|| suputrālāgīṃ bāpa | avaghe tetheṃ ci saṃkalpa ||2|| tukā hmaṇe cittīṃ | pativrate jaisā pati||3||

व्यापक हा विश्वंभर । चराचर याचेनी ॥1॥ पंढरिराव विटेवरि । त्याचींच धरीं पाउलें ॥ध्रु.॥ अवघियांचा हा चि ठाव । देवोदेवीं सकळ ॥2॥ तुका ह्मणें न करीं सोस । भेदें दोष उफराटे॥3॥

vyāpaka hā viśvaṃbhara | carācara yācenī ||1|| paṃḍharirāva viṭevari | tyācīṃca dharīṃ pāuleṃ ||dhru.|| avaghiyāṃcā hā ci ṭhāva | devodevīṃ sakaḷa ||2|| tukā hmaṇeṃ na karīṃ sosa | bhedeṃ doṣa upharāṭe||3||

पसरोनि मुखें । कैसे धालों बा हारीखें ॥1॥ ब्रह्मादिका दुर्लभ वांटा । आह्मां फावला राणटां ॥ध्रु.॥ गोड लागे काय तरि। कृपावंत जाला हरि ॥2॥ उडती थेंबुटें । अमृताहुनि गोमटें ॥3॥ गोडाहुनि गोड । जिव्हा नाचे वाटे कोड ॥4॥ खुणावुनि तुका । दावी वर्म बोलों नका ॥5॥

pasaroni mukheṃ | kaise dhāloṃ bā hārīkheṃ ||1|| brahmādikā durlabha vāṃṭā | āhmāṃ phāvalā rāṇaṭāṃ ||dhru.|| goḍa lāge kāya tari| kṛpāvaṃta jālā hari ||2|| uḍatī theṃbuṭeṃ | amṛtāhuni gomaṭeṃ ||3|| goḍāhuni goḍa | jivhā nāce vāṭe koḍa ||4|| khuṇāvuni tukā | dāvī varma boloṃ nakā ||5||

आमुचि मिरास पंढरी । आमुचें घर भीमातिरीं ॥1॥ पांडुरंग आमुचा पिता । रकुमाबाइऩ आमुचि माता ॥ध्रु.॥ भाव पुंडलीक मुनि । चंद्रभागा आमुची बहिणी ॥2॥ तुका जुन्हाट मिराशी । ठाव दिला पायांपाशीं ॥3॥

āmuci mirāsa paṃḍharī | āmuceṃ ghara bhīmātirīṃ ||1|| pāṃḍuraṃga āmucā pitā | rakumābāiऩ āmuci mātā ||dhru.|| bhāva puṃḍalīka muni | caṃdrabhāgā āmucī bahiṇī ||2|| tukā junhāṭa mirāśī | ṭhāva dilā pāyāṃpāśīṃ ||3||

गंगा गेली सिंधुपाशीं । जरी तो ठाव नेदी तिशी॥1॥ तिणें जावें कवण्या ठाया । मज सांगा पंढरिराया ॥ध्रु.॥ जळ क्षोभलें जलचरां । माता बाळा नेदी थारा ॥2॥ तुका ह्मणे आलों शरण । देवा त्वां कां धरिलें मौन्य ॥3॥

gaṃgā gelī siṃdhupāśīṃ | jarī to ṭhāva nedī tiśī||1|| tiṇeṃ jāveṃ kavaṇyā ṭhāyā | maja sāṃgā paṃḍharirāyā ||dhru.|| jaḷa kṣobhaleṃ jalacarāṃ | mātā bāḷā nedī thārā ||2|| tukā hmaṇe āloṃ śaraṇa | devā tvāṃ kāṃ dharileṃ maunya ||3||

बैसो आतां मनीं । आले तैसें चि वदनीं ॥1॥ मग अवघें चि गोड । पुरे सकळ हि कोड ॥ध्रु.॥ बाहेरील भाव । तैसा अंतरीं हि वाव ॥2॥ तुका ह्मणे मणि । शोभा दाखवी कोंदणीं॥3॥

baiso ātāṃ manīṃ | āle taiseṃ ci vadanīṃ ||1|| maga avagheṃ ci goḍa | pure sakaḷa hi koḍa ||dhru.|| bāherīla bhāva | taisā aṃtarīṃ hi vāva ||2|| tukā hmaṇe maṇi | śobhā dākhavī koṃdaṇīṃ||3||

वेठी ऐसा भाव । न करी अहाच उपाव ॥1॥ रूप डसवी न जिवा । अवघा ये च ठायीं हेवा ॥ध्रु.॥ कृपणाचेपरि । लेखा पळनिमिषेवरि ॥2॥ तुका ह्मणे आस । संनिध चि जगदीशा॥3॥

veṭhī aisā bhāva | na karī ahāca upāva ||1|| rūpa ḍasavī na jivā | avaghā ye ca ṭhāyīṃ hevā ||dhru.|| kṛpaṇācepari | lekhā paḷanimiṣevari ||2|| tukā hmaṇe āsa | saṃnidha ci jagadīśā||3||

सर्वसुखा अधिकारी । मुखें उच्चारी हरिनाम ॥1॥ सर्वांगें तो सवाौत्तम । मुखीं नाम हरीचें ॥ध्रु.॥ ऐशी उभारिली बाहे। वेदीं पाहें पुराणीं ॥2॥ तुका ह्मणे येथें कांही । संदेह नाहीं भरवसा॥3॥

sarvasukhā adhikārī | mukheṃ uccārī harināma ||1|| sarvāṃgeṃ to savāौttama | mukhīṃ nāma harīceṃ ||dhru.|| aiśī ubhārilī bāhe| vedīṃ pāheṃ purāṇīṃ ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ kāṃhī | saṃdeha nāhīṃ bharavasā||3||

जुनाट हें धन अंत नाहीं पार । खात आले फार सरलें नाहीं ॥1॥ नारद हा मुनि शुक सनकादिक । उरलें आमुप तुह्मां आह्मां ॥ध्रु.॥ येथूनियां धना खाती बहु जन । वाल गुंज उणें जालें नाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे धना अंत नाहीं पार । कुंटित चार वाचा तेथें ॥3॥

junāṭa heṃ dhana aṃta nāhīṃ pāra | khāta āle phāra saraleṃ nāhīṃ ||1|| nārada hā muni śuka sanakādika | uraleṃ āmupa tuhmāṃ āhmāṃ ||dhru.|| yethūniyāṃ dhanā khātī bahu jana | vāla guṃja uṇeṃ jāleṃ nāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe dhanā aṃta nāhīṃ pāra | kuṃṭita cāra vācā tetheṃ ||3||

पाया जाला नारू । तेथें बांधला कापूरु । तेथें बिबव्याचें काम । अधमासि तों अधम ॥1॥ रुसला गुलाम । धणी करीतो सलाम । तेथें चाकराचें काम । अधमासि तों अधम ॥ध्रु.॥ रुसली घरची दासी । धणी समजावी तियेसि । तेथें बटकीचें काम। अधमासि तों अधम ॥2॥ देव्हाऱ्यावरि विंचू आला । देवपूजा नावडे त्याला । तेथें पैजारेचें काम । अधमासि तों अधम ॥3॥ तुका ह्मणे जाती । जातीसाटीं खाती माती ॥4॥

pāyā jālā nārū | tetheṃ bāṃdhalā kāpūru | tetheṃ bibavyāceṃ kāma | adhamāsi toṃ adhama ||1|| rusalā gulāma | dhaṇī karīto salāma | tetheṃ cākarāceṃ kāma | adhamāsi toṃ adhama ||dhru.|| rusalī gharacī dāsī | dhaṇī samajāvī tiyesi | tetheṃ baṭakīceṃ kāma| adhamāsi toṃ adhama ||2|| devhāऱyāvari viṃcū ālā | devapūjā nāvaḍe tyālā | tetheṃ paijāreceṃ kāma | adhamāsi toṃ adhama ||3|| tukā hmaṇe jātī | jātīsāṭīṃ khātī mātī ||4||

ब्राह्मणा न कळे आपुलें तें वर्म । गंवसे परब्रह्म नामें एका ॥1॥ लहानथोरासि करितों प्रार्थना । दृढ नारायणा मनीं धरा॥ध्रु.॥ सर्वांप्रति माझी हे चि असे विनंती । आठवा श्रीपती मनामाजी ॥2॥ केशव नारायण करितां आचमन । ते चि संध्या स्नान कर्म क्रिया ॥3॥ नामें करा नित्य भजन भोजन । ब्रह्मकर्म ध्यान याचे पायीं ॥4॥ तुका ह्मणे हें चि निर्वाणींचें शस्त्र । ह्मणोनि सर्वत्र स्मरा वेगीं ॥5॥

brāhmaṇā na kaḷe āpuleṃ teṃ varma | gaṃvase parabrahma nāmeṃ ekā ||1|| lahānathorāsi karitoṃ prārthanā | dṛḍha nārāyaṇā manīṃ dharā||dhru.|| sarvāṃprati mājhī he ci ase vinaṃtī | āṭhavā śrīpatī manāmājī ||2|| keśava nārāyaṇa karitāṃ ācamana | te ci saṃdhyā snāna karma kriyā ||3|| nāmeṃ karā nitya bhajana bhojana | brahmakarma dhyāna yāce pāyīṃ ||4|| tukā hmaṇe heṃ ci nirvāṇīṃceṃ śastra | hmaṇoni sarvatra smarā vegīṃ ||5||

संचित तैशी बुिद्ध उपजे मनामधीं । सांगितलें सििद्ध नव जाय ॥1॥ ज्याचा जैसा ठेवा तो त्यापाशीं धांवे । न लगती करावे उपदेश ॥2॥ घेऊन उठती आपुलाले गुण । भविष्याप्रमाणें तुका ह्मणे ॥3॥

saṃcita taiśī buिddha upaje manāmadhīṃ | sāṃgitaleṃ siिddha nava jāya ||1|| jyācā jaisā ṭhevā to tyāpāśīṃ dhāṃve | na lagatī karāve upadeśa ||2|| gheūna uṭhatī āpulāle guṇa | bhaviṣyāpramāṇeṃ tukā hmaṇe ||3||

कुरंगीपाडस चुकलेसे वनीं । फुटे दुःखेंकरोनि हृदय त्याचें ॥1॥ तैसा परदेशी जालों तुजविण । नको हो निर्वाण पाहूं माझें ॥ध्रु.॥ अपराध्याच्या कोटि घालीं सर्व पोटीं । नको या शेवटीं उपेक्षूं गा ॥2॥ तुका ह्मणे असों द्यावी माझी चिंता । कृपाळु अनंता पांडुरंगा ॥3॥

kuraṃgīpāḍasa cukalese vanīṃ | phuṭe duḥkheṃkaroni hṛdaya tyāceṃ ||1|| taisā paradeśī jāloṃ tujaviṇa | nako ho nirvāṇa pāhūṃ mājheṃ ||dhru.|| aparādhyācyā koṭi ghālīṃ sarva poṭīṃ | nako yā śevaṭīṃ upekṣūṃ gā ||2|| tukā hmaṇe asoṃ dyāvī mājhī ciṃtā | kṛpāḷu anaṃtā pāṃḍuraṃgā ||3||

धन्य जालों हो संसारीं । आह्मी देखिली पंढरी ॥1॥ चंद्रभागे करूं स्नान । पुंडलीकाचें दर्शन ॥ध्रु.॥ करूं क्षेत्रप्रदिक्षणा। भेटूं सत या सज्जनां ॥2॥ उभे राहूं गरुडपारीं । डोळेंभरुनी पाहों हरी ॥3॥ तुका ह्मणे वाळवंटीं । महालाभ फुकासाटीं ॥4॥

dhanya jāloṃ ho saṃsārīṃ | āhmī dekhilī paṃḍharī ||1|| caṃdrabhāge karūṃ snāna | puṃḍalīkāceṃ darśana ||dhru.|| karūṃ kṣetrapradikṣaṇā| bheṭūṃ sata yā sajjanāṃ ||2|| ubhe rāhūṃ garuḍapārīṃ | ḍoḷeṃbharunī pāhoṃ harī ||3|| tukā hmaṇe vāḷavaṃṭīṃ | mahālābha phukāsāṭīṃ ||4||

पंढरीचा वारकरी । खेपा वैकुंठबंदरीं ॥1॥ तया नाहीं आणखी पेणें । सदा वैकुंठीं राहाणें ॥ध्रु.॥ आला गेला केल्या यात्रा । उद्धरिलें कुळा सर्वत्रा ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं । यासि संदेह कल्पांतीं ही ॥3॥

paṃḍharīcā vārakarī | khepā vaikuṃṭhabaṃdarīṃ ||1|| tayā nāhīṃ āṇakhī peṇeṃ | sadā vaikuṃṭhīṃ rāhāṇeṃ ||dhru.|| ālā gelā kelyā yātrā | uddharileṃ kuḷā sarvatrā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ | yāsi saṃdeha kalpāṃtīṃ hī ||3||

सोडियेल्या गाइऩ नवलक्ष गोपाळीं । सवें वनमाळी चालियेला ॥1॥ सुदीन समय भाग्याचा उदय । चारावया गाइऩ वनामाजी ॥ध्रु.॥ गाइऩगोपाळांच्या संगें चाली हरि । क्रीडा नानापरि खेळताति ॥2 ॥ काठी कांबळीया मोहरीया पोंवा । सिदोरी गांजिवा खांद्यावरि ॥3॥ गोधनें संवगडे खेळे नानापरी । आले भीमातीरीं वेणुनादा ॥4॥ तेथें उभा ठेला गोपाळांसहित । सिदोरिया सोडीत बैसे तेथें ॥5॥ तुका ह्मणे ज्यांनीं आणिल्या भाकरी । नेऊनियां हरीपुढें देती ॥6॥

soḍiyelyā gāiऩ navalakṣa gopāḷīṃ | saveṃ vanamāḷī cāliyelā ||1|| sudīna samaya bhāgyācā udaya | cārāvayā gāiऩ vanāmājī ||dhru.|| gāiऩgopāḷāṃcyā saṃgeṃ cālī hari | krīḍā nānāpari kheḷatāti ||2 || kāṭhī kāṃbaḷīyā moharīyā poṃvā | sidorī gāṃjivā khāṃdyāvari ||3|| godhaneṃ saṃvagaḍe kheḷe nānāparī | āle bhīmātīrīṃ veṇunādā ||4|| tetheṃ ubhā ṭhelā gopāḷāṃsahita | sidoriyā soḍīta baise tetheṃ ||5|| tukā hmaṇe jyāṃnīṃ āṇilyā bhākarī | neūniyāṃ harīpuḍheṃ detī ||6||

ज्यां जैसी आवडी त्यां तैसा विभाग । देत पांडुरंग तृिप्त जाली ॥1॥ मुखींचें उिच्छष्ट हिरोनियां खात । वििस्मत विधाता देखोनियां ॥ध्रु.॥ दिलें जें गोपाळां तें नाहीं कोणासि । वििस्मत मानसीं सुरवर ॥2॥ देव ॠषि मुनि सिद्ध हे चारण । शिव मरुद्गण चंद्र सूर्य ॥3॥ तुका ह्मणे आले सकळ हि सुरवर । आनंदें निर्भर पाहावया ॥4॥

jyāṃ jaisī āvaḍī tyāṃ taisā vibhāga | deta pāṃḍuraṃga tṛिpta jālī ||1|| mukhīṃceṃ uिcchaṣṭa hironiyāṃ khāta | viिsmata vidhātā dekhoniyāṃ ||dhru.|| dileṃ jeṃ gopāḷāṃ teṃ nāhīṃ koṇāsi | viिsmata mānasīṃ suravara ||2|| deva ṝṣi muni siddha he cāraṇa | śiva marudgaṇa caṃdra sūrya ||3|| tukā hmaṇe āle sakaḷa hi suravara | ānaṃdeṃ nirbhara pāhāvayā ||4||

आले सुरवर नानापक्षी जाले । सकळ अवतरले श्वापदवेषें ॥1॥ श्वानखररूपी होऊनियां आले । उिच्छष्ट कवळ वेचिताति ॥ध्रु.॥ होऊनियां दीन हात पसरिती । मागोनियां घेती उष्टावळी ॥2॥ अभिमान आड घालोनि बाहेरि । तयां ह्मणे घ्या रे धणी ॥3॥ तुका ह्मणे धणी लाधली अपार । तया सुखा पार काय सांगों ॥4॥

āle suravara nānāpakṣī jāle | sakaḷa avatarale śvāpadaveṣeṃ ||1|| śvānakhararūpī hoūniyāṃ āle | uिcchaṣṭa kavaḷa vecitāti ||dhru.|| hoūniyāṃ dīna hāta pasaritī | māgoniyāṃ ghetī uṣṭāvaḷī ||2|| abhimāna āḍa ghāloni bāheri | tayāṃ hmaṇe ghyā re dhaṇī ||3|| tukā hmaṇe dhaṇī lādhalī apāra | tayā sukhā pāra kāya sāṃgoṃ ||4||

