तुकाराम गाथा — अभंग 3901–4200

शेअर करा

काय सुख आहे वाउगें बोलतां । ध्यातां पंढरिनाथा कष्ट नाहीं ॥1॥ सर्वकाळ वाचे उच्चारितां हरि । तया सुखा सरि पाड नाहीं ॥ध्रु.॥ रामकृष्णरंगीं रसना रंगली । अमृताची उकळी नाम तुझें ॥2॥ तुका ह्मणे धन्य तयाचें वदन । जया नारायण ध्यानीं मनीं ॥3॥

kāya sukha āhe vāugeṃ bolatāṃ | dhyātāṃ paṃḍharināthā kaṣṭa nāhīṃ ||1|| sarvakāḷa vāce uccāritāṃ hari | tayā sukhā sari pāḍa nāhīṃ ||dhru.|| rāmakṛṣṇaraṃgīṃ rasanā raṃgalī | amṛtācī ukaḷī nāma tujheṃ ||2|| tukā hmaṇe dhanya tayāceṃ vadana | jayā nārāyaṇa dhyānīṃ manīṃ ||3||

बाळेंविण माय क्षणभरि न राहे । न देखतां होये कासाविस ॥1॥ आणिक उदंड बुझाविती जरी । छंद त्या अंतरीं माउलीचा ॥ध्रु.॥ नावडती तया बोल आणिकाचे । देखोनियां नाचे माय दृष्टी ॥2॥ तुका ह्मणे माझी विठ्ठल माउली । आणिकांचे बोलीं चाड नाहीं ॥3॥

bāḷeṃviṇa māya kṣaṇabhari na rāhe | na dekhatāṃ hoye kāsāvisa ||1|| āṇika udaṃḍa bujhāvitī jarī | chaṃda tyā aṃtarīṃ māulīcā ||dhru.|| nāvaḍatī tayā bola āṇikāce | dekhoniyāṃ nāce māya dṛṣṭī ||2|| tukā hmaṇe mājhī viṭhṭhala māulī | āṇikāṃce bolīṃ cāḍa nāhīṃ ||3||

दसरा दिवाळी तो चि आह्मां सन । सखे संतजन भेटतील ॥1॥ आमुप जोडल्या सुखाचिया राशी । पार या भाग्यासी न दिसे आतां ॥ध्रु.॥ धन्य दिवस आजि जाला सोनियाचा । पिकली हे वाचा रामनामें ॥2॥ तुका ह्मणे काय होऊं उतराइऩ । जीव ठेऊं पांयीं संतांचिये ॥3॥

dasarā divāḷī to ci āhmāṃ sana | sakhe saṃtajana bheṭatīla ||1|| āmupa joḍalyā sukhāciyā rāśī | pāra yā bhāgyāsī na dise ātāṃ ||dhru.|| dhanya divasa āji jālā soniyācā | pikalī he vācā rāmanāmeṃ ||2|| tukā hmaṇe kāya hoūṃ utarāiऩ | jīva ṭheūṃ pāṃyīṃ saṃtāṃciye ||3||

खिस्तीचा उदीम ब्राह्मण कलयुगीं । महारवाडीं मांगीं हिंडतसे ॥1॥ वेवसाव करितां पर्वत मांगासी । ते पैं विटाळासी न मनिती ॥ध्रु.॥ मांगिणीशीं नित्य करीतसे लेखा । तोंडावरि थुंका पडतसे ॥2॥ आशा माया रांडा नांव हें कागदीं । आठवीना कधीं नारायण ॥3॥ तुका ह्मणे देह जालें पराधीन । पांडुरंगाविण गति नाहीं ॥4॥

khistīcā udīma brāhmaṇa kalayugīṃ | mahāravāḍīṃ māṃgīṃ hiṃḍatase ||1|| vevasāva karitāṃ parvata māṃgāsī | te paiṃ viṭāḷāsī na manitī ||dhru.|| māṃgiṇīśīṃ nitya karītase lekhā | toṃḍāvari thuṃkā paḍatase ||2|| āśā māyā rāṃḍā nāṃva heṃ kāgadīṃ | āṭhavīnā kadhīṃ nārāyaṇa ||3|| tukā hmaṇe deha jāleṃ parādhīna | pāṃḍuraṃgāviṇa gati nāhīṃ ||4||

जगीं ब्रह्मक्रिया खिस्तीचा व्यापार । हिंडे घरोघर चांडाळाचे ॥1॥ आंतेजा खिचडी घेताती मागून । गािळप्रधानि मायबहिणी ॥ध्रु.॥ उत्तमकुळीं जन्म क्रिया अमंगळ । बुडविलें कुळ उभयतां ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसी कलयुगाची चाली । स्वाथॉ बुडविलीं आचरणें ॥3॥

jagīṃ brahmakriyā khistīcā vyāpāra | hiṃḍe gharoghara cāṃḍāḷāce ||1|| āṃtejā khicaḍī ghetātī māgūna | gāिḷapradhāni māyabahiṇī ||dhru.|| uttamakuḷīṃ janma kriyā amaṃgaḷa | buḍavileṃ kuḷa ubhayatāṃ ||2|| tukā hmaṇe aisī kalayugācī cālī | svāthô buḍavilīṃ ācaraṇeṃ ||3||

हा चि माझा नेम धरिला हो धंदा । यावरि गोविंदा भेटी द्यावी ॥1॥ हा चि माझा ध्यास सदा सर्वकाळ । न्यावयासी मूळ येसी कधीं ॥ध्रु.॥ डोिळयांची भूक पहातां श्रीमुख । आलिंगणे सुख निवती भुजा ॥2॥ बहु चित्त ओढे तयाचिये सोइऩ । पुरला हाकांहीं नवस नेणें ॥3॥ बहुबहु काळ जालों कासावीस । वाहिले बहुवस कळेवर ॥4॥ तुका ह्मणे आतां पाडावें हें ओझें । पांडुरंगा माझें इयावरि ॥5॥

hā ci mājhā nema dharilā ho dhaṃdā | yāvari goviṃdā bheṭī dyāvī ||1|| hā ci mājhā dhyāsa sadā sarvakāḷa | nyāvayāsī mūḷa yesī kadhīṃ ||dhru.|| ḍoिḷayāṃcī bhūka pahātāṃ śrīmukha | āliṃgaṇe sukha nivatī bhujā ||2|| bahu citta oḍhe tayāciye soiऩ | puralā hākāṃhīṃ navasa neṇeṃ ||3|| bahubahu kāḷa jāloṃ kāsāvīsa | vāhile bahuvasa kaḷevara ||4|| tukā hmaṇe ātāṃ pāḍāveṃ heṃ ojheṃ | pāṃḍuraṃgā mājheṃ iyāvari ||5||

जेणें माझें हित होइल तो उपाव । करिसील भाव जाणोनियां ॥1॥ मज नाहीं सुख दुःख तया खंती । भावना हे चित्तीं नाना छंदें ॥ध्रु.॥ तोडीं हे संबंध तोडीं आशापाश । मज हो सायास न करितां ॥2॥ तुका ह्मणे मी तों राहिलों नििंश्चत । कवळोनि एकांतसुख तुझें ॥3॥

jeṇeṃ mājheṃ hita hoila to upāva | karisīla bhāva jāṇoniyāṃ ||1|| maja nāhīṃ sukha duḥkha tayā khaṃtī | bhāvanā he cittīṃ nānā chaṃdeṃ ||dhru.|| toḍīṃ he saṃbaṃdha toḍīṃ āśāpāśa | maja ho sāyāsa na karitāṃ ||2|| tukā hmaṇe mī toṃ rāhiloṃ niिṃścata | kavaḷoni ekāṃtasukha tujheṃ ||3||

शिखा सूत्र तुझा गुंतला जमान । तंववरि तूं जाण श्रुतिदास ॥1॥ त्याची तुज कांहीं चुकतां चि नीत । होसील पतित नरकवासी ॥ध्रु.॥ बहु जालासी चतुर शाहणा । शुद्ध आचरणा चुकों नको ॥2॥ शिखा सूत्र याचा तोडीं तूं संबंध । मग तुज बाध नाहींनाहीं ॥3॥ तुका ह्मणे तरि वत्तूऩिन निराळा । उमटती कळा ब्रह्मींचिया ॥4॥

śikhā sūtra tujhā guṃtalā jamāna | taṃvavari tūṃ jāṇa śrutidāsa ||1|| tyācī tuja kāṃhīṃ cukatāṃ ci nīta | hosīla patita narakavāsī ||dhru.|| bahu jālāsī catura śāhaṇā | śuddha ācaraṇā cukoṃ nako ||2|| śikhā sūtra yācā toḍīṃ tūṃ saṃbaṃdha | maga tuja bādha nāhīṃnāhīṃ ||3|| tukā hmaṇe tari vattūऩिna nirāḷā | umaṭatī kaḷā brahmīṃciyā ||4||

पतिव्रता ऐसी जगामध्यें मात । भोगी पांच सात अंधारीं ते ॥1॥ भ्रतारासी लेखी श्वानाचे समान । परपुरुषीं जाण संभ्रम तो ॥2॥ तुका ह्मणे तिच्या दोषा नाहीं पार । भोगील अघोर कुंभपाक ॥3॥

pativratā aisī jagāmadhyeṃ māta | bhogī pāṃca sāta aṃdhārīṃ te ||1|| bhratārāsī lekhī śvānāce samāna | parapuruṣīṃ jāṇa saṃbhrama to ||2|| tukā hmaṇe ticyā doṣā nāhīṃ pāra | bhogīla aghora kuṃbhapāka ||3||

सिंदळीसी नाहीं पोराची पैं आस । सांटविल्याबीजास काय करी ॥1॥ अथवा सेतीं बीज पेरिलें भाजोन । सारा देइल कोण काका त्याचा ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं खायाची ते चाड । तरि कां लिगाड करुनी घेतोस ॥3॥

siṃdaḷīsī nāhīṃ porācī paiṃ āsa | sāṃṭavilyābījāsa kāya karī ||1|| athavā setīṃ bīja perileṃ bhājona | sārā deila koṇa kākā tyācā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ khāyācī te cāḍa | tari kāṃ ligāḍa karunī ghetosa ||3||

चाले हें शरीर कोणाचिये सत्ते । कोण बोलवितें हरीविण ॥1॥ देखवी दाखवी एक नारायण । तयाचें भजन चुकों नका ॥ध्रु.॥ मानसाची देव चालवी अहंता । मी चि एक कर्त्ता ह्मणों नये ॥2॥ वृक्षाचीं हीं पानें हाले त्याची सत्ता । राहिली अहंता मग कोठें ॥3॥ तुका ह्मणे विठो भरला सबाहीं । तया उणें कांहीं चराचरीं ॥4॥

cāle heṃ śarīra koṇāciye satte | koṇa bolaviteṃ harīviṇa ||1|| dekhavī dākhavī eka nārāyaṇa | tayāceṃ bhajana cukoṃ nakā ||dhru.|| mānasācī deva cālavī ahaṃtā | mī ci eka karttā hmaṇoṃ naye ||2|| vṛkṣācīṃ hīṃ pāneṃ hāle tyācī sattā | rāhilī ahaṃtā maga koṭheṃ ||3|| tukā hmaṇe viṭho bharalā sabāhīṃ | tayā uṇeṃ kāṃhīṃ carācarīṃ ||4||

मायारूपें ऐसें मोहिलेंसे जन । भोगिती पतन नामाकर्में॥1॥ काय याची प्रीती करितां आदर । दुरावितां दूर तें चि भलें ॥ध्रु.॥ नाना छंद अंगीं बैसती विकार । छिळयेले फार तपोनिधि ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें सिकवितों तुज । आतां धरी लाज मना पुढें ॥3॥

māyārūpeṃ aiseṃ mohileṃse jana | bhogitī patana nāmākarmeṃ||1|| kāya yācī prītī karitāṃ ādara | durāvitāṃ dūra teṃ ci bhaleṃ ||dhru.|| nānā chaṃda aṃgīṃ baisatī vikāra | chiḷayele phāra taponidhi ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ sikavitoṃ tuja | ātāṃ dharī lāja manā puḍheṃ ||3||

काय वांचोनियां जालों भूमिभार । तुझ्या पायीं थार नाहीं तरि ॥1॥ जातां भलें काय डोिळयांचें काम । जरि पुरुषोत्तम न देखती ॥ध्रु.॥ काय मुख बिळ श्वापदाचे धांव । नित्य तुझें नांव नुच्चारितां ॥2॥ तुका ह्मणे पैं या पांडुरंगाविण । न वचे चि क्षण जीव भला ॥3॥

kāya vāṃconiyāṃ jāloṃ bhūmibhāra | tujhyā pāyīṃ thāra nāhīṃ tari ||1|| jātāṃ bhaleṃ kāya ḍoिḷayāṃceṃ kāma | jari puruṣottama na dekhatī ||dhru.|| kāya mukha biḷa śvāpadāce dhāṃva | nitya tujheṃ nāṃva nuccāritāṃ ||2|| tukā hmaṇe paiṃ yā pāṃḍuraṃgāviṇa | na vace ci kṣaṇa jīva bhalā ||3||

होऊनि संन्यासी भगवीं लुगडीं । वासना न सोडी विषयांची ॥1॥ निंदिती कदान्न इिच्छती देवान्न । पाहाताती मान आदराचा ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें दांभिक भजन । तया जनादऩन भेटे केवीं ॥3॥

hoūni saṃnyāsī bhagavīṃ lugaḍīṃ | vāsanā na soḍī viṣayāṃcī ||1|| niṃditī kadānna iिcchatī devānna | pāhātātī māna ādarācā ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ dāṃbhika bhajana | tayā janādaऩna bheṭe kevīṃ ||3||

लांबवूनि जटा नेसोनि कासोटा । अभिमान मोटा करिताती ॥1॥ सर्वांगा करिती विभूतिलेपन । पाहाती मिष्टान्न भक्षावया ॥2॥ तुका ह्मणे त्यांचा नव्हे हा स्वधर्म । न कळतां वर्म मिथ्यावाद ॥3॥

lāṃbavūni jaṭā nesoni kāsoṭā | abhimāna moṭā karitātī ||1|| sarvāṃgā karitī vibhūtilepana | pāhātī miṣṭānna bhakṣāvayā ||2|| tukā hmaṇe tyāṃcā navhe hā svadharma | na kaḷatāṃ varma mithyāvāda ||3||

कान फाडूनियां मुद्रा तें घालिती । नाथ म्हणविती जगामाजी ॥1॥ घालोनियां फेरा मागती द्रव्यासी । परि शंकरासी नोळखती ॥2॥ पोट भरावया शिकती उपाय । तुका ह्मणे जाय नर्क लोका ॥3॥

kāna phāḍūniyāṃ mudrā teṃ ghālitī | nātha mhaṇavitī jagāmājī ||1|| ghāloniyāṃ pherā māgatī dravyāsī | pari śaṃkarāsī noḷakhatī ||2|| poṭa bharāvayā śikatī upāya | tukā hmaṇe jāya narka lokā ||3||

कौडीकौडीसाटीं फोडिताती शिर । काढूनि रुधिर मलंग ते ॥1॥ पांघरती चर्म लोहाची सांकळी । मारिती आरोळी धैर्यबळें ॥2॥ तुका ह्मणे त्यांचा नव्हे चि स्वधर्म । न कळे चि वर्म गोविंदाचें ॥3॥

kauḍīkauḍīsāṭīṃ phoḍitātī śira | kāḍhūni rudhira malaṃga te ||1|| pāṃgharatī carma lohācī sāṃkaḷī | māritī āroḷī dhairyabaḷeṃ ||2|| tukā hmaṇe tyāṃcā navhe ci svadharma | na kaḷe ci varma goviṃdāceṃ ||3||

दाढी डोइऩ मुंडी मुंडुनियां सर्व । पांघुरति बरवें वस्त्र काळें ॥1॥ उफराटी काठी घेऊनियां हातीं । उपदेश देती सर्वत्रासी॥2॥ चाळवुनी रांडा देउनियां भेष । तुका ह्मणे त्यास यम दंडी ॥3॥

dāḍhī ḍoiऩ muṃḍī muṃḍuniyāṃ sarva | pāṃghurati baraveṃ vastra kāḷeṃ ||1|| upharāṭī kāṭhī gheūniyāṃ hātīṃ | upadeśa detī sarvatrāsī||2|| cāḷavunī rāṃḍā deuniyāṃ bheṣa | tukā hmaṇe tyāsa yama daṃḍī ||3||

लावूनियां मुद्रा बांधोनियां कंठीं । हिंडे पोटासाटीं देशोदेशीं ॥1॥ नेसोनि कोपीन शुभ्रवर्ण जाण । पहाती पक्वान्न क्षेत्रींचें तें ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसे मावेचे मइंद । त्यापाशीं गोविंद नाहीं नाहीं ॥3॥

lāvūniyāṃ mudrā bāṃdhoniyāṃ kaṃṭhīṃ | hiṃḍe poṭāsāṭīṃ deśodeśīṃ ||1|| nesoni kopīna śubhravarṇa jāṇa | pahātī pakvānna kṣetrīṃceṃ teṃ ||2|| tukā hmaṇe aise māvece maiṃda | tyāpāśīṃ goviṃda nāhīṃ nāhīṃ ||3||

ऐसे नाना भेष घेऊनी हिंडती । पोटासाटीं घेती प्रतिग्रह ॥1॥ परमार्थासी कोण त्यजी संवसार । सांगापां साचार नांव त्याचें ॥2॥ जन्मतां संसार त्यजियेला शुकें । तोचि निष्कळंक तुका ह्मणे ॥3॥

aise nānā bheṣa gheūnī hiṃḍatī | poṭāsāṭīṃ ghetī pratigraha ||1|| paramārthāsī koṇa tyajī saṃvasāra | sāṃgāpāṃ sācāra nāṃva tyāceṃ ||2|| janmatāṃ saṃsāra tyajiyelā śukeṃ | toci niṣkaḷaṃka tukā hmaṇe ||3||

िस्त्रया पुत्र कळत्र हें तंव मायावंत । शेवटींचा अंत नाहीं कोणी ॥1॥ यमाचिये हातीं बांधोनियां देती । भूषणें ही घेती काढूनियां ॥2॥ ऐसिया चोरांचा कैसा हा विश्वास । धरिली तुझी कास तुका ह्मणे ॥3॥

िstrayā putra kaḷatra heṃ taṃva māyāvaṃta | śevaṭīṃcā aṃta nāhīṃ koṇī ||1|| yamāciye hātīṃ bāṃdhoniyāṃ detī | bhūṣaṇeṃ hī ghetī kāḍhūniyāṃ ||2|| aisiyā corāṃcā kaisā hā viśvāsa | dharilī tujhī kāsa tukā hmaṇe ||3||

जन्म मृत्यू फार जाले माझ्या जीवा । ऐक माझा धांवा पांडुरंगा ॥1॥ सिणलों बहुत करितां येरझारा । रखुमाइऩच्या वरा पावें वेगीं ॥2॥ तुका ह्मणे तूं गा पतितपावन । घेइप माझा सीण जन्मांतर ॥3॥

janma mṛtyū phāra jāle mājhyā jīvā | aika mājhā dhāṃvā pāṃḍuraṃgā ||1|| siṇaloṃ bahuta karitāṃ yerajhārā | rakhumāiऩcyā varā pāveṃ vegīṃ ||2|| tukā hmaṇe tūṃ gā patitapāvana | gheipa mājhā sīṇa janmāṃtara ||3||

आतां माझ्या दुःखा कोण हो सांगाती । रखुमाइऩचा पति पावे चि ना ॥1॥ कायविधा त्यानें घातलीसे रेखा । सुटका या दुःखा न होय चि ॥2॥ तुका ह्मणे माझी विसरूं नको चिंता । अगा पंढरिनाथा पाव वेगी ॥3॥

ātāṃ mājhyā duḥkhā koṇa ho sāṃgātī | rakhumāiऩcā pati pāve ci nā ||1|| kāyavidhā tyāneṃ ghātalīse rekhā | suṭakā yā duḥkhā na hoya ci ||2|| tukā hmaṇe mājhī visarūṃ nako ciṃtā | agā paṃḍharināthā pāva vegī ||3||

पंढरीसी जावें ऐसें माझें मनीं । विठाइऩ जननी भेटे केव्हां ॥1॥ न लगे त्याविण सुखाचा सोहळा । लागे मज ज्वाळा अिग्नचिया ॥2॥ तुका ह्मणे त्याचे पाहिलिया पाय । मग दुःख जाय सर्व माझें ॥3॥

paṃḍharīsī jāveṃ aiseṃ mājheṃ manīṃ | viṭhāiऩ jananī bheṭe kevhāṃ ||1|| na lage tyāviṇa sukhācā sohaḷā | lāge maja jvāḷā aिgnaciyā ||2|| tukā hmaṇe tyāce pāhiliyā pāya | maga duḥkha jāya sarva mājheṃ ||3||

तन मन धन दिलें पंढरिराया । आतां सांगावया उरलें नाहीं ॥1॥ अर्थचाड चिंता नाहीं मनीं आशा । तोडियेला फांसा उपाधीचा ॥2॥ तुका ह्मणे एक विठोबाचें नाम । आहे जवळी दाम नाहीं रुका ॥3॥

tana mana dhana dileṃ paṃḍharirāyā | ātāṃ sāṃgāvayā uraleṃ nāhīṃ ||1|| arthacāḍa ciṃtā nāhīṃ manīṃ āśā | toḍiyelā phāṃsā upādhīcā ||2|| tukā hmaṇe eka viṭhobāceṃ nāma | āhe javaḷī dāma nāhīṃ rukā ||3||

आलिया संसारा उठा वेग करा । शरण जा उदारा पांडुरंगा ॥1॥ देह हें देवाचें धन कुबेराचें । तेथें मनुष्याचें काय आहे ॥ध्रु.॥ देता देवविता नेता नेवविता । येथ याची सत्ता काय आहे ॥2॥ निमित्याचा धनी केला असे झणी । माझेंमाझें ह्मणोनि व्यर्थ गेला ॥3॥ तुका ह्मणे कां रे नाशवंतासाटीं । देवासवें आटी पाडितोसी ॥4॥

āliyā saṃsārā uṭhā vega karā | śaraṇa jā udārā pāṃḍuraṃgā ||1|| deha heṃ devāceṃ dhana kuberāceṃ | tetheṃ manuṣyāceṃ kāya āhe ||dhru.|| detā devavitā netā nevavitā | yetha yācī sattā kāya āhe ||2|| nimityācā dhanī kelā ase jhaṇī | mājheṃmājheṃ hmaṇoni vyartha gelā ||3|| tukā hmaṇe kāṃ re nāśavaṃtāsāṭīṃ | devāsaveṃ āṭī pāḍitosī ||4||

माय वनीं धाल्या धाये । गर्भ आंवतणें न पाहें॥1॥ तैसें पूजितां वैष्णव । सुखें संतोषतो देव ॥ध्रु.॥ पुत्राच्या विजयें । पिता सुखातें जाये ॥2॥ तुका ह्मणे अमृतसििद्ध । हरे क्षुधा आणि व्याधि ॥3॥

māya vanīṃ dhālyā dhāye | garbha āṃvataṇeṃ na pāheṃ||1|| taiseṃ pūjitāṃ vaiṣṇava | sukheṃ saṃtoṣato deva ||dhru.|| putrācyā vijayeṃ | pitā sukhāteṃ jāye ||2|| tukā hmaṇe amṛtasiिddha | hare kṣudhā āṇi vyādhi ||3||

तुझें अंगभूत । आह्मी जाणतों समस्त ॥1॥ येरा वाटतसे जना । गुढारसें नारायणा ॥ध्रु.॥ ठावा थारा मारा । परचिया संव चोरा ॥2॥ तुका ह्मणे भेदा । करुनि करितों संवादा॥3॥

tujheṃ aṃgabhūta | āhmī jāṇatoṃ samasta ||1|| yerā vāṭatase janā | guḍhāraseṃ nārāyaṇā ||dhru.|| ṭhāvā thārā mārā | paraciyā saṃva corā ||2|| tukā hmaṇe bhedā | karuni karitoṃ saṃvādā||3||

तुज दिला देह । आजूनि वागवितों भय ॥1॥ ऐसा विश्वासघातकी । घडली कळतां हे चुकी ॥ध्रु.॥ बोलतों जें तोंडें । नाहीं अनुभविलें लंडें ॥2॥ दंड लाहें केला । तुका ह्मणे जी विठ्ठला ॥3॥

tuja dilā deha | ājūni vāgavitoṃ bhaya ||1|| aisā viśvāsaghātakī | ghaḍalī kaḷatāṃ he cukī ||dhru.|| bolatoṃ jeṃ toṃḍeṃ | nāhīṃ anubhavileṃ laṃḍeṃ ||2|| daṃḍa lāheṃ kelā | tukā hmaṇe jī viṭhṭhalā ||3||

माते लेकरांत भिन्न । नाहीं उत्तरांचा सीन ॥1॥ धाडींधाडीं वो भातुकें । रंजविल्याचें कौतुकें ॥ध्रु.॥ करुनि नवल । याचे बोलिलों ते बोल ॥2॥ तुका ह्मणे माते । पांडुरंगे कृपावंते॥3॥

māte lekarāṃta bhinna | nāhīṃ uttarāṃcā sīna ||1|| dhāḍīṃdhāḍīṃ vo bhātukeṃ | raṃjavilyāceṃ kautukeṃ ||dhru.|| karuni navala | yāce boliloṃ te bola ||2|| tukā hmaṇe māte | pāṃḍuraṃge kṛpāvaṃte||3||