एकमेकीं घेती थडका । पाडी धडका देऊनि ॥1॥ एकमेका पाठीवरि । बैसोनि करिती ढवाळी ॥ध्रु.॥ हाता हात हाणे लाही । पळतां घाइऩ चुकविती ॥2॥ तुका ह्मणे लपणी चपणी । एका हाणी पाठीवरी ॥3॥

ekamekīṃ ghetī thaḍakā | pāḍī dhaḍakā deūni ||1|| ekamekā pāṭhīvari | baisoni karitī ḍhavāḷī ||dhru.|| hātā hāta hāṇe lāhī | paḷatāṃ ghāiऩ cukavitī ||2|| tukā hmaṇe lapaṇī capaṇī | ekā hāṇī pāṭhīvarī ||3||

चला वळूं गाइऩ । दूर अंतरल्या भाइऩ ॥1॥ खेळ खेळतां जाला शीण । कोण करी वणवण ॥ध्रु.॥ गाइऩ हकारी कान्हया । ह्मणोनि लागती ते पायां ॥2॥ तुका ह्मणे द्यावें । नाम संकीर्तन बरवें ॥3॥

calā vaḷūṃ gāiऩ | dūra aṃtaralyā bhāiऩ ||1|| kheḷa kheḷatāṃ jālā śīṇa | koṇa karī vaṇavaṇa ||dhru.|| gāiऩ hakārī kānhayā | hmaṇoni lāgatī te pāyāṃ ||2|| tukā hmaṇe dyāveṃ | nāma saṃkīrtana baraveṃ ||3||

नाहीं संसाराची चाड । गाऊं हरिचें नाम गोड ॥1॥ हो का प्राणाचा ही घात । परि हा न सोडीं अनंत ॥ध्रु.॥ जन्मोजन्मीं हा चि धंदा । संतसंग राहो सदा ॥2॥ तुका ह्मणे भाव । तो हा जाणा पंढरिराव ॥3॥

nāhīṃ saṃsārācī cāḍa | gāūṃ hariceṃ nāma goḍa ||1|| ho kā prāṇācā hī ghāta | pari hā na soḍīṃ anaṃta ||dhru.|| janmojanmīṃ hā ci dhaṃdā | saṃtasaṃga rāho sadā ||2|| tukā hmaṇe bhāva | to hā jāṇā paṃḍharirāva ||3||

जालासि पंडित पुराण सांगसी । परि तूं नेणसी मीं हें कोण ॥1॥ गाढवभरी पोथ्या उलथिशी पानें । परि गुरुगम्यखुणे नेणशी बापा ॥2॥ तुका कुणबियाचा नेणे शास्त्रमत । एक पंढरीनाथ विसंबेना ॥3॥

jālāsi paṃḍita purāṇa sāṃgasī | pari tūṃ neṇasī mīṃ heṃ koṇa ||1|| gāḍhavabharī pothyā ulathiśī pāneṃ | pari gurugamyakhuṇe neṇaśī bāpā ||2|| tukā kuṇabiyācā neṇe śāstramata | eka paṃḍharīnātha visaṃbenā ||3||

आपुले वरदळ नेदा । एवढी गोविंदा कृपणता ॥1॥ यावर बा तुमचा मोळा । हा गोपाळा कळेना ॥ध्रु.॥ सेवा तरी घेतां सांग । चोरिलें अंग सहावेना ॥2॥ तुका जरी क्रियानष्ट । तरी कां कष्ट घेतसां ॥3॥

āpule varadaḷa nedā | evaḍhī goviṃdā kṛpaṇatā ||1|| yāvara bā tumacā moḷā | hā gopāḷā kaḷenā ||dhru.|| sevā tarī ghetāṃ sāṃga | corileṃ aṃga sahāvenā ||2|| tukā jarī kriyānaṣṭa | tarī kāṃ kaṣṭa ghetasāṃ ||3||

भीमातिरींचा नाटक । यानें लावियेलें चेटक ॥1॥ मन बुिद्ध जाली ठक । नेणे संसाराची टुक ॥ध्रु.॥ कैशी प्रसंगीक वाणी । प्रत्यादर कडसणी ॥2॥ तुका ह्मणे मोठा ठक । जेथें तेथें उभा ठाके ॥3॥

bhīmātirīṃcā nāṭaka | yāneṃ lāviyeleṃ ceṭaka ||1|| mana buिddha jālī ṭhaka | neṇe saṃsārācī ṭuka ||dhru.|| kaiśī prasaṃgīka vāṇī | pratyādara kaḍasaṇī ||2|| tukā hmaṇe moṭhā ṭhaka | jetheṃ tetheṃ ubhā ṭhāke ||3||

कां रे दाटोन होतां वेडे । देव आहे तुह्मांपुढें ॥1॥ ज्यास पाठ नाहीं पोट । करी त्रैलोक्याचा घोंट ॥ध्रु.॥ तुमची तुह्मां नाहीं सोय । कोणाचें काय जाय ॥2॥ तुका गातो नामीं । तेथें नाहीं आह्मी तुह्मी ॥3॥

kāṃ re dāṭona hotāṃ veḍe | deva āhe tuhmāṃpuḍheṃ ||1|| jyāsa pāṭha nāhīṃ poṭa | karī trailokyācā ghoṃṭa ||dhru.|| tumacī tuhmāṃ nāhīṃ soya | koṇāceṃ kāya jāya ||2|| tukā gāto nāmīṃ | tetheṃ nāhīṃ āhmī tuhmī ||3||

नव्हे हें कवित्व टांकसाळी नाणें । घेती भले जन भले लोक ॥1॥ लागलासे झरा पूर्ण नवनीतें । सेविलियां हित फार होय ॥2॥ तुका ह्मणे देवा केला बलात्कार । अंगा आलें फार महंतपण ॥3॥

navhe heṃ kavitva ṭāṃkasāḷī nāṇeṃ | ghetī bhale jana bhale loka ||1|| lāgalāse jharā pūrṇa navanīteṃ | seviliyāṃ hita phāra hoya ||2|| tukā hmaṇe devā kelā balātkāra | aṃgā āleṃ phāra mahaṃtapaṇa ||3||

सांवळें सुंदर पाहे दृिष्टभरि । ऐसें कांहीं करीं मन माझें ॥1॥ मना तुज ठाव दिला त्याचे पायीं । राहें विठाबाइऩसवें सदा ॥ध्रु.॥ मना नको धरूं आणिकांचा संग । नाहीं पांडुरंग जयां मनीं ॥2॥ वरपंग भाव नको ह्मणे तुका । करीं प्राणसखा नारायणा॥3॥

sāṃvaḷeṃ suṃdara pāhe dṛिṣṭabhari | aiseṃ kāṃhīṃ karīṃ mana mājheṃ ||1|| manā tuja ṭhāva dilā tyāce pāyīṃ | rāheṃ viṭhābāiऩsaveṃ sadā ||dhru.|| manā nako dharūṃ āṇikāṃcā saṃga | nāhīṃ pāṃḍuraṃga jayāṃ manīṃ ||2|| varapaṃga bhāva nako hmaṇe tukā | karīṃ prāṇasakhā nārāyaṇā||3||

एकली वना चालली राना । चोरुनि जना घराचारी॥1॥ कोणी नाहीं संगीसवें । देहभावें उदास ॥ध्रु.॥ जाउनि पडे दुर्घटवनीं। श्वापदांनीं वेढिली ॥2॥ मार्ग न चले जातां पुढें । भय गाढें उदेलें॥3॥ मागील मागें अंतरलीं । पुढील चाली खोळंबा ॥4॥ तुका ह्मणे चित्तीं यासि । हृदयस्थासी आपुल्या ॥5॥

ekalī vanā cālalī rānā | coruni janā gharācārī||1|| koṇī nāhīṃ saṃgīsaveṃ | dehabhāveṃ udāsa ||dhru.|| jāuni paḍe durghaṭavanīṃ| śvāpadāṃnīṃ veḍhilī ||2|| mārga na cale jātāṃ puḍheṃ | bhaya gāḍheṃ udeleṃ||3|| māgīla māgeṃ aṃtaralīṃ | puḍhīla cālī khoḷaṃbā ||4|| tukā hmaṇe cittīṃ yāsi | hṛdayasthāsī āpulyā ||5||

पडली घोर रजनी । संगी कोणी नसे चि ॥1॥ पहा हो कैसें चालविलें । पिसें गोवलें लावूनि ॥ध्रु.॥ कोठें लपविलें तें अंग । होता संग दिला तो ॥ ।2॥ मज कधीं नव्हतें ठावें । दोही भावें वाटोळें ॥3॥ तुका ह्मणे कैंची उरी । दोहीपरि नाडिलें ॥4॥

paḍalī ghora rajanī | saṃgī koṇī nase ci ||1|| pahā ho kaiseṃ cālavileṃ | piseṃ govaleṃ lāvūni ||dhru.|| koṭheṃ lapavileṃ teṃ aṃga | hotā saṃga dilā to || |2|| maja kadhīṃ navhateṃ ṭhāveṃ | dohī bhāveṃ vāṭoḷeṃ ||3|| tukā hmaṇe kaiṃcī urī | dohīpari nāḍileṃ ||4||

ज्याचें जैसें भावी मन । त्यासि देणें दरुषण ॥1॥ पुरवूं जाणे मनिंची खूण । समाधान करोनि ॥ध्रु.॥ आपणियातें प्रगट करी । छाया वरी कृपेची ॥2॥ तुका ह्मणे केले दान । मन उन्मन हरिनामीं ॥3॥

jyāceṃ jaiseṃ bhāvī mana | tyāsi deṇeṃ daruṣaṇa ||1|| puravūṃ jāṇe maniṃcī khūṇa | samādhāna karoni ||dhru.|| āpaṇiyāteṃ pragaṭa karī | chāyā varī kṛpecī ||2|| tukā hmaṇe kele dāna | mana unmana harināmīṃ ||3||

शेवटींची विनंती । ऐका ऐका कमळापती ॥1॥ काया वाचा मन । चरणीं असे समर्पण ॥ध्रु.॥ जीवपरमात्मा ऐक्यासि। सदा वसो हृदयेंसीं ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । कंठीं वसावें केशवा॥3॥

śevaṭīṃcī vinaṃtī | aikā aikā kamaḷāpatī ||1|| kāyā vācā mana | caraṇīṃ ase samarpaṇa ||dhru.|| jīvaparamātmā aikyāsi| sadā vaso hṛdayeṃsīṃ ||2|| tukā hmaṇe devā | kaṃṭhīṃ vasāveṃ keśavā||3||

माझें परिसावें गाऱ्हाणें । चित्त द्यावें नारायणें ॥1॥ माझे हृदयींचें वर्म । देवा जाणशी तूं कर्म ॥ध्रु.॥ सबाहएअंतरसाक्ष। ऐसा वेदीं केला पक्ष ॥2॥ तुका ह्मणे नेणां । काय सांगों नारायणा॥3॥

mājheṃ parisāveṃ gāऱhāṇeṃ | citta dyāveṃ nārāyaṇeṃ ||1|| mājhe hṛdayīṃceṃ varma | devā jāṇaśī tūṃ karma ||dhru.|| sabāhaeaṃtarasākṣa| aisā vedīṃ kelā pakṣa ||2|| tukā hmaṇe neṇāṃ | kāya sāṃgoṃ nārāyaṇā||3||

देव आतां आह्मीं केला असे ॠणी । आणिका वांचूनि काय गुंता ॥1॥ एकाचें आर्जव करू एकनिष्ठ । आणिकांचा बोभाट कामा नये ॥ध्रु.॥ बहुतांचे आर्जव केलिया खटपट । नाहीं हा शेवट शुद्ध होत ॥2॥ पुरता विचार आणोनी मानसीं । अंतरलों सर्वासि पइप देखा ॥3॥ तुका ह्मणे देवा चरणीं असो भाव । तेणें माझा जीव संतोष हा ॥4॥

deva ātāṃ āhmīṃ kelā ase ṝṇī | āṇikā vāṃcūni kāya guṃtā ||1|| ekāceṃ ārjava karū ekaniṣṭha | āṇikāṃcā bobhāṭa kāmā naye ||dhru.|| bahutāṃce ārjava keliyā khaṭapaṭa | nāhīṃ hā śevaṭa śuddha hota ||2|| puratā vicāra āṇonī mānasīṃ | aṃtaraloṃ sarvāsi paipa dekhā ||3|| tukā hmaṇe devā caraṇīṃ aso bhāva | teṇeṃ mājhā jīva saṃtoṣa hā ||4||

पापाची वासना नको दावूं डोळां । त्याहुनि अंधळा बराच मी ॥1॥ निंदेचें श्रवण नको माझे कानीं । बधिर करोनि ठेवीं देवा ॥ध्रु.॥ अपवित्र वाणी नको माझ्या मुखा । त्याजहुनि मुका बराच मी ॥2॥ नको मज कधीं परस्त्रीसंगति । जनांतुन माती उठतां भली ॥3॥ तुका ह्मणे मज अवघ्याचा कांटाळा । तूं एक गोपाळा आवडसी ॥4॥

pāpācī vāsanā nako dāvūṃ ḍoḷāṃ | tyāhuni aṃdhaḷā barāca mī ||1|| niṃdeceṃ śravaṇa nako mājhe kānīṃ | badhira karoni ṭhevīṃ devā ||dhru.|| apavitra vāṇī nako mājhyā mukhā | tyājahuni mukā barāca mī ||2|| nako maja kadhīṃ parastrīsaṃgati | janāṃtuna mātī uṭhatāṃ bhalī ||3|| tukā hmaṇe maja avaghyācā kāṃṭāḷā | tūṃ eka gopāḷā āvaḍasī ||4||

येइप गे विठ्ठले विश्वजीवनकले । सुंदर घननीळे पांडुरंगें ॥1॥ येइप गे विठ्ठले करुणाकल्लोळे । जीव कळवळे भेटावया ॥ध्रु.॥ न लगती गोड आणीक उत्तरें । तुझें प्रेम झुरे भेटावया ॥2॥ तुका ह्मणे धांव घालीं कृष्णाबाइऩ । क्षेम चाहूंबाही देइप मज ॥3॥

yeipa ge viṭhṭhale viśvajīvanakale | suṃdara ghananīḷe pāṃḍuraṃgeṃ ||1|| yeipa ge viṭhṭhale karuṇākalloḷe | jīva kaḷavaḷe bheṭāvayā ||dhru.|| na lagatī goḍa āṇīka uttareṃ | tujheṃ prema jhure bheṭāvayā ||2|| tukā hmaṇe dhāṃva ghālīṃ kṛṣṇābāiऩ | kṣema cāhūṃbāhī deipa maja ||3||

कटावरी कर कासया ठेविले । जननी विठ्ठले जीवलगे॥1॥ शंखचक्रगदाकमळमंडित । आयुधें मंडित कृष्णाबाइऩ॥ध्रु.॥ क्षण एक धीर होत नाहीं चित्ता । केव्हां पंढरिनाथा भेटशील ॥2॥ तुका ह्मणे हें चि करीं देइप । तइप च विश्रामा पावइऩन॥3॥

kaṭāvarī kara kāsayā ṭhevile | jananī viṭhṭhale jīvalage||1|| śaṃkhacakragadākamaḷamaṃḍita | āyudheṃ maṃḍita kṛṣṇābāiऩ||dhru.|| kṣaṇa eka dhīra hota nāhīṃ cittā | kevhāṃ paṃḍharināthā bheṭaśīla ||2|| tukā hmaṇe heṃ ci karīṃ deipa | taipa ca viśrāmā pāvaiऩna||3||

अपराध जाले जरी असंख्यात । तरी कृपावंत नाम तुझें ॥1॥ तुझें लडिवाळ तुज कृपा यावी । म्यां वाट पाहावी कवणाची ॥ध्रु.॥ मायबाप माझा रुक्मादेवीवर । हा दृढ निर्धार अंतरींचा ॥2॥ तुका ह्मणे कोणे गोष्टीचें संकष्ट । न घालीं मज भेट नारायणा ॥3॥

aparādha jāle jarī asaṃkhyāta | tarī kṛpāvaṃta nāma tujheṃ ||1|| tujheṃ laḍivāḷa tuja kṛpā yāvī | myāṃ vāṭa pāhāvī kavaṇācī ||dhru.|| māyabāpa mājhā rukmādevīvara | hā dṛḍha nirdhāra aṃtarīṃcā ||2|| tukā hmaṇe koṇe goṣṭīceṃ saṃkaṣṭa | na ghālīṃ maja bheṭa nārāyaṇā ||3||

आधीं कां मज लावियेली सवे । आतां न राहावे तुजविण ॥1॥ पहिलें चि तोंडक कां गा नाहीं केलें । आतां उपेिक्षलें न सोडीं मी ॥ध्रु.॥ कृपेच्या सागरा न पाहें निर्वाण । जालों तुजवीण कासावीस ॥2॥ तुका ह्मणे कोठें गुंतलेति हरी । येइप झडकरी पांडुरंगा ॥3॥

ādhīṃ kāṃ maja lāviyelī save | ātāṃ na rāhāve tujaviṇa ||1|| pahileṃ ci toṃḍaka kāṃ gā nāhīṃ keleṃ | ātāṃ upeिkṣaleṃ na soḍīṃ mī ||dhru.|| kṛpecyā sāgarā na pāheṃ nirvāṇa | jāloṃ tujavīṇa kāsāvīsa ||2|| tukā hmaṇe koṭheṃ guṃtaleti harī | yeipa jhaḍakarī pāṃḍuraṃgā ||3||