जरि न भरे पोट । तरि सेवूं दरकूट ॥1॥ परि न घलूं तुज भार । हा चि आमुचा निर्धार ॥ध्रु.॥ तुझें नाम अमोलिक। नेणती हे ब्रह्मादिक ॥2॥ ऐसें नाम तुझें खरें । तुका ह्मणे भासे पुरें॥3॥

jari na bhare poṭa | tari sevūṃ darakūṭa ||1|| pari na ghalūṃ tuja bhāra | hā ci āmucā nirdhāra ||dhru.|| tujheṃ nāma amolika| neṇatī he brahmādika ||2|| aiseṃ nāma tujheṃ khareṃ | tukā hmaṇe bhāse pureṃ||3||

सर्वस्वाची साटी । तरि च देवासवें गांठी ॥1॥ नाहीं तरी जया तैसा । भोग भोगवील इच्छा ॥ध्रु.॥ द्यावें तें चिं घ्यावें । ह्मणउनि घ्यावें जीवें ॥2॥ तुका ह्मणे उरी । मागें उगवितां बरी ॥3॥

sarvasvācī sāṭī | tari ca devāsaveṃ gāṃṭhī ||1|| nāhīṃ tarī jayā taisā | bhoga bhogavīla icchā ||dhru.|| dyāveṃ teṃ ciṃ ghyāveṃ | hmaṇauni ghyāveṃ jīveṃ ||2|| tukā hmaṇe urī | māgeṃ ugavitāṃ barī ||3||

गाढव शृंगारिलें कोडें । कांहीं केल्या नव्हे घोडें॥1॥ त्याचें भुंकणें न राहे । स्वभावासी करील काये ॥ध्रु.॥ श्वान शिबिके बैसविलें । भुंकतां न राहे उगलें ॥2॥ तुका ह्मणे स्वभावकर्म । कांहीं केल्या न सुटे धर्म ॥3॥

gāḍhava śṛṃgārileṃ koḍeṃ | kāṃhīṃ kelyā navhe ghoḍeṃ||1|| tyāceṃ bhuṃkaṇeṃ na rāhe | svabhāvāsī karīla kāye ||dhru.|| śvāna śibike baisavileṃ | bhuṃkatāṃ na rāhe ugaleṃ ||2|| tukā hmaṇe svabhāvakarma | kāṃhīṃ kelyā na suṭe dharma ||3||

आवडे सकळां मिष्टान्न । रोग्या विषा त्यासमान॥1॥ दर्पण नावडे तया एका । ठाव नाहीं ज्याच्या नाका ॥2॥ तुका ह्मणे तैशा खळा । उपदेशाचा कांटाळा ॥3॥

āvaḍe sakaḷāṃ miṣṭānna | rogyā viṣā tyāsamāna||1|| darpaṇa nāvaḍe tayā ekā | ṭhāva nāhīṃ jyācyā nākā ||2|| tukā hmaṇe taiśā khaḷā | upadeśācā kāṃṭāḷā ||3||

अखंड संत निंदी । ऐसी दुर्जनाची बुिद्ध ॥1॥ काय ह्मणावें तयासी । तो केवळ पापरासि ॥ध्रु.॥ जो स्मरे रामराम । तयासी ह्मणावें रिकामें ॥2॥ जो तीर्थव्रत करी । तयासी ह्मणावें भिकारी ॥3॥ तुका ह्मणे विंच्वाची नांगी । तैसा दुर्जन सर्वांगीं॥4॥

akhaṃḍa saṃta niṃdī | aisī durjanācī buिddha ||1|| kāya hmaṇāveṃ tayāsī | to kevaḷa pāparāsi ||dhru.|| jo smare rāmarāma | tayāsī hmaṇāveṃ rikāmeṃ ||2|| jo tīrthavrata karī | tayāsī hmaṇāveṃ bhikārī ||3|| tukā hmaṇe viṃcvācī nāṃgī | taisā durjana sarvāṃgīṃ||4||

या रे नाचों अवघेजण । भावें प्रेमें परिपूर्ण ॥1॥ गाऊं पंढरीचा राणा । क्षेम देऊनिं संतजना ॥ध्रु.॥ सुख साधु सुखासाटीं । नाम हरिनाम बोभाटीं ॥2॥ प्रेमासाटीं तो उदार । देतां नाहीं सानाथोर ॥3॥ पापें पळालीं बापुडीं । काळ झाला देशधडी॥4॥ तुका ह्मणे धन्य काळ । आजि प्रेमाचा सुकाळ ॥4॥

yā re nācoṃ avaghejaṇa | bhāveṃ premeṃ paripūrṇa ||1|| gāūṃ paṃḍharīcā rāṇā | kṣema deūniṃ saṃtajanā ||dhru.|| sukha sādhu sukhāsāṭīṃ | nāma harināma bobhāṭīṃ ||2|| premāsāṭīṃ to udāra | detāṃ nāhīṃ sānāthora ||3|| pāpeṃ paḷālīṃ bāpuḍīṃ | kāḷa jhālā deśadhaḍī||4|| tukā hmaṇe dhanya kāḷa | āji premācā sukāḷa ||4||

माझें मन पाहे कसून । परि चित्त न ढळे तुजपासून॥1॥ कापुनि देइन शिर । पाहा कृपण कीं उदार ॥ध्रु.॥ मजवरि घालीं घण । परि मी न सोडीं चरण ॥2॥ तुका ह्मणे अंतीं । तुजवांचूनि नाहीं गति ॥3॥

mājheṃ mana pāhe kasūna | pari citta na ḍhaḷe tujapāsūna||1|| kāpuni deina śira | pāhā kṛpaṇa kīṃ udāra ||dhru.|| majavari ghālīṃ ghaṇa | pari mī na soḍīṃ caraṇa ||2|| tukā hmaṇe aṃtīṃ | tujavāṃcūni nāhīṃ gati ||3||

भूमीवरि कोण ऐसा । गांजूं शके हरिच्या दासा॥1॥ सुखें नाचा हो कीर्त्तनीं । जयजयकारें गर्जा वाणी ॥ध्रु.॥ काळा सुटे पळ । जाती दुरितें सकळ ॥2॥ तुका ह्मणे चित्तीं । सांगूं मानाची हे निति ॥3॥

bhūmīvari koṇa aisā | gāṃjūṃ śake haricyā dāsā||1|| sukheṃ nācā ho kīrttanīṃ | jayajayakāreṃ garjā vāṇī ||dhru.|| kāḷā suṭe paḷa | jātī duriteṃ sakaḷa ||2|| tukā hmaṇe cittīṃ | sāṃgūṃ mānācī he niti ||3||

जातीचा ब्राह्मण । न करितां संध्यास्नान ॥1॥ तो एक नांनवाचा ब्राह्मण । होय हीनाहूनि हीन ॥ध्रु.॥ सांडुनियां शािळग्राम । नित्य वेश्येचा समागम ॥2॥ नेघे संतांचें जो तीर्थ । अखंड वेश्येचा जो आर्थ ॥3॥ तुका ह्मणे ऐसे पापी । पाहूं नका पुनरपि ॥4॥

jātīcā brāhmaṇa | na karitāṃ saṃdhyāsnāna ||1|| to eka nāṃnavācā brāhmaṇa | hoya hīnāhūni hīna ||dhru.|| sāṃḍuniyāṃ śāिḷagrāma | nitya veśyecā samāgama ||2|| neghe saṃtāṃceṃ jo tīrtha | akhaṃḍa veśyecā jo ārtha ||3|| tukā hmaṇe aise pāpī | pāhūṃ nakā punarapi ||4||

जालों जीवासी उदार । त्यासी काय भीडभार ॥1॥ करीन आडक्या घोंगडें । उभें बाजारीं उघडें ॥ध्रु.॥ जोंजों धरिली भीड । तोंतों बहु केली चीड ॥2॥ तुका ह्मणे मूळ । तुझें उच्चारीन कुळ ॥3॥

jāloṃ jīvāsī udāra | tyāsī kāya bhīḍabhāra ||1|| karīna āḍakyā ghoṃgaḍeṃ | ubheṃ bājārīṃ ughaḍeṃ ||dhru.|| joṃjoṃ dharilī bhīḍa | toṃtoṃ bahu kelī cīḍa ||2|| tukā hmaṇe mūḷa | tujheṃ uccārīna kuḷa ||3||

आह्मां हें चि काम । वाचे गाऊं तुझें नाम ॥1॥ आयुष्य मोलाची हे घडी । धरूं पायांची आवडी ॥ध्रु.॥ अमृताची खाणी । याचे ठायीं वेचूं वाणी ॥2॥ तुका ह्मणे पांडुरंगा । माझ्या जिवाच्या जिवलगा ॥3॥

āhmāṃ heṃ ci kāma | vāce gāūṃ tujheṃ nāma ||1|| āyuṣya molācī he ghaḍī | dharūṃ pāyāṃcī āvaḍī ||dhru.|| amṛtācī khāṇī | yāce ṭhāyīṃ vecūṃ vāṇī ||2|| tukā hmaṇe pāṃḍuraṃgā | mājhyā jivācyā jivalagā ||3||

जाणों नेणों काय । चित्तीं धरूं तुझे पाय ॥1॥ आतां हें चि वर्म । गाऊं धरूनियां प्रेम ॥ध्रु.॥ कासया सांडूं मांडूं। भाव हृदयीं च कोंडूं ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । जन्मोजन्मीं मागें सेवा॥3॥

jāṇoṃ neṇoṃ kāya | cittīṃ dharūṃ tujhe pāya ||1|| ātāṃ heṃ ci varma | gāūṃ dharūniyāṃ prema ||dhru.|| kāsayā sāṃḍūṃ māṃḍūṃ| bhāva hṛdayīṃ ca koṃḍūṃ ||2|| tukā hmaṇe devā | janmojanmīṃ māgeṃ sevā||3||

जाळें घातलें सागरीं । बिंदु न राहे भीतरी ॥1॥ तैसें पापियाचें मन । तया नावडे कीर्त्तन ॥ध्रु.॥ गाढव गंगेसी न्हाणिलें। जाउनि उकरडएावरि लोळे ॥2॥ प्रीती पोसिलें काउळें । जाउनि विष्ठेवरी लोळे ॥3॥ तुका ह्मणे तैसी हरी । कीरव्या नावडे कस्तुरी॥4॥

jāḷeṃ ghātaleṃ sāgarīṃ | biṃdu na rāhe bhītarī ||1|| taiseṃ pāpiyāceṃ mana | tayā nāvaḍe kīrttana ||dhru.|| gāḍhava gaṃgesī nhāṇileṃ| jāuni ukaraḍaeाvari loḷe ||2|| prītī posileṃ kāuḷeṃ | jāuni viṣṭhevarī loḷe ||3|| tukā hmaṇe taisī harī | kīravyā nāvaḍe kasturī||4||

तरलों ह्मणऊनि धरिला ताठा । त्यासी चळ जाला फांटा ॥1॥ वांयांविण तुटे दोड । मान सुख इच्छी मांड ॥ध्रु.॥ ग्वाहीविण मात । स्थापी आपुली स्वतंत्र ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसीं किती । नरका गेलीं अधोगती ॥3॥

taraloṃ hmaṇaūni dharilā tāṭhā | tyāsī caḷa jālā phāṃṭā ||1|| vāṃyāṃviṇa tuṭe doḍa | māna sukha icchī māṃḍa ||dhru.|| gvāhīviṇa māta | sthāpī āpulī svataṃtra ||2|| tukā hmaṇe aisīṃ kitī | narakā gelīṃ adhogatī ||3||

कठिण नारळाचें अंग । बाहेरी भीतरी तें चांग ॥1॥ तैसा करी कां विचार । शुद्ध कारण अंतर ॥ध्रु.॥ वरि कांटे फणसफळा । माजि अंतरीं जिव्हाळा ॥2॥ ऊंस बाहेरी कठिण काळा । माजी रसाचा जिव्हाळा ॥3॥ मिठें रुचविलें अन्न । नये सतंत कारण ॥4॥

kaṭhiṇa nāraḷāceṃ aṃga | bāherī bhītarī teṃ cāṃga ||1|| taisā karī kāṃ vicāra | śuddha kāraṇa aṃtara ||dhru.|| vari kāṃṭe phaṇasaphaḷā | māji aṃtarīṃ jivhāḷā ||2|| ūṃsa bāherī kaṭhiṇa kāḷā | mājī rasācā jivhāḷā ||3|| miṭheṃ rucavileṃ anna | naye sataṃta kāraṇa ||4||

सकळतीर्थांहूनि । पंढरीनाथ मुगुटमणी ॥1॥ धन्यधन्य पंढरी । जे मोक्षाची अक्षय पुरी ॥ध्रु.॥ विश्रांतीचा ठाव । तो हा माझा पंढरीराव ॥2॥ तुका ह्मणे सांगतों स्पष्ट । दुजी पंढरी वैकुंठ॥3॥

sakaḷatīrthāṃhūni | paṃḍharīnātha muguṭamaṇī ||1|| dhanyadhanya paṃḍharī | je mokṣācī akṣaya purī ||dhru.|| viśrāṃtīcā ṭhāva | to hā mājhā paṃḍharīrāva ||2|| tukā hmaṇe sāṃgatoṃ spaṣṭa | dujī paṃḍharī vaikuṃṭha||3||

भाते भरूनि हरिनामाचे । वीर गर्जती विठ्ठलाचे॥1॥ अनंतनामाची आरोळी । एक एकाहूनि बळी ॥ध्रु.॥ नाहीं आणिकांचा गुमान । ज्याचे अंकित त्यावांचून ॥2॥ रििद्ध सििद्ध ज्या कामारी। तुका ह्मणे ज्याचे घरीं ॥3॥

bhāte bharūni harināmāce | vīra garjatī viṭhṭhalāce||1|| anaṃtanāmācī āroḷī | eka ekāhūni baḷī ||dhru.|| nāhīṃ āṇikāṃcā gumāna | jyāce aṃkita tyāvāṃcūna ||2|| riिddha siिddha jyā kāmārī| tukā hmaṇe jyāce gharīṃ ||3||

ज्याची जया आस । तयाजवळी त्या वास ॥1॥ येर जवळी तें दुरी । धेनु वत्स सांडी घरीं ॥ध्रु.॥ गोडी िप्रयापाशीं । सुख उपजे येरासी ॥2॥ तुका म्हणे बोल । घडे तयाठायीं मोल॥3॥

jyācī jayā āsa | tayājavaḷī tyā vāsa ||1|| yera javaḷī teṃ durī | dhenu vatsa sāṃḍī gharīṃ ||dhru.|| goḍī िprayāpāśīṃ | sukha upaje yerāsī ||2|| tukā mhaṇe bola | ghaḍe tayāṭhāyīṃ mola||3||

बाळ माते निष्ठ‍ होये । परि तें स्नेह करीत आहे॥1॥ तैसा तूं गा पुरुषोत्तमा । घडी न विसंबसी आह्मां ॥ध्रु.॥ नेणती भागली । कडे घेतां अंग घाली ॥2॥ भूक साहे ताहान । त्याचें राखे समाधान ॥3॥ त्याच्या दुःखें धाये । आपला जीव देऊं पाहे॥4॥ नांवें घाली उडी । तुका ह्मणे प्राण काढी ॥5॥

bāḷa māte niṣṭha hoye | pari teṃ sneha karīta āhe||1|| taisā tūṃ gā puruṣottamā | ghaḍī na visaṃbasī āhmāṃ ||dhru.|| neṇatī bhāgalī | kaḍe ghetāṃ aṃga ghālī ||2|| bhūka sāhe tāhāna | tyāceṃ rākhe samādhāna ||3|| tyācyā duḥkheṃ dhāye | āpalā jīva deūṃ pāhe||4|| nāṃveṃ ghālī uḍī | tukā hmaṇe prāṇa kāḍhī ||5||

हें तों टाळाटाळीं । परि भोवताहे कळी ॥1॥ बरें नव्हेल शेवटीं । भय असों द्यावें पोटीं ॥ध्रु.॥ मुरगािळला कान । समांडिलें समाधान ॥2॥ धन्य ह्मणे आतां । येथें नुधवा माथां॥3॥ अबोलणा तुका । ऐसें कांहीं लेखूं नका ॥4॥

heṃ toṃ ṭāḷāṭāḷīṃ | pari bhovatāhe kaḷī ||1|| bareṃ navhela śevaṭīṃ | bhaya asoṃ dyāveṃ poṭīṃ ||dhru.|| muragāिḷalā kāna | samāṃḍileṃ samādhāna ||2|| dhanya hmaṇe ātāṃ | yetheṃ nudhavā māthāṃ||3|| abolaṇā tukā | aiseṃ kāṃhīṃ lekhūṃ nakā ||4||

किती लाजिरवाणा । मरे उपजोनि शाहाणा ॥1॥ एका घाइप न करीं तुटी । न निघें दवासोइऩ भेटी ॥ध्रु.॥ सोसूनि आबाळी । घायाळ तें ढुंग चोळी ॥2॥ सावध करी तुका । म्हणे निजले हो आइका ॥3॥

kitī lājiravāṇā | mare upajoni śāhāṇā ||1|| ekā ghāipa na karīṃ tuṭī | na nigheṃ davāsoiऩ bheṭī ||dhru.|| sosūni ābāḷī | ghāyāḷa teṃ ḍhuṃga coḷī ||2|| sāvadha karī tukā | mhaṇe nijale ho āikā ||3||

कुरुवंडी करीन काया । वरोनि पायां गोजिरिया ॥1॥ बैसलें तें रूप डोळां । मन चाळा लागलें ॥ध्रु.॥ परतें न सरवे दुरि । आवडी पुरी बैसली ॥2॥ तुका ह्मणे विसावलों । येथें आलों धणीवरि ॥3॥

kuruvaṃḍī karīna kāyā | varoni pāyāṃ gojiriyā ||1|| baisaleṃ teṃ rūpa ḍoḷāṃ | mana cāḷā lāgaleṃ ||dhru.|| parateṃ na sarave duri | āvaḍī purī baisalī ||2|| tukā hmaṇe visāvaloṃ | yetheṃ āloṃ dhaṇīvari ||3||

साधनाचे कष्ट मोटे । येथें वाटे थोर हें ॥1॥ मुखें गावें भावें गीत । सर्व हित बैसलिया ॥ध्रु.॥ दासा नव्हे कर्म दान। तन मन निश्चळ ॥2॥ तुका ह्मणे आत्मनिष्ट । भागे चेष्ट मनाची॥3॥

sādhanāce kaṣṭa moṭe | yetheṃ vāṭe thora heṃ ||1|| mukheṃ gāveṃ bhāveṃ gīta | sarva hita baisaliyā ||dhru.|| dāsā navhe karma dāna| tana mana niścaḷa ||2|| tukā hmaṇe ātmaniṣṭa | bhāge ceṣṭa manācī||3||

घेतां आणिकांचा जीव । तेव्हां कींव कराना ॥1॥ आपलें तें वरदळ नेदा । हें गोविंदा कृपणता ॥ध्रु.॥ सेवा तरी इच्छा सांग । चोरिलें अंग साहेना ॥2॥ तुका ह्मणे अरे धन्या । निसंतान्या विठोबा ॥3॥

ghetāṃ āṇikāṃcā jīva | tevhāṃ kīṃva karānā ||1|| āpaleṃ teṃ varadaḷa nedā | heṃ goviṃdā kṛpaṇatā ||dhru.|| sevā tarī icchā sāṃga | corileṃ aṃga sāhenā ||2|| tukā hmaṇe are dhanyā | nisaṃtānyā viṭhobā ||3||

आह्मां केलें गुणवंत । तें उचित राखावें ॥1॥ तुह्मांसी तों चाड नाहीं । आणिकां कांहीं सुखदुःखां ॥ध्रु.॥ दासांचें तें देखों नये । उणें काय होइल तें ॥2॥ तुका ह्मणे विश्वंभरा । दृिष्ट करा सामोरी ॥3॥

āhmāṃ keleṃ guṇavaṃta | teṃ ucita rākhāveṃ ||1|| tuhmāṃsī toṃ cāḍa nāhīṃ | āṇikāṃ kāṃhīṃ sukhaduḥkhāṃ ||dhru.|| dāsāṃceṃ teṃ dekhoṃ naye | uṇeṃ kāya hoila teṃ ||2|| tukā hmaṇe viśvaṃbharā | dṛिṣṭa karā sāmorī ||3||

आह्मी हरिचे हरिचे । सुर किळकाळा यमाचे ॥1॥ नामघोष बाण साचे । भाले तुळसी मंजुरेचे ॥ध्रु.॥ आह्मी हरिचे हरिचे दास । कलिकाळावरि घालूं कास ॥2॥ आह्मी हरिचे हरिचे दूत । पुढें पळती यमदूत ॥3॥ तुका ह्मणे आह्मांवरी । सुदर्शन घरटी करी ॥4॥

āhmī harice harice | sura kiḷakāḷā yamāce ||1|| nāmaghoṣa bāṇa sāce | bhāle tuḷasī maṃjurece ||dhru.|| āhmī harice harice dāsa | kalikāḷāvari ghālūṃ kāsa ||2|| āhmī harice harice dūta | puḍheṃ paḷatī yamadūta ||3|| tukā hmaṇe āhmāṃvarī | sudarśana gharaṭī karī ||4||

पांडुरंगा आतां ऐका हे विनंती । बहु माझे चित्तीं भय वाटे ॥1॥ नाहीं आइकिलें संतांचिया मुखें । तें या मज लोकें भडसाविलें ॥ध्रु.॥ विष्णुदासां गति नाहीं तरावया । ह्मणती गेले वांयां कष्टत ही ॥2॥ धिक्कारिती मज करितां कीर्तन । काय सांगों शीण ते कािळचा ॥3॥ तुका ह्मणे मज वाटतें उदास । काय करूं यास पांडुरंगा ॥4॥

pāṃḍuraṃgā ātāṃ aikā he vinaṃtī | bahu mājhe cittīṃ bhaya vāṭe ||1|| nāhīṃ āikileṃ saṃtāṃciyā mukheṃ | teṃ yā maja lokeṃ bhaḍasāvileṃ ||dhru.|| viṣṇudāsāṃ gati nāhīṃ tarāvayā | hmaṇatī gele vāṃyāṃ kaṣṭata hī ||2|| dhikkāritī maja karitāṃ kīrtana | kāya sāṃgoṃ śīṇa te kāिḷacā ||3|| tukā hmaṇe maja vāṭateṃ udāsa | kāya karūṃ yāsa pāṃḍuraṃgā ||4||

वेढा वेढा रे पंढरी । मोर्चे लावा भीमातिरीं ॥1॥ चलाचला संत जन । करा देवासी भांडण ॥ध्रु.॥ लुटालुटा पंढरपूर। धरा रखुमाइऩचा वर ॥2॥ तुका ह्मणे चला । घाव निशानी घातला॥3॥

veḍhā veḍhā re paṃḍharī | morce lāvā bhīmātirīṃ ||1|| calācalā saṃta jana | karā devāsī bhāṃḍaṇa ||dhru.|| luṭāluṭā paṃḍharapūra| dharā rakhumāiऩcā vara ||2|| tukā hmaṇe calā | ghāva niśānī ghātalā||3||

पहा ते पांडव अखंड वनवासी । परि त्या देवासी आठविती ॥1॥ प्रल्हादासी पिता करितो जाचणी । परि तो स्मरे मनीं नारायण ॥ध्रु.॥ सुदामा ब्राह्मण दरिद्रें पीडिला । नाहीं विसरला पांडुरंग ॥2॥ तुका ह्मणे तुझा न पडावा विसर । दुःखाचे डोंगर जाले तरी ॥3॥

pahā te pāṃḍava akhaṃḍa vanavāsī | pari tyā devāsī āṭhavitī ||1|| pralhādāsī pitā karito jācaṇī | pari to smare manīṃ nārāyaṇa ||dhru.|| sudāmā brāhmaṇa daridreṃ pīḍilā | nāhīṃ visaralā pāṃḍuraṃga ||2|| tukā hmaṇe tujhā na paḍāvā visara | duḥkhāce ḍoṃgara jāle tarī ||3||

निजसेजेची अंतुरी । पादलिया कोण मारी ॥1॥ तैसा आह्मासी उबगतां । तुका विनवितो संतां ॥ध्रु.॥ मूल मांडीवरी हागलें । तें बा कोणे रें त्यागिलें ॥2॥ दासी कामासी चुकली । ते बा कोणें रें विकली ॥3॥ पांडुरंगाचा तुका पापी । संतसाहें काळासि दापी ॥4॥

nijasejecī aṃturī | pādaliyā koṇa mārī ||1|| taisā āhmāsī ubagatāṃ | tukā vinavito saṃtāṃ ||dhru.|| mūla māṃḍīvarī hāgaleṃ | teṃ bā koṇe reṃ tyāgileṃ ||2|| dāsī kāmāsī cukalī | te bā koṇeṃ reṃ vikalī ||3|| pāṃḍuraṃgācā tukā pāpī | saṃtasāheṃ kāḷāsi dāpī ||4||

श्वानाचियापरी लोळें तुझ्या दारीं । भुंकों हरिहरि नाम तुझें ॥1॥ भुंकीं उठीं बैसें न वजायें वेगळा । लुडबुडीं गोपाळा पायांपाशीं ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मां वर्म आहे ठावें । मागेन ते द्यावें प्रेमसुख ॥3॥

śvānāciyāparī loḷeṃ tujhyā dārīṃ | bhuṃkoṃ harihari nāma tujheṃ ||1|| bhuṃkīṃ uṭhīṃ baiseṃ na vajāyeṃ vegaḷā | luḍabuḍīṃ gopāḷā pāyāṃpāśīṃ ||2|| tukā hmaṇe āhmāṃ varma āhe ṭhāveṃ | māgena te dyāveṃ premasukha ||3||