बा रे पांडुरंगा केव्हां येशी भेटी । जाहालों हिंपुटी तुजवीण ॥1॥ तुजवीण सखें न वटे मज कोणी । वाटतें चरणीं घालूं मिठीं ॥ध्रु.॥ ओवाळावी काया चरणांवरोनि । केव्हां चक्रपाणी भेटशील ॥2॥ तुका ह्मणे माझी पुरवीं आवडी । वेगीं घालीं उडी नारायणा ॥3॥

bā re pāṃḍuraṃgā kevhāṃ yeśī bheṭī | jāhāloṃ hiṃpuṭī tujavīṇa ||1|| tujavīṇa sakheṃ na vaṭe maja koṇī | vāṭateṃ caraṇīṃ ghālūṃ miṭhīṃ ||dhru.|| ovāḷāvī kāyā caraṇāṃvaroni | kevhāṃ cakrapāṇī bheṭaśīla ||2|| tukā hmaṇe mājhī puravīṃ āvaḍī | vegīṃ ghālīṃ uḍī nārāyaṇā ||3||

पंचािग्नसाधन करूं धूम्रपान । काय तीर्थाटण करूं सांग ॥1॥ सांग कोणे देशीं आहे तुझें गांव । घेऊनियां धांव येऊं तेथें ॥ध्रु.॥ सांग कांहीं वृत्त कोण करूं व्रत । जेणें कृपावंत होशील तूं ॥2॥ वाटतें सेवटीं जालासि निष्ठ‍ । न देसी उत्तर तुका ह्मणे ॥3॥

paṃcāिgnasādhana karūṃ dhūmrapāna | kāya tīrthāṭaṇa karūṃ sāṃga ||1|| sāṃga koṇe deśīṃ āhe tujheṃ gāṃva | gheūniyāṃ dhāṃva yeūṃ tetheṃ ||dhru.|| sāṃga kāṃhīṃ vṛtta koṇa karūṃ vrata | jeṇeṃ kṛpāvaṃta hośīla tūṃ ||2|| vāṭateṃ sevaṭīṃ jālāsi niṣṭha | na desī uttara tukā hmaṇe ||3||

तुजवीण तीळभरी रिता ठाव । नाहीं ऐसें विश्व बोलतसे ॥1॥ बोलियेले योगी मुनी साधु संत । आहेसि या आंत सर्वांठायीं ॥ध्रु.॥ मी तया विश्वासें आलों शरणागत । पूवाअचें अपत्य आहें तुझें ॥2॥ अनंत ब्रह्मांडें भरोनि उरलासि । मजला जालासि कोठें नाहीं ॥3॥ अंतपार नाहीं माझिया रूपासि । काय सेवकासि भेट देऊं ॥4॥ ऐसें विचारिलें ह्मणोनि न येशी । सांग हृषीकेशी मायबापा ॥5॥ तुका ह्मणे काय करावा उपाय । जेणें तुझे पाय आतुडति ॥6॥

tujavīṇa tīḷabharī ritā ṭhāva | nāhīṃ aiseṃ viśva bolatase ||1|| boliyele yogī munī sādhu saṃta | āhesi yā āṃta sarvāṃṭhāyīṃ ||dhru.|| mī tayā viśvāseṃ āloṃ śaraṇāgata | pūvāaceṃ apatya āheṃ tujheṃ ||2|| anaṃta brahmāṃḍeṃ bharoni uralāsi | majalā jālāsi koṭheṃ nāhīṃ ||3|| aṃtapāra nāhīṃ mājhiyā rūpāsi | kāya sevakāsi bheṭa deūṃ ||4|| aiseṃ vicārileṃ hmaṇoni na yeśī | sāṃga hṛṣīkeśī māyabāpā ||5|| tukā hmaṇe kāya karāvā upāya | jeṇeṃ tujhe pāya ātuḍati ||6||

काम क्रोध आड पडले पर्वत । राहिला अनंत पलीकडे ॥1॥ नुलंघवे मज न सांपडे वाट । दुस्तर हा घाट वैरियांचा ॥ध्रु.॥ आतां कैंचा मज सखा नारायण । गेला अंतरोन पांडुरंगा ॥2॥ तुका ह्मणे व्यर्थ मोलाचें शरीर । गेलें हा विचार कळों आला ॥3॥

kāma krodha āḍa paḍale parvata | rāhilā anaṃta palīkaḍe ||1|| nulaṃghave maja na sāṃpaḍe vāṭa | dustara hā ghāṭa vairiyāṃcā ||dhru.|| ātāṃ kaiṃcā maja sakhā nārāyaṇa | gelā aṃtarona pāṃḍuraṃgā ||2|| tukā hmaṇe vyartha molāceṃ śarīra | geleṃ hā vicāra kaḷoṃ ālā ||3||

अगा ये मधुसूदना माधवा । अगा ये कमळापती यादवा । अगा श्रीधरा केशवा । अगा बांधवा द्रौपदीच्या ॥1॥ अगा विश्वव्यापका जनादऩना । गोकुळवासी गोपिकारमणा । अगा गुणनिधि गुणनिधाना । अगा मदऩना कंसाचिया ॥ध्रु.॥ अगा सवाौत्तमा सर्वेश्वरा । गुणातीता विश्वंभरा । अगा निर्गुणा निराकारा । अगा आधारा दीनाचिया ॥2॥ अगा उपमन्यसहाकारा । अगा शयना फणिवरा । अगा काळकृतांत असुरा । अगा अपारा अलक्षा ॥3॥ अगा वैकुंठनिवासा । अगा अयोध्यापति राजहंसा । अगा ये पंढरिनिवासा। अगा सर्वेशा सहजरूपा ॥4॥ अगा परमात्मा परमपुरुषा। अगा अव्यया जगदीशा । अगा कृपाळुवा आपुल्या दासा । तोडीं भवपाशा तुका ह्मणे ॥5॥

agā ye madhusūdanā mādhavā | agā ye kamaḷāpatī yādavā | agā śrīdharā keśavā | agā bāṃdhavā draupadīcyā ||1|| agā viśvavyāpakā janādaऩnā | gokuḷavāsī gopikāramaṇā | agā guṇanidhi guṇanidhānā | agā madaऩnā kaṃsāciyā ||dhru.|| agā savāौttamā sarveśvarā | guṇātītā viśvaṃbharā | agā nirguṇā nirākārā | agā ādhārā dīnāciyā ||2|| agā upamanyasahākārā | agā śayanā phaṇivarā | agā kāḷakṛtāṃta asurā | agā apārā alakṣā ||3|| agā vaikuṃṭhanivāsā | agā ayodhyāpati rājahaṃsā | agā ye paṃḍharinivāsā| agā sarveśā sahajarūpā ||4|| agā paramātmā paramapuruṣā| agā avyayā jagadīśā | agā kṛpāḷuvā āpulyā dāsā | toḍīṃ bhavapāśā tukā hmaṇe ||5||

जाली गाढवी दुधाळ । महिमा गाइऩची पावेल ॥1॥ श्वान जालेंसे चांगलें । तरी कां सांगातें जेवील ॥ध्रु.॥ जाली सिंदळा चांगली । तरि कां पतिव्रता जाली ॥2॥ तुका ह्मणे ऐशा जाति । काय उंचपण पावती ॥3॥

jālī gāḍhavī dudhāḷa | mahimā gāiऩcī pāvela ||1|| śvāna jāleṃse cāṃgaleṃ | tarī kāṃ sāṃgāteṃ jevīla ||dhru.|| jālī siṃdaḷā cāṃgalī | tari kāṃ pativratā jālī ||2|| tukā hmaṇe aiśā jāti | kāya uṃcapaṇa pāvatī ||3||

काशीयात्रा पांच द्वारकेच्या तीन । पंढरीची जाण एक यात्रा ॥1॥ काशी देह विटंबणें द्वारकें जाळणें । पंढरीशी होणें ब्रह्मरूप ॥ध्रु.॥ अठरापगडयाती सकळ हि वैष्णव । दुजा नाहीं भाव पंढरीसि ॥2॥ तुका ह्मणे असो अथवा नसो भाव । दर्शनें पंढरिराव मोक्ष देतो ॥3॥

kāśīyātrā pāṃca dvārakecyā tīna | paṃḍharīcī jāṇa eka yātrā ||1|| kāśī deha viṭaṃbaṇeṃ dvārakeṃ jāḷaṇeṃ | paṃḍharīśī hoṇeṃ brahmarūpa ||dhru.|| aṭharāpagaḍayātī sakaḷa hi vaiṣṇava | dujā nāhīṃ bhāva paṃḍharīsi ||2|| tukā hmaṇe aso athavā naso bhāva | darśaneṃ paṃḍharirāva mokṣa deto ||3||

हें चि मागणें विठाबाइऩ । पायीं ठेवूनियां डोइऩ ॥1॥ शांति दया अंतःकरणीं । रंगो रामनामीं वाणी ॥ध्रु.॥ मूळ द्वंद्वाचें विघडो । निजानंदीं वृित्त जडो ॥2॥ तुका ह्मणे हरी । आतां आपुलेंसें करीं ॥3॥

heṃ ci māgaṇeṃ viṭhābāiऩ | pāyīṃ ṭhevūniyāṃ ḍoiऩ ||1|| śāṃti dayā aṃtaḥkaraṇīṃ | raṃgo rāmanāmīṃ vāṇī ||dhru.|| mūḷa dvaṃdvāceṃ vighaḍo | nijānaṃdīṃ vṛिtta jaḍo ||2|| tukā hmaṇe harī | ātāṃ āpuleṃseṃ karīṃ ||3||

करोनि स्नानविधि आणि देवधर्म । क्रिया नित्यनेम तुजसाटीं ॥1॥ तुजलागीं दानें तुजलागीं तीथॉ । सकळ ही व्रतें तुजलागीं ॥ध्रु.॥ सकळ चित्तवृित्त दिवस आणि राती । आवडशी प्रीती नारायणा ॥2॥ तुका ह्मणे याहो पवित्राच्या राया । प्राणविसावया पांडुरंगा ॥3॥

karoni snānavidhi āṇi devadharma | kriyā nityanema tujasāṭīṃ ||1|| tujalāgīṃ dāneṃ tujalāgīṃ tīthô | sakaḷa hī vrateṃ tujalāgīṃ ||dhru.|| sakaḷa cittavṛिtta divasa āṇi rātī | āvaḍaśī prītī nārāyaṇā ||2|| tukā hmaṇe yāho pavitrācyā rāyā | prāṇavisāvayā pāṃḍuraṃgā ||3||

पहावा नयनीं विठ्ठल चि एक । कांहीं तरी सार्थक संसाराचें ॥1॥ कोठें पाहों तुज कां गा लपालासि । कांहीं बोल मशीं नारायणा ॥ध्रु.॥ वाटते उदास मज दाही दिशा । तुजविण हृषीकेशा वांचोनियां ॥2॥ नको ठेवूं मज आपणा वेगळें । बहुत कळवळें तुजलागीं ॥3॥ तुका ह्मणे भेटी देइप नारायणा । घडी कंठवेना तुजविण ॥4॥

pahāvā nayanīṃ viṭhṭhala ci eka | kāṃhīṃ tarī sārthaka saṃsārāceṃ ||1|| koṭheṃ pāhoṃ tuja kāṃ gā lapālāsi | kāṃhīṃ bola maśīṃ nārāyaṇā ||dhru.|| vāṭate udāsa maja dāhī diśā | tujaviṇa hṛṣīkeśā vāṃconiyāṃ ||2|| nako ṭhevūṃ maja āpaṇā vegaḷeṃ | bahuta kaḷavaḷeṃ tujalāgīṃ ||3|| tukā hmaṇe bheṭī deipa nārāyaṇā | ghaḍī kaṃṭhavenā tujaviṇa ||4||

पूवाअ बहुतांचे केले प्रतिपाळ । तें मज सकळ श्रुत आहे ॥1॥ अज अविनाश निर्गुण निरामय । विचारिलें काय त्यांचे वेळे ॥ध्रु.॥ तयांचियें वेळे होशी कृपावंत । माझा चि कां अंत पहातोसि ॥2॥ नारद प्रऱ्हाद उपमन्य धुरू । त्यांचा अंगीकारु कैसा केला ॥3॥ अंबॠषीसाटीं गर्भवास जाले । कां गा मोकलिलें कृपासिंधु ॥4॥ धर्माचें उिच्छष्ट अर्जुनाचीं घोडीं । आणीक सांकडीं कितीएक ॥5॥ जालासि लुगडीं तया द्रौपदीचीं । न ये कां आमुची कृपा कांहीं ॥6॥ तुका ह्मणे कां गा जालासि कठीण । माझा भाग सीण कोण जाणे ॥7॥

pūvāa bahutāṃce kele pratipāḷa | teṃ maja sakaḷa śruta āhe ||1|| aja avināśa nirguṇa nirāmaya | vicārileṃ kāya tyāṃce veḷe ||dhru.|| tayāṃciyeṃ veḷe hośī kṛpāvaṃta | mājhā ci kāṃ aṃta pahātosi ||2|| nārada praऱhāda upamanya dhurū | tyāṃcā aṃgīkāru kaisā kelā ||3|| aṃbaṝṣīsāṭīṃ garbhavāsa jāle | kāṃ gā mokalileṃ kṛpāsiṃdhu ||4|| dharmāceṃ uिcchaṣṭa arjunācīṃ ghoḍīṃ | āṇīka sāṃkaḍīṃ kitīeka ||5|| jālāsi lugaḍīṃ tayā draupadīcīṃ | na ye kāṃ āmucī kṛpā kāṃhīṃ ||6|| tukā hmaṇe kāṃ gā jālāsi kaṭhīṇa | mājhā bhāga sīṇa koṇa jāṇe ||7||

कासयासि व्यर्थ घातलें संसारीं । होतें तैसें जरी तुझे चित्तीं ॥1॥ तुझिये भेटीची थोर असे आस । दिसोनी निरास आली मज ॥ध्रु.॥ आतां काय जिणें जालें निरर्थक । वैकुंठनायक भेटे चि ना ॥2॥ आडलासि काय कृपेच्या सागरा । रकुमादेवीवरा सोइरिया॥3॥ तुका ह्मणे देइप चरणाची सेवा । नुपेक्षीं केशवा मायबापा ॥4॥

kāsayāsi vyartha ghātaleṃ saṃsārīṃ | hoteṃ taiseṃ jarī tujhe cittīṃ ||1|| tujhiye bheṭīcī thora ase āsa | disonī nirāsa ālī maja ||dhru.|| ātāṃ kāya jiṇeṃ jāleṃ nirarthaka | vaikuṃṭhanāyaka bheṭe ci nā ||2|| āḍalāsi kāya kṛpecyā sāgarā | rakumādevīvarā soiriyā||3|| tukā hmaṇe deipa caraṇācī sevā | nupekṣīṃ keśavā māyabāpā ||4||

पक्षीयाचे घरीं नाहीं सामुगरी । त्यांची चिंता करी नारायण ॥1॥ अजगर जनावर वारुळांत राहे । त्याजकडे पाहे पांडुरंग ॥ध्रु.॥ चातक हा पक्षी नेघे भूमिजळ । त्यासाटीं घननीळ नित्य वर्षे ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी पिप्पलिकांची जात । पुरवीं मनोरथ पांडुरंगा ॥3॥

pakṣīyāce gharīṃ nāhīṃ sāmugarī | tyāṃcī ciṃtā karī nārāyaṇa ||1|| ajagara janāvara vāruḷāṃta rāhe | tyājakaḍe pāhe pāṃḍuraṃga ||dhru.|| cātaka hā pakṣī neghe bhūmijaḷa | tyāsāṭīṃ ghananīḷa nitya varṣe ||2|| tukā hmaṇe āhmī pippalikāṃcī jāta | puravīṃ manoratha pāṃḍuraṃgā ||3||

रामनाम हा चि मांडिला दुकान । आहे वानोवाण घ्यारे कोणी ॥1॥ नका कोणी करूं घेता रे आळस । वांटितों तुह्मांस फुकाचें हें ॥ध्रु.॥ संचितासारिखे पडे त्याच्या हाता । फारसें मागतां तरी न ये ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मीं सांठविलें सार । उरलिया थार विचारितां ॥3॥

rāmanāma hā ci māṃḍilā dukāna | āhe vānovāṇa ghyāre koṇī ||1|| nakā koṇī karūṃ ghetā re āḷasa | vāṃṭitoṃ tuhmāṃsa phukāceṃ heṃ ||dhru.|| saṃcitāsārikhe paḍe tyācyā hātā | phāraseṃ māgatāṃ tarī na ye ||2|| tukā hmaṇe āhmīṃ sāṃṭhavileṃ sāra | uraliyā thāra vicāritāṃ ||3||

बहुजन्मां शेवटीं स्वामी तुझी भेटी । बहु मोह पोटीं थोर जाला ॥1॥ बहु पुरें पाहिलीं बहु दिशा शोधिली । बहु चिंता वाहिली दुर्भराची ॥ध्रु.॥ बहु काळ गेले अनुचित केलें । बहु नाहीं गाइलें नाम तुझें ॥2॥ ऐसा मी अपराधी अगा कृपानिधि । बहु संतां संनिधि ठेवीं तुका ॥3॥

bahujanmāṃ śevaṭīṃ svāmī tujhī bheṭī | bahu moha poṭīṃ thora jālā ||1|| bahu pureṃ pāhilīṃ bahu diśā śodhilī | bahu ciṃtā vāhilī durbharācī ||dhru.|| bahu kāḷa gele anucita keleṃ | bahu nāhīṃ gāileṃ nāma tujheṃ ||2|| aisā mī aparādhī agā kṛpānidhi | bahu saṃtāṃ saṃnidhi ṭhevīṃ tukā ||3||

कोण उपाव करूं भेटावया । जाळावी हे काया ऐसें वाटे ॥1॥ सोडोनियां गांव जाऊं वनांतरा । रुकुमादेवीवरा पहावया॥ध्रु.॥ करूं उपवास शोधूं हें शरीर । न धरवे धीर नारायणा॥2॥ जाती आयुष्याचे दिवस हे चारी । मग केव्हां हरी भेटशील ॥3॥ तुका ह्मणे कांहीं सांगा विचारोनि । विठो तुझे मनीं असेल तें ॥4॥

koṇa upāva karūṃ bheṭāvayā | jāḷāvī he kāyā aiseṃ vāṭe ||1|| soḍoniyāṃ gāṃva jāūṃ vanāṃtarā | rukumādevīvarā pahāvayā||dhru.|| karūṃ upavāsa śodhūṃ heṃ śarīra | na dharave dhīra nārāyaṇā||2|| jātī āyuṣyāce divasa he cārī | maga kevhāṃ harī bheṭaśīla ||3|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ sāṃgā vicāroni | viṭho tujhe manīṃ asela teṃ ||4||

माय बाप बंधु सोयरा सांगाती । तूं चि माझी प्रीति गण गोत ॥1॥ शरण आलीं त्यांचीं वारिलीं दुरितें । तारिले पतित असंख्यात ॥ध्रु.॥ इतर कोण जाणे पावलें विश्रांति । न येतां तुजप्रति शरणागत ॥2॥ तयामध्यें मज ठेवीं नारायणा । लक्षुमीरमणा सोइरिया ॥3॥ तुका ह्मणे देइप दर्शनाचा लाभ । जे पाय दुर्लभ ब्रह्मादिकां ॥4॥

māya bāpa baṃdhu soyarā sāṃgātī | tūṃ ci mājhī prīti gaṇa gota ||1|| śaraṇa ālīṃ tyāṃcīṃ vārilīṃ duriteṃ | tārile patita asaṃkhyāta ||dhru.|| itara koṇa jāṇe pāvaleṃ viśrāṃti | na yetāṃ tujaprati śaraṇāgata ||2|| tayāmadhyeṃ maja ṭhevīṃ nārāyaṇā | lakṣumīramaṇā soiriyā ||3|| tukā hmaṇe deipa darśanācā lābha | je pāya durlabha brahmādikāṃ ||4||

ये गा महाविष्णु अनंतभुजाच्या । आह्मां अनाथांच्या माहेरा ये ॥1॥ भेटावया तुज ओढे माझा जीव । एकवेळा पाय दावीं डोळां ॥ध्रु.॥ आणीक हे आर्त नाहीं नारायणा । ओढे हे वासना भेटावया ॥2॥ वाटे चित्तीं काय करावा विचार । चरण सुंदर पहावया ॥3॥ तुका ह्मणे माझे पुरवीं मनोरथ । येइऩ गा न संवरीत पांडुरंगा ॥4॥

ye gā mahāviṣṇu anaṃtabhujācyā | āhmāṃ anāthāṃcyā māherā ye ||1|| bheṭāvayā tuja oḍhe mājhā jīva | ekaveḷā pāya dāvīṃ ḍoḷāṃ ||dhru.|| āṇīka he ārta nāhīṃ nārāyaṇā | oḍhe he vāsanā bheṭāvayā ||2|| vāṭe cittīṃ kāya karāvā vicāra | caraṇa suṃdara pahāvayā ||3|| tukā hmaṇe mājhe puravīṃ manoratha | yeiऩ gā na saṃvarīta pāṃḍuraṃgā ||4||

काय पाहतोसि कृपेच्या सागरा । नराच्या नरेंद्रा पांडुरंगा ॥1॥ नामाचा प्रताप िब्रदाचा बडिवार । करावा साचार नारायणा ॥ध्रु.॥ कलीमाजी देव बौध्यरूप जाला । जगाचिया बोला लागूं नका ॥2॥ माय पुत्रा काय मारूं पाहे कळी । जगाची ढवाळी काय काज ॥3॥ तुका ह्मणे या हो कृपेच्या सागरा । रुकुमादेवीवरा मायबापा ॥4॥

kāya pāhatosi kṛpecyā sāgarā | narācyā nareṃdrā pāṃḍuraṃgā ||1|| nāmācā pratāpa िbradācā baḍivāra | karāvā sācāra nārāyaṇā ||dhru.|| kalīmājī deva baudhyarūpa jālā | jagāciyā bolā lāgūṃ nakā ||2|| māya putrā kāya mārūṃ pāhe kaḷī | jagācī ḍhavāḷī kāya kāja ||3|| tukā hmaṇe yā ho kṛpecyā sāgarā | rukumādevīvarā māyabāpā ||4||

येइल घरा देव न धरीं संदेहा । फकिराचा यावा व्हावा जेव्हां ॥1॥ होइल फकीर योगी महानुभाव । घडीघडी देव सांभाळील ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें बोलती बहुत । येणे गुणें संत जाले राम ॥3॥

yeila gharā deva na dharīṃ saṃdehā | phakirācā yāvā vhāvā jevhāṃ ||1|| hoila phakīra yogī mahānubhāva | ghaḍīghaḍī deva sāṃbhāḷīla ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ bolatī bahuta | yeṇe guṇeṃ saṃta jāle rāma ||3||

तुजवांचून कोणा शरण । जाऊं आतां कर जोडून॥1॥ कोण करील माझें साहे । चित्तीं विचारूनि पाहें ॥ध्रु.॥ तूं तंव कृपेचा सागर । दीनबंधु जगदोद्धार ॥2॥ तुका ह्मणे निका । भवसिंधु तारक नौका ॥3॥

tujavāṃcūna koṇā śaraṇa | jāūṃ ātāṃ kara joḍūna||1|| koṇa karīla mājheṃ sāhe | cittīṃ vicārūni pāheṃ ||dhru.|| tūṃ taṃva kṛpecā sāgara | dīnabaṃdhu jagadoddhāra ||2|| tukā hmaṇe nikā | bhavasiṃdhu tāraka naukā ||3||

हातीं धरिलियाची लाज । देवा असोंदे गा तुज॥1॥ आहें अमंगळ दुर्बळ । होइप दीन तूं दयाळ ॥ध्रु.॥ बाळ सेंबडें मातेसि । काय नावडे तियेसि ॥2॥ तुका ह्मणे जाणें । करोनि देहाचें सांडणें ॥3॥

hātīṃ dhariliyācī lāja | devā asoṃde gā tuja||1|| āheṃ amaṃgaḷa durbaḷa | hoipa dīna tūṃ dayāḷa ||dhru.|| bāḷa seṃbaḍeṃ mātesi | kāya nāvaḍe tiyesi ||2|| tukā hmaṇe jāṇeṃ | karoni dehāceṃ sāṃḍaṇeṃ ||3||

जळोजळो तें गुरुपण । जळोजळो तें चेलेपण ॥1॥ गुरु आला वेशीद्वारीं । शिष्य पळतों खिंडोरीं ॥ध्रु.॥ काशासाटीं जालें येणें । त्याचें आलें वर्षासन ॥2॥ तुका ह्मणे चेला । गुरू दोघे हि नरकाला ॥3॥

jaḷojaḷo teṃ gurupaṇa | jaḷojaḷo teṃ celepaṇa ||1|| guru ālā veśīdvārīṃ | śiṣya paḷatoṃ khiṃḍorīṃ ||dhru.|| kāśāsāṭīṃ jāleṃ yeṇeṃ | tyāceṃ āleṃ varṣāsana ||2|| tukā hmaṇe celā | gurū doghe hi narakālā ||3||

अगा पंढरीच्या राया । वेगीं येइप तूं सावया ॥1॥ दीनबंधु तुझें नाम । देइप आपुलें आह्मां प्रेम ॥ध्रु.॥ जीवनकळा तूं विश्वाची । तूं चि माउली अनाथाची ॥2॥ तुका ह्मणे पुंडलिका । ठेवीं मस्तकीं पादुका ॥3॥

agā paṃḍharīcyā rāyā | vegīṃ yeipa tūṃ sāvayā ||1|| dīnabaṃdhu tujheṃ nāma | deipa āpuleṃ āhmāṃ prema ||dhru.|| jīvanakaḷā tūṃ viśvācī | tūṃ ci māulī anāthācī ||2|| tukā hmaṇe puṃḍalikā | ṭhevīṃ mastakīṃ pādukā ||3||

सकळ हे माया नागवे कवणा । भांबाविलें जना दाही दिशा ॥1॥ आशा तृष्णा दंभ लागलीं हीं पाठी । नेदी बैसों हाटीं मोह ठायीं ॥ध्रु.॥ काम क्रोध घरा लावितील आगी । निंदा हिंसा दोघी पळतां खाती ॥2॥ लाज पुढें उभी राहिली आडवी । ते करी गाढवी थोर घात ॥3॥ तुका ह्मणे चिंता घाली गर्भवासीं । ओढोनियां पाशीं चहूंकडे ॥4॥

sakaḷa he māyā nāgave kavaṇā | bhāṃbāvileṃ janā dāhī diśā ||1|| āśā tṛṣṇā daṃbha lāgalīṃ hīṃ pāṭhī | nedī baisoṃ hāṭīṃ moha ṭhāyīṃ ||dhru.|| kāma krodha gharā lāvitīla āgī | niṃdā hiṃsā doghī paḷatāṃ khātī ||2|| lāja puḍheṃ ubhī rāhilī āḍavī | te karī gāḍhavī thora ghāta ||3|| tukā hmaṇe ciṃtā ghālī garbhavāsīṃ | oḍhoniyāṃ pāśīṃ cahūṃkaḍe ||4||

सकळतीर्थाहुनि । पंढरी हें मुगुटमणि ॥1॥ काय सांगों तेथिल शोभा । रमावल्लभ जेथें उभा ॥ध्रु.॥ न लभे व्रततीर्थदानीं। तें या विठ्ठलदर्शनीं ॥2॥ साधु संत गाती नाम । सकळ भूतांचा विश्राम ॥3॥ तुका ह्मणे स्तुती । करूं काय सांगों किती ॥4॥

sakaḷatīrthāhuni | paṃḍharī heṃ muguṭamaṇi ||1|| kāya sāṃgoṃ tethila śobhā | ramāvallabha jetheṃ ubhā ||dhru.|| na labhe vratatīrthadānīṃ| teṃ yā viṭhṭhaladarśanīṃ ||2|| sādhu saṃta gātī nāma | sakaḷa bhūtāṃcā viśrāma ||3|| tukā hmaṇe stutī | karūṃ kāya sāṃgoṃ kitī ||4||

गव्हांच्या घुगऱ्या । नाचण्यांच्या पुऱ्या । बऱ्या त्या चि बऱ्या । पाधाणी त्या पाधाणी ॥1॥ काय थोरपण । वांयां जाळावा तो शीण । कारणापें भिन्न । निवडे तें निराळें ॥ध्रु.॥ रुचि वोजेपाशी । गरज ते जैशीतैशी । करूं नका नाशी । खावें खाणें जालें तें ॥2॥ तुका ह्मणे मोठा । काय करावा तो ताटा । नाहीं वीण निटा । पाविजेत मारग ॥3॥

gavhāṃcyā ghugaऱyā | nācaṇyāṃcyā puऱyā | baऱyā tyā ci baऱyā | pādhāṇī tyā pādhāṇī ||1|| kāya thorapaṇa | vāṃyāṃ jāḷāvā to śīṇa | kāraṇāpeṃ bhinna | nivaḍe teṃ nirāḷeṃ ||dhru.|| ruci vojepāśī | garaja te jaiśītaiśī | karūṃ nakā nāśī | khāveṃ khāṇeṃ jāleṃ teṃ ||2|| tukā hmaṇe moṭhā | kāya karāvā to tāṭā | nāhīṃ vīṇa niṭā | pāvijeta māraga ||3||

आपुलिया ऐसें करी । संग धरी ज्याचा हो ॥1 ॥ ह्मणउनि परपरते । वरवरते पळतसें ॥ध्रु.॥ लोभिक तें लोभा लावी। बांधल्या गोवी वांचूनि ॥2॥ तुका ह्मणे नामगोठी । पुरे भेटी तुझी देवा ॥3॥

āpuliyā aiseṃ karī | saṃga dharī jyācā ho ||1 || hmaṇauni paraparate | varavarate paḷataseṃ ||dhru.|| lobhika teṃ lobhā lāvī| bāṃdhalyā govī vāṃcūni ||2|| tukā hmaṇe nāmagoṭhī | pure bheṭī tujhī devā ||3||

बरें जालीयाचे अवघें सांगाती । वाइटाचे अंतीं कोणी नाहीं ॥1॥ नोहे मातापिता नोहे कांतासुत । इतरांची मात काय सांगों ॥2॥ तुका ह्मणे जन दुतोंडी सावज । सांपडे सहज तिकडे धरी ॥3॥

bareṃ jālīyāce avagheṃ sāṃgātī | vāiṭāce aṃtīṃ koṇī nāhīṃ ||1|| nohe mātāpitā nohe kāṃtāsuta | itarāṃcī māta kāya sāṃgoṃ ||2|| tukā hmaṇe jana dutoṃḍī sāvaja | sāṃpaḍe sahaja tikaḍe dharī ||3||

मिथ्या आहे सर्व अवघें हें मायिक । न कळे विवेक मज कांहीं ॥1॥ सर्व बाजागिरी वाटती ही खरी । पहातां येथें उरी कांहीं नाहीं ॥ध्रु.॥ आतां मज दुःख वाटतें अंतरीं । उपाय झडकरी सांग कांहीं ॥2॥ पुढें कोण गति न कळे सर्वथा । तुझे पायीं माथा ठेवियेला ॥3॥ करणें तें करीं सुखें आतां हरी । तुज म्यां निर्धारीं धरियेलें ॥4॥ स्वहित तें काय न कळे सर्वथा । तारीं तूं अनंता तुका ह्मणे ॥5॥

mithyā āhe sarva avagheṃ heṃ māyika | na kaḷe viveka maja kāṃhīṃ ||1|| sarva bājāgirī vāṭatī hī kharī | pahātāṃ yetheṃ urī kāṃhīṃ nāhīṃ ||dhru.|| ātāṃ maja duḥkha vāṭateṃ aṃtarīṃ | upāya jhaḍakarī sāṃga kāṃhīṃ ||2|| puḍheṃ koṇa gati na kaḷe sarvathā | tujhe pāyīṃ māthā ṭheviyelā ||3|| karaṇeṃ teṃ karīṃ sukheṃ ātāṃ harī | tuja myāṃ nirdhārīṃ dhariyeleṃ ||4|| svahita teṃ kāya na kaḷe sarvathā | tārīṃ tūṃ anaṃtā tukā hmaṇe ||5||

अवघ्या कोल्हएांचें वर्म अंडीं । धरितां तोंडीं खीळ पडे ॥1॥ भुंकुं नका भुंकुं नका । आला तुका विष्णुदास ॥ध्रु.॥ कवणे ठायीं सादर व्हावें । नाहीं ठावें गाढवा ॥2॥ दुर्जनासि पंचानन । तुका रजरेणु संतांचा ॥3॥

avaghyā kolhaeाṃceṃ varma aṃḍīṃ | dharitāṃ toṃḍīṃ khīḷa paḍe ||1|| bhuṃkuṃ nakā bhuṃkuṃ nakā | ālā tukā viṣṇudāsa ||dhru.|| kavaṇe ṭhāyīṃ sādara vhāveṃ | nāhīṃ ṭhāveṃ gāḍhavā ||2|| durjanāsi paṃcānana | tukā rajareṇu saṃtāṃcā ||3||

तुझे ह्मणों आह्मां । मग उणें पुरुषोत्तमा ॥1॥ ऐसा धर्म काय । अमृतानें मृत्यु होय ॥ध्रु.॥ कल्पवृक्षा तळीं । गांठी बांधलिया झोळी ॥2॥ तुका ह्मणे परीस । सांपडल्या उपवास॥3॥

tujhe hmaṇoṃ āhmāṃ | maga uṇeṃ puruṣottamā ||1|| aisā dharma kāya | amṛtāneṃ mṛtyu hoya ||dhru.|| kalpavṛkṣā taḷīṃ | gāṃṭhī bāṃdhaliyā jhoḷī ||2|| tukā hmaṇe parīsa | sāṃpaḍalyā upavāsa||3||