सोइरे धाइरे दिल्याघेतल्याचे । अंत हें काळीचें नाहीं कोणी ॥1॥ सख्या गोत्रबहिणी सुखाचे संगती । मोकलुनी देती अंतकाळीं ॥ध्रु.॥ आपुलें शरीर आपुल्यासी पारिखें । परावीं होतील नवल काइऩ ॥2॥ तुका ह्मणे आतां सोड यांची आस । धरीं रे या कास पांडुरंगा ॥3॥

soire dhāire dilyāghetalyāce | aṃta heṃ kāḷīceṃ nāhīṃ koṇī ||1|| sakhyā gotrabahiṇī sukhāce saṃgatī | mokalunī detī aṃtakāḷīṃ ||dhru.|| āpuleṃ śarīra āpulyāsī pārikheṃ | parāvīṃ hotīla navala kāiऩ ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ soḍa yāṃcī āsa | dharīṃ re yā kāsa pāṃḍuraṃgā ||3||

जन्ममरणांची कायसी चिंता । तुझ्या शरणागतां पंढरीराया ॥1॥ वदनीं तुझें नाम अमृतसंजीवनी । असतां चक्रपाणी भय कवणा ॥ध्रु.॥ हृदयीं तुझें रूप बिंबलें साकार । तेथें कोण पार संसाराचा ॥2॥ तुका ह्मणे तुझ्या चरणांची पाखर । असतां किळकाळ पायां तळीं ॥3॥

janmamaraṇāṃcī kāyasī ciṃtā | tujhyā śaraṇāgatāṃ paṃḍharīrāyā ||1|| vadanīṃ tujheṃ nāma amṛtasaṃjīvanī | asatāṃ cakrapāṇī bhaya kavaṇā ||dhru.|| hṛdayīṃ tujheṃ rūpa biṃbaleṃ sākāra | tetheṃ koṇa pāra saṃsārācā ||2|| tukā hmaṇe tujhyā caraṇāṃcī pākhara | asatāṃ kiḷakāḷa pāyāṃ taḷīṃ ||3||

क्षमाशस्त्र जया नराचिया हातीं । दुष्ट तयाप्रति काय करी ॥1॥ तृण नाहीं तेथें पडे दावािग्न । जाय तो विझोनि आपसया ॥2॥ तुका ह्मणे क्षमा सर्वांचें स्वहित । धरा अखंडित सुखरूप ॥3॥

kṣamāśastra jayā narāciyā hātīṃ | duṣṭa tayāprati kāya karī ||1|| tṛṇa nāhīṃ tetheṃ paḍe dāvāिgna | jāya to vijhoni āpasayā ||2|| tukā hmaṇe kṣamā sarvāṃceṃ svahita | dharā akhaṃḍita sukharūpa ||3||

याति गुणें रूप काय ते वानर । तयांच्या विचारें वर्ते राम ॥1॥ ब्रह्महत्यारासि पातकी अनेक । तो वंद्य वाल्मीक तिहीं लोकीं ॥2॥ तुका ह्मणे नव्हे चोरीचा व्यापार । ह्मणा रघुवीर वेळोवेळां ॥3॥

yāti guṇeṃ rūpa kāya te vānara | tayāṃcyā vicāreṃ varte rāma ||1|| brahmahatyārāsi pātakī aneka | to vaṃdya vālmīka tihīṃ lokīṃ ||2|| tukā hmaṇe navhe corīcā vyāpāra | hmaṇā raghuvīra veḷoveḷāṃ ||3||

पानें जो खाइऩल बैसोनि कथेसी । घडेल तयासी गोहत्या ॥1॥ तमाखू ओढूनि काढला जो धूर । बुडेल तें घर तेणें पापें ॥ध्रु.॥ कीर्तनीं बडबड करील जो कोणी । बेडुक होउनी येइल जन्मा ॥2॥ जयाचिये मनीं कथेचा कंटाळा । होती त्या चांडाळा बहु जाच ॥3॥ जाच होती पाठी उडती यमदंड । त्याचें काळें तोंड तुका ह्मणे ॥4॥

pāneṃ jo khāiऩla baisoni kathesī | ghaḍela tayāsī gohatyā ||1|| tamākhū oḍhūni kāḍhalā jo dhūra | buḍela teṃ ghara teṇeṃ pāpeṃ ||dhru.|| kīrtanīṃ baḍabaḍa karīla jo koṇī | beḍuka hounī yeila janmā ||2|| jayāciye manīṃ kathecā kaṃṭāḷā | hotī tyā cāṃḍāḷā bahu jāca ||3|| jāca hotī pāṭhī uḍatī yamadaṃḍa | tyāceṃ kāḷeṃ toṃḍa tukā hmaṇe ||4||

कामांमध्यें काम । कांहीं ह्मणा रामराम । जाइल भवश्रम । सुख होइऩल दुःखाचें ॥1॥ कळों येइऩल अंतकाळीं । प्राणप्रयाणाचे वेळीं । राहाती निराळीं । रांडापोरें सकळ ॥ध्रु.॥ जीतां जीसी जैसा तैसा । पुढें आहे रे वोळसा । उगवुनि फांसा । काय करणें तें करीं ॥2॥ केलें होतें या चि जन्में । अवघें विठोबाच्या नामें । तुका ह्मणे कर्म । जाळोनियां तरसी ॥3॥

kāmāṃmadhyeṃ kāma | kāṃhīṃ hmaṇā rāmarāma | jāila bhavaśrama | sukha hoiऩla duḥkhāceṃ ||1|| kaḷoṃ yeiऩla aṃtakāḷīṃ | prāṇaprayāṇāce veḷīṃ | rāhātī nirāḷīṃ | rāṃḍāporeṃ sakaḷa ||dhru.|| jītāṃ jīsī jaisā taisā | puḍheṃ āhe re voḷasā | ugavuni phāṃsā | kāya karaṇeṃ teṃ karīṃ ||2|| keleṃ hoteṃ yā ci janmeṃ | avagheṃ viṭhobācyā nāmeṃ | tukā hmaṇe karma | jāḷoniyāṃ tarasī ||3||

कोठें गुंतलासी योगीयांचे ध्यानीं । आनंदकीर्तनीं पंढरीच्या ॥1॥ काय काज कोठें पडलीसे गुंती । कानीं न पडती बोल माझे ॥ध्रु.॥ काय शेषनशयनीं सुखनिद्रा आली । सोय कां सांडिली तुह्मी देवा ॥2॥ तुका ह्मणे कोठें गुंतलेती सांगा । किती पांडुरंगा वाट पाहूं ॥3॥

koṭheṃ guṃtalāsī yogīyāṃce dhyānīṃ | ānaṃdakīrtanīṃ paṃḍharīcyā ||1|| kāya kāja koṭheṃ paḍalīse guṃtī | kānīṃ na paḍatī bola mājhe ||dhru.|| kāya śeṣanaśayanīṃ sukhanidrā ālī | soya kāṃ sāṃḍilī tuhmī devā ||2|| tukā hmaṇe koṭheṃ guṃtaletī sāṃgā | kitī pāṃḍuraṃgā vāṭa pāhūṃ ||3||

माउलीसी सांगे कोण । प्रेम वाढवी ताहानें ॥1॥ अंतरींचा कळवळा । करीतसे प्रतिपाळा ॥ध्रु.॥ मायबापाची उपमा। तुज देऊं मेघश्यामा ॥2॥ ते ही साजेना पाहातां । जीवलगा पंढरिनाथा ॥3॥ माय पाळी संसारीं । परलोक राहे दुरी ॥4॥ तैसा नव्हेसी अनंता । काळावरी तुझी सत्ता ॥5॥ तुका ह्मणे नारायणा। तुह्मां बहुत करुणा ॥6॥

māulīsī sāṃge koṇa | prema vāḍhavī tāhāneṃ ||1|| aṃtarīṃcā kaḷavaḷā | karītase pratipāḷā ||dhru.|| māyabāpācī upamā| tuja deūṃ meghaśyāmā ||2|| te hī sājenā pāhātāṃ | jīvalagā paṃḍharināthā ||3|| māya pāḷī saṃsārīṃ | paraloka rāhe durī ||4|| taisā navhesī anaṃtā | kāḷāvarī tujhī sattā ||5|| tukā hmaṇe nārāyaṇā| tuhmāṃ bahuta karuṇā ||6||

कोड आवडीचें । पुरवीना बाळकाचें ॥1॥ तेव्हां कैसी ते माउली । जाणा काशासाटीं व्याली ॥ध्रु.॥ वत्साचिये आसे। धेनु धांवेना गोरसें ॥2॥ तुका ह्मणे धरि । बाळ टाकिलें वानरीं ॥3॥

koḍa āvaḍīceṃ | puravīnā bāḷakāceṃ ||1|| tevhāṃ kaisī te māulī | jāṇā kāśāsāṭīṃ vyālī ||dhru.|| vatsāciye āse| dhenu dhāṃvenā goraseṃ ||2|| tukā hmaṇe dhari | bāḷa ṭākileṃ vānarīṃ ||3||

तुझिया नामाचा विसर न पडावा । ध्यानीं तो राहावा पांडुरंग ॥1॥ सांगितला मंत्र श्रीरामनामाचा । सर्वकाळ वाचा हें चि बोले ॥ध्रु.॥ उफराटें नाम वाल्मीक बोलीला । तो ही वंद्य केला नारायणें ॥2॥ तुका ह्मणे मज तुझा चि भरवसा । धांवुनियां कैसा येसी देवा ॥3॥

tujhiyā nāmācā visara na paḍāvā | dhyānīṃ to rāhāvā pāṃḍuraṃga ||1|| sāṃgitalā maṃtra śrīrāmanāmācā | sarvakāḷa vācā heṃ ci bole ||dhru.|| upharāṭeṃ nāma vālmīka bolīlā | to hī vaṃdya kelā nārāyaṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe maja tujhā ci bharavasā | dhāṃvuniyāṃ kaisā yesī devā ||3||

अवघ्यां पातकांची मी एक रासी । अवघा तूं होसी सवाौत्तमु ॥1॥ जैसा तैसा लागे करणें अंगीकार । माझा सर्व भार चालविणें ॥ध्रु.॥ अवघें चि मज गििळयेलें काळें । अवघीं च बळें तुझे अंगीं ॥2॥ तुका ह्मणे आतां खुंटला उपाय । अवघे चि पाय तुझे मज ॥3॥

avaghyāṃ pātakāṃcī mī eka rāsī | avaghā tūṃ hosī savāौttamu ||1|| jaisā taisā lāge karaṇeṃ aṃgīkāra | mājhā sarva bhāra cālaviṇeṃ ||dhru.|| avagheṃ ci maja giिḷayeleṃ kāḷeṃ | avaghīṃ ca baḷeṃ tujhe aṃgīṃ ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ khuṃṭalā upāya | avaghe ci pāya tujhe maja ||3||

मूतिऩमंत देव नांदतो पंढरी । येर ते दिगांतरीं प्रतिमारूप॥1॥ जाउनियां वना करावें कीर्तन । मानुनी पाषाण विठ्ठलरूप ॥2॥ तुका मुख्य पाहिजे भाव । भावापासीं देव शीघ्र उभा ॥3॥

mūtiऩmaṃta deva nāṃdato paṃḍharī | yera te digāṃtarīṃ pratimārūpa||1|| jāuniyāṃ vanā karāveṃ kīrtana | mānunī pāṣāṇa viṭhṭhalarūpa ||2|| tukā mukhya pāhije bhāva | bhāvāpāsīṃ deva śīghra ubhā ||3||

धरिल्या देहाचें सार्थक करीन । आनंदें भरीन तिन्ही लोक ॥1॥ लावीन निशान जावया वैकुंठा । माजवीन पेठा कीर्तनाच्या॥ध्रु.॥ नामाचिया नौका करीन सहस्रवरि । नावाडा श्रीहरि पांडुरंग ॥2॥ भाविक हो येथें धरा रे आवांका । ह्मणे दास तुका शुद्धयाति ॥3॥

dharilyā dehāceṃ sārthaka karīna | ānaṃdeṃ bharīna tinhī loka ||1|| lāvīna niśāna jāvayā vaikuṃṭhā | mājavīna peṭhā kīrtanācyā||dhru.|| nāmāciyā naukā karīna sahasravari | nāvāḍā śrīhari pāṃḍuraṃga ||2|| bhāvika ho yetheṃ dharā re āvāṃkā | hmaṇe dāsa tukā śuddhayāti ||3||

अनुसरे त्यासी फिरों नेदी मागें । राहें समागमें अंगसंगें ॥1॥ अंगसंगें असे कर्मसाक्ष देव । जैसा ज्याचा भाव तैसा राहे ॥2॥ फळपाकीं देव देतील प्राणीयें । तुका ह्मणे नये सवें कांहीं ॥3॥

anusare tyāsī phiroṃ nedī māgeṃ | rāheṃ samāgameṃ aṃgasaṃgeṃ ||1|| aṃgasaṃgeṃ ase karmasākṣa deva | jaisā jyācā bhāva taisā rāhe ||2|| phaḷapākīṃ deva detīla prāṇīyeṃ | tukā hmaṇe naye saveṃ kāṃhīṃ ||3||

संसारीं असतां हरिनाम घेसी । तरीं च उद्धरसी पूर्वजेंसी ॥1॥ अवघीं च इंिद्रयें न येती कामा । जिव्हे रामनामा उच्चारीं वेगीं ॥ध्रु.॥ शरीरसंपित्त नव्हे रे आपुली । भ्रांतीची माउली अवघी व्यर्थ ॥2॥ तुका ह्मणे सार हरिनामउच्चार । येऱ्हवी येरझार हरीविण ॥3॥

saṃsārīṃ asatāṃ harināma ghesī | tarīṃ ca uddharasī pūrvajeṃsī ||1|| avaghīṃ ca iṃिdrayeṃ na yetī kāmā | jivhe rāmanāmā uccārīṃ vegīṃ ||dhru.|| śarīrasaṃpitta navhe re āpulī | bhrāṃtīcī māulī avaghī vyartha ||2|| tukā hmaṇe sāra harināmauccāra | yeऱhavī yerajhāra harīviṇa ||3||

सावळें सुंदर रूप मनोहर । राहो निरंतर हृदयीं माझे॥1॥ आणीक कांहीं इच्छा आह्मां नाहीं चाड । तुझें नाम गोड पांडुरंगे ॥ध्रु.॥ जन्मोजन्मीं ऐसें मागितलें तुज । आह्मांसी सहज द्यावें आतां ॥2॥ तुका ह्मणे तुज ऐसे दयाळ । धुंडितां सकळ नाहीं आह्मां ॥3॥

sāvaḷeṃ suṃdara rūpa manohara | rāho niraṃtara hṛdayīṃ mājhe||1|| āṇīka kāṃhīṃ icchā āhmāṃ nāhīṃ cāḍa | tujheṃ nāma goḍa pāṃḍuraṃge ||dhru.|| janmojanmīṃ aiseṃ māgitaleṃ tuja | āhmāṃsī sahaja dyāveṃ ātāṃ ||2|| tukā hmaṇe tuja aise dayāḷa | dhuṃḍitāṃ sakaḷa nāhīṃ āhmāṃ ||3||

हरी तुझें नाम गाइऩन अखंड । याविण पाखंड नेणें कांहीं ॥1॥ अंतरीं विश्वास अखंड नामाचा । कायामनेंवाचा देइप हें चि ॥2॥ तुका ह्मणे आतां देइप संतसंग । तुझे नामीं रंग भरो मना॥3॥

harī tujheṃ nāma gāiऩna akhaṃḍa | yāviṇa pākhaṃḍa neṇeṃ kāṃhīṃ ||1|| aṃtarīṃ viśvāsa akhaṃḍa nāmācā | kāyāmaneṃvācā deipa heṃ ci ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ deipa saṃtasaṃga | tujhe nāmīṃ raṃga bharo manā||3||

गाबाळाचे ग्रंथीं कां रे पडां सदा । मिथ्या भेदवादा वागवितां ॥1॥ संसारगाबाळीं पडसी निखळ । जालासी तूं खळ तेणें मना ॥ध्रु.॥ साधनसंकटीं गुंतसी कासया । व्यर्थ गा अपायामाजी गुंती ॥2॥ निर्मळ फुकाचें नाम गोविंदाचें । अनंतजन्माचे फेडी मळ ॥3॥ तुका ह्मणे नको करूं कांहीं कष्ट । नाम वाचे स्पष्ट हरि बोलें ॥4॥

gābāḷāce graṃthīṃ kāṃ re paḍāṃ sadā | mithyā bhedavādā vāgavitāṃ ||1|| saṃsāragābāḷīṃ paḍasī nikhaḷa | jālāsī tūṃ khaḷa teṇeṃ manā ||dhru.|| sādhanasaṃkaṭīṃ guṃtasī kāsayā | vyartha gā apāyāmājī guṃtī ||2|| nirmaḷa phukāceṃ nāma goviṃdāceṃ | anaṃtajanmāce pheḍī maḷa ||3|| tukā hmaṇe nako karūṃ kāṃhīṃ kaṣṭa | nāma vāce spaṣṭa hari boleṃ ||4||

भाव धरिला चरणीं ह्मणवितों दास । अहिनिऩशीं ध्यास करीतसें ॥1॥ करीतसें ध्यास हृदयीं सकळ । भाव तो सबळ धरियेला ॥2॥ धरिले निश्चळ न सोडीं ते पाय । तुका ह्मणे सोय करीं माझी ॥3॥

bhāva dharilā caraṇīṃ hmaṇavitoṃ dāsa | ahiniऩśīṃ dhyāsa karītaseṃ ||1|| karītaseṃ dhyāsa hṛdayīṃ sakaḷa | bhāva to sabaḷa dhariyelā ||2|| dharile niścaḷa na soḍīṃ te pāya | tukā hmaṇe soya karīṃ mājhī ||3||

तुझें नाम गाया न सोपें डवळा । गाऊं कळवळा प्रेमाचिया ॥1॥ येइल आवडी जैसी अंतरींची । तैसी मनाची कीर्ती गाऊं ॥2॥ माझें मुख नामीं रंगो सर्वकाळ । गोविंद गोपाळ राम कृष्ण ॥3॥ अबद्ध चांगलें गाऊं जैसें तैसें । बाहे बाळ जैसें मायबापा ॥4॥ तुका ह्मणे मज न लावीं वांकडें । मी तुझें बोबडें बाळ तान्हें ॥5॥

tujheṃ nāma gāyā na sopeṃ ḍavaḷā | gāūṃ kaḷavaḷā premāciyā ||1|| yeila āvaḍī jaisī aṃtarīṃcī | taisī manācī kīrtī gāūṃ ||2|| mājheṃ mukha nāmīṃ raṃgo sarvakāḷa | goviṃda gopāḷa rāma kṛṣṇa ||3|| abaddha cāṃgaleṃ gāūṃ jaiseṃ taiseṃ | bāhe bāḷa jaiseṃ māyabāpā ||4|| tukā hmaṇe maja na lāvīṃ vāṃkaḍeṃ | mī tujheṃ bobaḍeṃ bāḷa tānheṃ ||5||

करणें तें हें चि करा । नरका अघोरा कां जातां॥1॥ जयामध्यें नारायण । शुद्धपण तें एक ॥ध्रु.॥ शरणागतां देव राखे। येरां वाखे विघ्नाचे ॥2॥ तुका ह्मणे लीन व्हावें । कळे भावें वर्म हें ॥3॥

karaṇeṃ teṃ heṃ ci karā | narakā aghorā kāṃ jātāṃ||1|| jayāmadhyeṃ nārāyaṇa | śuddhapaṇa teṃ eka ||dhru.|| śaraṇāgatāṃ deva rākhe| yerāṃ vākhe vighnāce ||2|| tukā hmaṇe līna vhāveṃ | kaḷe bhāveṃ varma heṃ ||3||

आणीक नका करूं चेष्टा । व्हाल कष्टा वरपडी॥1॥ सुखें करा हरिकथा । सर्वथा हे तारील ॥ध्रु.॥ अनाथाचा नाथ देव। अनुभव सत्य हा ॥2॥ तुका ह्मणे बहुतां रिती । धरा चित्तीं सकळ॥3॥

āṇīka nakā karūṃ ceṣṭā | vhāla kaṣṭā varapaḍī||1|| sukheṃ karā harikathā | sarvathā he tārīla ||dhru.|| anāthācā nātha deva| anubhava satya hā ||2|| tukā hmaṇe bahutāṃ ritī | dharā cittīṃ sakaḷa||3||

मुखें सांगे भ्रमकथान । जन लोकाची कापितो मान॥1॥ असत्य सांगतो जनासी । नाहीं अनुभव आपणासी ॥ध्रु.॥ कथा करितो ज्ञानाची । अंतरीं आशा बहु लोभाची ॥2॥ तुका ह्मणे तो चि वेडा। त्याचें बहू उद्देश हाणावा ॥3॥

mukheṃ sāṃge bhramakathāna | jana lokācī kāpito māna||1|| asatya sāṃgato janāsī | nāhīṃ anubhava āpaṇāsī ||dhru.|| kathā karito jñānācī | aṃtarīṃ āśā bahu lobhācī ||2|| tukā hmaṇe to ci veḍā| tyāceṃ bahū uddeśa hāṇāvā ||3||

कांहीं दुसरा विचार । न लगे करावा चि फार ॥1॥ सेटएा ना चौधरी । पांडेपण वाहे शिरीं ॥ध्रु.॥ पाप न लगे धुंडावें॥ पाहिजे तरि तेथें जावें ॥2॥ जकातीचा धंदा । तेथें पाप वसे सदा ॥3॥ गाइऩ ह्मसी हेड । तुप विकी महा द्वाड ॥4॥ तुका ह्मणे पाहीं । तेथें पुण्या रीघ नाहीं ॥5॥

kāṃhīṃ dusarā vicāra | na lage karāvā ci phāra ||1|| seṭaeा nā caudharī | pāṃḍepaṇa vāhe śirīṃ ||dhru.|| pāpa na lage dhuṃḍāveṃ|| pāhije tari tetheṃ jāveṃ ||2|| jakātīcā dhaṃdā | tetheṃ pāpa vase sadā ||3|| gāiऩ hmasī heḍa | tupa vikī mahā dvāḍa ||4|| tukā hmaṇe pāhīṃ | tetheṃ puṇyā rīgha nāhīṃ ||5||

तुझी माझी आहे जुनी सोयरीक । आधीं बंधु लेंक मग जाले ॥1॥ वांटेकरी ह्मणून पुसती आतां । परि आहे सत्ता करीन ते ॥ध्रु.॥ लेंकीचें लेंकरूं नातु जाल्यावरी । मंगळा ही दुरि अंतरलों ॥2॥ बाइलेचा भाऊ पिसुना सोयरा । ह्मणउनि करा विनोद हा ॥3॥ आकुळीं तों करूं नये तें चि केलें । न बोलावें भलें तों चि आतां ॥4॥ न ह्मणसी लेंकी माउसी बहिणी । आह्मां केलें धणी पापाचें त्या ॥5॥ बहु पांचांजणी केली विटंबना । नये दाऊं जना तोंड ऐसें ॥6॥ तुका ह्मणे आधीं मूळ तें चि धरूं । मागील तें करूं उरी आतां ॥7॥

tujhī mājhī āhe junī soyarīka | ādhīṃ baṃdhu leṃka maga jāle ||1|| vāṃṭekarī hmaṇūna pusatī ātāṃ | pari āhe sattā karīna te ||dhru.|| leṃkīceṃ leṃkarūṃ nātu jālyāvarī | maṃgaḷā hī duri aṃtaraloṃ ||2|| bāilecā bhāū pisunā soyarā | hmaṇauni karā vinoda hā ||3|| ākuḷīṃ toṃ karūṃ naye teṃ ci keleṃ | na bolāveṃ bhaleṃ toṃ ci ātāṃ ||4|| na hmaṇasī leṃkī māusī bahiṇī | āhmāṃ keleṃ dhaṇī pāpāceṃ tyā ||5|| bahu pāṃcāṃjaṇī kelī viṭaṃbanā | naye dāūṃ janā toṃḍa aiseṃ ||6|| tukā hmaṇe ādhīṃ mūḷa teṃ ci dharūṃ | māgīla teṃ karūṃ urī ātāṃ ||7||

मागें बहुत जाले खेळ । आतां बळ वोसरलें ॥1॥ हालों नये चालों आतां । घट रिता पोकळ ॥ध्रु.॥ भाजल्याची दिसे घडी । पट ओढी न साहे ॥2॥ तुका ह्मणे पाहतां घडी । जगा जोडी अंगारा ॥3॥

māgeṃ bahuta jāle kheḷa | ātāṃ baḷa vosaraleṃ ||1|| hāloṃ naye cāloṃ ātāṃ | ghaṭa ritā pokaḷa ||dhru.|| bhājalyācī dise ghaḍī | paṭa oḍhī na sāhe ||2|| tukā hmaṇe pāhatāṃ ghaḍī | jagā joḍī aṃgārā ||3||

आळस आला अंगा । धांव घालीं पांडुरंगा ॥1॥ सोसूं शरीराचे भाव । पडती अवगुणाचे घाव ॥ध्रु.॥ करावीं व्यसनें। दुरी येउनि नारायणें ॥2॥ जवळील दुरी । जालों देवा धरीं करीं॥3॥ ह्मणउनि देवा । वेळोवेळां करीं धावा ॥4॥ तुका ह्मणे पांडुरंगा । दुरी धरूं नका अंगा ॥5॥

āḷasa ālā aṃgā | dhāṃva ghālīṃ pāṃḍuraṃgā ||1|| sosūṃ śarīrāce bhāva | paḍatī avaguṇāce ghāva ||dhru.|| karāvīṃ vyasaneṃ| durī yeuni nārāyaṇeṃ ||2|| javaḷīla durī | jāloṃ devā dharīṃ karīṃ||3|| hmaṇauni devā | veḷoveḷāṃ karīṃ dhāvā ||4|| tukā hmaṇe pāṃḍuraṃgā | durī dharūṃ nakā aṃgā ||5||

झंवविली महारें । त्याची व्याली असे पोरें ॥1॥ करी संताचा मत्सर । कोपें उभारोनि कर ॥ध्रु.॥ बीज तैसें फळ । वरी आलें अमंगळ ॥2॥ तुका ह्मणे ठावें । ऐसें जालें अनुभवें॥3॥

jhaṃvavilī mahāreṃ | tyācī vyālī ase poreṃ ||1|| karī saṃtācā matsara | kopeṃ ubhāroni kara ||dhru.|| bīja taiseṃ phaḷa | varī āleṃ amaṃgaḷa ||2|| tukā hmaṇe ṭhāveṃ | aiseṃ jāleṃ anubhaveṃ||3||

पापी तो नाठवी आपुल्या संचिता । ठेवी भगवंता वरी बोल ॥1॥ भेइऩना करितां पापाचे डोंगर । दुर्जन पामर दुराचारी॥ध्रु.॥ नाठवी तो खळ आपुली करणी । देवासी निंदोनि बोलतसे ॥2॥ तुका ह्मणे त्याच्या तोंडा लागो काटी । नाहीं जगजेठी जया चित्तीं ॥3॥

pāpī to nāṭhavī āpulyā saṃcitā | ṭhevī bhagavaṃtā varī bola ||1|| bheiऩnā karitāṃ pāpāce ḍoṃgara | durjana pāmara durācārī||dhru.|| nāṭhavī to khaḷa āpulī karaṇī | devāsī niṃdoni bolatase ||2|| tukā hmaṇe tyācyā toṃḍā lāgo kāṭī | nāhīṃ jagajeṭhī jayā cittīṃ ||3||

आधीं देह पाहता वाव । कैचा प्रारब्धासी ठाव॥1॥ कां रे रडतोसी माना । लागें विठ्ठलचरणा ॥ध्रु.॥ दुजेपण जालें वाव। त्रिभुवनासि नाहीं ठाव ॥2॥ तुका ह्मणे खरे पाहें । विठ्ठल पाहोनियां राहें ॥3॥

ādhīṃ deha pāhatā vāva | kaicā prārabdhāsī ṭhāva||1|| kāṃ re raḍatosī mānā | lāgeṃ viṭhṭhalacaraṇā ||dhru.|| dujepaṇa jāleṃ vāva| tribhuvanāsi nāhīṃ ṭhāva ||2|| tukā hmaṇe khare pāheṃ | viṭhṭhala pāhoniyāṃ rāheṃ ||3||

िस्त्रया धन बा हें खोटें । नागवले मोठे मोठे ॥1॥ ह्मणोनि सांडा दोनी । सुख पावाल निदानीं ॥ध्रु.॥ सर्वदुःखासी कारण । हीं च दोन्हीचीं प्रमाण ॥2॥ आशा सर्वस्वें सांडावी । तेणें निजपदवी पावावी ॥3॥ देह लोभें नाडला । घाला यमाचा पडला॥4॥ तुका ह्मणे निरापेक्षा । कांहीं न धरावी अपेक्षा ॥5॥

िstrayā dhana bā heṃ khoṭeṃ | nāgavale moṭhe moṭhe ||1|| hmaṇoni sāṃḍā donī | sukha pāvāla nidānīṃ ||dhru.|| sarvaduḥkhāsī kāraṇa | hīṃ ca donhīcīṃ pramāṇa ||2|| āśā sarvasveṃ sāṃḍāvī | teṇeṃ nijapadavī pāvāvī ||3|| deha lobheṃ nāḍalā | ghālā yamācā paḍalā||4|| tukā hmaṇe nirāpekṣā | kāṃhīṃ na dharāvī apekṣā ||5||

जेंजें होआवें संकल्पें । तें चि पुण्य होय पाप ॥1॥ कारण तें मनापासीं । मेळविल्या मिळे रसीं ॥ध्रु.॥ सांडी मांडी हाली चाली । राहे तरि भली बोली ॥2॥ तुका ह्मणे सार । नांव जीवनाचे सागर ॥3॥

jeṃjeṃ hoāveṃ saṃkalpeṃ | teṃ ci puṇya hoya pāpa ||1|| kāraṇa teṃ manāpāsīṃ | meḷavilyā miḷe rasīṃ ||dhru.|| sāṃḍī māṃḍī hālī cālī | rāhe tari bhalī bolī ||2|| tukā hmaṇe sāra | nāṃva jīvanāce sāgara ||3||

ओले मातीचा भरवसा । कां रे धरिशी मानसा ॥1॥ डोळे चिरीव चांगले । वृद्धपणीं सरवया जाले ॥ध्रु.॥ नाक सरळ चांगलें । येउन हनवटी लागलें ॥2॥ तुका ह्मणे आलें नाहीं । तंव हरिला भज रे कांहीं ॥3॥

ole mātīcā bharavasā | kāṃ re dhariśī mānasā ||1|| ḍoḷe cirīva cāṃgale | vṛddhapaṇīṃ saravayā jāle ||dhru.|| nāka saraḷa cāṃgaleṃ | yeuna hanavaṭī lāgaleṃ ||2|| tukā hmaṇe āleṃ nāhīṃ | taṃva harilā bhaja re kāṃhīṃ ||3||

त्या हरिदासांची भेटी घेतां । नकाऩ उभयतासी जातां॥1॥ माते परीस थोरी कथा । भाड घेतां न लाजे ॥ध्रु.॥ देतां घेतां नरकवासी । उभयतांसी रवरव ॥2॥ तुका ह्मणे नरकगांवा । जाती हांवा धरोनि ॥3॥

tyā haridāsāṃcī bheṭī ghetāṃ | nakāऩ ubhayatāsī jātāṃ||1|| māte parīsa thorī kathā | bhāḍa ghetāṃ na lāje ||dhru.|| detāṃ ghetāṃ narakavāsī | ubhayatāṃsī ravarava ||2|| tukā hmaṇe narakagāṃvā | jātī hāṃvā dharoni ||3||

देव गावा ध्यावा ऐसें जालें । परदेशी नाहीं उगलें । वडील आणि धाकुलें । नाहीं ऐसें जालें दुसरें तें ॥1॥ नाहीं लागत मुळीहूनि । सुहृदजन आणि जननी । लागल्या लागें त्यागें सांडूनि। लोभीये मांडणी संयोगाची ॥ध्रु.॥ शिव बाटला जीवदशे । बहुत ओतत आलें ठसें । हीन जालें भूषणाचें इच्छे । निवडती कैसे गुणागुण ॥2॥ आतां हे हुतांश तों बरें । अवघे एक च मोहरें । पिटिलियाविण नव्हे खरें । निवडें बरें जातिशुद्ध ॥3॥ तुका उतावेळ याजसाटीं । आहे तें निवेदीन पोटीं । आवडी द्यावी जी येथें लाटी । तुझी जगजेठी कीर्ती वाखाणीन ॥4॥

deva gāvā dhyāvā aiseṃ jāleṃ | paradeśī nāhīṃ ugaleṃ | vaḍīla āṇi dhākuleṃ | nāhīṃ aiseṃ jāleṃ dusareṃ teṃ ||1|| nāhīṃ lāgata muḷīhūni | suhṛdajana āṇi jananī | lāgalyā lāgeṃ tyāgeṃ sāṃḍūni| lobhīye māṃḍaṇī saṃyogācī ||dhru.|| śiva bāṭalā jīvadaśe | bahuta otata āleṃ ṭhaseṃ | hīna jāleṃ bhūṣaṇāceṃ icche | nivaḍatī kaise guṇāguṇa ||2|| ātāṃ he hutāṃśa toṃ bareṃ | avaghe eka ca mohareṃ | piṭiliyāviṇa navhe khareṃ | nivaḍeṃ bareṃ jātiśuddha ||3|| tukā utāveḷa yājasāṭīṃ | āhe teṃ nivedīna poṭīṃ | āvaḍī dyāvī jī yetheṃ lāṭī | tujhī jagajeṭhī kīrtī vākhāṇīna ||4||

भोगी जाला त्याग । गीती गातां पांडुरंग । इंिद्रयांचा लाग । आह्मांवरूनि चुकला ॥1॥ करुनि ठेविलों निश्चळ । भय नाहीं तळमळ । घेतला सकळ । अवघा भार विठ्ठलें ॥ध्रु.॥ तळीं पिक्षणीचे परी । नखें चोंची चारा धरी । आणुनियां घरीं । मुखीं घाली बाळका ॥2॥ तुका ह्मणे ये आवडी । आह्मीं पांयीं दिली बुडी । आहे तेथें जोडी । जन्मांतरींचें ठेवणें ॥3॥

bhogī jālā tyāga | gītī gātāṃ pāṃḍuraṃga | iṃिdrayāṃcā lāga | āhmāṃvarūni cukalā ||1|| karuni ṭheviloṃ niścaḷa | bhaya nāhīṃ taḷamaḷa | ghetalā sakaḷa | avaghā bhāra viṭhṭhaleṃ ||dhru.|| taḷīṃ pikṣaṇīce parī | nakheṃ coṃcī cārā dharī | āṇuniyāṃ gharīṃ | mukhīṃ ghālī bāḷakā ||2|| tukā hmaṇe ye āvaḍī | āhmīṃ pāṃyīṃ dilī buḍī | āhe tetheṃ joḍī | janmāṃtarīṃceṃ ṭhevaṇeṃ ||3||

कुंकवाची ठेवाठेवी । बोडकादेवी काशाला ॥1॥ दिवस गमा भरा पोट । कां गे नेटनेटावा ॥ध्रु.॥ दिमाख हा कोणां दावा । लटकी जीवा चरफड ॥2॥ तुका ह्मणे झोंडगीं हो । काुंफ्दा कां हो कोरडी ॥3॥

kuṃkavācī ṭhevāṭhevī | boḍakādevī kāśālā ||1|| divasa gamā bharā poṭa | kāṃ ge neṭaneṭāvā ||dhru.|| dimākha hā koṇāṃ dāvā | laṭakī jīvā caraphaḍa ||2|| tukā hmaṇe jhoṃḍagīṃ ho | kāुṃphdā kāṃ ho koraḍī ||3||

तुझें प्रेम माझ्या हृदयीं आवडी । चरण न सोडीं पांडुरंगा ॥1॥ कासया सिनासि थोरिवां कारणें । काय तुझें उणें होइल देवा ॥ध्रु.॥ चातकाची चिंता हरली जळधरें । काय त्याचें सरे थोरपण ॥2॥ चंद्र चकोरांचा पुरवी सोहळा । काय त्याची कळा न्यून होय ॥3॥ तुका ह्मणे मज अनाथा सांभाळीं । हृदयकमळीं िस्थर राहें ॥4॥

tujheṃ prema mājhyā hṛdayīṃ āvaḍī | caraṇa na soḍīṃ pāṃḍuraṃgā ||1|| kāsayā sināsi thorivāṃ kāraṇeṃ | kāya tujheṃ uṇeṃ hoila devā ||dhru.|| cātakācī ciṃtā haralī jaḷadhareṃ | kāya tyāceṃ sare thorapaṇa ||2|| caṃdra cakorāṃcā puravī sohaḷā | kāya tyācī kaḷā nyūna hoya ||3|| tukā hmaṇe maja anāthā sāṃbhāḷīṃ | hṛdayakamaḷīṃ िsthara rāheṃ ||4||

आम्ही आइते जेवणार । न लगे सोसावे डोंगर । सुखाचा वेव्हार । तेणें चि वाढलें ॥1॥ ठेवा जोडला मिरासी । ठाव जाला पायांपासी । नव्हे आणिकांसी । रीघ तेथें यावया ॥ध्रु.॥ बळी दिला जीवभाव । नेणें आणिकांचे नांव । धरिला एक भाव । तो विश्वास फळला ॥2॥ तुका ह्मणे जालों बळी । आह्मी निकट जवळी । बोलिलों तें पाळीं । वचन स्वामी आमचें ॥3॥

āmhī āite jevaṇāra | na lage sosāve ḍoṃgara | sukhācā vevhāra | teṇeṃ ci vāḍhaleṃ ||1|| ṭhevā joḍalā mirāsī | ṭhāva jālā pāyāṃpāsī | navhe āṇikāṃsī | rīgha tetheṃ yāvayā ||dhru.|| baḷī dilā jīvabhāva | neṇeṃ āṇikāṃce nāṃva | dharilā eka bhāva | to viśvāsa phaḷalā ||2|| tukā hmaṇe jāloṃ baḷī | āhmī nikaṭa javaḷī | boliloṃ teṃ pāḷīṃ | vacana svāmī āmaceṃ ||3||

न लगावी दिठी । माझी तुझे मुखवटी ॥1॥ आधीं पाउलें पाउलें । ते मी पाहेन तें भलें ॥ध्रु.॥ देइऩन हे काया । वरि सांडणें सांडाया ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । बहु आवडसी जीवा ॥3॥

na lagāvī diṭhī | mājhī tujhe mukhavaṭī ||1|| ādhīṃ pāuleṃ pāuleṃ | te mī pāhena teṃ bhaleṃ ||dhru.|| deiऩna he kāyā | vari sāṃḍaṇeṃ sāṃḍāyā ||2|| tukā hmaṇe devā | bahu āvaḍasī jīvā ||3||

कोण आमचीं योगतपें । करूं बापें जाणावीं ॥1॥ गीत संतसंगें गाऊं । उभीं ठाऊं जागरणीं ॥ध्रु.॥ आमुचा तो नव्हे लाग । करूं त्याग जावया ॥2॥ तुका ह्मणे इंिद्रयांसी । ये चि रसीं रंगवूं ॥3॥

koṇa āmacīṃ yogatapeṃ | karūṃ bāpeṃ jāṇāvīṃ ||1|| gīta saṃtasaṃgeṃ gāūṃ | ubhīṃ ṭhāūṃ jāgaraṇīṃ ||dhru.|| āmucā to navhe lāga | karūṃ tyāga jāvayā ||2|| tukā hmaṇe iṃिdrayāṃsī | ye ci rasīṃ raṃgavūṃ ||3||

नाम तारक भवसिंधु । विठ्ठल तारक भवसिंधु ॥1॥ नामधारक तया अरि मित्रु । समता त्यागुनियां क्रोधु ॥ध्रु.॥ नामधारक तया । कदापि न घडे विषयाचा बाधु ॥2॥ ज्या नामें तरले शुकादिक । नारद संत मुनिजन साधु ॥3॥ जाणूनियां जे नसरें । ते नेणति जैसा गज अंधु ॥4॥ सहज तुकया । नाम चि जपतां स्वरुपीं वेधु ॥5॥

nāma tāraka bhavasiṃdhu | viṭhṭhala tāraka bhavasiṃdhu ||1|| nāmadhāraka tayā ari mitru | samatā tyāguniyāṃ krodhu ||dhru.|| nāmadhāraka tayā | kadāpi na ghaḍe viṣayācā bādhu ||2|| jyā nāmeṃ tarale śukādika | nārada saṃta munijana sādhu ||3|| jāṇūniyāṃ je nasareṃ | te neṇati jaisā gaja aṃdhu ||4|| sahaja tukayā | nāma ci japatāṃ svarupīṃ vedhu ||5||

पावलों हा देह कागतालिन्यायें । न घडे उपायें घडों आलें ॥1॥ आतां माझीं खंडीं देह देहांतरें । अभय दातारें देऊनियां॥ध्रु.॥ अंधऑयाचे पाठीं धनाची चरवी । अघटित तेंवि घडों आलें ॥2॥ तुका ह्मणे योग घडला बरवा । आतां कास देवा न सोडीं मी ॥3॥

pāvaloṃ hā deha kāgatālinyāyeṃ | na ghaḍe upāyeṃ ghaḍoṃ āleṃ ||1|| ātāṃ mājhīṃ khaṃḍīṃ deha dehāṃtareṃ | abhaya dātāreṃ deūniyāṃ||dhru.|| aṃdhaôyāce pāṭhīṃ dhanācī caravī | aghaṭita teṃvi ghaḍoṃ āleṃ ||2|| tukā hmaṇe yoga ghaḍalā baravā | ātāṃ kāsa devā na soḍīṃ mī ||3||

कळे परि न सुटे गांठी । जालें पोटीं कुपथ्य ॥1॥ अहंकाराचें आंदणें जीव । राहे कींव केली ते ॥ध्रु.॥ हेंकडाची एकी च वोढी । ते ही खोडी सांगती ॥2॥ तुका ह्मणे सांगों किती । कांहीं चित्तीं न राहे ॥3॥

kaḷe pari na suṭe gāṃṭhī | jāleṃ poṭīṃ kupathya ||1|| ahaṃkārāceṃ āṃdaṇeṃ jīva | rāhe kīṃva kelī te ||dhru.|| heṃkaḍācī ekī ca voḍhī | te hī khoḍī sāṃgatī ||2|| tukā hmaṇe sāṃgoṃ kitī | kāṃhīṃ cittīṃ na rāhe ||3||

सांडावी हे भीड अधमाचे चाळे । मद्यपीर बरळे भलत्या छंदें ॥1॥ ऐसे तंव तुह्मी नाहीं जी दिसत । कां हें अनुचित वदलेत ॥ध्रु.॥ फांटा जाला त्यासी नाहीं वोढा वारा । वेरसा चि खरा हाटो गुण ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं ज्याच्या बापा ताळा । तो देखे विटाळा संतां अंगीं ॥3॥

sāṃḍāvī he bhīḍa adhamāce cāḷe | madyapīra baraḷe bhalatyā chaṃdeṃ ||1|| aise taṃva tuhmī nāhīṃ jī disata | kāṃ heṃ anucita vadaleta ||dhru.|| phāṃṭā jālā tyāsī nāhīṃ voḍhā vārā | verasā ci kharā hāṭo guṇa ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ jyācyā bāpā tāḷā | to dekhe viṭāḷā saṃtāṃ aṃgīṃ ||3||

आवडे हें रूप गोजिरें सगुण । पाहातां लोचन सुखावलें ॥1॥ आतां दृष्टीपुढें ऐसा चि तूं राहीं । जों मी तुज पाहें पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ लाचावलें मन लागलीसे गोडी । तें जीवें न सोडीं ऐसें जालें ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी केली जे लडिवाळी । पुरवावी आळी मायबापें ॥3॥

āvaḍe heṃ rūpa gojireṃ saguṇa | pāhātāṃ locana sukhāvaleṃ ||1|| ātāṃ dṛṣṭīpuḍheṃ aisā ci tūṃ rāhīṃ | joṃ mī tuja pāheṃ pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| lācāvaleṃ mana lāgalīse goḍī | teṃ jīveṃ na soḍīṃ aiseṃ jāleṃ ||2|| tukā hmaṇe āhmī kelī je laḍivāḷī | puravāvī āḷī māyabāpeṃ ||3||

तिळ एक अर्ध राइऩ । सीतबुंद पावे काइऩ । तया सुखा नाहीं । अंतपार पाहतां ॥1॥ ह्मणउनी करा लाहो । नका मागें पुढें पाहों । अवघ्यामध्यें आहों । सावचित्त तों ॥ध्रु.॥ तीथॉ न येती तुळणी । आजिया सुखाची धणी । जे कासी गयेहुनी । जीं आगळीं असती ॥3॥ येथें धरी लाज । वर्ण अभिमान काज । नाडला सहज । तुका ह्मणे तो येथें ॥3॥ 4028. विठोबाचें नाम ज्याचे मुखीं नित्य । त्या देखिल्या पतित उद्धरिलि ॥1॥ विठ्ठलविठ्ठल भावें ह्मणे वाचे । तरी तो काळाचे दांत ठेंसी ॥ध्रु.॥ बहुत तारिले सांगों किती आतां । ऐसा कोणी दाता दुजा नाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे म्यां ही ऐकोनियां कीर्ती । धरिला एकांतीं हृदयामाजी ॥3॥

tiḷa eka ardha rāiऩ | sītabuṃda pāve kāiऩ | tayā sukhā nāhīṃ | aṃtapāra pāhatāṃ ||1|| hmaṇaunī karā lāho | nakā māgeṃ puḍheṃ pāhoṃ | avaghyāmadhyeṃ āhoṃ | sāvacitta toṃ ||dhru.|| tīthô na yetī tuḷaṇī | ājiyā sukhācī dhaṇī | je kāsī gayehunī | jīṃ āgaḷīṃ asatī ||3|| yetheṃ dharī lāja | varṇa abhimāna kāja | nāḍalā sahaja | tukā hmaṇe to yetheṃ ||3|| 4028. viṭhobāceṃ nāma jyāce mukhīṃ nitya | tyā dekhilyā patita uddharili ||1|| viṭhṭhalaviṭhṭhala bhāveṃ hmaṇe vāce | tarī to kāḷāce dāṃta ṭheṃsī ||dhru.|| bahuta tārile sāṃgoṃ kitī ātāṃ | aisā koṇī dātā dujā nāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe myāṃ hī aikoniyāṃ kīrtī | dharilā ekāṃtīṃ hṛdayāmājī ||3||

आड पडे काडी । तरि ते बहुत पाणी खोडी ॥1॥ दुर्जनाचे संगती । बहुतांचे घात होती ॥ध्रु.॥ एक पडे मासी । तरी ते बहु अन्न नासी ॥2॥ तुका ह्मणे रांड । ऐसी कां ते व्याली भांड॥3॥

āḍa paḍe kāḍī | tari te bahuta pāṇī khoḍī ||1|| durjanāce saṃgatī | bahutāṃce ghāta hotī ||dhru.|| eka paḍe māsī | tarī te bahu anna nāsī ||2|| tukā hmaṇe rāṃḍa | aisī kāṃ te vyālī bhāṃḍa||3||

पंढरीचें बा भूत मोटें । आल्या गेल्या झडपी वाटे॥1॥ तेथें जाऊं नका कोणी । गेले नाहीं आले परतोनि ॥2॥ तुका पंढरीसी गेला । पुन्हा जन्मा नाहीं आला ॥3॥

paṃḍharīceṃ bā bhūta moṭeṃ | ālyā gelyā jhaḍapī vāṭe||1|| tetheṃ jāūṃ nakā koṇī | gele nāhīṃ āle paratoni ||2|| tukā paṃḍharīsī gelā | punhā janmā nāhīṃ ālā ||3||

बरवे दुकानीं बैसावें । श्रवण मनन असावें ॥1॥ सारासाराचीं पोतीं । ग्राहिक पाहोनि करा रितीं ॥ध्रु.॥ उगे चि फुगों नका गाल । पूर्ण सांठवावा माल ॥2॥ सत्य तराजू पैं धरा । नका कुडत्रिम विकरा ॥3॥ तुका जाला वाणी । चुकवुनि चौऱ्यासीच्या खाणी ॥4॥

barave dukānīṃ baisāveṃ | śravaṇa manana asāveṃ ||1|| sārāsārācīṃ potīṃ | grāhika pāhoni karā ritīṃ ||dhru.|| uge ci phugoṃ nakā gāla | pūrṇa sāṃṭhavāvā māla ||2|| satya tarājū paiṃ dharā | nakā kuḍatrima vikarā ||3|| tukā jālā vāṇī | cukavuni cauऱyāsīcyā khāṇī ||4||

काय करूं आतां या मना । न संडी विषयांची वासना । प्राथिऩतां ही राहेना । आदरें पतना नेऊं पाहे ॥1॥ आतां धांवधावें गा श्रीहरी । गेलों वांयां नाहीं तरी । न दिसे कोणी आवरी। आणीक दुजा तयासी ॥ध्रु.॥ न राहे एके ठायीं एकी घडी। चित्त तडतडा तोडी । घालूं पाहे बा हे उडी या भवडोहीं ॥2॥ आशा तृष्णा कल्पना पापिणी । घात मांडला माझा यांणीं । तुका ह्मणे चक्रपाणी । काय अजोनि पाहातोसी॥3॥

kāya karūṃ ātāṃ yā manā | na saṃḍī viṣayāṃcī vāsanā | prāthiऩtāṃ hī rāhenā | ādareṃ patanā neūṃ pāhe ||1|| ātāṃ dhāṃvadhāveṃ gā śrīharī | geloṃ vāṃyāṃ nāhīṃ tarī | na dise koṇī āvarī| āṇīka dujā tayāsī ||dhru.|| na rāhe eke ṭhāyīṃ ekī ghaḍī| citta taḍataḍā toḍī | ghālūṃ pāhe bā he uḍī yā bhavaḍohīṃ ||2|| āśā tṛṣṇā kalpanā pāpiṇī | ghāta māṃḍalā mājhā yāṃṇīṃ | tukā hmaṇe cakrapāṇī | kāya ajoni pāhātosī||3||

पाषाण परिस भूमि जांबूनद । वंशाचा संबंध धातयाचा॥1॥ सोनियाची पुरी समुद्राचा वेढा । समुदाय गाढा राक्षसांचा ॥ध्रु.॥ ऐसी सहस्र त्या सुंदरा कामिनी । माजी मुखरणी मंदोदरी ॥2॥ पुत्रपौत्राचा लेखा कोण करी । मुख्य पुत्र हरी इंद्रा आणी ॥3॥ चौदा चौकडिया आयुष्यगणना । बंधुवर्ग जाणा कुंभकर्ण॥4॥ तुका ह्मणे ज्याचे देव बांदवडी । सांगातें कवडी गेली नाहीं ॥5॥

pāṣāṇa parisa bhūmi jāṃbūnada | vaṃśācā saṃbaṃdha dhātayācā||1|| soniyācī purī samudrācā veḍhā | samudāya gāḍhā rākṣasāṃcā ||dhru.|| aisī sahasra tyā suṃdarā kāminī | mājī mukharaṇī maṃdodarī ||2|| putrapautrācā lekhā koṇa karī | mukhya putra harī iṃdrā āṇī ||3|| caudā caukaḍiyā āyuṣyagaṇanā | baṃdhuvarga jāṇā kuṃbhakarṇa||4|| tukā hmaṇe jyāce deva bāṃdavaḍī | sāṃgāteṃ kavaḍī gelī nāhīṃ ||5||