गणेश सारजा करिती गायना । आणि देवांगना रंभे ऐशा ॥1॥ तेथें आह्मीं मानवांहीं विनवावें तें काय । सुरवर पाय वंदिति जेथें ॥ध्रु.॥ ज्याच्या गायनासी तटस्थ शंकर । त्या हि परि पार न कळे तुझा ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी किंकर ते किती । इंद्राची हि मति नागविशी ॥3॥

gaṇeśa sārajā karitī gāyanā | āṇi devāṃganā raṃbhe aiśā ||1|| tetheṃ āhmīṃ mānavāṃhīṃ vinavāveṃ teṃ kāya | suravara pāya vaṃditi jetheṃ ||dhru.|| jyācyā gāyanāsī taṭastha śaṃkara | tyā hi pari pāra na kaḷe tujhā ||2|| tukā hmaṇe āhmī kiṃkara te kitī | iṃdrācī hi mati nāgaviśī ||3||

डोिळयांचें दैव आजि उभें ठेलें । निधान देखिलें पंढरीये ॥1॥ काय ते वानावें वाचेचे पालवें । वेदा न बोलवे रूप ज्याचें ॥ध्रु.॥ आनंदाच्या रसें ओंतीव चांगलें । देखतां रंगलें चित्त माझें ॥2॥ तुका ह्मणे मी तों सगळाच विरालों । विठ्ठल चि जालों दर्शनानें ॥3॥

ḍoिḷayāṃceṃ daiva āji ubheṃ ṭheleṃ | nidhāna dekhileṃ paṃḍharīye ||1|| kāya te vānāveṃ vācece pālaveṃ | vedā na bolave rūpa jyāceṃ ||dhru.|| ānaṃdācyā raseṃ oṃtīva cāṃgaleṃ | dekhatāṃ raṃgaleṃ citta mājheṃ ||2|| tukā hmaṇe mī toṃ sagaḷāca virāloṃ | viṭhṭhala ci jāloṃ darśanāneṃ ||3||

वृद्धपणी न पुसे कोणी । विटंबणी देहाची ॥1॥ नव द्वारें जाली मोकळीक । गांड सरली वाजती ॥ध्रु.॥ दंत दाढा गळे थुंका । लागे नाका हनुवटी ॥2॥ शब्द नये मुखावाटा । करिती चेष्टा पोरें ती ॥3॥ तुका ह्मणे अजूनि तरी । स्मरें श्रीहरी सोडवील ॥4॥

vṛddhapaṇī na puse koṇī | viṭaṃbaṇī dehācī ||1|| nava dvāreṃ jālī mokaḷīka | gāṃḍa saralī vājatī ||dhru.|| daṃta dāḍhā gaḷe thuṃkā | lāge nākā hanuvaṭī ||2|| śabda naye mukhāvāṭā | karitī ceṣṭā poreṃ tī ||3|| tukā hmaṇe ajūni tarī | smareṃ śrīharī soḍavīla ||4||

शिष्या सांगे उपदेश । गुरुपूजा हे विशेष ॥1॥ दावी आचार सोवळे । दंड कमंडलु माळे ॥ध्रु.॥ छाटी भगवी मानसीं ।व्यर्थ ह्मणवी संन्यासी ॥2॥ तुका ह्मणे लोभ । न सुटे नाहीं लाभ ॥3॥

śiṣyā sāṃge upadeśa | gurupūjā he viśeṣa ||1|| dāvī ācāra sovaḷe | daṃḍa kamaṃḍalu māḷe ||dhru.|| chāṭī bhagavī mānasīṃ |vyartha hmaṇavī saṃnyāsī ||2|| tukā hmaṇe lobha | na suṭe nāhīṃ lābha ||3||

जिकडे पाहें तिकडे उभा । अवघ्या गगनाचा गाभा॥ 1 ॥ डोळां बैसलें बैसलें । रूप राहोनि संचलें ॥ध्रु.॥ न वजिऩतां दाही दिशा । जिकडे पाहें तिकडे सरिसा ॥2॥ तुका ह्मणे समपदीं । उभा दिठीचिये आधीं ॥3॥

jikaḍe pāheṃ tikaḍe ubhā | avaghyā gaganācā gābhā|| 1 || ḍoḷāṃ baisaleṃ baisaleṃ | rūpa rāhoni saṃcaleṃ ||dhru.|| na vajiऩtāṃ dāhī diśā | jikaḍe pāheṃ tikaḍe sarisā ||2|| tukā hmaṇe samapadīṃ | ubhā diṭhīciye ādhīṃ ||3||

आपटा संवदड रानचारा । दसऱ्याचा होय तुरा॥1॥ तैसा देवामुळें मान । नाहीं तरी पुसें कोण ॥ध्रु.॥ मृित्तकेची ते घागरी । पाण्यासाटीं बैसे शिरी ॥2॥ तुका ह्मणे माप जाण । दाण्यासवें घेणें देणें ॥3॥

āpaṭā saṃvadaḍa rānacārā | dasaऱyācā hoya turā||1|| taisā devāmuḷeṃ māna | nāhīṃ tarī puseṃ koṇa ||dhru.|| mṛिttakecī te ghāgarī | pāṇyāsāṭīṃ baise śirī ||2|| tukā hmaṇe māpa jāṇa | dāṇyāsaveṃ gheṇeṃ deṇeṃ ||3||

काळ सार्थक केला त्यांणी । धरिला मनीं विठ्ठल॥1॥ नाम वाचे श्रवण कीिर्त्त । पाउलें चित्तीं समान ॥ध्रु.॥ कीर्त्तनाचा समारंभ । निदपभ सर्वदा ॥2॥ तुका ह्मणे स्वरूपसििद्ध । नित्य समाधि हरिनामीं ॥3॥

kāḷa sārthaka kelā tyāṃṇī | dharilā manīṃ viṭhṭhala||1|| nāma vāce śravaṇa kīिrtta | pāuleṃ cittīṃ samāna ||dhru.|| kīrttanācā samāraṃbha | nidapabha sarvadā ||2|| tukā hmaṇe svarūpasiिddha | nitya samādhi harināmīṃ ||3||

आह्मी जातों आपुल्या गांवा । आमुचा रामराम घ्यावा ॥1॥ तुमची आमची हे चि भेटी । येथुनियां जन्मतुटी॥ध्रु.॥ आतां असों द्यावी दया । तुमच्या लागतसें पायां ॥2॥ येतां निजधामीं कोणी । विठ्ठलविठ्ठल बोला वाणी ॥3॥ रामकृष्ण मुखीं बोला । तुका जातो वैकुंठाला ॥4॥

āhmī jātoṃ āpulyā gāṃvā | āmucā rāmarāma ghyāvā ||1|| tumacī āmacī he ci bheṭī | yethuniyāṃ janmatuṭī||dhru.|| ātāṃ asoṃ dyāvī dayā | tumacyā lāgataseṃ pāyāṃ ||2|| yetāṃ nijadhāmīṃ koṇī | viṭhṭhalaviṭhṭhala bolā vāṇī ||3|| rāmakṛṣṇa mukhīṃ bolā | tukā jāto vaikuṃṭhālā ||4||

कामधेनूचें वासरूं । खाया न मिळे काय करूं ॥1॥ ऐसें आह्मां मांडियेलें । विठो त्वां कां सांडियेलें ॥ध्रु.॥ बैसोनि कल्पद्रुमातळीं । पोटासाटीं तळमळीं ॥2॥ तुका ह्मणे नारायणा । बरें लोकीं हें दीसेना ॥3॥

kāmadhenūceṃ vāsarūṃ | khāyā na miḷe kāya karūṃ ||1|| aiseṃ āhmāṃ māṃḍiyeleṃ | viṭho tvāṃ kāṃ sāṃḍiyeleṃ ||dhru.|| baisoni kalpadrumātaḷīṃ | poṭāsāṭīṃ taḷamaḷīṃ ||2|| tukā hmaṇe nārāyaṇā | bareṃ lokīṃ heṃ dīsenā ||3||

तुझें नाम माझे मुखी असो देवा । विनवितों राघवा दास तुझा ॥1॥ तुझ्या नामबळें तरले पतित । ह्मणोनि माझें चित्त तुझे पायीं ॥2॥ तुका ह्मणे तुझें नाम हें सादर । गातां निरंतर सुख वाटे ॥3॥

tujheṃ nāma mājhe mukhī aso devā | vinavitoṃ rāghavā dāsa tujhā ||1|| tujhyā nāmabaḷeṃ tarale patita | hmaṇoni mājheṃ citta tujhe pāyīṃ ||2|| tukā hmaṇe tujheṃ nāma heṃ sādara | gātāṃ niraṃtara sukha vāṭe ||3||

दो दिवसांचा पाहुणा चालतो उताणा । कां रे नारायणा न भजसी ॥1॥ तूं अखंड दुिश्चत्ता तुज नेती अवचिता । मग पंढरीनाथा भजसी केव्हां ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसे आहेत उदंड । तया केशव प्रचंड केवीं भेटे ॥3॥

do divasāṃcā pāhuṇā cālato utāṇā | kāṃ re nārāyaṇā na bhajasī ||1|| tūṃ akhaṃḍa duिścattā tuja netī avacitā | maga paṃḍharīnāthā bhajasī kevhāṃ ||2|| tukā hmaṇe aise āheta udaṃḍa | tayā keśava pracaṃḍa kevīṃ bheṭe ||3||

बाइऩल चालिली माहेरा । संगें दिधला ह्मातारा ॥1॥ सिधा सामग्री पोटाची । सवें स्वारी बइलाची ॥ध्रु.॥ जाता पाडिली ढोरानें । सिव्या देती अन्योविन्ये ॥2॥ न सावरी आपणातें । नग्न सावलें वरतें ॥3॥ फजित केलें जनलोकीं । मेला ह्मणे पडे नरकीं॥4॥ गोहाची हे गेली लाज । गांजितां कां तुह्मी मज ॥5॥ तुका ह्मणे जनीं । छी थू केली विटंबणी ॥6॥

bāiऩla cālilī māherā | saṃgeṃ didhalā hmātārā ||1|| sidhā sāmagrī poṭācī | saveṃ svārī bailācī ||dhru.|| jātā pāḍilī ḍhorāneṃ | sivyā detī anyovinye ||2|| na sāvarī āpaṇāteṃ | nagna sāvaleṃ varateṃ ||3|| phajita keleṃ janalokīṃ | melā hmaṇe paḍe narakīṃ||4|| gohācī he gelī lāja | gāṃjitāṃ kāṃ tuhmī maja ||5|| tukā hmaṇe janīṃ | chī thū kelī viṭaṃbaṇī ||6||

देहीं असोनियां देव । वृथा फिरतो निद।व ॥1॥ देव आहे अंतर्यामीं । व्यर्थ हिंडे तीर्थग्रामीं ॥ध्रु.॥ नाभी मृगाचे कस्तुरी। व्यर्थ हिंडे वनांतरीं ॥2॥ साखरेचें मूळ ऊंस । तैसा देहीं देव दिसे॥3॥ दुधीं असतां नवनीत । नेणे तयाचें मथित ॥4॥ तुका सांगे मूढजना । देहीं देव कां पाहाना ॥5॥

dehīṃ asoniyāṃ deva | vṛthā phirato nida|va ||1|| deva āhe aṃtaryāmīṃ | vyartha hiṃḍe tīrthagrāmīṃ ||dhru.|| nābhī mṛgāce kasturī| vyartha hiṃḍe vanāṃtarīṃ ||2|| sākhareceṃ mūḷa ūṃsa | taisā dehīṃ deva dise||3|| dudhīṃ asatāṃ navanīta | neṇe tayāceṃ mathita ||4|| tukā sāṃge mūḍhajanā | dehīṃ deva kāṃ pāhānā ||5||

शिकवणेसाटीं वाटते तळमळ । पुढें येइऩल काळा फोडों डोइऩ ॥1॥ तेव्हां त्यासि काय देशील उत्तर । मेळउनि अंतर ठेवितोसि ॥ध्रु.॥ येथींचिया सोंगें भोरपियाचे परि । होइऩल तें दुरि शृंगारिलें ॥2॥ तुका ह्मणे कां रे राखिलें खरकटें । रागेल्याचे तंट रागेलें का ॥3॥

śikavaṇesāṭīṃ vāṭate taḷamaḷa | puḍheṃ yeiऩla kāḷā phoḍoṃ ḍoiऩ ||1|| tevhāṃ tyāsi kāya deśīla uttara | meḷauni aṃtara ṭhevitosi ||dhru.|| yethīṃciyā soṃgeṃ bhorapiyāce pari | hoiऩla teṃ duri śṛṃgārileṃ ||2|| tukā hmaṇe kāṃ re rākhileṃ kharakaṭeṃ | rāgelyāce taṃṭa rāgeleṃ kā ||3||

होइप आतां माझ्या भोगाचा भोगिता । सकळ अनंता शुभाशुभ ॥1॥ आठवुनी पाय राहिलों हृदयीं । निवारली तइप सकळ चिंता ॥ध्रु.॥ अचळ न चळे देहाचें चळण । आहे हें वळण प्रारब्धें चि ॥2॥ तुका ह्मणे जालें एक चि वचन । केलिया कीर्त्तन आराणुक ॥3॥

hoipa ātāṃ mājhyā bhogācā bhogitā | sakaḷa anaṃtā śubhāśubha ||1|| āṭhavunī pāya rāhiloṃ hṛdayīṃ | nivāralī taipa sakaḷa ciṃtā ||dhru.|| acaḷa na caḷe dehāceṃ caḷaṇa | āhe heṃ vaḷaṇa prārabdheṃ ci ||2|| tukā hmaṇe jāleṃ eka ci vacana | keliyā kīrttana ārāṇuka ||3||

आसावलें मन जीवनाचें ओढी । नामरूपीं गोडी लावियेली ॥1॥ काय तुझे पायीं नाहीं भांडवल । माझे मिथ्या बोल जाती ऐसे ॥ध्रु.॥ काय लोखंडाचे पाहे गुणदोष । सिवोन परीस सोनें करी ॥2॥ तुका ह्मणे माझें अवघें असों द्यावें । आपुलें करावें ब्रीद साच ॥3॥

āsāvaleṃ mana jīvanāceṃ oḍhī | nāmarūpīṃ goḍī lāviyelī ||1|| kāya tujhe pāyīṃ nāhīṃ bhāṃḍavala | mājhe mithyā bola jātī aise ||dhru.|| kāya lokhaṃḍāce pāhe guṇadoṣa | sivona parīsa soneṃ karī ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ avagheṃ asoṃ dyāveṃ | āpuleṃ karāveṃ brīda sāca ||3||

पंढरीची वारी जयांचिये घरीं । पायधुळी शिरीं वंदिन त्यांची ॥1॥ दासाचा मी दास पोसणा डोंगर । आतां बहु फार काय बोलों ॥ध्रु.॥ जातीचें मी हीन न कळे भजन । ह्मणोनि संतचरण इच्छीतसें ॥2॥ तुका ह्मणे मज ह्मणावें आपुलें । बहुता तारिलें संतजनीं ॥3॥

paṃḍharīcī vārī jayāṃciye gharīṃ | pāyadhuḷī śirīṃ vaṃdina tyāṃcī ||1|| dāsācā mī dāsa posaṇā ḍoṃgara | ātāṃ bahu phāra kāya boloṃ ||dhru.|| jātīceṃ mī hīna na kaḷe bhajana | hmaṇoni saṃtacaraṇa icchītaseṃ ||2|| tukā hmaṇe maja hmaṇāveṃ āpuleṃ | bahutā tārileṃ saṃtajanīṃ ||3||

नाम पावन पावन । त्याहून पवित्र आहे कोण ॥1॥ शिव हालाहालें तापला । तो ही नामें शीतळ जाला ॥ध्रु.॥ शिवास नामाचा आधार । केला किळकाळ किंकर ॥2॥ मरण जालें काशीपुरी। तेथें नाम चि उद्धरी ॥3॥ तुका ह्मणे अवघीं चोरें। एक हरिनाम सोइरें ॥4॥

nāma pāvana pāvana | tyāhūna pavitra āhe koṇa ||1|| śiva hālāhāleṃ tāpalā | to hī nāmeṃ śītaḷa jālā ||dhru.|| śivāsa nāmācā ādhāra | kelā kiḷakāḷa kiṃkara ||2|| maraṇa jāleṃ kāśīpurī| tetheṃ nāma ci uddharī ||3|| tukā hmaṇe avaghīṃ coreṃ| eka harināma soireṃ ||4||

नाहीं रिकामीक परी वाहे मनीं । तया चक्रपाणि साहए होय ॥1॥ उद्वेग जीवासि पंढरीचें ध्यान । तया नारायण साहए करी ॥ध्रु.॥ शरीरासि बळ नाहीं स्वता भाव । तया पंढरिराव साहए करी ॥2॥ असो नसो बळ राहे पराधीन । तरी अनुमान करूं नका ॥3॥ तुका ह्मणे येणें करोनि चिंतनीं । तया नारायण जवळीक ॥4॥

nāhīṃ rikāmīka parī vāhe manīṃ | tayā cakrapāṇi sāhae hoya ||1|| udvega jīvāsi paṃḍharīceṃ dhyāna | tayā nārāyaṇa sāhae karī ||dhru.|| śarīrāsi baḷa nāhīṃ svatā bhāva | tayā paṃḍharirāva sāhae karī ||2|| aso naso baḷa rāhe parādhīna | tarī anumāna karūṃ nakā ||3|| tukā hmaṇe yeṇeṃ karoni ciṃtanīṃ | tayā nārāyaṇa javaḷīka ||4||