आपुलेंसें करुनी घ्यावें । आश्वासावें नाभींसें ॥1॥ ह्णउनि धरिले पाय । आवो माय विठ्ठले ॥ध्रु.॥ कळलासे सीन चिंता । शम आतां करावा ॥2॥ तुका ह्मणे जीवीं वसें । मज नसें वेगळे ॥3॥

āpuleṃseṃ karunī ghyāveṃ | āśvāsāveṃ nābhīṃseṃ ||1|| hṇauni dharile pāya | āvo māya viṭhṭhale ||dhru.|| kaḷalāse sīna ciṃtā | śama ātāṃ karāvā ||2|| tukā hmaṇe jīvīṃ vaseṃ | maja naseṃ vegaḷe ||3||

तुजविणं कांहीं । िस्थर राहे ऐसें नाहीं ॥1॥ कळों आलें बहुता रीती । पांडुरंगा माझ्या चित्तीं ॥ध्रु.॥ मोकलिली आस। सर्वभावें जालों दास ॥2॥ तुका ह्मणे तूं चि खरा । येर वाउगा पसारा ॥3॥

tujaviṇaṃ kāṃhīṃ | िsthara rāhe aiseṃ nāhīṃ ||1|| kaḷoṃ āleṃ bahutā rītī | pāṃḍuraṃgā mājhyā cittīṃ ||dhru.|| mokalilī āsa| sarvabhāveṃ jāloṃ dāsa ||2|| tukā hmaṇe tūṃ ci kharā | yera vāugā pasārā ||3||

खोंकरी आधन होय पाकसििद्ध । हें तों घडों कधीं शके चि ना ॥1॥ खापराचे अंगीं घासितां परिस । न पालटे कीस काढिलिया ॥2॥ पालथे घागरी रिचवितां जळ । तुका ह्मणे खळ तैसे कथे ॥3॥

khoṃkarī ādhana hoya pākasiिddha | heṃ toṃ ghaḍoṃ kadhīṃ śake ci nā ||1|| khāparāce aṃgīṃ ghāsitāṃ parisa | na pālaṭe kīsa kāḍhiliyā ||2|| pālathe ghāgarī ricavitāṃ jaḷa | tukā hmaṇe khaḷa taise kathe ||3||

नागलें देखोनि चांगलें बोले । आपुलें वेचूनि त्याजपुढें खुले ॥1॥ अधमाचे ओंगळ गुण । उचित नेणें तो धर्म कोण॥ध्रु.॥ आर्तभूता न घली पाण्याचा चुळ । न मागे त्यासी घाली साखर गुळ ॥2॥ एकासी आड पडोनि होंकरी । एकासी देखोनि लपवी भाकरी ॥3॥ एकासी धड न बोले वाचा । एकासी ह्मणे मी तुझे बांदीचा ॥4॥ तुका ह्मणे ते गाढवपशु । लाभेंविण केला आयुष्यनाशु॥5॥

nāgaleṃ dekhoni cāṃgaleṃ bole | āpuleṃ vecūni tyājapuḍheṃ khule ||1|| adhamāce oṃgaḷa guṇa | ucita neṇeṃ to dharma koṇa||dhru.|| ārtabhūtā na ghalī pāṇyācā cuḷa | na māge tyāsī ghālī sākhara guḷa ||2|| ekāsī āḍa paḍoni hoṃkarī | ekāsī dekhoni lapavī bhākarī ||3|| ekāsī dhaḍa na bole vācā | ekāsī hmaṇe mī tujhe bāṃdīcā ||4|| tukā hmaṇe te gāḍhavapaśu | lābheṃviṇa kelā āyuṣyanāśu||5||

दोष करूनि आह्मी पतित सिद्ध जालों । पावन मागों आलों ब्रीद तुझें ॥1॥ आतां पतिता तारावें कीं ब्रीद हें सोडावें । यांत जें पुरवे तें चि सांगा ॥ध्रु.॥ उद्धार तुमच्यानें नव्हे हो श्रीहरि। सोडा झडकरी ब्रीद आतां ॥2॥ तें ब्रीद घेउनी हिंडों दारोदारीं । सांगूं तुझी कीर्ती रे पांडुरंगा ॥3॥ देवें हारविलें ब्रीद हें सोडिलें । पतितें जिंकिलें आह्मीं देवा ॥4॥ तुका ह्मणे आह्मीं उठलों दैन्यवरि। विचारा श्रीहरी तुह्मी आतां ॥5॥

doṣa karūni āhmī patita siddha jāloṃ | pāvana māgoṃ āloṃ brīda tujheṃ ||1|| ātāṃ patitā tārāveṃ kīṃ brīda heṃ soḍāveṃ | yāṃta jeṃ purave teṃ ci sāṃgā ||dhru.|| uddhāra tumacyāneṃ navhe ho śrīhari| soḍā jhaḍakarī brīda ātāṃ ||2|| teṃ brīda gheunī hiṃḍoṃ dārodārīṃ | sāṃgūṃ tujhī kīrtī re pāṃḍuraṃgā ||3|| deveṃ hāravileṃ brīda heṃ soḍileṃ | patiteṃ jiṃkileṃ āhmīṃ devā ||4|| tukā hmaṇe āhmīṃ uṭhaloṃ dainyavari| vicārā śrīharī tuhmī ātāṃ ||5||

राम कृष्ण ऐसीं उच्चारितां नामें । नाचेन मी प्रेमें संतांपुढें ॥1॥ काय घडेल तें घडो ये सेवटीं । लाभ हाणी तुटी देव जाणे ॥ध्रु.॥ चिंता मोह आशा ठेवुनि निराळीं । देइऩन हा बळी जीव पायीं ॥2॥ तुका ह्मणे कांहीं उरों नेदीं उरी । सांडीन हे थोरी ओवाळोनी ॥3॥

rāma kṛṣṇa aisīṃ uccāritāṃ nāmeṃ | nācena mī premeṃ saṃtāṃpuḍheṃ ||1|| kāya ghaḍela teṃ ghaḍo ye sevaṭīṃ | lābha hāṇī tuṭī deva jāṇe ||dhru.|| ciṃtā moha āśā ṭhevuni nirāḷīṃ | deiऩna hā baḷī jīva pāyīṃ ||2|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ uroṃ nedīṃ urī | sāṃḍīna he thorī ovāḷonī ||3||

आइत्या भाग्या धणी व्हावे । केनें घ्यावें न सरे तें॥1॥ केणें आहे पंढरपुरीं । उधाराचें लाभीक ॥ध्रु.॥ बाखराची करुनी रीती । भरा पोतीं लवलाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे संतांपाडें । करूं पुढें वाखती ॥3॥

āityā bhāgyā dhaṇī vhāve | keneṃ ghyāveṃ na sare teṃ||1|| keṇeṃ āhe paṃḍharapurīṃ | udhārāceṃ lābhīka ||dhru.|| bākharācī karunī rītī | bharā potīṃ lavalāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe saṃtāṃpāḍeṃ | karūṃ puḍheṃ vākhatī ||3||

जन्मोजन्मीं दास । व्हावें हे चि माझी आस ॥1॥ पंढरीचा वारकरी । वारी चुकों नेदीं हरी ॥ध्रु.॥ संतसमागम । अंगीं थिरावलें प्रेम ॥2॥ स्नान चंद्रभागे । तुका ह्मणे हें चि मागें ॥3॥

janmojanmīṃ dāsa | vhāveṃ he ci mājhī āsa ||1|| paṃḍharīcā vārakarī | vārī cukoṃ nedīṃ harī ||dhru.|| saṃtasamāgama | aṃgīṃ thirāvaleṃ prema ||2|| snāna caṃdrabhāge | tukā hmaṇe heṃ ci māgeṃ ||3||

कां गा कोणी न ह्मणे पंढरीची आइऩ । बोलावितें पाहीं चाल नेटें ॥1॥ तेव्हां माझ्या मना होइल समाधान । जाइल सर्व शीण जन्मांतरिंचा ॥2॥ तुका ह्मणे माझी होशील माउली । वोरसोनि घाली प्रेमपान्हा ॥3॥

kāṃ gā koṇī na hmaṇe paṃḍharīcī āiऩ | bolāviteṃ pāhīṃ cāla neṭeṃ ||1|| tevhāṃ mājhyā manā hoila samādhāna | jāila sarva śīṇa janmāṃtariṃcā ||2|| tukā hmaṇe mājhī hośīla māulī | vorasoni ghālī premapānhā ||3||

वेद अनंत बोलिला । अर्थ इतका चि शोधिला॥1॥ विठोबासी शरण जावें । निजनिष्ट नाम गावें ॥ध्रु.॥ सकळशास्त्रांचा विचार । अंतीं इतका चि निर्धार ॥2॥ अठरापुराणीं सिद्धांत । तुका ह्मणे हा चि हेत ॥3॥

veda anaṃta bolilā | artha itakā ci śodhilā||1|| viṭhobāsī śaraṇa jāveṃ | nijaniṣṭa nāma gāveṃ ||dhru.|| sakaḷaśāstrāṃcā vicāra | aṃtīṃ itakā ci nirdhāra ||2|| aṭharāpurāṇīṃ siddhāṃta | tukā hmaṇe hā ci heta ||3||

मायेचा मारिला अंगीं नाहीं घाव । दुःखें तरी लव धडधडी ॥1॥ न लभे हा काळ न सुटे हातींचा । न बोलवे वाचा खोडावली ॥ध्रु.॥ न पवे धांवणें न पवे चि लाग । न चलती माग धरावया ॥2॥ भेणें तरि अंगा लावियेल्या राखा । परी त्यासी वाखा करीतसे ॥3॥ तुका ह्मणे नेदी हाका मारूं देवा । लोकापाठी हेवा लागलासे ॥4॥

māyecā mārilā aṃgīṃ nāhīṃ ghāva | duḥkheṃ tarī lava dhaḍadhaḍī ||1|| na labhe hā kāḷa na suṭe hātīṃcā | na bolave vācā khoḍāvalī ||dhru.|| na pave dhāṃvaṇeṃ na pave ci lāga | na calatī māga dharāvayā ||2|| bheṇeṃ tari aṃgā lāviyelyā rākhā | parī tyāsī vākhā karītase ||3|| tukā hmaṇe nedī hākā mārūṃ devā | lokāpāṭhī hevā lāgalāse ||4||

धिग तो दुर्जन नाहीं भूतदया । व्यर्थ तया माया प्रसवली ॥1॥ कठिण हृदय तया चांडाळाचें । नेणे पराचें दुःख कांहीं ॥ध्रु.॥ आपुला का प्राण तैसे सकळ लोक । न करी विवेक पशु जैसा ॥2॥ तुका ह्मणे सुखें कापीतसे गळे । आपुलिया वेळे रडतसे ॥3॥

dhiga to durjana nāhīṃ bhūtadayā | vyartha tayā māyā prasavalī ||1|| kaṭhiṇa hṛdaya tayā cāṃḍāḷāceṃ | neṇe parāceṃ duḥkha kāṃhīṃ ||dhru.|| āpulā kā prāṇa taise sakaḷa loka | na karī viveka paśu jaisā ||2|| tukā hmaṇe sukheṃ kāpītase gaḷe | āpuliyā veḷe raḍatase ||3||

गरुडावरि बैसोनि येतो जगजेठी । त्याचे चरणीं मिठी घालूं चला ॥1॥ सांवळें रूपडें देखिलें लोचनीं । शंख चक्र दोन्ही शोभताहे ॥ध्रु.॥ पीतांबर झळके हे चि त्याची खूण । वाकी रुणझुण करिताती ॥2॥ गरुडाचा चपेटा असे नेटें । कस्तुरीमळवट शोभताहे ॥3॥ पदक एकावळी शोभताहे कंठीं । तुका ह्मणे मिठी घालूं चला ॥4॥

garuḍāvari baisoni yeto jagajeṭhī | tyāce caraṇīṃ miṭhī ghālūṃ calā ||1|| sāṃvaḷeṃ rūpaḍeṃ dekhileṃ locanīṃ | śaṃkha cakra donhī śobhatāhe ||dhru.|| pītāṃbara jhaḷake he ci tyācī khūṇa | vākī ruṇajhuṇa karitātī ||2|| garuḍācā capeṭā ase neṭeṃ | kasturīmaḷavaṭa śobhatāhe ||3|| padaka ekāvaḷī śobhatāhe kaṃṭhīṃ | tukā hmaṇe miṭhī ghālūṃ calā ||4||

नाहीं पाक होत उफराटे चाली । बोलिली ते केली व्हावी नीत ॥1॥ नाहीं मानूं येत वांजटाचे बोल । कोरडे च फोल चवी नाहीं ॥ध्रु.॥ तरुवरा आधीं कोठें आहे फळ । चावटा बरळ ह्मणा त्यासी ॥2॥ तुका ह्मणे किती ठकलीं बापुडीं । गव्हा आहे गोडी मांडे पुऱ्या ॥3॥

nāhīṃ pāka hota upharāṭe cālī | bolilī te kelī vhāvī nīta ||1|| nāhīṃ mānūṃ yeta vāṃjaṭāce bola | koraḍe ca phola cavī nāhīṃ ||dhru.|| taruvarā ādhīṃ koṭheṃ āhe phaḷa | cāvaṭā baraḷa hmaṇā tyāsī ||2|| tukā hmaṇe kitī ṭhakalīṃ bāpuḍīṃ | gavhā āhe goḍī māṃḍe puऱyā ||3||

जाली हरिकथा रंग वोरसला । उचितासी आला पांडुरंग ॥1॥ वांटितो हें प्रेम उचिताचा दाता । घेइप रे तूं आतां धणीवरि ॥ध्रु.॥ प्रेम देऊनियां अवघीं सुखीं केलीं । जें होतीं रंगलीं विटलीं तीं ॥2॥ तुकें हें दुर्बळ देखियलें संतीं । ह्मणउनि पुढती आणियेलें ॥3॥

jālī harikathā raṃga vorasalā | ucitāsī ālā pāṃḍuraṃga ||1|| vāṃṭito heṃ prema ucitācā dātā | gheipa re tūṃ ātāṃ dhaṇīvari ||dhru.|| prema deūniyāṃ avaghīṃ sukhīṃ kelīṃ | jeṃ hotīṃ raṃgalīṃ viṭalīṃ tīṃ ||2|| tukeṃ heṃ durbaḷa dekhiyaleṃ saṃtīṃ | hmaṇauni puḍhatī āṇiyeleṃ ||3||

संकिल्पला तुज सकळ ही भाव । कोण एक ठाव उरला तेथें ॥1॥ इंिद्रयव्यापार जेंजें कांहीं कर्म । करितों ते धर्म सकळ तुझे ॥ध्रु.॥ माझें हित फार लागला विचार । तुज सर्व भार चालवणें ॥2॥ जो कांहीं लौकिक करिसी तो तुझा । अपमान पूजा कांहींतरि ॥3॥ तुका ह्मणे मी तों राहिलों नििंश्चत । तुज कळे हित तैसें करीं ॥4॥

saṃkilpalā tuja sakaḷa hī bhāva | koṇa eka ṭhāva uralā tetheṃ ||1|| iṃिdrayavyāpāra jeṃjeṃ kāṃhīṃ karma | karitoṃ te dharma sakaḷa tujhe ||dhru.|| mājheṃ hita phāra lāgalā vicāra | tuja sarva bhāra cālavaṇeṃ ||2|| jo kāṃhīṃ laukika karisī to tujhā | apamāna pūjā kāṃhīṃtari ||3|| tukā hmaṇe mī toṃ rāhiloṃ niिṃścata | tuja kaḷe hita taiseṃ karīṃ ||4||

भय नाहीं भेव । अनुतापीं नव्हतां जीव ॥1॥ जेथें देवाची तळमळ । तेथें काशाचा विटाळ ॥ध्रु.॥ उच्चारितां दोष । नाहीं उरों देत लेश ॥2॥ तुका ह्मणे चित्त । होय आवडी मििश्रत॥3॥

bhaya nāhīṃ bheva | anutāpīṃ navhatāṃ jīva ||1|| jetheṃ devācī taḷamaḷa | tetheṃ kāśācā viṭāḷa ||dhru.|| uccāritāṃ doṣa | nāhīṃ uroṃ deta leśa ||2|| tukā hmaṇe citta | hoya āvaḍī miिśrata||3||

ध्यानीं ध्यातां पंढरिराया । मनासहित पालटे काया॥1॥ तेथें बोला कैची उरी । माझें मीपण जाला हरि ॥ध्रु.॥ चित्तचैतन्यीं पडतां मिठी । दिसे हरिरूप अवघी सृिष्ट ॥2॥ तुका ह्मणे सांगों काय । एकाएकीं हरिवृित्तमय ॥3॥

dhyānīṃ dhyātāṃ paṃḍharirāyā | manāsahita pālaṭe kāyā||1|| tetheṃ bolā kaicī urī | mājheṃ mīpaṇa jālā hari ||dhru.|| cittacaitanyīṃ paḍatāṃ miṭhī | dise harirūpa avaghī sṛिṣṭa ||2|| tukā hmaṇe sāṃgoṃ kāya | ekāekīṃ harivṛिttamaya ||3||

कोणा ही केंडावें हा आह्मां अधर्म । जोजो पावे श्रम तोतो देव ॥1॥ ह्मणउनि चित्ता सिकविलें वोजें । आतां हें चि दुजें न बोलावें ॥ध्रु.॥ हालविलें जरि परउपकारें । जिव्हे पाप खरें उपाधीचें॥2॥ तुका ह्मणे जीव प्रारब्धा आधीन । कोण वाहे सीण करुणा शोभे ॥3॥

koṇā hī keṃḍāveṃ hā āhmāṃ adharma | jojo pāve śrama toto deva ||1|| hmaṇauni cittā sikavileṃ vojeṃ | ātāṃ heṃ ci dujeṃ na bolāveṃ ||dhru.|| hālavileṃ jari paraupakāreṃ | jivhe pāpa khareṃ upādhīceṃ||2|| tukā hmaṇe jīva prārabdhā ādhīna | koṇa vāhe sīṇa karuṇā śobhe ||3||

देव तिळीं आला । गोडगोड जीव धाला ॥1॥ साधला हा पर्वकाळ । गेला अंतरींचा मळ ॥ध्रु.॥ पापपुण्य गेलें । एका स्नानें चि खुंटलें ॥2॥ तुका ह्मणे वाणी । शुद्ध जनादऩनीं जनीं ॥3॥

deva tiḷīṃ ālā | goḍagoḍa jīva dhālā ||1|| sādhalā hā parvakāḷa | gelā aṃtarīṃcā maḷa ||dhru.|| pāpapuṇya geleṃ | ekā snāneṃ ci khuṃṭaleṃ ||2|| tukā hmaṇe vāṇī | śuddha janādaऩnīṃ janīṃ ||3||

काय उणें मज पांडुरंगा पायीं । रििद्धसििद्ध ठायीं वोळगती ॥1॥ कोण पाहे सुखा नासिवंताकडे । तृष्णेचें बापुडें नहों आह्मी ॥ध्रु.॥ स्वर्गसुखें आह्मीं केलीं पावटणी । पापपुण्यें दोन्ही उलंडिलीं ॥2॥ तुका ह्मणे घरीं आणिलें वैकुंठ । वसविली पेठ वैष्णवांची ॥3॥

kāya uṇeṃ maja pāṃḍuraṃgā pāyīṃ | riिddhasiिddha ṭhāyīṃ voḷagatī ||1|| koṇa pāhe sukhā nāsivaṃtākaḍe | tṛṣṇeceṃ bāpuḍeṃ nahoṃ āhmī ||dhru.|| svargasukheṃ āhmīṃ kelīṃ pāvaṭaṇī | pāpapuṇyeṃ donhī ulaṃḍilīṃ ||2|| tukā hmaṇe gharīṃ āṇileṃ vaikuṃṭha | vasavilī peṭha vaiṣṇavāṃcī ||3||

अर्भकाचे साटीं । पंतें हातीं धरिली पाटी ॥1॥ तैसे संत जगीं । क्रिया करुनी दाविती अंगीं ॥ध्रु.॥ बालकाचे चाली । माता जाणुनि पाउल घाली ॥2॥ तुका ह्मणे नाव । जनासाटीं उदकीं ठाव ॥3॥

arbhakāce sāṭīṃ | paṃteṃ hātīṃ dharilī pāṭī ||1|| taise saṃta jagīṃ | kriyā karunī dāvitī aṃgīṃ ||dhru.|| bālakāce cālī | mātā jāṇuni pāula ghālī ||2|| tukā hmaṇe nāva | janāsāṭīṃ udakīṃ ṭhāva ||3||

जन्मोजन्मींची संगत । भेटी जाली अकस्मात ॥1॥ आतां सोडितां सुटेना । तंतु प्रीतीचा तुटेना ॥ध्रु.॥ माझें चित्त तुझ्या पायां । मिठी पडिली पंढरिराया ॥2॥ तुका ह्मणे अंतीं । तुझी माझी एक गति ॥3॥

janmojanmīṃcī saṃgata | bheṭī jālī akasmāta ||1|| ātāṃ soḍitāṃ suṭenā | taṃtu prītīcā tuṭenā ||dhru.|| mājheṃ citta tujhyā pāyāṃ | miṭhī paḍilī paṃḍharirāyā ||2|| tukā hmaṇe aṃtīṃ | tujhī mājhī eka gati ||3||

सांग पांडुरंगा मज हा उपाव । जेणें तुझे पाव आतुडति ॥1॥ न कळे हा निर्धार ब्रह्मादिकां पार । कायसा विचार माझा तेथें ॥2॥ तुका ह्मणे आतां धरुनियां धीर । राहूं कोठवर मायबापा ॥3॥

sāṃga pāṃḍuraṃgā maja hā upāva | jeṇeṃ tujhe pāva ātuḍati ||1|| na kaḷe hā nirdhāra brahmādikāṃ pāra | kāyasā vicāra mājhā tetheṃ ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ dharuniyāṃ dhīra | rāhūṃ koṭhavara māyabāpā ||3||

सारासार विचार करा उठाउठी । नाम धरा कंठीं विठोबाचें ॥1॥ तयाच्या चिंतनें निरसलें संकट । तरलों दुर्घट भवसिंधु ॥ध्रु.॥ जन्मोनियां कुळीं वाचे स्मरे राम । धरी हा चि नेम अहिनिऩशीं ॥2॥ तुका ह्मणे कोटी कुळें तीं पुनीत । भावें गातां गीत विठोबाचे ॥3॥

sārāsāra vicāra karā uṭhāuṭhī | nāma dharā kaṃṭhīṃ viṭhobāceṃ ||1|| tayācyā ciṃtaneṃ nirasaleṃ saṃkaṭa | taraloṃ durghaṭa bhavasiṃdhu ||dhru.|| janmoniyāṃ kuḷīṃ vāce smare rāma | dharī hā ci nema ahiniऩśīṃ ||2|| tukā hmaṇe koṭī kuḷeṃ tīṃ punīta | bhāveṃ gātāṃ gīta viṭhobāce ||3||

मोल घेऊनियां कथा जरी करीं । तरी भंगो हरी देह माझा ॥1॥ माझी कथा करा ऐसें ह्मणें कोणा । तरी झडो जाणा जिव्हा माझी ॥ध्रु.॥ साहए तूं जालासी काय उणें तुपें । आणीक भूतांपें काय मागों ॥2॥ तुका ह्मणे सर्व सििद्ध तुझे पायीं । तूं माझा गोसावी पांडुरंगा ॥3॥

mola gheūniyāṃ kathā jarī karīṃ | tarī bhaṃgo harī deha mājhā ||1|| mājhī kathā karā aiseṃ hmaṇeṃ koṇā | tarī jhaḍo jāṇā jivhā mājhī ||dhru.|| sāhae tūṃ jālāsī kāya uṇeṃ tupeṃ | āṇīka bhūtāṃpeṃ kāya māgoṃ ||2|| tukā hmaṇe sarva siिddha tujhe pāyīṃ | tūṃ mājhā gosāvī pāṃḍuraṃgā ||3||

पांडुरंगा कृपाळुवा दयावंता । धरिसील सत्ता सकळ ही ॥1॥ कां जी आह्मांवरी आणिकांची सत्ता । तुह्मासी असतां जविळक ॥2॥ तुका ह्मणे पायीं केलें निवेदन । उचित हें दान करीं आतां ॥3॥

pāṃḍuraṃgā kṛpāḷuvā dayāvaṃtā | dharisīla sattā sakaḷa hī ||1|| kāṃ jī āhmāṃvarī āṇikāṃcī sattā | tuhmāsī asatāṃ javiḷaka ||2|| tukā hmaṇe pāyīṃ keleṃ nivedana | ucita heṃ dāna karīṃ ātāṃ ||3||

रात्री दिवस आह्मां युद्धाचा प्रसंग । अंतर्बाहए जग आणि मन ॥1॥ जीवा ही आगोज पडती आघात । येऊनियां नित्य नित्य करी ॥2॥ तुका ह्मणे तुझ्या नामाचिया बळें । अवघीयांचें काळें केलें तोंड ॥3॥

rātrī divasa āhmāṃ yuddhācā prasaṃga | aṃtarbāhae jaga āṇi mana ||1|| jīvā hī āgoja paḍatī āghāta | yeūniyāṃ nitya nitya karī ||2|| tukā hmaṇe tujhyā nāmāciyā baḷeṃ | avaghīyāṃceṃ kāḷeṃ keleṃ toṃḍa ||3||