दारिद्रानें विप्र पीडिला अपार । तया पोटीं पोर एक असे ॥1॥ बाहेरी मिष्टान्न मिळे एके दिशीं । घेऊनी छंदासि त्या चि बैसे ॥ध्रु.॥ क्षुधाकाळीं रडे देखिलें तें मागे । कांहीं केल्या नेघे दुजें कांहीं ॥2॥ सहज कौतुकें बोले बापमाये । देवापाशीं आहे मागशी तें ॥3॥ तेव्हां तुजलागीं स्मरे नारायणा । जीवींच्या जीवना पांडुरंगा॥4॥ लागली हे क्षुधा जात असे प्राण । काय हें निर्वाण पाहातोसि ॥5॥ ब्रह्मांडनायक विश्वाचा पाळक । वरी तिन्ही लोक पोसितोसि ॥6॥ प्राण हा उत्कर्ष जाहला विव्हळ । तेव्हां तो कृपाळ धांव घाली ॥7॥ सांडूनि वैकुंठ धांव घाली तइप । आळंगिला बाहीं कृपावंतें ॥8॥ तुका ह्मणे दिला क्षीराचा सागर । राहे निरंतर तयापासीं ॥9॥

dāridrāneṃ vipra pīḍilā apāra | tayā poṭīṃ pora eka ase ||1|| bāherī miṣṭānna miḷe eke diśīṃ | gheūnī chaṃdāsi tyā ci baise ||dhru.|| kṣudhākāḷīṃ raḍe dekhileṃ teṃ māge | kāṃhīṃ kelyā neghe dujeṃ kāṃhīṃ ||2|| sahaja kautukeṃ bole bāpamāye | devāpāśīṃ āhe māgaśī teṃ ||3|| tevhāṃ tujalāgīṃ smare nārāyaṇā | jīvīṃcyā jīvanā pāṃḍuraṃgā||4|| lāgalī he kṣudhā jāta ase prāṇa | kāya heṃ nirvāṇa pāhātosi ||5|| brahmāṃḍanāyaka viśvācā pāḷaka | varī tinhī loka positosi ||6|| prāṇa hā utkarṣa jāhalā vivhaḷa | tevhāṃ to kṛpāḷa dhāṃva ghālī ||7|| sāṃḍūni vaikuṃṭha dhāṃva ghālī taipa | āḷaṃgilā bāhīṃ kṛpāvaṃteṃ ||8|| tukā hmaṇe dilā kṣīrācā sāgara | rāhe niraṃtara tayāpāsīṃ ||9||

हीनवर बीजवर दोघी त्या गडणी । अखंड कहाणी संसाराची ॥1॥ माझे पति बहु लहान चि आहे । खेळावया जाय पोरांसवें ॥ध्रु.॥ माझें दुःख जरी ऐकशील सइऩ । ह्मातारा तो बाइऩ खोकतसे ॥2॥ खेळे सांजवरी बाहेरी तो राहे । वाट मी पाहें सेजेवरी ॥3॥ पूर्व पुण्य माझें नाहीं वा नीट । बहु होती कष्ट सांगो कांही ॥4॥ जवळ मी जातें अंगा अंग लावूं । नेदी जवळ येऊं कांटाळतो ॥5॥ पूर्व सुकृताचा हा चि बाइऩ ठेवा । तुका ह्मणे देवा काय बोल ॥6॥

hīnavara bījavara doghī tyā gaḍaṇī | akhaṃḍa kahāṇī saṃsārācī ||1|| mājhe pati bahu lahāna ci āhe | kheḷāvayā jāya porāṃsaveṃ ||dhru.|| mājheṃ duḥkha jarī aikaśīla saiऩ | hmātārā to bāiऩ khokatase ||2|| kheḷe sāṃjavarī bāherī to rāhe | vāṭa mī pāheṃ sejevarī ||3|| pūrva puṇya mājheṃ nāhīṃ vā nīṭa | bahu hotī kaṣṭa sāṃgo kāṃhī ||4|| javaḷa mī jāteṃ aṃgā aṃga lāvūṃ | nedī javaḷa yeūṃ kāṃṭāḷato ||5|| pūrva sukṛtācā hā ci bāiऩ ṭhevā | tukā hmaṇe devā kāya bola ||6||

स्वामीच्या सामथ्यॉ । चाले बोलिला पुरुषार्थ ॥1॥ पाठी देवाचें हें बळ । मग लाभे हातीं काळ ॥ध्रु.॥ देव ज्यासी साहए । तेणें केलें सर्व होय ॥2॥ तुका ह्मणे स्वामीसत्ता । मग नाहीं भय चित्ता ॥3॥

svāmīcyā sāmathyô | cāle bolilā puruṣārtha ||1|| pāṭhī devāceṃ heṃ baḷa | maga lābhe hātīṃ kāḷa ||dhru.|| deva jyāsī sāhae | teṇeṃ keleṃ sarva hoya ||2|| tukā hmaṇe svāmīsattā | maga nāhīṃ bhaya cittā ||3||

यमाचे हे पाश नाटोपती कोणातें । आह्मां दिनानाथें रिक्षयेलें ॥1॥ यम नेतां तुह्मां रक्षील हें कोण । तुह्मां धन्यधन्य कोण ह्मणती ॥ध्रु.॥ संतसज्जनमेळा पवित्र संतकीतिऩ । त्यांनीं उत्तम िस्थति सांगितली ॥2॥ तें चि धरोनि चित्तीं तुका हित करी। यमासि पांपरी हाणे आतां ॥3॥

yamāce he pāśa nāṭopatī koṇāteṃ | āhmāṃ dinānātheṃ rikṣayeleṃ ||1|| yama netāṃ tuhmāṃ rakṣīla heṃ koṇa | tuhmāṃ dhanyadhanya koṇa hmaṇatī ||dhru.|| saṃtasajjanameḷā pavitra saṃtakītiऩ | tyāṃnīṃ uttama िsthati sāṃgitalī ||2|| teṃ ci dharoni cittīṃ tukā hita karī| yamāsi pāṃparī hāṇe ātāṃ ||3||

देवासी पैं भांडों एकचित्त करूनि । आह्मांसि सज्जनीं सांगितलें ॥1॥ आह्मां काय आतां देवें आडो परी । भेटी नेदी तरी सुखें नेदो ॥ध्रु.॥ तो चि नांदो सदा हरि पैं वैकुंठीं । आह्मां देशवटी देवो सुखें ॥2॥ देवें अभिमान चित्तांत धरिला । तरी तो एकला राहो आतां ॥3॥ चित्तीं धरोनि नाम असों सुखें येथें । हषॉ गाऊं गीत गोविंदाचें ॥4॥ तुका ह्मणे सर्व देवाची नष्टाइऩ । आह्मी सुखें डुलतसों ॥5॥

devāsī paiṃ bhāṃḍoṃ ekacitta karūni | āhmāṃsi sajjanīṃ sāṃgitaleṃ ||1|| āhmāṃ kāya ātāṃ deveṃ āḍo parī | bheṭī nedī tarī sukheṃ nedo ||dhru.|| to ci nāṃdo sadā hari paiṃ vaikuṃṭhīṃ | āhmāṃ deśavaṭī devo sukheṃ ||2|| deveṃ abhimāna cittāṃta dharilā | tarī to ekalā rāho ātāṃ ||3|| cittīṃ dharoni nāma asoṃ sukheṃ yetheṃ | haṣô gāūṃ gīta goviṃdāceṃ ||4|| tukā hmaṇe sarva devācī naṣṭāiऩ | āhmī sukheṃ ḍulatasoṃ ||5||

ग्रासोग्रासीं भाव । तरी देहिं च जेवी देव ॥1॥ धरीं स्मरण तें सार । नाहीं दुरी तें अंतर ॥ध्रु.॥ भोगितां तूं भावें । देव जेऊं बैसे सवें ॥2॥ तुज पावो देवा । भावें अंतरींची सेवा ॥3॥ गुंतला साधनीं । देव नाहीं त्रिभुवनीं ॥4॥ तुका ह्मणे हातीं । न धरितां गमाविती ॥5॥

grāsogrāsīṃ bhāva | tarī dehiṃ ca jevī deva ||1|| dharīṃ smaraṇa teṃ sāra | nāhīṃ durī teṃ aṃtara ||dhru.|| bhogitāṃ tūṃ bhāveṃ | deva jeūṃ baise saveṃ ||2|| tuja pāvo devā | bhāveṃ aṃtarīṃcī sevā ||3|| guṃtalā sādhanīṃ | deva nāhīṃ tribhuvanīṃ ||4|| tukā hmaṇe hātīṃ | na dharitāṃ gamāvitī ||5||

कामिनीसी जैसा आवडे भ्रतार । इच्छीत चकोर चंद्र जैसा ॥1॥ तैसी हे आवडी विठ्ठलाचे पायीं । लागलिया नाहीं गर्भवास ॥ध्रु.॥ दुष्काळें पीडिल्या आवडे भोजन । आणिक जीवन तृषाक्रांता ॥2॥ कामातुर जैसा भय लज्जा सांडोनि । आवडे कामिनी सर्वभावें ॥3॥ तुका ह्मणे तैसी राहिली आवडी । पांडुरंग थडी पाववील ॥4॥

kāminīsī jaisā āvaḍe bhratāra | icchīta cakora caṃdra jaisā ||1|| taisī he āvaḍī viṭhṭhalāce pāyīṃ | lāgaliyā nāhīṃ garbhavāsa ||dhru.|| duṣkāḷeṃ pīḍilyā āvaḍe bhojana | āṇika jīvana tṛṣākrāṃtā ||2|| kāmātura jaisā bhaya lajjā sāṃḍoni | āvaḍe kāminī sarvabhāveṃ ||3|| tukā hmaṇe taisī rāhilī āvaḍī | pāṃḍuraṃga thaḍī pāvavīla ||4||

ॐ तत्सदिति सूत्राचें सार । कृपेचा सागर पांडुरंग॥1॥ हरिःॐ सहित उदत अनुदत । प्रचुरीश्वरासहित पांडुरंग ॥2॥ गोब्राह्मणहिता होऊनि निराळे । वेदाचें तें मूळ तुका ह्मणे ॥3॥

oṃ tatsaditi sūtrāceṃ sāra | kṛpecā sāgara pāṃḍuraṃga||1|| hariḥoṃ sahita udata anudata | pracurīśvarāsahita pāṃḍuraṃga ||2|| gobrāhmaṇahitā hoūni nirāḷe | vedāceṃ teṃ mūḷa tukā hmaṇe ||3||

सांडियेला गर्भ उबगोनि माउली । नाहीं सांभािळली भूमि शुद्ध ॥1॥ उष्ण तान भूक एवढिये आकांतीं । ओसंगा लाविती काय ह्मुण ॥ध्रु.॥ खांद्यावरि शूळ मरणाचिये वाटे । अन्याय ही मोठे केले साच ॥2॥ हातींचा हिरोनि घातला पोटासी। तुका ह्मणे ऐसी परी जाली ॥3॥ ओंव्या प्रारंभ 231 अभंग 3

sāṃḍiyelā garbha ubagoni māulī | nāhīṃ sāṃbhāिḷalī bhūmi śuddha ||1|| uṣṇa tāna bhūka evaḍhiye ākāṃtīṃ | osaṃgā lāvitī kāya hmuṇa ||dhru.|| khāṃdyāvari śūḷa maraṇāciye vāṭe | anyāya hī moṭhe kele sāca ||2|| hātīṃcā hironi ghātalā poṭāsī| tukā hmaṇe aisī parī jālī ||3|| oṃvyā prāraṃbha 231 abhaṃga 3

देवा आदिदेवा जगत्रया जीवा । परियेसीं केशवा विनंती माझी ॥1॥ माझी वाणी तुझे वर्णी तुझे वर्णी गुण नाम । ऐसी देइप प्रेम कांहीं कळा ॥2॥ कळा तुजपाशीं आमचें जीवन । उचित करून देइप आह्मां ॥3॥ आह्मां शरणागतां तुझा चि आधार। तूं तंव सागर कृपासिंधु ॥4॥ सिंधु पायावाट होय तुझ्या नामें । जाळीं महाकर्में दुस्तरें तीं ॥5॥ तीं फळें उत्तमें तुझा निजध्यास । नाहीं गर्भवास सेविलिया ॥6॥ सेविंलिया राम कृष्ण नारायण । नाहीं त्या बंधन संसाराचें ॥7॥ संसार तें काय तृणवतमय । अिग्न त्यासी खाय क्षणमात्रें ॥8॥ क्षणमात्रें जाळी दोषांचिया रासी । निंद्य उत्तमासी वंद्य करी ॥9॥ करीं िब्रदें साच आपलीं आपण । पतितपावन दिनानाथ ॥10॥ नाथ अनाथाचा पति गोपिकांचा । पुरवी चित्तींचा मनोरथ ॥11॥ चित्तीं जें धरावें तुका ह्मणे दासीं । पुरविता होसी मनोरथ ॥12॥

devā ādidevā jagatrayā jīvā | pariyesīṃ keśavā vinaṃtī mājhī ||1|| mājhī vāṇī tujhe varṇī tujhe varṇī guṇa nāma | aisī deipa prema kāṃhīṃ kaḷā ||2|| kaḷā tujapāśīṃ āmaceṃ jīvana | ucita karūna deipa āhmāṃ ||3|| āhmāṃ śaraṇāgatāṃ tujhā ci ādhāra| tūṃ taṃva sāgara kṛpāsiṃdhu ||4|| siṃdhu pāyāvāṭa hoya tujhyā nāmeṃ | jāḷīṃ mahākarmeṃ dustareṃ tīṃ ||5|| tīṃ phaḷeṃ uttameṃ tujhā nijadhyāsa | nāhīṃ garbhavāsa seviliyā ||6|| seviṃliyā rāma kṛṣṇa nārāyaṇa | nāhīṃ tyā baṃdhana saṃsārāceṃ ||7|| saṃsāra teṃ kāya tṛṇavatamaya | aिgna tyāsī khāya kṣaṇamātreṃ ||8|| kṣaṇamātreṃ jāḷī doṣāṃciyā rāsī | niṃdya uttamāsī vaṃdya karī ||9|| karīṃ िbradeṃ sāca āpalīṃ āpaṇa | patitapāvana dinānātha ||10|| nātha anāthācā pati gopikāṃcā | puravī cittīṃcā manoratha ||11|| cittīṃ jeṃ dharāveṃ tukā hmaṇe dāsīṃ | puravitā hosī manoratha ||12||

मनोरथ जैसे गोकुळींच्या जना । पुरवावी वासना तयापरी ॥1॥ रिण फेडावया अवतार केला । अविनाश आला आकारासी ॥2॥ सीण जाला वसुदेवदेवकीस । वधी बाळें कंस दुराचारी ॥3॥ दुराचारियासी नाहीं भूतदया । आप पर तया पाप पुण्य ॥4॥ पुण्यकाळ त्याचा राहिलासे उभा । देवकीच्या गर्भा देव आले ॥5॥ गर्भासी तयांच्य आला नारायण । तुटलें बंधन आपेंआप॥6॥ आपेंआप बेडएा तुटल्या शंकळा । बंदाच्या आगळा किलिया कोंडे ॥7॥ कोंडमार केला होता बहु दिस । सोडवी निमिष्य नलगतां ॥8॥ न कळे तो त्यासी सांगितला भाव । आपणासी ठाव नंदाघरीं ॥9॥ नंदाघरीं जातां येतां वसुदेवा । नाहीं जाला गोवा सवें देव ॥10॥ सवें देव तया आड नये कांहीं । तुका ह्मणे नाहीं भय चिंता ॥11॥

manoratha jaise gokuḷīṃcyā janā | puravāvī vāsanā tayāparī ||1|| riṇa pheḍāvayā avatāra kelā | avināśa ālā ākārāsī ||2|| sīṇa jālā vasudevadevakīsa | vadhī bāḷeṃ kaṃsa durācārī ||3|| durācāriyāsī nāhīṃ bhūtadayā | āpa para tayā pāpa puṇya ||4|| puṇyakāḷa tyācā rāhilāse ubhā | devakīcyā garbhā deva āle ||5|| garbhāsī tayāṃcya ālā nārāyaṇa | tuṭaleṃ baṃdhana āpeṃāpa||6|| āpeṃāpa beḍaeा tuṭalyā śaṃkaḷā | baṃdācyā āgaḷā kiliyā koṃḍe ||7|| koṃḍamāra kelā hotā bahu disa | soḍavī nimiṣya nalagatāṃ ||8|| na kaḷe to tyāsī sāṃgitalā bhāva | āpaṇāsī ṭhāva naṃdāgharīṃ ||9|| naṃdāgharīṃ jātāṃ yetāṃ vasudevā | nāhīṃ jālā govā saveṃ deva ||10|| saveṃ deva tayā āḍa naye kāṃhīṃ | tukā hmaṇe nāhīṃ bhaya ciṃtā ||11||