होइन खडे गोटे । चरणरज साने मोठे । पंढरीचे वाटे । संतचरणीं लागेन ॥1॥ आणीक काय दुजें । म्या मागणें तुजपासीं । अविट तें सुख । भय नास नाहीं ज्यासी ॥ध्रु.॥ होइन मोचे वाहणा । पायीं सकळां संतजनां । मांजर सुकर सुणा । जवळी शेष घ्यावया ॥2॥ सांडोवा पायरी । वाहळ बावी गंगातिरी । होइन तयावरी । संतसज्जन चालती ॥3॥ लागें संतां पांयीं । ऐसा ठेवीं भलता ठायीं । तुका ह्मणे देइप । धाक नाहीं जन्माचा ॥4॥

hoina khaḍe goṭe | caraṇaraja sāne moṭhe | paṃḍharīce vāṭe | saṃtacaraṇīṃ lāgena ||1|| āṇīka kāya dujeṃ | myā māgaṇeṃ tujapāsīṃ | aviṭa teṃ sukha | bhaya nāsa nāhīṃ jyāsī ||dhru.|| hoina moce vāhaṇā | pāyīṃ sakaḷāṃ saṃtajanāṃ | māṃjara sukara suṇā | javaḷī śeṣa ghyāvayā ||2|| sāṃḍovā pāyarī | vāhaḷa bāvī gaṃgātirī | hoina tayāvarī | saṃtasajjana cālatī ||3|| lāgeṃ saṃtāṃ pāṃyīṃ | aisā ṭhevīṃ bhalatā ṭhāyīṃ | tukā hmaṇe deipa | dhāka nāhīṃ janmācā ||4||

आवडे पंढरी भीमा पांडुरंग । चंद्रभागा लिंग पांडुरंग॥1॥ कामधेनु कल्पतरु चिंतामणी । आवडीची धणी पुरवीती॥2॥ तुका ह्मणे जीवा थोर जालें सुख । नाठवे हे भूक तान कांहीं ॥3॥

āvaḍe paṃḍharī bhīmā pāṃḍuraṃga | caṃdrabhāgā liṃga pāṃḍuraṃga||1|| kāmadhenu kalpataru ciṃtāmaṇī | āvaḍīcī dhaṇī puravītī||2|| tukā hmaṇe jīvā thora jāleṃ sukha | nāṭhave he bhūka tāna kāṃhīṃ ||3||

लाडें भाकितों करुणा । तूं रे उदाराचा राणा ॥1॥ करिसी आमुचा सांभाळ । तूं रे माउली स्नेहाळ ॥ध्रु.॥ नाहीं चिंता रे आह्मांसी । तूं चि भार चालविसी ॥2॥ आह्मी जालों उदासीन । तूं चि करिसी जतन ॥3॥ आह्मां नाहीं जीवनास । तूं चि पुरविसी घास ॥4॥ तुका ह्मणे भलते सवें । जातां मागें मागें धांवे ॥5॥

lāḍeṃ bhākitoṃ karuṇā | tūṃ re udārācā rāṇā ||1|| karisī āmucā sāṃbhāḷa | tūṃ re māulī snehāḷa ||dhru.|| nāhīṃ ciṃtā re āhmāṃsī | tūṃ ci bhāra cālavisī ||2|| āhmī jāloṃ udāsīna | tūṃ ci karisī jatana ||3|| āhmāṃ nāhīṃ jīvanāsa | tūṃ ci puravisī ghāsa ||4|| tukā hmaṇe bhalate saveṃ | jātāṃ māgeṃ māgeṃ dhāṃve ||5||

आह्मां हें सकळ । तुझ्या पायांचें चि बळ ॥1॥ करूं अमृताचें पान । दुजें नेणों कांहीं आन ॥ध्रु.॥ जयाचा जो भोग। सुख दुःख पीडा रोग ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । तुझे पायीं माझा ठेवा ॥3॥

āhmāṃ heṃ sakaḷa | tujhyā pāyāṃceṃ ci baḷa ||1|| karūṃ amṛtāceṃ pāna | dujeṃ neṇoṃ kāṃhīṃ āna ||dhru.|| jayācā jo bhoga| sukha duḥkha pīḍā roga ||2|| tukā hmaṇe devā | tujhe pāyīṃ mājhā ṭhevā ||3||

प्रपंच परमार्थ संपादोनि दोन्ही । एक ही निदानीं न घडे त्यासी ॥1॥ दोहीं पेंवावरी ठेवूं जातां हात । शेवटीं अपघात शरीराचा ॥2॥ तुका ह्मणे तया दोहींकडे धका । शेवटीं तो नरकामाजी पडे ॥3॥

prapaṃca paramārtha saṃpādoni donhī | eka hī nidānīṃ na ghaḍe tyāsī ||1|| dohīṃ peṃvāvarī ṭhevūṃ jātāṃ hāta | śevaṭīṃ apaghāta śarīrācā ||2|| tukā hmaṇe tayā dohīṃkaḍe dhakā | śevaṭīṃ to narakāmājī paḍe ||3||

संसारा आलिया एक सुख आहे । आठवावे पाय विठोबाचे ॥1॥ येणें होय सर्व संसार सुखाचा । न लगे दुःखाचा लेश कांहीं ॥ध्रु.॥ घेइऩल तयासी सोपें आहे सुख । बोलियेलें मुखें नारायण ॥2॥ सांगितली सोय करुणासागरें । तुह्मां कांहो बरें न वाटतें ॥3॥ तुका ह्मणे तेणें उपकार केला । भोऑया भाविकाला तरावया ॥4॥

saṃsārā āliyā eka sukha āhe | āṭhavāve pāya viṭhobāce ||1|| yeṇeṃ hoya sarva saṃsāra sukhācā | na lage duḥkhācā leśa kāṃhīṃ ||dhru.|| gheiऩla tayāsī sopeṃ āhe sukha | boliyeleṃ mukheṃ nārāyaṇa ||2|| sāṃgitalī soya karuṇāsāgareṃ | tuhmāṃ kāṃho bareṃ na vāṭateṃ ||3|| tukā hmaṇe teṇeṃ upakāra kelā | bhoôyā bhāvikālā tarāvayā ||4||

आह्मां भय धाक कोणाचा रे पाहें । काळ मशक काय मानव हे ॥1॥ आह्मांसी ते काय चिंता या पोटाची । माउली आमुची पांडुरंग ॥ध्रु.॥ काय करावी हे कोणाची मान्यता । करितां अनंता कोण वारी ॥2॥ नाहीं शीण आह्मां जालें कवतुक । पुनीत हे लोक करावया ॥3॥ तुका ह्मणे खातों आनंदाचे लाडू । नका चरफडूं घ्या रे तुह्मी ॥4॥

āhmāṃ bhaya dhāka koṇācā re pāheṃ | kāḷa maśaka kāya mānava he ||1|| āhmāṃsī te kāya ciṃtā yā poṭācī | māulī āmucī pāṃḍuraṃga ||dhru.|| kāya karāvī he koṇācī mānyatā | karitāṃ anaṃtā koṇa vārī ||2|| nāhīṃ śīṇa āhmāṃ jāleṃ kavatuka | punīta he loka karāvayā ||3|| tukā hmaṇe khātoṃ ānaṃdāce lāḍū | nakā caraphaḍūṃ ghyā re tuhmī ||4||

तांबगी हें नाणें न चले खऱ्या मोलें । जरी हिंडविलें देशोदेशीं ॥1॥ करणीचें कांहीं न मने सज्जना । यावें लागे मना वृद्धांचिया ॥ध्रु.॥ हिरयासारिका दिसे शिरगोळा । पारखी ते डोळां न पाहाती ॥2॥ देऊनियां भिंग कामाविलें मोतीं । पारखिया हातीं घेतां नये ॥3॥ तुका ह्मणे काय नटोनियां व्यर्थ । आपुलें हें चित्त आपणा ग्वाही ॥4॥

tāṃbagī heṃ nāṇeṃ na cale khaऱyā moleṃ | jarī hiṃḍavileṃ deśodeśīṃ ||1|| karaṇīceṃ kāṃhīṃ na mane sajjanā | yāveṃ lāge manā vṛddhāṃciyā ||dhru.|| hirayāsārikā dise śiragoḷā | pārakhī te ḍoḷāṃ na pāhātī ||2|| deūniyāṃ bhiṃga kāmāvileṃ motīṃ | pārakhiyā hātīṃ ghetāṃ naye ||3|| tukā hmaṇe kāya naṭoniyāṃ vyartha | āpuleṃ heṃ citta āpaṇā gvāhī ||4||

चित्ता मिळे त्याचा संग रुचिकर । क्षोभवितां दूर तों चि भलें ॥1॥ ऐसी परंपरा आलीसे चालत । भलत्याची नीत त्यागावरी ॥ध्रु.॥ हो कां पिता पुत्र बंधु कोणी तेही । विजाति संग्रहीं धरूं नये ॥2॥ तुका ह्मणे सत्य पाळावें वचन । अन्यथा आपण करूं नये ॥3॥

cittā miḷe tyācā saṃga rucikara | kṣobhavitāṃ dūra toṃ ci bhaleṃ ||1|| aisī paraṃparā ālīse cālata | bhalatyācī nīta tyāgāvarī ||dhru.|| ho kāṃ pitā putra baṃdhu koṇī tehī | vijāti saṃgrahīṃ dharūṃ naye ||2|| tukā hmaṇe satya pāḷāveṃ vacana | anyathā āpaṇa karūṃ naye ||3||

आपुली कसोटी शुद्ध राखी कारण । आगीनें भूषण अधिक पुट ॥1॥ नाहीं कोणासवें बोलणें लागत । नििंश्चतीनें चित्तसमाधान ॥ध्रु.॥ लपविलें तें ही ढेंकरें उमटे । खोटियाचें खोटें उर फोडी ॥2॥ तुका ह्मणे निंदा स्तुति दोन्ही वाव । आपुलाला भाव फळा येतो ॥3॥

āpulī kasoṭī śuddha rākhī kāraṇa | āgīneṃ bhūṣaṇa adhika puṭa ||1|| nāhīṃ koṇāsaveṃ bolaṇeṃ lāgata | niिṃścatīneṃ cittasamādhāna ||dhru.|| lapavileṃ teṃ hī ḍheṃkareṃ umaṭe | khoṭiyāceṃ khoṭeṃ ura phoḍī ||2|| tukā hmaṇe niṃdā stuti donhī vāva | āpulālā bhāva phaḷā yeto ||3||

आणिकांच्या घातें मानितां संतोष । सुखदुःख दोष अंगीं लागे ॥1॥ ऐसें मनीं वाहूं नयेती संकल्प । करूं नये पाप भांडवल ॥ध्रु.॥ क्लेशाची चित्तीं राहाते कांचणी । अग्नींत टाकोनी ठाव जाळी ॥2॥ तुका ह्मणे येणें घडे पुण्यक्षय । होणार तें होय प्रारब्धें चि ॥3॥

āṇikāṃcyā ghāteṃ mānitāṃ saṃtoṣa | sukhaduḥkha doṣa aṃgīṃ lāge ||1|| aiseṃ manīṃ vāhūṃ nayetī saṃkalpa | karūṃ naye pāpa bhāṃḍavala ||dhru.|| kleśācī cittīṃ rāhāte kāṃcaṇī | agnīṃta ṭākonī ṭhāva jāḷī ||2|| tukā hmaṇe yeṇeṃ ghaḍe puṇyakṣaya | hoṇāra teṃ hoya prārabdheṃ ci ||3||

गुळें माखोनियां दगड ठेविला । वर दिसे भला लोकाचारी ॥1॥ अंतरीं विषयाचें लागलें पैं पिसें । बाहिरल्या वेषें भुलवी लोकां ॥ध्रु.॥ ऐसिया डांभिकां कैची हरिसेवा । नेणे चि सद्भावा कोणे काळीं ॥2॥ तुका ह्मणे येणें कैसा होय संत । विटाळलें चित्त कामक्रोधें ॥3॥

guḷeṃ mākhoniyāṃ dagaḍa ṭhevilā | vara dise bhalā lokācārī ||1|| aṃtarīṃ viṣayāceṃ lāgaleṃ paiṃ piseṃ | bāhiralyā veṣeṃ bhulavī lokāṃ ||dhru.|| aisiyā ḍāṃbhikāṃ kaicī harisevā | neṇe ci sadbhāvā koṇe kāḷīṃ ||2|| tukā hmaṇe yeṇeṃ kaisā hoya saṃta | viṭāḷaleṃ citta kāmakrodheṃ ||3||

आयुष्य वेचूनि कुटुंब पोसिलें । काय हित केलें सांग बापा ॥1॥ फुकाचा चाकर जालासी काबाडी । नाहीं सुख घडी भोगावया ॥ध्रु.॥ दुर्लभ मनुष्यजन्म कष्टें पावलासी । दिला कुटुंबासी कामभोग ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें आयुष्य नासिलें । पाप तें सांचिलें पतनासी ॥3॥

āyuṣya vecūni kuṭuṃba posileṃ | kāya hita keleṃ sāṃga bāpā ||1|| phukācā cākara jālāsī kābāḍī | nāhīṃ sukha ghaḍī bhogāvayā ||dhru.|| durlabha manuṣyajanma kaṣṭeṃ pāvalāsī | dilā kuṭuṃbāsī kāmabhoga ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ āyuṣya nāsileṃ | pāpa teṃ sāṃcileṃ patanāsī ||3||

अनंत लक्षणें वाणितां अपार । संताचें तें घर सांपडेना ॥1॥ जये घरीं संत राहती आपण । तें तुह्मां ठिकाण आतुडेना ॥ध्रु.॥ ठिकाण धरूनी पाहवे ते संत । उगा च अकांत करूं नये ॥2॥ संत होऊनियां संतांसी पाहावें । तरि च तरावें तुका ह्मणे ॥3॥

anaṃta lakṣaṇeṃ vāṇitāṃ apāra | saṃtāceṃ teṃ ghara sāṃpaḍenā ||1|| jaye gharīṃ saṃta rāhatī āpaṇa | teṃ tuhmāṃ ṭhikāṇa ātuḍenā ||dhru.|| ṭhikāṇa dharūnī pāhave te saṃta | ugā ca akāṃta karūṃ naye ||2|| saṃta hoūniyāṃ saṃtāṃsī pāhāveṃ | tari ca tarāveṃ tukā hmaṇe ||3||

संतांचा पढीयावो कैशापरि लाहो । नामाचा आठवो कैसा राहे ॥1॥ हे चि थोर चिंता लागली मनासी । निजतां निद्रेसी न लगे डोळा ॥ध्रु.॥ जेवितां जेवणीं न लगे गोड धड । वाटतें काबाड विषयसुख ॥2॥ ऐसिया संकटीं पाव कृपानिधी । लावीं संतपदीं प्रेमभावें ॥3॥ तुका ह्मणे आह्मीं नेणों कांहीं हित । तुजविण अनाथ पांडुरंगा ॥4॥

saṃtāṃcā paḍhīyāvo kaiśāpari lāho | nāmācā āṭhavo kaisā rāhe ||1|| he ci thora ciṃtā lāgalī manāsī | nijatāṃ nidresī na lage ḍoḷā ||dhru.|| jevitāṃ jevaṇīṃ na lage goḍa dhaḍa | vāṭateṃ kābāḍa viṣayasukha ||2|| aisiyā saṃkaṭīṃ pāva kṛpānidhī | lāvīṃ saṃtapadīṃ premabhāveṃ ||3|| tukā hmaṇe āhmīṃ neṇoṃ kāṃhīṃ hita | tujaviṇa anātha pāṃḍuraṃgā ||4||

आपुल्या पोटासाटीं । करी लोकांचिया गोष्टी ॥1॥ जेणें घातलें संसारीं । विसरला तो चि हरी ॥ध्रु.॥ पोटा घातलें अन्न । न ह्मणे पतितपावन ॥2॥ मी कोठील आणि कोण । हें न कळे ज्यालागून ॥3॥ तुका ह्मणे नरस्तुति । करितो भाट त्रिजगतीं॥4॥

āpulyā poṭāsāṭīṃ | karī lokāṃciyā goṣṭī ||1|| jeṇeṃ ghātaleṃ saṃsārīṃ | visaralā to ci harī ||dhru.|| poṭā ghātaleṃ anna | na hmaṇe patitapāvana ||2|| mī koṭhīla āṇi koṇa | heṃ na kaḷe jyālāgūna ||3|| tukā hmaṇe narastuti | karito bhāṭa trijagatīṃ||4||

जगीं कीतिऩ व्हावी । ह्मणोनी जालासी गोसावी॥1॥ बहुत केलें पाठांतर । वर्म राहिलेंसे दूर ॥ध्रु.॥ चित्तीं नाहीं अनुताप। लटिकें भगवें स्वरूप ॥2॥ तुका ह्मणे सिंदळीच्या । व्यर्थ श्रमविली वाचा ॥3॥

jagīṃ kītiऩ vhāvī | hmaṇonī jālāsī gosāvī||1|| bahuta keleṃ pāṭhāṃtara | varma rāhileṃse dūra ||dhru.|| cittīṃ nāhīṃ anutāpa| laṭikeṃ bhagaveṃ svarūpa ||2|| tukā hmaṇe siṃdaḷīcyā | vyartha śramavilī vācā ||3||

बोलिलों उत्कषॉ । प्रेमरस दाशत्वें ॥1॥ साच करिता नारायण । जया शरण गेलों तो ॥ध्रु.॥ समर्थ तो आहे ऐसा । धरिली इच्छा पुरवी ॥2॥ तुका ह्मणे लडिवाळाचें । द्यावें साचें करूनियां ॥3॥

boliloṃ utkaṣô | premarasa dāśatveṃ ||1|| sāca karitā nārāyaṇa | jayā śaraṇa geloṃ to ||dhru.|| samartha to āhe aisā | dharilī icchā puravī ||2|| tukā hmaṇe laḍivāḷāceṃ | dyāveṃ sāceṃ karūniyāṃ ||3||

विचा केला ठोबा । ह्मणोनि नांव तो विठोबा ॥1॥ कां रे नेणां त्याचें नांव । काय वेदासि नाहीं ठाव ॥ध्रु.॥ शेष स्तुती प्रवर्तला । जिव्हा चिरूनि पलंग जाला ॥2॥ तुका ह्मणे सत्ता । ज्याची काळाचिये माथा ॥3॥

vicā kelā ṭhobā | hmaṇoni nāṃva to viṭhobā ||1|| kāṃ re neṇāṃ tyāceṃ nāṃva | kāya vedāsi nāhīṃ ṭhāva ||dhru.|| śeṣa stutī pravartalā | jivhā cirūni palaṃga jālā ||2|| tukā hmaṇe sattā | jyācī kāḷāciye māthā ||3||

भ्रतारअंगसंगें सुखाची वेवस्था । आधीं तों सांगतां नये कोणा ॥1॥ तथापि सांगणें कुमारिकेपाशीं । ते काय मानसीं सुख मानी ॥ध्रु.॥ तैसा आत्मबोध आधीं बोलों नये । बोलासी तो काय सांपडेल ॥2॥ तथापि सांगणें बहिर्मुखापाशीं । तो काय संतोषासी मूळ होय ॥3॥ तुका ह्मणे संत सुखाचे विभागी । ब्रह्मानंद जगीं साधुरूपें ॥4॥

bhratāraaṃgasaṃgeṃ sukhācī vevasthā | ādhīṃ toṃ sāṃgatāṃ naye koṇā ||1|| tathāpi sāṃgaṇeṃ kumārikepāśīṃ | te kāya mānasīṃ sukha mānī ||dhru.|| taisā ātmabodha ādhīṃ boloṃ naye | bolāsī to kāya sāṃpaḍela ||2|| tathāpi sāṃgaṇeṃ bahirmukhāpāśīṃ | to kāya saṃtoṣāsī mūḷa hoya ||3|| tukā hmaṇe saṃta sukhāce vibhāgī | brahmānaṃda jagīṃ sādhurūpeṃ ||4||

कलयुगामाजी थोर जालें बंड । नष्ट लोक लंड जाले फार ॥1॥ न धरिती सोय न पुसती कोणा । येतें जैसें मना तैसें चाले ॥ध्रु.॥ सज्जनाचा वारा टेकों नेदी द्वारा । ऐसिया पामरा तारी कोण ॥2॥ विश्वास तयाचा बैसेना कोठें ही । स्तुति निंदा पाहीं जीवीं धरी ॥3॥ तुका ह्मणे कैसें केलें नारायणें । जाणावें हें कोणें तयाविण ॥4॥

kalayugāmājī thora jāleṃ baṃḍa | naṣṭa loka laṃḍa jāle phāra ||1|| na dharitī soya na pusatī koṇā | yeteṃ jaiseṃ manā taiseṃ cāle ||dhru.|| sajjanācā vārā ṭekoṃ nedī dvārā | aisiyā pāmarā tārī koṇa ||2|| viśvāsa tayācā baisenā koṭheṃ hī | stuti niṃdā pāhīṃ jīvīṃ dharī ||3|| tukā hmaṇe kaiseṃ keleṃ nārāyaṇeṃ | jāṇāveṃ heṃ koṇeṃ tayāviṇa ||4||

आपुली बुटबुट घ्यावी । माझी परताप द्यावी ॥1॥ आपुला मंत्र नव्हे बरा । माझा बइऩल चुकला मोरा ॥2॥ तुका ह्मणे ऐशा नरा । परिस न झोंबे खापरा ॥3॥

āpulī buṭabuṭa ghyāvī | mājhī paratāpa dyāvī ||1|| āpulā maṃtra navhe barā | mājhā baiऩla cukalā morā ||2|| tukā hmaṇe aiśā narā | parisa na jhoṃbe khāparā ||3||

चोरासी चांदणें वेश्येसी सेजार । परिसेंसी खापर काय होय ॥1॥ दुधाचे आधणीं वैरिले पाषाण । कदा काळीं जाण पाकनव्हे ॥2॥ तुका ह्मणे जरि पूर्वपुण्यें सििद्ध । तरि च राहे बुिद्ध संतसंगीं॥3॥

corāsī cāṃdaṇeṃ veśyesī sejāra | pariseṃsī khāpara kāya hoya ||1|| dudhāce ādhaṇīṃ vairile pāṣāṇa | kadā kāḷīṃ jāṇa pākanavhe ||2|| tukā hmaṇe jari pūrvapuṇyeṃ siिddha | tari ca rāhe buिddha saṃtasaṃgīṃ||3||

मथनासाटीं धर्माधर्म । त्याचें वर्म नवनीत ॥1॥ तें चि तें घाटूं नये । आलें जाय नासूनि ॥ध्रु.॥ सांभाळावें वरावर । वर्म दूर न वजावें ॥2॥ तुका ह्मणे घालें पोट । मग बोटचांचणी॥3॥

mathanāsāṭīṃ dharmādharma | tyāceṃ varma navanīta ||1|| teṃ ci teṃ ghāṭūṃ naye | āleṃ jāya nāsūni ||dhru.|| sāṃbhāḷāveṃ varāvara | varma dūra na vajāveṃ ||2|| tukā hmaṇe ghāleṃ poṭa | maga boṭacāṃcaṇī||3||

माझा घात पात अथवा हित फार । अवघा विचार तुझ्या हातीं ॥1॥ ठेवुनि जीव भाव तुझ्या ठायीं चित्त । राहिलों निवांत पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ चित्ताचा चाळक बुद्धीचा जनिता । काय नाहीं सत्ता तुझे हातीं ॥2॥ तुका ह्मणे काय करिसी तें पाहीन । ठेविसी राहीन सुखें तेथें ॥3॥

mājhā ghāta pāta athavā hita phāra | avaghā vicāra tujhyā hātīṃ ||1|| ṭhevuni jīva bhāva tujhyā ṭhāyīṃ citta | rāhiloṃ nivāṃta pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| cittācā cāḷaka buddhīcā janitā | kāya nāhīṃ sattā tujhe hātīṃ ||2|| tukā hmaṇe kāya karisī teṃ pāhīna | ṭhevisī rāhīna sukheṃ tetheṃ ||3||

संतपाउलें साजिरीं । गंगा आली आह्मांवरी ॥1॥ जेथें पडे रजधुळी । तेथें करावी अंघोळी ॥ध्रु.॥ स्वेतबंद वाराणसी। अवघीं तीथॉ तयापासीं ॥2॥ तुका ह्मणे धन्य जालों । संतसागरीं मिळालों ॥3॥

saṃtapāuleṃ sājirīṃ | gaṃgā ālī āhmāṃvarī ||1|| jetheṃ paḍe rajadhuḷī | tetheṃ karāvī aṃghoḷī ||dhru.|| svetabaṃda vārāṇasī| avaghīṃ tīthô tayāpāsīṃ ||2|| tukā hmaṇe dhanya jāloṃ | saṃtasāgarīṃ miḷāloṃ ||3||

न घडे मायबापें बाळकाचा घात । आपणादेखत होऊं नेदी ॥1॥ कां मी मनीं चिंता वाहूं भय धाक । काय नव्हे एक करितां तुज ॥ध्रु.॥ वर्म जाणे त्याच्या हिताचे उपाय । तान भूक वाहे कडिये खांदीं ॥2॥ तुका ह्मणे तूं गा कृपावंत भारी । ऐसें मज हरी कळों आलें ॥3॥

na ghaḍe māyabāpeṃ bāḷakācā ghāta | āpaṇādekhata hoūṃ nedī ||1|| kāṃ mī manīṃ ciṃtā vāhūṃ bhaya dhāka | kāya navhe eka karitāṃ tuja ||dhru.|| varma jāṇe tyācyā hitāce upāya | tāna bhūka vāhe kaḍiye khāṃdīṃ ||2|| tukā hmaṇe tūṃ gā kṛpāvaṃta bhārī | aiseṃ maja harī kaḷoṃ āleṃ ||3||

करावें कीर्तन । मुखीं गावे हरिचे गुण ॥1॥ मग कांहीं नव्हे बाधा । काम दुर्जनाच्या क्रोधा ॥ध्रु.॥ शांतिखड्ग हातीं। काळासी ते नागविती ॥2॥ तुका ह्मणे दाता सखा । ऐसा अनंतासारिखा ॥3॥

karāveṃ kīrtana | mukhīṃ gāve harice guṇa ||1|| maga kāṃhīṃ navhe bādhā | kāma durjanācyā krodhā ||dhru.|| śāṃtikhaḍga hātīṃ| kāḷāsī te nāgavitī ||2|| tukā hmaṇe dātā sakhā | aisā anaṃtāsārikhā ||3||

काय साधनाच्या कोटी । केल्या आटी होती त्या॥1॥ देव कृपा करी जरी । होय उजरी स्वरूपीं ॥ध्रु.॥ केले होते चिंता श्रम । उपरम न होतां ॥2॥ तुका ह्मणे कळों आलें । सर्व जालें आपरूप ॥3॥

kāya sādhanācyā koṭī | kelyā āṭī hotī tyā||1|| deva kṛpā karī jarī | hoya ujarī svarūpīṃ ||dhru.|| kele hote ciṃtā śrama | uparama na hotāṃ ||2|| tukā hmaṇe kaḷoṃ āleṃ | sarva jāleṃ āparūpa ||3||

तुज काय करूं मज एक सार । अमृतसागर नाम तुझें ॥1॥ काय येणें उणें आह्मां तयापोटीं । गोवितां हे कंठीं कामधेनु ॥ध्रु.॥ नोळखे तानुलें माय ऐसी कोण । वोरसे देखून शोक त्याचा ॥2॥ जो नाहीं देखिला याचक नयनीं । तो पावे घेउनि लज्जा दान ॥3॥ नामासाटीं प्राण सांडियेला रणीं । शूर ते भांडणीं न फिरती ॥4॥ तुका ह्मणे आह्मी गातां गीतीं भला । भेटूनी विठ्ठला काय चाड ॥5॥

tuja kāya karūṃ maja eka sāra | amṛtasāgara nāma tujheṃ ||1|| kāya yeṇeṃ uṇeṃ āhmāṃ tayāpoṭīṃ | govitāṃ he kaṃṭhīṃ kāmadhenu ||dhru.|| noḷakhe tānuleṃ māya aisī koṇa | vorase dekhūna śoka tyācā ||2|| jo nāhīṃ dekhilā yācaka nayanīṃ | to pāve gheuni lajjā dāna ||3|| nāmāsāṭīṃ prāṇa sāṃḍiyelā raṇīṃ | śūra te bhāṃḍaṇīṃ na phiratī ||4|| tukā hmaṇe āhmī gātāṃ gītīṃ bhalā | bheṭūnī viṭhṭhalā kāya cāḍa ||5||

कृपेचे सागर हे साधुजन । तिंहीं कृपादान केलें मज॥1॥ बोबडे वाणीचा केला अंगीकार । तेणें माझा िस्थर केला जीव ॥ध्रु.॥ तेणें सुखें मन िस्थर जालें ठायीं । संतीं दिला पायीं ठाव मज ॥2॥ नाभी नाभी ऐसें बोलिलों वचन । तें माझें कल्याण सर्वस्व ही ॥3॥ तुका ह्मणे जालों आनंदनिर्भर । नाम निरंतर घोष करूं ॥4॥

kṛpece sāgara he sādhujana | tiṃhīṃ kṛpādāna keleṃ maja||1|| bobaḍe vāṇīcā kelā aṃgīkāra | teṇeṃ mājhā िsthara kelā jīva ||dhru.|| teṇeṃ sukheṃ mana िsthara jāleṃ ṭhāyīṃ | saṃtīṃ dilā pāyīṃ ṭhāva maja ||2|| nābhī nābhī aiseṃ boliloṃ vacana | teṃ mājheṃ kalyāṇa sarvasva hī ||3|| tukā hmaṇe jāloṃ ānaṃdanirbhara | nāma niraṃtara ghoṣa karūṃ ||4||

साच हा विठ्ठल साच हें करणें । संत जें वचनें बोलियेले ॥1॥ साच तें स्वहित साच ते प्रचित । साच वेद नीत सांगतील ॥2॥ तुका ह्मणे घेती साच साच भावें । लटिकें वर्म ठावें नाहीं त्यांसी ॥3॥

sāca hā viṭhṭhala sāca heṃ karaṇeṃ | saṃta jeṃ vacaneṃ boliyele ||1|| sāca teṃ svahita sāca te pracita | sāca veda nīta sāṃgatīla ||2|| tukā hmaṇe ghetī sāca sāca bhāveṃ | laṭikeṃ varma ṭhāveṃ nāhīṃ tyāṃsī ||3||

तुझें वर्म आह्मां कळों आलें सुखें । संतांचिया मुखें पांडुरंगा ॥1॥ अवघा चि नट वाउगा पसारा । चेइऩला तूं खरा तूं चि एक ॥ध्रु.॥ ह्मणउनि देहबुिद्ध नासिवंता । नातळे या चित्ता नेदावया ॥2॥ सोय हे लागली पुढिलांची वाट । पावले जे नीट तुजपाशीं ॥3॥ तुका ह्मणे नाहीं कोणासवें काज । बोलायाचें मज अंतरींचें ॥4॥

tujheṃ varma āhmāṃ kaḷoṃ āleṃ sukheṃ | saṃtāṃciyā mukheṃ pāṃḍuraṃgā ||1|| avaghā ci naṭa vāugā pasārā | ceiऩlā tūṃ kharā tūṃ ci eka ||dhru.|| hmaṇauni dehabuिddha nāsivaṃtā | nātaḷe yā cittā nedāvayā ||2|| soya he lāgalī puḍhilāṃcī vāṭa | pāvale je nīṭa tujapāśīṃ ||3|| tukā hmaṇe nāhīṃ koṇāsaveṃ kāja | bolāyāceṃ maja aṃtarīṃceṃ ||4||

पुण्यपापा ठाव नाहीं सुखदुःखा । हानिलाभशंका नासलिया ॥1॥ जिंता मरण आलें आप पर गेलें । मूळ छेदियेलें संसाराचें ॥ध्रु.॥ अधिकार जाती वर्णधर्मयाती । ठाव नाहीं सत्यअसत्याशी ॥2॥ जन वन भिन्न आचेत चळण । नाहीं दुजेपण ठाव यासी ॥3॥ तुका ह्मणें देह वाइऩलें विठ्ठलीं । तेव्हां च घडली सर्व पूजा ॥4॥

puṇyapāpā ṭhāva nāhīṃ sukhaduḥkhā | hānilābhaśaṃkā nāsaliyā ||1|| jiṃtā maraṇa āleṃ āpa para geleṃ | mūḷa chediyeleṃ saṃsārāceṃ ||dhru.|| adhikāra jātī varṇadharmayātī | ṭhāva nāhīṃ satyaasatyāśī ||2|| jana vana bhinna āceta caḷaṇa | nāhīṃ dujepaṇa ṭhāva yāsī ||3|| tukā hmaṇeṃ deha vāiऩleṃ viṭhṭhalīṃ | tevhāṃ ca ghaḍalī sarva pūjā ||4||

देव कैंचा तया दुरी । भाका बरी करुणा ॥1॥ आळवित्या न लगे धर । माय जाणे रे भातुकें ॥ध्रु.॥ नावे तरी ज्याचा भार । पैल पार जवळी त्या ॥2॥ आतां परदेशी तुका । जाला लोकांवेगळा ॥3॥

deva kaiṃcā tayā durī | bhākā barī karuṇā ||1|| āḷavityā na lage dhara | māya jāṇe re bhātukeṃ ||dhru.|| nāve tarī jyācā bhāra | paila pāra javaḷī tyā ||2|| ātāṃ paradeśī tukā | jālā lokāṃvegaḷā ||3||

समुद्र हा पिता बंधु हा चंद्रमा । भगिनी ते रमा शंखाची या ॥1॥ मेहुणा जयाचा द्वारकेचा हरि । शंख दारोदारीं भीक मागे ॥2॥ दुष्ट हें जाणावें आपुलें स्वहित । तुका ह्मणे मात ऐसी आहे ॥3॥

samudra hā pitā baṃdhu hā caṃdramā | bhaginī te ramā śaṃkhācī yā ||1|| mehuṇā jayācā dvārakecā hari | śaṃkha dārodārīṃ bhīka māge ||2|| duṣṭa heṃ jāṇāveṃ āpuleṃ svahita | tukā hmaṇe māta aisī āhe ||3||

भवाचिया संगें बहु च नाडिले । किळकाळें पाडिले तोंडघसीं ॥1॥ तया भवसंगें गुंतलासी वांयां । धन पुत्र जाया भुलों नको ॥ध्रु.॥ जेजे घडी जाय तेते काळ खाय । प्राण्या तरणोपाय काय केला ॥2॥ तुका ह्मणे करीं सर्व ही तूं त्याग । अपाअ हें सर्वांग जगदीशीं ॥3॥

bhavāciyā saṃgeṃ bahu ca nāḍile | kiḷakāḷeṃ pāḍile toṃḍaghasīṃ ||1|| tayā bhavasaṃgeṃ guṃtalāsī vāṃyāṃ | dhana putra jāyā bhuloṃ nako ||dhru.|| jeje ghaḍī jāya tete kāḷa khāya | prāṇyā taraṇopāya kāya kelā ||2|| tukā hmaṇe karīṃ sarva hī tūṃ tyāga | apāa heṃ sarvāṃga jagadīśīṃ ||3||

रुचे सकळा मिष्टान्न । रोग्या विखाच्या समान॥1॥ तरि कां तया एकासाटीं । काम अवघें करणें खोटीं ॥ध्रु.॥ दर्पण नावडे एका । ठाव नाहीं ज्याच्या नाका ॥2॥ तुका ह्मणे खळा । उपदेशाचा कांटाळा ॥3॥

ruce sakaḷā miṣṭānna | rogyā vikhācyā samāna||1|| tari kāṃ tayā ekāsāṭīṃ | kāma avagheṃ karaṇeṃ khoṭīṃ ||dhru.|| darpaṇa nāvaḍe ekā | ṭhāva nāhīṃ jyācyā nākā ||2|| tukā hmaṇe khaḷā | upadeśācā kāṃṭāḷā ||3||

जागा घरटी फिरे तस्कराची दिवसाराती । नीदसुरें नाडिलीं असो मागों किती ॥1॥ हाट करी सकळ जन । वस्तु करा रे जतन ॥ध्रु.॥ हुशार ठायीं । निजनिजेलिया पाहीं ॥2॥ सावचित्त असे खरा । लाभ घेउन जाये घरा ॥3॥ तराळ राळ बोंबें उतराइऩ। राखा आपुलिया भाइऩ ॥4॥ हरिच्या नामीं घालूं जागा । तुका ह्मणे हुशार गा ॥5॥

jāgā gharaṭī phire taskarācī divasārātī | nīdasureṃ nāḍilīṃ aso māgoṃ kitī ||1|| hāṭa karī sakaḷa jana | vastu karā re jatana ||dhru.|| huśāra ṭhāyīṃ | nijanijeliyā pāhīṃ ||2|| sāvacitta ase kharā | lābha gheuna jāye gharā ||3|| tarāḷa rāḷa boṃbeṃ utarāiऩ| rākhā āpuliyā bhāiऩ ||4|| haricyā nāmīṃ ghālūṃ jāgā | tukā hmaṇe huśāra gā ||5||

संतांनीं सरता केलों तैसेपरी । चंदनीं ते बोरी व्यापियेली॥1॥ गुण दोष याती न विचारितां कांहीं । ठाव दिला पायीं आपुलिया ॥2॥ तुका ह्मणे आलें समर्थाच्या मना । तरि होय राणा रंक त्याचा ॥3॥

saṃtāṃnīṃ saratā keloṃ taiseparī | caṃdanīṃ te borī vyāpiyelī||1|| guṇa doṣa yātī na vicāritāṃ kāṃhīṃ | ṭhāva dilā pāyīṃ āpuliyā ||2|| tukā hmaṇe āleṃ samarthācyā manā | tari hoya rāṇā raṃka tyācā ||3||

चित्तीं तुझे पाय डोळां रूपाचें ध्यान । अखंड मुखीं नाम वर्णावे गुण ॥1॥ हें चि एक तुह्मां देवा मागणें दातारा । उचित तें करा माझा भाव जाणूनि ॥ध्रु.॥ खुंटली जाणींव माझें बोलणें आतां । करूं यावी तैसी करावी बाळकाची चिंता ॥2॥ तुका ह्मणे आतां नको देऊं अंतर । न कळे पुढें काय बोलों विचार॥3॥

cittīṃ tujhe pāya ḍoḷāṃ rūpāceṃ dhyāna | akhaṃḍa mukhīṃ nāma varṇāve guṇa ||1|| heṃ ci eka tuhmāṃ devā māgaṇeṃ dātārā | ucita teṃ karā mājhā bhāva jāṇūni ||dhru.|| khuṃṭalī jāṇīṃva mājheṃ bolaṇeṃ ātāṃ | karūṃ yāvī taisī karāvī bāḷakācī ciṃtā ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ nako deūṃ aṃtara | na kaḷe puḍheṃ kāya boloṃ vicāra||3||

संतांच्या पादुका घेइऩन मोचे खांदीं । हातीं टाळ दिंडी नाचेन पुढें ॥1॥ भजनविधी नेणें साधन उपाय । सकळ सििद्ध पाय हरिदासांचे ॥ध्रु.॥ ध्यानगति मति आसन समाधि । हरिनाम गोविंदीं प्रेमसुख ॥2॥ नेणता निर्लज्ज नेणें नादभेद । सुखें हा गोविंद गाऊं गीतीं ॥3॥ सर्व जोडी मज गोत आणि वित्त । तुका ह्मणे संतमहंतपाय ॥4॥

saṃtāṃcyā pādukā gheiऩna moce khāṃdīṃ | hātīṃ ṭāḷa diṃḍī nācena puḍheṃ ||1|| bhajanavidhī neṇeṃ sādhana upāya | sakaḷa siिddha pāya haridāsāṃce ||dhru.|| dhyānagati mati āsana samādhi | harināma goviṃdīṃ premasukha ||2|| neṇatā nirlajja neṇeṃ nādabheda | sukheṃ hā goviṃda gāūṃ gītīṃ ||3|| sarva joḍī maja gota āṇi vitta | tukā hmaṇe saṃtamahaṃtapāya ||4||

हरिजनीं प्राण विकली हे काया । अंकिला मी तया घरीं जालों ॥1॥ ह्मणियें सत्वर करीन सांगतां । घेइऩन मी देतां शेष त्यांचें ॥ध्रु.॥ आस करूनियां राहेन अंगणीं । उचिष्टाची धणी घ्यावयासी ॥2॥ चालतां ते मागाअ चरणीचे रज । उडती सहज घेइन आतां ॥3॥ दुरि त्यांपासूनि न वजें दवडितां । तुका ह्मणे लाता घेइन अंगीं ॥4॥

harijanīṃ prāṇa vikalī he kāyā | aṃkilā mī tayā gharīṃ jāloṃ ||1|| hmaṇiyeṃ satvara karīna sāṃgatāṃ | gheiऩna mī detāṃ śeṣa tyāṃceṃ ||dhru.|| āsa karūniyāṃ rāhena aṃgaṇīṃ | uciṣṭācī dhaṇī ghyāvayāsī ||2|| cālatāṃ te māgāa caraṇīce raja | uḍatī sahaja gheina ātāṃ ||3|| duri tyāṃpāsūni na vajeṃ davaḍitāṃ | tukā hmaṇe lātā gheina aṃgīṃ ||4||

पुण्य फळलें बहुतां दिवसां । भाग्यउदयाचा ठसा । जाला सन्मुख तो कैसा । संतचरण पावलों ॥1॥ आजि फिटलें माझें कोडें । भवदुःखाचें सांकडें । कोंदाटलें पुढें । ब्रह्म सावळें॥ध्रु.॥ आलिंगणें संतांचिया । दिव्य जाली माझी काया । मस्तक पाया । वरी त्यांच्या ठेवितां ॥2॥ तुका ह्मणे धन्य झालों । सुखें संतांचिया धालों । लोटांगणीं आलों । पुढें भार देखोनी ॥3॥

puṇya phaḷaleṃ bahutāṃ divasāṃ | bhāgyaudayācā ṭhasā | jālā sanmukha to kaisā | saṃtacaraṇa pāvaloṃ ||1|| āji phiṭaleṃ mājheṃ koḍeṃ | bhavaduḥkhāceṃ sāṃkaḍeṃ | koṃdāṭaleṃ puḍheṃ | brahma sāvaḷeṃ||dhru.|| āliṃgaṇeṃ saṃtāṃciyā | divya jālī mājhī kāyā | mastaka pāyā | varī tyāṃcyā ṭhevitāṃ ||2|| tukā hmaṇe dhanya jhāloṃ | sukheṃ saṃtāṃciyā dhāloṃ | loṭāṃgaṇīṃ āloṃ | puḍheṃ bhāra dekhonī ||3||

ठाव देऊनिया राखें पायापासीं । मी तों आहें रासी पातकाची ॥1॥ पातकाची रासी ह्मणतां लागे वेळ । ऐके तो कृपाळ नारायण ॥ध्रु.॥ नारायणनामें अवघें सांग जालें । असंग चि केलें एकमय ॥2॥ एकमय जालें विठोबाच्या नामें । भेदाभेद कर्म आणिक कांहीं ॥3॥ तुका ह्मणे चित्तीं चिंतिलें जें होतें । तें होय आपैतें नामें याच्या ॥4॥

ṭhāva deūniyā rākheṃ pāyāpāsīṃ | mī toṃ āheṃ rāsī pātakācī ||1|| pātakācī rāsī hmaṇatāṃ lāge veḷa | aike to kṛpāḷa nārāyaṇa ||dhru.|| nārāyaṇanāmeṃ avagheṃ sāṃga jāleṃ | asaṃga ci keleṃ ekamaya ||2|| ekamaya jāleṃ viṭhobācyā nāmeṃ | bhedābheda karma āṇika kāṃhīṃ ||3|| tukā hmaṇe cittīṃ ciṃtileṃ jeṃ hoteṃ | teṃ hoya āpaiteṃ nāmeṃ yācyā ||4||

आतां आह्मां भय नाहीं बा कोणाचें । बळ विठोबाचें जालें असे ॥1॥ धीर दिला आह्मां येणें पांडुरंगें । न पांगों या पांगें संसाराच्या ॥2॥ तुका ह्मणे माझा कैवारी हा देव । नाहीं भय भेव त्याच्या संगें ॥3॥

ātāṃ āhmāṃ bhaya nāhīṃ bā koṇāceṃ | baḷa viṭhobāceṃ jāleṃ ase ||1|| dhīra dilā āhmāṃ yeṇeṃ pāṃḍuraṃgeṃ | na pāṃgoṃ yā pāṃgeṃ saṃsārācyā ||2|| tukā hmaṇe mājhā kaivārī hā deva | nāhīṃ bhaya bheva tyācyā saṃgeṃ ||3||

इंिद्रयांसी नेम नाहीं । मुखीं राम ह्मणोनि काइऩ ॥1॥ जेविं मासीसंगें अन्न । सुख नेदी तें भोजन ॥ध्रु.॥ कीर्तन करावें । तैसें करूनी दावावें ॥2॥ हें तों अंगीं नाहीं चिन्हें । गाइलें वेश्येच्या ढव्यानें ॥3॥ तुका ह्मणे नका रागा । संत शिवूं नेदिती अंगा ॥4॥

iṃिdrayāṃsī nema nāhīṃ | mukhīṃ rāma hmaṇoni kāiऩ ||1|| jeviṃ māsīsaṃgeṃ anna | sukha nedī teṃ bhojana ||dhru.|| kīrtana karāveṃ | taiseṃ karūnī dāvāveṃ ||2|| heṃ toṃ aṃgīṃ nāhīṃ cinheṃ | gāileṃ veśyecyā ḍhavyāneṃ ||3|| tukā hmaṇe nakā rāgā | saṃta śivūṃ neditī aṃgā ||4||

न लगे देवा तुझें आह्मांसी वैकुंठ । सायुज्याचा पट न लगे मज ॥1॥ देइप तुझें नाम मज सर्वकाळीं । मागेन वनमाळीहें चि तुज ॥ध्रु.॥ नारद तुंबर उद्धव प्रल्हाद । बळी रुक्मांगद नाम ध्याती ॥2॥ सिद्ध मुनिगण गंधर्व किन्नर । करिताती गजर रामनामें॥3॥ तुका ह्मणे हरी देइप तुझें नाम । अखंडित प्रेम हें चि द्यावें ॥4॥

na lage devā tujheṃ āhmāṃsī vaikuṃṭha | sāyujyācā paṭa na lage maja ||1|| deipa tujheṃ nāma maja sarvakāḷīṃ | māgena vanamāḷīheṃ ci tuja ||dhru.|| nārada tuṃbara uddhava pralhāda | baḷī rukmāṃgada nāma dhyātī ||2|| siddha munigaṇa gaṃdharva kinnara | karitātī gajara rāmanāmeṃ||3|| tukā hmaṇe harī deipa tujheṃ nāma | akhaṃḍita prema heṃ ci dyāveṃ ||4||

पावलों प्रसाद इच्छा केली तैसी । जालें या चित्तासी समाधान ॥1॥ मायबाप माझा उभा कृपादानी । विटे सम जोडूनि पादांबुजें ॥ध्रु.॥ सांभाळासी येऊं नेदी च उणीव । अधिकारगौरव राखे तैसें ॥2॥ तुका ह्मणे सर्व अंतर्बाहए आहे । जया तैसा राहे कवळूनी ॥3॥

pāvaloṃ prasāda icchā kelī taisī | jāleṃ yā cittāsī samādhāna ||1|| māyabāpa mājhā ubhā kṛpādānī | viṭe sama joḍūni pādāṃbujeṃ ||dhru.|| sāṃbhāḷāsī yeūṃ nedī ca uṇīva | adhikāragaurava rākhe taiseṃ ||2|| tukā hmaṇe sarva aṃtarbāhae āhe | jayā taisā rāhe kavaḷūnī ||3||

िस्थरावली वृित्त पांगुळला प्राण । अंतरींची खुण पावूनियां ॥1॥ पुंजाळले नेत्र जाले अधाौन्मीिळत । कंठ सद्गदित रोमांच आले ॥ध्रु.॥ चित्त चाकाटलें स्वरूपा माझारी । न निघे बाहेरी सुखावलों ॥2॥ सुनीळ प्रकाश उदैजला दिन । अमृताचें पान जीवनकळा ॥3॥ शशिसूर्या जाली जीवें ओंवाळणी । आनंदा दाटली आनंदाची ॥4॥ तुका ह्मणे सुखें प्रेमासी डुलत । वीरालों नििंश्चत नििंश्चतीनें ॥5॥

िstharāvalī vṛिtta pāṃguḷalā prāṇa | aṃtarīṃcī khuṇa pāvūniyāṃ ||1|| puṃjāḷale netra jāle adhāौnmīिḷata | kaṃṭha sadgadita romāṃca āle ||dhru.|| citta cākāṭaleṃ svarūpā mājhārī | na nighe bāherī sukhāvaloṃ ||2|| sunīḷa prakāśa udaijalā dina | amṛtāceṃ pāna jīvanakaḷā ||3|| śaśisūryā jālī jīveṃ oṃvāḷaṇī | ānaṃdā dāṭalī ānaṃdācī ||4|| tukā hmaṇe sukheṃ premāsī ḍulata | vīrāloṃ niिṃścata niिṃścatīneṃ ||5||

बोध्यअवतार माझिया अदृष्टा । मौन्य मुखें निष्ठा धरियेली ॥1॥ लोकांचियेसाटीं शाम चतुर्भुज । संतांसवें गुज बोलतसां ॥ध्रु.॥ आलें कलियुग माझिया संचिता । डोळां हाकलितां न पडेसी ॥2॥ म्यां च तुझें काय केलें नारायणा । कां नये करुणा तुका ह्मणे ॥3॥

bodhyaavatāra mājhiyā adṛṣṭā | maunya mukheṃ niṣṭhā dhariyelī ||1|| lokāṃciyesāṭīṃ śāma caturbhuja | saṃtāṃsaveṃ guja bolatasāṃ ||dhru.|| āleṃ kaliyuga mājhiyā saṃcitā | ḍoḷāṃ hākalitāṃ na paḍesī ||2|| myāṃ ca tujheṃ kāya keleṃ nārāyaṇā | kāṃ naye karuṇā tukā hmaṇe ||3||

प्रेम जडलें तुझे पायीं । आणीक न सुचे मजला कांहीं ॥1॥ रात्रीदिवस तुझें ध्यान । तें चि माझें अनुष्ठान ॥ध्रु.॥ नामापरतें नेणें दुजें । ऐसें कळलें मजला निज ॥2॥ तुका ह्मणे अंतकाळीं । आह्मां सोडवीं तात्काळीं ॥3॥

prema jaḍaleṃ tujhe pāyīṃ | āṇīka na suce majalā kāṃhīṃ ||1|| rātrīdivasa tujheṃ dhyāna | teṃ ci mājheṃ anuṣṭhāna ||dhru.|| nāmāparateṃ neṇeṃ dujeṃ | aiseṃ kaḷaleṃ majalā nija ||2|| tukā hmaṇe aṃtakāḷīṃ | āhmāṃ soḍavīṃ tātkāḷīṃ ||3||

तुझे पाय माझी काशी । कोण जाय माझें काशी॥1॥ तुझें रूप तें चि ध्यान । तें चि माझें अनुष्ठान ॥ध्रु.॥ तुझे चरण ते चि गया । जालें गयावर्जन देहा ॥2॥ तुका ह्मणे सकळ तीथॉ । तुझें पायीं वसती येथें ॥3॥

tujhe pāya mājhī kāśī | koṇa jāya mājheṃ kāśī||1|| tujheṃ rūpa teṃ ci dhyāna | teṃ ci mājheṃ anuṣṭhāna ||dhru.|| tujhe caraṇa te ci gayā | jāleṃ gayāvarjana dehā ||2|| tukā hmaṇe sakaḷa tīthô | tujheṃ pāyīṃ vasatī yetheṃ ||3||