यांच्या पूर्वपुण्या कोण लेखा करी । जिंहीं तो मुरारी खेळविला ॥1॥ खेळविला जिंहीं अंतर्बाहएसुखें । मेळवूनि मुखें चुंबन दिलें ॥2॥ दिलें त्यांसी सुख अंतरीचें देवें । जिंहीं एका भावें जाणितला ॥3॥ जाणितला तिहीं कामातुर नारी । कृष्णभोगावरी चित्त ज्यांचें ॥4॥ ज्यांचें कृष्णीं तन मन जालें रत । गृह पति सुत विसरल्या ॥5॥ विष तयां जालें धन मान जन । वसविती वन एकांतीं त्या ॥6॥ एकांतीं त्या जाती हरीसी घेउनि । भोगइच्छाधणी फेडावया ॥7॥ वयाच्या संपन्ना तैसा त्यांकारणें । अंतरींचा देणें इच्छाभोग ॥8॥ भोग त्याग नाहीं दोन्ही जयापासीं । तुका ह्मणे जैसी स्पटिकशिळा ॥9॥

yāṃcyā pūrvapuṇyā koṇa lekhā karī | jiṃhīṃ to murārī kheḷavilā ||1|| kheḷavilā jiṃhīṃ aṃtarbāhaesukheṃ | meḷavūni mukheṃ cuṃbana dileṃ ||2|| dileṃ tyāṃsī sukha aṃtarīceṃ deveṃ | jiṃhīṃ ekā bhāveṃ jāṇitalā ||3|| jāṇitalā tihīṃ kāmātura nārī | kṛṣṇabhogāvarī citta jyāṃceṃ ||4|| jyāṃceṃ kṛṣṇīṃ tana mana jāleṃ rata | gṛha pati suta visaralyā ||5|| viṣa tayāṃ jāleṃ dhana māna jana | vasavitī vana ekāṃtīṃ tyā ||6|| ekāṃtīṃ tyā jātī harīsī gheuni | bhogaicchādhaṇī pheḍāvayā ||7|| vayācyā saṃpannā taisā tyāṃkāraṇeṃ | aṃtarīṃcā deṇeṃ icchābhoga ||8|| bhoga tyāga nāhīṃ donhī jayāpāsīṃ | tukā hmaṇe jaisī spaṭikaśiḷā ||9||

चारी वेद ज्याची कीर्ती वाखाणिती । बांधवी तो हातीं गौळणीच्या ॥1॥ गौळणिया गळा बांधिती धारणीं । पायां चक्रपाणी लागे तया ॥2॥ तयाघरीं रिघे चोरावया लोणी । रितें पाळतूनि शिरे माजी ॥3॥ माजी शिरोनियां नवनीत खाये । कवाड तें आहे जैसें तैसें ॥4॥ जैसा तैसा आहे अंतर्बाहएात्कारीं । ह्मणउनि चोरी नसंपडे ॥5॥ नसंपडे तयां करितां खटपट । वाउगे बोभाट वर्माविण ॥6॥ वर्म जाणती त्या एकल्या एकटा । बैसतील वाटा निरोधूनि ॥7॥ निवांत राहिल्या निःसंग होऊनि । निश्चळ ज्या ध्यानीं कृष्णध्यान ॥8॥ न ये क्षणभरी योगियांचे ध्यानीं । धरिती गौळणी भाविका त्या ॥9॥ भाविका तयांसी येतो काकुलती। शाहाण्या मरती नसंपडे ॥10॥ नलगे वेचावी टोळी धनानांवें । तुका ह्मणें भावें चाड एका ॥11॥

cārī veda jyācī kīrtī vākhāṇitī | bāṃdhavī to hātīṃ gauḷaṇīcyā ||1|| gauḷaṇiyā gaḷā bāṃdhitī dhāraṇīṃ | pāyāṃ cakrapāṇī lāge tayā ||2|| tayāgharīṃ righe corāvayā loṇī | riteṃ pāḷatūni śire mājī ||3|| mājī śironiyāṃ navanīta khāye | kavāḍa teṃ āhe jaiseṃ taiseṃ ||4|| jaisā taisā āhe aṃtarbāhaeाtkārīṃ | hmaṇauni corī nasaṃpaḍe ||5|| nasaṃpaḍe tayāṃ karitāṃ khaṭapaṭa | vāuge bobhāṭa varmāviṇa ||6|| varma jāṇatī tyā ekalyā ekaṭā | baisatīla vāṭā nirodhūni ||7|| nivāṃta rāhilyā niḥsaṃga hoūni | niścaḷa jyā dhyānīṃ kṛṣṇadhyāna ||8|| na ye kṣaṇabharī yogiyāṃce dhyānīṃ | dharitī gauḷaṇī bhāvikā tyā ||9|| bhāvikā tayāṃsī yeto kākulatī| śāhāṇyā maratī nasaṃpaḍe ||10|| nalage vecāvī ṭoḷī dhanānāṃveṃ | tukā hmaṇeṃ bhāveṃ cāḍa ekā ||11||

वैकुंठीच्या लोकां दुर्लभ हरिजन । तया नारायण समागमें ॥1॥ समागम त्यांचा धरिला अनंतें । जिहीं चित्तवित्त समपिऩलें ॥2॥ समथॉ तीं गाती हरीचे पवाडे । येर ते बापुडे रावराणे॥3॥ रामकृष्णें केलें कौतुक गोकुळीं । गोपाळांचे मेळीं गाइऩ चारी ॥4॥ गाइऩ चारी मोहोरी पांवा वाहे पाठीं । धन्य जाळी काठी कांबळीचें ॥5॥ काय गौिळयांच्या होत्या पुण्यरासी । आणीक त्या ह्मैसी गाइऩ पशु ॥6॥ सुख तें अमुप लुटिलें सकळीं । गोपिका गोपाळीं धणीवरि ॥7॥ धणीवरि त्यांसी सांगितली मात । जयाचें जें आर्त तयापरी ॥8॥ परी याचि तुह्मी आइका नवळ । दुर्गम जो खोल साधनासि ॥9॥ शिक लावूनियां घालिती बाहेरी । पाहाती भीतरी सवें चि तो ॥10॥ तोंडाकडे त्यांच्या पाहे कवतुकें । शिव्या देतां सुखें हासतुसे ॥11॥ हांसतसे शिव्या देतां त्या गौळणी । मरतां जपध्यानीं न बोले तो ॥12॥ तो जेंजें करिल तें दिसे उत्तम । तुका ह्मणे वर्म दावी सोपें ॥13॥

vaikuṃṭhīcyā lokāṃ durlabha harijana | tayā nārāyaṇa samāgameṃ ||1|| samāgama tyāṃcā dharilā anaṃteṃ | jihīṃ cittavitta samapiऩleṃ ||2|| samathô tīṃ gātī harīce pavāḍe | yera te bāpuḍe rāvarāṇe||3|| rāmakṛṣṇeṃ keleṃ kautuka gokuḷīṃ | gopāḷāṃce meḷīṃ gāiऩ cārī ||4|| gāiऩ cārī mohorī pāṃvā vāhe pāṭhīṃ | dhanya jāḷī kāṭhī kāṃbaḷīceṃ ||5|| kāya gauिḷayāṃcyā hotyā puṇyarāsī | āṇīka tyā hmaisī gāiऩ paśu ||6|| sukha teṃ amupa luṭileṃ sakaḷīṃ | gopikā gopāḷīṃ dhaṇīvari ||7|| dhaṇīvari tyāṃsī sāṃgitalī māta | jayāceṃ jeṃ ārta tayāparī ||8|| parī yāci tuhmī āikā navaḷa | durgama jo khola sādhanāsi ||9|| śika lāvūniyāṃ ghālitī bāherī | pāhātī bhītarī saveṃ ci to ||10|| toṃḍākaḍe tyāṃcyā pāhe kavatukeṃ | śivyā detāṃ sukheṃ hāsatuse ||11|| hāṃsatase śivyā detāṃ tyā gauḷaṇī | maratāṃ japadhyānīṃ na bole to ||12|| to jeṃjeṃ karila teṃ dise uttama | tukā hmaṇe varma dāvī sopeṃ ||13||

मनें हरिरूपीं गुंतल्या वासना । उदास या सुना गौिळयांच्या ॥1॥ यांच्या भ्रतारांचीं धरूनियां रूपें । त्यांच्या घरीं त्यांपें भोग करी ॥2॥ करी कवतुक त्याचे तयापरी । एकां दिसे हरि एकां लेंक ॥3॥ एक भाव नाहीं सकळांच्या चित्तीं । ह्मणऊनि प्रीति तैसें रूप ॥4॥ रूप याचें आहे अवघें चि एक । परि कवतुक दाखविलें ॥5॥ लेंकरूं न कळे स्थूल कीं लहान । खेळे नारायण कवतुकें ॥6॥ कवतुक केलें सोंग बहुरूप । तुका ह्मणे बाप जगाचा हा ॥7॥

maneṃ harirūpīṃ guṃtalyā vāsanā | udāsa yā sunā gauिḷayāṃcyā ||1|| yāṃcyā bhratārāṃcīṃ dharūniyāṃ rūpeṃ | tyāṃcyā gharīṃ tyāṃpeṃ bhoga karī ||2|| karī kavatuka tyāce tayāparī | ekāṃ dise hari ekāṃ leṃka ||3|| eka bhāva nāhīṃ sakaḷāṃcyā cittīṃ | hmaṇaūni prīti taiseṃ rūpa ||4|| rūpa yāceṃ āhe avagheṃ ci eka | pari kavatuka dākhavileṃ ||5|| leṃkarūṃ na kaḷe sthūla kīṃ lahāna | kheḷe nārāyaṇa kavatukeṃ ||6|| kavatuka keleṃ soṃga bahurūpa | tukā hmaṇe bāpa jagācā hā ||7||

जगाचा हा बाप दाखविलें माये । माती खातां जाये मारावया ॥1॥ मारावया तिणें उगारिली काठी । भुवनें त्या पोटीं चौदा देखे ॥2॥ देखे भयानक झांकियेले डोळे । मागुता तो खेळे तयेपुढे ॥3॥ पुढें रिघोनियां घाली गळां कव । कळों नेदी माव मायावंता ॥4॥ मायावंत विश्वरूप काय जाणे । माझें माझें ह्मणे बाळ देवा ॥5॥ बाळपणीं रीठा रगडिला दाढे । मारियेले गाढे कागबग ॥6॥ गळां बांधऊनि उखळासी दावें । उन्मळी त्या भावें विमळार्जुन ॥7॥ न कळे जुनाट जगाचा जीवन । घातलें मोहन गौिळयांसी ॥8॥ सिंकीं उतरूनि खाय नवनीत । न कळे बहुत होय तरी ॥9॥ तरीं दुधडेरे भरले रांजण । खाय ते भरून दावी दुणी ॥10॥ दुणी जालें त्याचा मानिती संतोष दुभत्याची आस धरूनियां ॥11॥ आशाबद्धा देव असोनि जवळी । नेणती ते काळीं स्वार्थामुळें ॥12॥ मुळें याच देव न कळे तयांसी । चित्त आशापाशीं गोवियेलें ॥13॥ लेंकरूं आमचें ह्मणे दसवंती । नंदाचिये चित्तीं तो चि भाव ॥14॥ भाव जाणावया चरित्र दाखवी। घुसिळतां रवी डेरियांत ॥15॥ डेरियांत लोणी खादलें रिघोनि । पाहे तों जननी हातीं लागे ॥16॥ हातीं धरूनियां काढिला बाहेरी। देखोनियां करी चोज त्यासी ॥17॥ सिकवी विचार नेणे त्याची गती । होता कोणे रीती डेरियांत ॥18॥ यांसी पुत्रलोभें न कळे हा भाव । कळों नेदी माव देव त्यांसी ॥19॥ त्यांसी मायामोहजाळ घाली फांस । देर आपणास कळों नेदी ॥20॥ नेदी राहों भाव लोभिकांचे चित्तीं । जाणतां चि होती अंधळीं तीं ॥21॥ अंधळीं तीं तुका ह्मणे संवसारीं । जिहीं नाहीं हरि ओळखिला ॥22॥

jagācā hā bāpa dākhavileṃ māye | mātī khātāṃ jāye mārāvayā ||1|| mārāvayā tiṇeṃ ugārilī kāṭhī | bhuvaneṃ tyā poṭīṃ caudā dekhe ||2|| dekhe bhayānaka jhāṃkiyele ḍoḷe | māgutā to kheḷe tayepuḍhe ||3|| puḍheṃ righoniyāṃ ghālī gaḷāṃ kava | kaḷoṃ nedī māva māyāvaṃtā ||4|| māyāvaṃta viśvarūpa kāya jāṇe | mājheṃ mājheṃ hmaṇe bāḷa devā ||5|| bāḷapaṇīṃ rīṭhā ragaḍilā dāḍhe | māriyele gāḍhe kāgabaga ||6|| gaḷāṃ bāṃdhaūni ukhaḷāsī dāveṃ | unmaḷī tyā bhāveṃ vimaḷārjuna ||7|| na kaḷe junāṭa jagācā jīvana | ghātaleṃ mohana gauिḷayāṃsī ||8|| siṃkīṃ utarūni khāya navanīta | na kaḷe bahuta hoya tarī ||9|| tarīṃ dudhaḍere bharale rāṃjaṇa | khāya te bharūna dāvī duṇī ||10|| duṇī jāleṃ tyācā mānitī saṃtoṣa dubhatyācī āsa dharūniyāṃ ||11|| āśābaddhā deva asoni javaḷī | neṇatī te kāḷīṃ svārthāmuḷeṃ ||12|| muḷeṃ yāca deva na kaḷe tayāṃsī | citta āśāpāśīṃ goviyeleṃ ||13|| leṃkarūṃ āmaceṃ hmaṇe dasavaṃtī | naṃdāciye cittīṃ to ci bhāva ||14|| bhāva jāṇāvayā caritra dākhavī| ghusiḷatāṃ ravī ḍeriyāṃta ||15|| ḍeriyāṃta loṇī khādaleṃ righoni | pāhe toṃ jananī hātīṃ lāge ||16|| hātīṃ dharūniyāṃ kāḍhilā bāherī| dekhoniyāṃ karī coja tyāsī ||17|| sikavī vicāra neṇe tyācī gatī | hotā koṇe rītī ḍeriyāṃta ||18|| yāṃsī putralobheṃ na kaḷe hā bhāva | kaḷoṃ nedī māva deva tyāṃsī ||19|| tyāṃsī māyāmohajāḷa ghālī phāṃsa | dera āpaṇāsa kaḷoṃ nedī ||20|| nedī rāhoṃ bhāva lobhikāṃce cittīṃ | jāṇatāṃ ci hotī aṃdhaḷīṃ tīṃ ||21|| aṃdhaḷīṃ tīṃ tukā hmaṇe saṃvasārīṃ | jihīṃ nāhīṃ hari oḷakhilā ||22||

ओळखी तयांसी होय एका भावें । दुसरिया देवें न पविजे ॥1॥ न पविजे कदा उन्मत्त जालिया । डंबु तो चि वांयां नागवण ॥2॥ वनवास देवाकारणें एकांत । करावीं हीं व्रततपें याग॥3॥ व्रत याग यांसी फळलीं बहुतें । होतीं या संचितें गौिळयांची ॥4॥ यांसी देवें तारियेलें न कळतां । मागील अनंता ठावें होतें ॥5॥ होतें तें द्यावया आला नारायण । मायबापां रीण गौिळयांचें ॥6॥ गौिळयांचें सुख दुर्लभ आणिकां । नाहीं ब्रह्मादिकां तुका ह्मणे ॥7॥

oḷakhī tayāṃsī hoya ekā bhāveṃ | dusariyā deveṃ na pavije ||1|| na pavije kadā unmatta jāliyā | ḍaṃbu to ci vāṃyāṃ nāgavaṇa ||2|| vanavāsa devākāraṇeṃ ekāṃta | karāvīṃ hīṃ vratatapeṃ yāga||3|| vrata yāga yāṃsī phaḷalīṃ bahuteṃ | hotīṃ yā saṃciteṃ gauिḷayāṃcī ||4|| yāṃsī deveṃ tāriyeleṃ na kaḷatāṃ | māgīla anaṃtā ṭhāveṃ hoteṃ ||5|| hoteṃ teṃ dyāvayā ālā nārāyaṇa | māyabāpāṃ rīṇa gauिḷayāṃceṃ ||6|| gauिḷayāṃceṃ sukha durlabha āṇikāṃ | nāhīṃ brahmādikāṃ tukā hmaṇe ||7||

कृष्ण हा परिचारी कृष्ण हा वेव्हारी । कृष्ण घ्या वो नारी आणिकी ह्मणे ॥1॥ ह्मणे कृष्णाविण कैसें तुह्मां गमे । विळ हा करमे वांयांविण ॥2॥ वांयांविण तुह्मीं पिटीत्या चाकटी । घ्या गे जगजेठी क्षणभरी ॥3॥ क्षणभरी याच्या सुखाचा सोहळा । पहा एकवेळा घेऊनियां ॥4॥ याचें सुख तुह्मां कळलियावरि । मग दारोदारीं न फिराल ॥5॥ लटिकें हें तुह्मां वाटेल खेळणें । एका कृष्णाविणें आवघें चि ॥6॥ अवघ्यांचा तुह्मीं टाकाल सांगात । घेऊनि अनंत जाल राना ॥7॥ नावडे तुह्मांस आणीक बोलिलें । मग हें लागलें हरिध्यान ॥8॥ न करा हा मग या जीवा वेगळा । टोंकवाल बाळा आणिका ही ॥9॥ आणिका ही तुह्मा येती काकुलती। जवळी इिच्छती क्षण बैसों ॥10॥ बैसों चला पाहों गोपाळाचें मुख। एकी एक सुख सांगतील ॥11॥ सांगे जंव ऐसी मात दसवंती । तंव धरिती चित्तीं बाळा ॥12॥ बाळा एकी घरा घेउनियां जाती । नाहीं त्या परती तुका ह्मणे ॥13॥

kṛṣṇa hā paricārī kṛṣṇa hā vevhārī | kṛṣṇa ghyā vo nārī āṇikī hmaṇe ||1|| hmaṇe kṛṣṇāviṇa kaiseṃ tuhmāṃ game | viḷa hā karame vāṃyāṃviṇa ||2|| vāṃyāṃviṇa tuhmīṃ piṭītyā cākaṭī | ghyā ge jagajeṭhī kṣaṇabharī ||3|| kṣaṇabharī yācyā sukhācā sohaḷā | pahā ekaveḷā gheūniyāṃ ||4|| yāceṃ sukha tuhmāṃ kaḷaliyāvari | maga dārodārīṃ na phirāla ||5|| laṭikeṃ heṃ tuhmāṃ vāṭela kheḷaṇeṃ | ekā kṛṣṇāviṇeṃ āvagheṃ ci ||6|| avaghyāṃcā tuhmīṃ ṭākāla sāṃgāta | gheūni anaṃta jāla rānā ||7|| nāvaḍe tuhmāṃsa āṇīka bolileṃ | maga heṃ lāgaleṃ haridhyāna ||8|| na karā hā maga yā jīvā vegaḷā | ṭoṃkavāla bāḷā āṇikā hī ||9|| āṇikā hī tuhmā yetī kākulatī| javaḷī iिcchatī kṣaṇa baisoṃ ||10|| baisoṃ calā pāhoṃ gopāḷāceṃ mukha| ekī eka sukha sāṃgatīla ||11|| sāṃge jaṃva aisī māta dasavaṃtī | taṃva dharitī cittīṃ bāḷā ||12|| bāḷā ekī gharā gheuniyāṃ jātī | nāhīṃ tyā paratī tukā hmaṇe ||13||

तुका ह्मणे पुन्हा न येती मागुत्या । कृष्णासीं खेळतां दिवस गमे ॥1॥ दिवस राती कांहीं नाठवे तयांसी । पाहातां मुखासी कृष्णाचिया ॥2॥ याच्या मुखें नये डोळयासी वीट । राहिले हे नीट ताटस्थ चि ॥3॥ ताटस्थ राहिलें सकळ शरीर । इंिद्रयें व्यापार विसरलीं ॥4॥ विसरल्या तान भुक घर दार । नाहीं हा विचार आहों कोठें ॥5॥ कोठें असों कोण जाला वेळ काळ । नाठवे सकळ विसरल्या ॥6॥ विसरल्या आह्मीं कोणीये जातीच्या। वर्णा ही चहूंच्या एक जाल्या ॥7॥ एक जाल्या तेव्हां कृष्णाचिया सुखें । निःशंकें भातुकें खेळतील ॥8॥ खेळता भातुकें कृष्णाच्या सहित । नाहीं आशंकित चित्त त्यांचें ॥9॥ चित्तीं तो गोविंद लटिकें दळण । करिती हें जन करी तैसें ॥10॥ जन करी तैसा खेळतील खेळ । अवघा गोपाळ करूनियां ॥11॥ करिती आपला आवघा गोविंद । जना साच फंद लटिका त्या ॥12॥ त्याणीं केला हरि सासुरें माहेर । बंधु हे कुमर दीर भावें ॥13॥ भावना राहिली एकाचिये ठायीं । तुका ह्मणे पायीं गोविंदाचे ॥14॥

tukā hmaṇe punhā na yetī māgutyā | kṛṣṇāsīṃ kheḷatāṃ divasa game ||1|| divasa rātī kāṃhīṃ nāṭhave tayāṃsī | pāhātāṃ mukhāsī kṛṣṇāciyā ||2|| yācyā mukheṃ naye ḍoḷayāsī vīṭa | rāhile he nīṭa tāṭastha ci ||3|| tāṭastha rāhileṃ sakaḷa śarīra | iṃिdrayeṃ vyāpāra visaralīṃ ||4|| visaralyā tāna bhuka ghara dāra | nāhīṃ hā vicāra āhoṃ koṭheṃ ||5|| koṭheṃ asoṃ koṇa jālā veḷa kāḷa | nāṭhave sakaḷa visaralyā ||6|| visaralyā āhmīṃ koṇīye jātīcyā| varṇā hī cahūṃcyā eka jālyā ||7|| eka jālyā tevhāṃ kṛṣṇāciyā sukheṃ | niḥśaṃkeṃ bhātukeṃ kheḷatīla ||8|| kheḷatā bhātukeṃ kṛṣṇācyā sahita | nāhīṃ āśaṃkita citta tyāṃceṃ ||9|| cittīṃ to goviṃda laṭikeṃ daḷaṇa | karitī heṃ jana karī taiseṃ ||10|| jana karī taisā kheḷatīla kheḷa | avaghā gopāḷa karūniyāṃ ||11|| karitī āpalā āvaghā goviṃda | janā sāca phaṃda laṭikā tyā ||12|| tyāṇīṃ kelā hari sāsureṃ māhera | baṃdhu he kumara dīra bhāveṃ ||13|| bhāvanā rāhilī ekāciye ṭhāyīṃ | tukā hmaṇe pāyīṃ goviṃdāce ||14||

गोविंद भ्रतार गोविंद मुळहारी । नामें भेद परि एक चि तो ॥1॥ एकाचीं च नामें ठेवियेलीं दोनी । किल्पतील मनीं यावें जावें ॥2॥ जावें यावें तिहीं घरऴिचया घरीं । तेथिची सिदोरी तेथें न्यावी ॥3॥ विचारितां दिसे येणें जाणें खोटें । दाविती गोमटें लोका ऐसें ॥4॥ लोक करूनियां साच वर्तताती । तैशा त्या खेळती लटिक्याची ॥5॥ लटिकीं करिती मंगळदायकें । लटिकीं च एकें एकां व्याही ॥6॥ व्याही भाइऩ हरि सोयरा जावायी । अवघियांच्या ठायीं केला एक ॥7॥ एकासि च पावे जें कांहीं करिती । उपचार संपित्त नाना भोग ॥8॥ भोग देती सर्व एका नारायणा । लटिक्या भावना व्याही भाइऩ ॥9॥ लटिका च त्यांणीं केला संवसार । जाणती साचार वेगळा त्या ॥10॥ त्यांणीं मृित्तकेचें करूनि अवघें । खेळतील दोघें पुरुषनारी ॥11॥ पुरुषनारी त्यांणीं ठेवियेलीं नावें । कवतुकभावें विचरती ॥12॥ विचरती जैसे साच भावें लोक । तैसें नाहीं सुख खेळतीया ॥13॥ यांणीं जाणितलें आपआपणया । लटिकें हें वांयां खेळतों तें ॥14॥ खेळतों ते आह्मीं नव्हों नारीनर । ह्मणोनि विकार नाहीं तयां ॥15॥ तया ठावें आहे आह्मी अवघीं एक । ह्मणोनि निःशंक खेळतील ॥16॥ तयां ठावें नाहीं हरिचिया गुणें । आह्मी कोणकोणें काय खेळों ॥17॥ काय खातों आह्मी कासया सांगातें । कैसें हें लागतें नेणों मुखी॥18॥ मुखीं चवी नाहीं वरी अंगीं लाज । वरणा याती काज न धरिती॥19॥ धरितील कांहीं संकोच त्या मना । हांसतां या जना नाइकती॥20॥ नाइकती बोल आणिकांचे कानीं । हरि चित्तीं मनीं बैसलासे ॥21॥ बैसलासे हरि जयांचिये चित्तीं । तयां नावडती मायबापें ॥22॥ मायबापें त्यांचीं नेती पाचारुनि । बळें परि मनीं हरि वसे ॥23॥ वसतील बाळा आपलाले घरीं । ध्यान त्या अंतरीं गोविंदाचें ॥24॥ गोविंदाचें ध्यान निजलिया जाग्या । आणीक वाउग्या न बोलती॥25॥ न बोलती निजलिया हरिविण । जागृति सपन एक जालें ॥26॥ एकविध सुख घेती नित्य बाळा । भ्रमर परिमळालागीं तैशा ॥27॥ तैसा त्यांचा भाव घेतला त्यांपरी । तुका ह्मणे हरि बाळलीला॥28॥

goviṃda bhratāra goviṃda muḷahārī | nāmeṃ bheda pari eka ci to ||1|| ekācīṃ ca nāmeṃ ṭheviyelīṃ donī | kilpatīla manīṃ yāveṃ jāveṃ ||2|| jāveṃ yāveṃ tihīṃ gharaऴिcayā gharīṃ | tethicī sidorī tetheṃ nyāvī ||3|| vicāritāṃ dise yeṇeṃ jāṇeṃ khoṭeṃ | dāvitī gomaṭeṃ lokā aiseṃ ||4|| loka karūniyāṃ sāca vartatātī | taiśā tyā kheḷatī laṭikyācī ||5|| laṭikīṃ karitī maṃgaḷadāyakeṃ | laṭikīṃ ca ekeṃ ekāṃ vyāhī ||6|| vyāhī bhāiऩ hari soyarā jāvāyī | avaghiyāṃcyā ṭhāyīṃ kelā eka ||7|| ekāsi ca pāve jeṃ kāṃhīṃ karitī | upacāra saṃpitta nānā bhoga ||8|| bhoga detī sarva ekā nārāyaṇā | laṭikyā bhāvanā vyāhī bhāiऩ ||9|| laṭikā ca tyāṃṇīṃ kelā saṃvasāra | jāṇatī sācāra vegaḷā tyā ||10|| tyāṃṇīṃ mṛिttakeceṃ karūni avagheṃ | kheḷatīla dogheṃ puruṣanārī ||11|| puruṣanārī tyāṃṇīṃ ṭheviyelīṃ nāveṃ | kavatukabhāveṃ vicaratī ||12|| vicaratī jaise sāca bhāveṃ loka | taiseṃ nāhīṃ sukha kheḷatīyā ||13|| yāṃṇīṃ jāṇitaleṃ āpaāpaṇayā | laṭikeṃ heṃ vāṃyāṃ kheḷatoṃ teṃ ||14|| kheḷatoṃ te āhmīṃ navhoṃ nārīnara | hmaṇoni vikāra nāhīṃ tayāṃ ||15|| tayā ṭhāveṃ āhe āhmī avaghīṃ eka | hmaṇoni niḥśaṃka kheḷatīla ||16|| tayāṃ ṭhāveṃ nāhīṃ hariciyā guṇeṃ | āhmī koṇakoṇeṃ kāya kheḷoṃ ||17|| kāya khātoṃ āhmī kāsayā sāṃgāteṃ | kaiseṃ heṃ lāgateṃ neṇoṃ mukhī||18|| mukhīṃ cavī nāhīṃ varī aṃgīṃ lāja | varaṇā yātī kāja na dharitī||19|| dharitīla kāṃhīṃ saṃkoca tyā manā | hāṃsatāṃ yā janā nāikatī||20|| nāikatī bola āṇikāṃce kānīṃ | hari cittīṃ manīṃ baisalāse ||21|| baisalāse hari jayāṃciye cittīṃ | tayāṃ nāvaḍatī māyabāpeṃ ||22|| māyabāpeṃ tyāṃcīṃ netī pācāruni | baḷeṃ pari manīṃ hari vase ||23|| vasatīla bāḷā āpalāle gharīṃ | dhyāna tyā aṃtarīṃ goviṃdāceṃ ||24|| goviṃdāceṃ dhyāna nijaliyā jāgyā | āṇīka vāugyā na bolatī||25|| na bolatī nijaliyā hariviṇa | jāgṛti sapana eka jāleṃ ||26|| ekavidha sukha ghetī nitya bāḷā | bhramara parimaḷālāgīṃ taiśā ||27|| taisā tyāṃcā bhāva ghetalā tyāṃparī | tukā hmaṇe hari bāḷalīlā||28||

पद 4201

पद 4202

पद 4203

पद 4204

पद 4205

पद 4206

पद 4207

पद 4208

पद 4209

पद 4210

पद 4211

पद 4212

पद 4213

पद 4214

पद 4215

पद 4216

पद 4217

पद 4218

पद 4219

पद 4220

पद 4221

पद 4223

पद 4224

पद 4225

पद 4227

पद 4228

पद 4229

पद 4230

पद 4231

पद 4232

पद 4233

पद 4234

पद 4235

पद 4236

पद 4237

पद 4238

पद 4239

पद 4240

पद 4241

पद 4242

पद 4244

पद 4246

पद 4247

पद 4248

पद 4249

पद 4251

पद 4254

पद 4256

पद 4257

पद 4258

पद 4259

पद 4260

पद 4263

पद 4264

पद 4268

पद 4269

पद 4270

पद 4271

पद 4272

पद 4273

पद 4275

पद 4276

पद 4278

पद 4279

पद 4280

पद 4281

पद 4283

पद 4285

पद 4286

पद 4287

पद 4288

पद 4289

पद 4291

पद 4292

पद 4293

पद 4294

पद 4295

पद 4296

पद 4298

पद 4300

पद 4301

पद 4302

पद 4303

पद 4304

पद 4307

पद 4310

पद 4311

पद 4312

पद 4313

पद 4314

पद 4315

पद 4317

पद 4318

पद 4319

पद 4321

पद 4323

पद 4324

पद 4325

पद 4326

पद 4327

पद 4328

पद 4329

पद 4330

पद 4331

पद 4334

पद 4336

पद 4337

पद 4338

पद 4339

पद 4340

पद 4341

पद 4342

पद 4345

पद 4346

पद 4347

पद 4348

पद 4349

पद 4350

पद 4351

पद 4353

पद 4355

पद 4356

पद 4358

पद 4359

पद 4360

पद 4361

पद 4362

पद 4363

पद 4364

पद 4365

पद 4366

पद 4367

पद 4369

पद 4372

पद 4373

पद 4374

पद 4375

पद 4376

पद 4377

पद 4378

पद 4380

पद 4382

पद 4383

पद 4385

पद 4386

पद 4389

पद 4390

पद 4393

पद 4394

पद 4395

पद 4396

पद 4397

पद 4398

पद 4400

पद 4403

पद 4404

पद 4405

पद 4406

पद 4407

पद 4408

पद 4409

पद 4410

पद 4411

पद 4412

पद 4413

पद 4414

पद 4416

पद 4417

पद 4419

पद 4421

पद 4422

पद 4423

पद 4424

पद 4426

पद 4427

पद 4428

पद 4429

पद 4430

पद 4431

पद 4432

पद 4433

पद 4435

पद 4436

पद 4439

पद 4444

पद 4445

पद 4446

पद 4447

पद 4448

पद 4449

पद 4450

पद 4452

पद 4454

पद 4458

पद 4460

पद 4461

पद 4463

पद 4464

पद 4465

पद 4468

पद 4469

पद 4471

पद 4472

पद 4474

पद 4475

पद 4477

पद 4478

पद 4479

पद 4480

पद 4484

पद 4485

पद 4487

पद 4489

पद 4491

पद 4494

पद 4495

पद 4496

पद 4498

पद 4499

पद 4500

या पाठाविषयी

परिचय

संत तुकाराम महाराजांच्या गाथेतील अभंग 4201 ते 4500. तुकारामांचे अभंग हे वारकरी संप्रदायाचा प्राण मानले जातात — विठ्ठलभक्ती, संतसंगती, नामस्मरण आणि परखड आत्मपरीक्षण हे त्यांचे विषय.

॥ पुंडलीक वरदा हरि विठ्ठल ॥

संदर्भ 1

तुकाराम गाथा — mr.wikisource.org
मराठी विकिस्रोत आवृत्ती. या विभागातील 220 अभंग येथे दिले आहेत; 80 अभंगांचा मूळ पाठ विश्वसनीय स्वरूपात उपलब्ध नसल्याने वगळला आहे.

परवाना: CC BY-SA 4.0 — Text adapted from Wikimedia projects, licensed CC BY-SA 4.0. Adaptations must be shared alike.

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

तुकाराम गाथा — अभंग 4201–4500

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

हरिपाठ — संत तुकाराम

साखळीचे अभंग

ताटीचे अभंग

तुकाराम गाथा — अभंग 1–300

आणखी पाहा 2

आरती

आरती तुकारामा

श्री एकनाथांची आरती