क्षुधा तृषा कांहीं सर्वथा नावडे । पहावया धांवें कोल्हांटासी ॥1॥ कथेसी साक्षेपें पाचारिला जरी । ह्मणे माझ्या घरीं कोणी नाहीं ॥ध्रु.॥ बलत्कारीं जरी आणिला कथेसी । निद्रा घे लोडेंसी टेंकूनियां ॥2॥ तुका ह्मणे थुंका त्याच्या तोंडावरी । जातो यमपुरी भोगावया ॥3॥

kṣudhā tṛṣā kāṃhīṃ sarvathā nāvaḍe | pahāvayā dhāṃveṃ kolhāṃṭāsī ||1|| kathesī sākṣepeṃ pācārilā jarī | hmaṇe mājhyā gharīṃ koṇī nāhīṃ ||dhru.|| balatkārīṃ jarī āṇilā kathesī | nidrā ghe loḍeṃsī ṭeṃkūniyāṃ ||2|| tukā hmaṇe thuṃkā tyācyā toṃḍāvarī | jāto yamapurī bhogāvayā ||3||

श्रीराम सखा ऐसा धरीं भाव । मीपणाचा ठाव पुसीं मना ॥1॥ शरण निरंतर ह्मण तूं गोविंदा । वाचे लावीं धंदा नारायण ॥ध्रु.॥ यापरि सोपान नाहीं रे साधन । वाहातसें आण तुझी मना ॥2॥ नको कांहीं करूं अळस अंतरीं । जपें निरंतर रघुपती ॥3॥ तुका ह्मणे मोठा लाभ नरदेहीं । देहीं च विदेही होती नामें ॥4॥

śrīrāma sakhā aisā dharīṃ bhāva | mīpaṇācā ṭhāva pusīṃ manā ||1|| śaraṇa niraṃtara hmaṇa tūṃ goviṃdā | vāce lāvīṃ dhaṃdā nārāyaṇa ||dhru.|| yāpari sopāna nāhīṃ re sādhana | vāhātaseṃ āṇa tujhī manā ||2|| nako kāṃhīṃ karūṃ aḷasa aṃtarīṃ | japeṃ niraṃtara raghupatī ||3|| tukā hmaṇe moṭhā lābha naradehīṃ | dehīṃ ca videhī hotī nāmeṃ ||4||

सर्वापरी तुझे गुण गाऊं उत्तम । तुझेठायीं प्रेम राहो माझें ॥1॥ माउलीपरिस आहेसी उदार । तरि कां निष्ठ‍ मन केलें॥ध्रु.॥ गजेंद्राकारणें केलें त्वां धांवणें । तरि कां निर्वाण पाहातोसी॥2॥ प्रल्हादास कष्टीं रिक्षलें तों देवा । तरि कां केशवा सांडी केली ॥3॥ अन्यायी अजामेळ तो जाला पावन । ऐसें हें पुराण हाका मारी ॥4॥ तुका ह्मणे माझे थोर अपराध । नाम करी छेद क्षणमात्रें ॥5॥

sarvāparī tujhe guṇa gāūṃ uttama | tujheṭhāyīṃ prema rāho mājheṃ ||1|| māulīparisa āhesī udāra | tari kāṃ niṣṭha mana keleṃ||dhru.|| gajeṃdrākāraṇeṃ keleṃ tvāṃ dhāṃvaṇeṃ | tari kāṃ nirvāṇa pāhātosī||2|| pralhādāsa kaṣṭīṃ rikṣaleṃ toṃ devā | tari kāṃ keśavā sāṃḍī kelī ||3|| anyāyī ajāmeḷa to jālā pāvana | aiseṃ heṃ purāṇa hākā mārī ||4|| tukā hmaṇe mājhe thora aparādha | nāma karī cheda kṣaṇamātreṃ ||5||

आतां वांटों नेदीं आपुलें हें मन । न सोडीं चरण विठोबाचे ॥1॥ दुजियाचा संग लागों नेदीं वारा । आपुल्या शरीरावरूनियां ॥ध्रु.॥ यावें जावें आह्मीं देवा च सांगातें । मागूनी करीत हें चि आलों ॥2॥ काय वांयां गेलों तो करूं उद्वेग । उभा पांडुरंग मागें पुढें ॥3॥ तुका ह्मणे प्रेम मागतों आगळें । येथें भोगूं फळें वैकुंठींचीं ॥4॥

ātāṃ vāṃṭoṃ nedīṃ āpuleṃ heṃ mana | na soḍīṃ caraṇa viṭhobāce ||1|| dujiyācā saṃga lāgoṃ nedīṃ vārā | āpulyā śarīrāvarūniyāṃ ||dhru.|| yāveṃ jāveṃ āhmīṃ devā ca sāṃgāteṃ | māgūnī karīta heṃ ci āloṃ ||2|| kāya vāṃyāṃ geloṃ to karūṃ udvega | ubhā pāṃḍuraṃga māgeṃ puḍheṃ ||3|| tukā hmaṇe prema māgatoṃ āgaḷeṃ | yetheṃ bhogūṃ phaḷeṃ vaikuṃṭhīṃcīṃ ||4||

आतां आह्मां हें चि काम । वाचे स्मरूं रामराम ॥1॥ ऐसी मोलाची हे घडी । धरूं पायांची आवडी ॥ध्रु.॥ अमृताची खाणी । तये ठायीं वेचूं वाणी ॥2॥ तुका ह्मणे पांडुरंगा । माझ्या जीवींच्या जिवलगा ॥3॥

ātāṃ āhmāṃ heṃ ci kāma | vāce smarūṃ rāmarāma ||1|| aisī molācī he ghaḍī | dharūṃ pāyāṃcī āvaḍī ||dhru.|| amṛtācī khāṇī | taye ṭhāyīṃ vecūṃ vāṇī ||2|| tukā hmaṇe pāṃḍuraṃgā | mājhyā jīvīṃcyā jivalagā ||3||

आतां जावें पंढरीसी । दंडवत विठोबासी ॥1॥ जेथें चंद्रभागातिरीं । आह्मी नाचों पंढरपुरीं ॥ध्रु.॥ जेथें संतांची दाटणी । त्याचें घेऊं पायवणी ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी बळी । जीव दिधला पायां तळीं ॥3॥

ātāṃ jāveṃ paṃḍharīsī | daṃḍavata viṭhobāsī ||1|| jetheṃ caṃdrabhāgātirīṃ | āhmī nācoṃ paṃḍharapurīṃ ||dhru.|| jetheṃ saṃtāṃcī dāṭaṇī | tyāceṃ gheūṃ pāyavaṇī ||2|| tukā hmaṇe āhmī baḷī | jīva didhalā pāyāṃ taḷīṃ ||3||

आह्मी नरका जातां काय येइल तुझ्या हाता । ऐसा तूं अनंता विचारीं पां ॥1॥ तुज शरण आलियाचें काय हें चि फळ। विचारा दयाळ कृपानिधी ॥ध्रु.॥ तुझें पावनपण न चले आह्मांसीं । ऐसें हृषीकेशी कळों आलें ॥2॥ आह्मी दुःख पावों जन्ममरण वेथा । काय तुझ्या हाता येत असे ॥3॥ तुका ह्मणे तुह्मी खादली हो रडी । आह्मी धरली सेंडी नाम तुझें ॥4॥

āhmī narakā jātāṃ kāya yeila tujhyā hātā | aisā tūṃ anaṃtā vicārīṃ pāṃ ||1|| tuja śaraṇa āliyāceṃ kāya heṃ ci phaḷa| vicārā dayāḷa kṛpānidhī ||dhru.|| tujheṃ pāvanapaṇa na cale āhmāṃsīṃ | aiseṃ hṛṣīkeśī kaḷoṃ āleṃ ||2|| āhmī duḥkha pāvoṃ janmamaraṇa vethā | kāya tujhyā hātā yeta ase ||3|| tukā hmaṇe tuhmī khādalī ho raḍī | āhmī dharalī seṃḍī nāma tujheṃ ||4||

पांडुरंगे पाहा खादलीसे रडी । परिणाम सेंडी धरिली आह्मी ॥1॥ आतां संतांनीं करावी पंचाइऩत । कोण हा फजितखोर येथें ॥ध्रु.॥ कोणाचा अन्याय येथें आहे स्वामी । गर्जतसों आह्मी पातकी ही ॥2॥ याचें पावनपण सोडवा चि तुह्मी । पतितपावन आह्मी आहों खरें ॥3॥ आह्मी तंव आहों अन्यायी सर्वथा । याची पावन कथा कैसी आहे ॥4॥ तुका ह्मणे आह्मी मेलों तरी जाणा । परि तुमच्या चरणा न सोडावें ॥5॥

pāṃḍuraṃge pāhā khādalīse raḍī | pariṇāma seṃḍī dharilī āhmī ||1|| ātāṃ saṃtāṃnīṃ karāvī paṃcāiऩta | koṇa hā phajitakhora yetheṃ ||dhru.|| koṇācā anyāya yetheṃ āhe svāmī | garjatasoṃ āhmī pātakī hī ||2|| yāceṃ pāvanapaṇa soḍavā ci tuhmī | patitapāvana āhmī āhoṃ khareṃ ||3|| āhmī taṃva āhoṃ anyāyī sarvathā | yācī pāvana kathā kaisī āhe ||4|| tukā hmaṇe āhmī meloṃ tarī jāṇā | pari tumacyā caraṇā na soḍāveṃ ||5||

घालूनियां मध्यावर्ती । दाटुनि उपदेश देती ॥1॥ ऐसे पोटभरे संत । तयां कैंचा भगवंत ॥ध्रु.॥ रांडापोरांतें गोविती । वर्षासन ते लाविती ॥2॥ जसे बोलती निरोपणीं । तैसी न करिती करणी ॥3॥ तुका ह्मणे तया । तमोगुणियाची क्रिया ॥4॥

ghālūniyāṃ madhyāvartī | dāṭuni upadeśa detī ||1|| aise poṭabhare saṃta | tayāṃ kaiṃcā bhagavaṃta ||dhru.|| rāṃḍāporāṃteṃ govitī | varṣāsana te lāvitī ||2|| jase bolatī niropaṇīṃ | taisī na karitī karaṇī ||3|| tukā hmaṇe tayā | tamoguṇiyācī kriyā ||4||

वैभव राज्य संपत्ती टाकावी । उदरार्थ मागावी माधोकरी॥1॥ आपुलें तें आधीं करावें स्वहित । ऐसी आहे नीत स्वधर्माची ॥ध्रु.॥ वर्ण कुळ जाति याचा अभिमान । तजावा सन्मान लौकिकाचा ॥2॥ तुका ह्मणे राहे एकाकी निःशंक । देउनियां हाक कंठीं काळ ॥3॥

vaibhava rājya saṃpattī ṭākāvī | udarārtha māgāvī mādhokarī||1|| āpuleṃ teṃ ādhīṃ karāveṃ svahita | aisī āhe nīta svadharmācī ||dhru.|| varṇa kuḷa jāti yācā abhimāna | tajāvā sanmāna laukikācā ||2|| tukā hmaṇe rāhe ekākī niḥśaṃka | deuniyāṃ hāka kaṃṭhīṃ kāḷa ||3||

हातपाय मिळोनि मेळा । चला ह्मणती पाहों डोळां॥1॥ देखणी नव्हे देखती कैसे । सकळांचा देखणा डोळा चि असे ॥2॥ डोऑयाचा डोळा पाहों गेला । तुका ह्मणे तो पाहों ठेला ॥3॥

hātapāya miḷoni meḷā | calā hmaṇatī pāhoṃ ḍoḷāṃ||1|| dekhaṇī navhe dekhatī kaise | sakaḷāṃcā dekhaṇā ḍoḷā ci ase ||2|| ḍoôyācā ḍoḷā pāhoṃ gelā | tukā hmaṇe to pāhoṃ ṭhelā ||3||

धांवोनियां आलों पहावया मुख । गेलें माझें दुःख जन्मांतरिंचें ॥1॥ ऐकिलें ही होतें तैसें चि पाहिलें । मन िस्थरावलें तुझ्या पायीं ॥2॥ तुका ह्मणे माझी इच्छा पूर्ण जाली । कांहीं न राहिली वासना हे ॥3॥

dhāṃvoniyāṃ āloṃ pahāvayā mukha | geleṃ mājheṃ duḥkha janmāṃtariṃceṃ ||1|| aikileṃ hī hoteṃ taiseṃ ci pāhileṃ | mana िstharāvaleṃ tujhyā pāyīṃ ||2|| tukā hmaṇe mājhī icchā pūrṇa jālī | kāṃhīṃ na rāhilī vāsanā he ||3||

गावलोकिकाहीं लावियेलें पिसें । काय सांगों ऐसें तुजपासीं ॥1॥ तोंड काळें केलें फिरविलें मज । नाहीं धरिली लाज पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ काय तुजपासीं सांगों हें गाऱ्हाणें । मग काय जिणें तुझें माझें ॥2॥ कोणासाटीं आतां करावा संसार । केली वारावार आपणें चि ॥3॥ तुका ह्मणे आह्मी मोडिला घरचार । धरियेला धीर तुझ्या पायीं ॥4॥

gāvalokikāhīṃ lāviyeleṃ piseṃ | kāya sāṃgoṃ aiseṃ tujapāsīṃ ||1|| toṃḍa kāḷeṃ keleṃ phiravileṃ maja | nāhīṃ dharilī lāja pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| kāya tujapāsīṃ sāṃgoṃ heṃ gāऱhāṇeṃ | maga kāya jiṇeṃ tujheṃ mājheṃ ||2|| koṇāsāṭīṃ ātāṃ karāvā saṃsāra | kelī vārāvāra āpaṇeṃ ci ||3|| tukā hmaṇe āhmī moḍilā gharacāra | dhariyelā dhīra tujhyā pāyīṃ ||4||

जीवें जीव नेणे पापी सारिका चि । नळी दुजयाची कापूं बैसे ॥1॥ आत्मा नारायण सर्वां घटीं आहे । पशुमध्यें काय कळों नये ॥ध्रु.॥ देखत हा जीव हुंबरे वरडत । निष्ठ‍ाचे हात वाहाती कैसे ॥2॥ तुका ह्मणे तया चांडाळासी नर्क । भोगिती अनेक महादुःखें ॥3॥

jīveṃ jīva neṇe pāpī sārikā ci | naḷī dujayācī kāpūṃ baise ||1|| ātmā nārāyaṇa sarvāṃ ghaṭīṃ āhe | paśumadhyeṃ kāya kaḷoṃ naye ||dhru.|| dekhata hā jīva huṃbare varaḍata | niṣṭhaाce hāta vāhātī kaise ||2|| tukā hmaṇe tayā cāṃḍāḷāsī narka | bhogitī aneka mahāduḥkheṃ ||3||

मनीं भाव असे कांहीं । तेथें देव येती पाहीं ॥1॥ पाहा जनाइऩ सुंदरी । तेथें देव पाणी भरी ॥ध्रु.॥ शुद्ध पाहोनियां भाव । त्याचे हृदयीं वसे देव ॥2॥ तुका ह्मणे विठोबासी । ठाव देइप चरणापासीं ॥3॥

manīṃ bhāva ase kāṃhīṃ | tetheṃ deva yetī pāhīṃ ||1|| pāhā janāiऩ suṃdarī | tetheṃ deva pāṇī bharī ||dhru.|| śuddha pāhoniyāṃ bhāva | tyāce hṛdayīṃ vase deva ||2|| tukā hmaṇe viṭhobāsī | ṭhāva deipa caraṇāpāsīṃ ||3||

भागल्याचें तारूं शिणल्याची साउली । भुकेलिया घाली प्रेमपान्हा ॥1॥ ऐसी हे कृपाळू अनाथांची वेशी । सुखाची च राशी पांडुरंग ॥ध्रु.॥ सकळां सन्मुख कृपेचिया दृष्टी । पाहे बहु भेटी उतावीळां ॥2॥ तुका ह्मणे येथें आतां उरला कैंचा । अनंता जन्मींचा शीण भाग ॥3॥

bhāgalyāceṃ tārūṃ śiṇalyācī sāulī | bhukeliyā ghālī premapānhā ||1|| aisī he kṛpāḷū anāthāṃcī veśī | sukhācī ca rāśī pāṃḍuraṃga ||dhru.|| sakaḷāṃ sanmukha kṛpeciyā dṛṣṭī | pāhe bahu bheṭī utāvīḷāṃ ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ ātāṃ uralā kaiṃcā | anaṃtā janmīṃcā śīṇa bhāga ||3||

काय न्यून आहे सांगा । पांडुरंगा तुह्मांपें ॥1॥ आमुची तों न पुरे इच्छा । पिता ऐसा मस्तकीं ॥ध्रु.॥ कैसी तुह्मां होय सांडी । करुणा तोंडीं उच्चारें ॥2॥ आश्चर्य चि करी तुका । हे नायका वैकुंठिंचिया ॥3॥

kāya nyūna āhe sāṃgā | pāṃḍuraṃgā tuhmāṃpeṃ ||1|| āmucī toṃ na pure icchā | pitā aisā mastakīṃ ||dhru.|| kaisī tuhmāṃ hoya sāṃḍī | karuṇā toṃḍīṃ uccāreṃ ||2|| āścarya ci karī tukā | he nāyakā vaikuṃṭhiṃciyā ||3||

चित्त गुंतलें प्रपंचें । जालें वेडें ममतेचें ॥1॥ आतां सोडवीं पांडुरंगा । आलें निवारीं तें आंगा ॥ध्रु.॥ गुंतली चावटी । नामीं रूपीं जाली तुटी ॥2॥ तुका ह्मणे चाली । पुढें वाट खोळंबली॥3॥

citta guṃtaleṃ prapaṃceṃ | jāleṃ veḍeṃ mamateceṃ ||1|| ātāṃ soḍavīṃ pāṃḍuraṃgā | āleṃ nivārīṃ teṃ āṃgā ||dhru.|| guṃtalī cāvaṭī | nāmīṃ rūpīṃ jālī tuṭī ||2|| tukā hmaṇe cālī | puḍheṃ vāṭa khoḷaṃbalī||3||

किती एका दिसीं । बुिद्ध जाली होती ऐसी ॥1॥ कांहीं करावें स्वहित । तों हें न घडे उचित ॥ध्रु.॥ अवलंबुनी भीक। लाज सांडिली लौकिक ॥2॥ तुका ह्मणे दीन । जालों मनुष्यपणा हीन ॥3॥

kitī ekā disīṃ | buिddha jālī hotī aisī ||1|| kāṃhīṃ karāveṃ svahita | toṃ heṃ na ghaḍe ucita ||dhru.|| avalaṃbunī bhīka| lāja sāṃḍilī laukika ||2|| tukā hmaṇe dīna | jāloṃ manuṣyapaṇā hīna ||3||

आतां बरें जालें । सकाळीं च कळों आलें ॥1॥ मज न ठेवीं इहलोकीं । आलों तेव्हां जाली चुकी ॥ध्रु.॥ युगमहिमा ठावा । नव्हता ऐसा पुढें देवा ॥2॥ तुका ह्मणे ठेवीं । भोगासाटीं निरयगांवीं ॥3॥

ātāṃ bareṃ jāleṃ | sakāḷīṃ ca kaḷoṃ āleṃ ||1|| maja na ṭhevīṃ ihalokīṃ | āloṃ tevhāṃ jālī cukī ||dhru.|| yugamahimā ṭhāvā | navhatā aisā puḍheṃ devā ||2|| tukā hmaṇe ṭhevīṃ | bhogāsāṭīṃ nirayagāṃvīṃ ||3||

परि आतां माझी परिसावी विनंती । रखुमाइऩच्या पती पांडुरंगा ॥1॥ चुकलिया बाळा न मारावें जीवें । हित तें करावें मायबापीं ॥2॥ तुका ह्मणे तुझा ह्मणताती मज । आतां आहे लाज हे चि तुह्मां ॥3॥

pari ātāṃ mājhī parisāvī vinaṃtī | rakhumāiऩcyā patī pāṃḍuraṃgā ||1|| cukaliyā bāḷā na mārāveṃ jīveṃ | hita teṃ karāveṃ māyabāpīṃ ||2|| tukā hmaṇe tujhā hmaṇatātī maja | ātāṃ āhe lāja he ci tuhmāṃ ||3||

देव जडला जाइना अंगा । यासी काय करूं सांगा॥1॥ वरकड देव येती जाती । हा देव जन्माचा सांगाती ॥ध्रु.॥ अंगीं भरलें देवाचें वारें । देव जग चि दिसे सारें ॥2॥ भूत न बोले निरुतें। कांहीं केल्या न सुटे तें ॥3॥ जीव खादला दैवतें । माझा आणि पंचभूतें ॥4॥ तुका ह्मणे वाडें कोडें । उभें पुंडलिकापुढें॥5॥

deva jaḍalā jāinā aṃgā | yāsī kāya karūṃ sāṃgā||1|| varakaḍa deva yetī jātī | hā deva janmācā sāṃgātī ||dhru.|| aṃgīṃ bharaleṃ devāceṃ vāreṃ | deva jaga ci dise sāreṃ ||2|| bhūta na bole niruteṃ| kāṃhīṃ kelyā na suṭe teṃ ||3|| jīva khādalā daivateṃ | mājhā āṇi paṃcabhūteṃ ||4|| tukā hmaṇe vāḍeṃ koḍeṃ | ubheṃ puṃḍalikāpuḍheṃ||5||

लटिक्याचें आंवतणें जेविलिया साच । काय त्या विश्वास तो चि खरा ॥1॥ कोल्हांटिणी लागे आकाशीं खेळत । ते काय पावत अमरपद ॥ध्रु.॥ जळमंडपयाचे घोडे राउत नाचती । ते काय तडवती युद्धालागीं ॥2॥ तुका ह्मणे तैसें मतवादीयांचें जिणें। दिसे लाजिरवाणें बोलतां चि ॥3॥

laṭikyāceṃ āṃvataṇeṃ jeviliyā sāca | kāya tyā viśvāsa to ci kharā ||1|| kolhāṃṭiṇī lāge ākāśīṃ kheḷata | te kāya pāvata amarapada ||dhru.|| jaḷamaṃḍapayāce ghoḍe rāuta nācatī | te kāya taḍavatī yuddhālāgīṃ ||2|| tukā hmaṇe taiseṃ matavādīyāṃceṃ jiṇeṃ| dise lājiravāṇeṃ bolatāṃ ci ||3||

काय आह्मीं केलें ऐसें । नुद्धरीजेसें सांगावें ॥1॥ हरण कोल्हें वैकुंठवासी । कोण त्यासी अधिकार ॥ध्रु.॥ गजा नाडएा सरोवरीं । नाहीं हरी विचारिलें ॥2॥ तुका ह्मणे गणिका नष्ट। माझे कष्ट त्याहूनि ॥3॥

kāya āhmīṃ keleṃ aiseṃ | nuddharījeseṃ sāṃgāveṃ ||1|| haraṇa kolheṃ vaikuṃṭhavāsī | koṇa tyāsī adhikāra ||dhru.|| gajā nāḍaeा sarovarīṃ | nāhīṃ harī vicārileṃ ||2|| tukā hmaṇe gaṇikā naṣṭa| mājhe kaṣṭa tyāhūni ||3||

भाग्यासाटीं गुरु केला । नाहीं आह्मांसी फळला॥1॥ याचा मंत्र पडतां कानीं । आमच्या पेवांत गेलें पाणी ॥ध्रु.॥ गुरु केला घरवासी । आमच्या चुकल्या गाइऩम्हसी ॥2॥ स्वामी आपुली बुटबुट घ्यावी । आमुची प्रताप टाकुन द्यावी ॥3॥ तुका ह्मणे ऐसे नष्ट । त्यांसी दुणे होती कष्ट ॥4॥

bhāgyāsāṭīṃ guru kelā | nāhīṃ āhmāṃsī phaḷalā||1|| yācā maṃtra paḍatāṃ kānīṃ | āmacyā pevāṃta geleṃ pāṇī ||dhru.|| guru kelā gharavāsī | āmacyā cukalyā gāiऩmhasī ||2|| svāmī āpulī buṭabuṭa ghyāvī | āmucī pratāpa ṭākuna dyāvī ||3|| tukā hmaṇe aise naṣṭa | tyāṃsī duṇe hotī kaṣṭa ||4||

गुणा आला इऩटेवरी । पीतांबरधारी सुंदर जो ॥1॥ डोळे कान त्याच्या ठायीं । मन पायीं राहो हें ॥ध्रु.॥ निवारोनी जाय माया । ऐसी छाया जयासी ॥2॥ तुका ह्मणे समध्यान । हे चरण सकुमार ॥3॥

guṇā ālā iऩṭevarī | pītāṃbaradhārī suṃdara jo ||1|| ḍoḷe kāna tyācyā ṭhāyīṃ | mana pāyīṃ rāho heṃ ||dhru.|| nivāronī jāya māyā | aisī chāyā jayāsī ||2|| tukā hmaṇe samadhyāna | he caraṇa sakumāra ||3||

रंगीं रंगें नारायण । उभा करितों कीर्त्तन ॥1॥ हातीं घेउनियां वीणा । कंठीं राहें नारायणा ॥ध्रु.॥ देखिलीसे मूर्ती । माझ्या हृदयाची विश्रांति ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । देइप कीर्त्तनाचा हेवा ॥3॥

raṃgīṃ raṃgeṃ nārāyaṇa | ubhā karitoṃ kīrttana ||1|| hātīṃ gheuniyāṃ vīṇā | kaṃṭhīṃ rāheṃ nārāyaṇā ||dhru.|| dekhilīse mūrtī | mājhyā hṛdayācī viśrāṃti ||2|| tukā hmaṇe devā | deipa kīrttanācā hevā ||3||

तुझा भरवसा आम्हां । फार होता पुरुषोत्तमा ॥1॥ भवसागरसंकटीं । तारिशील जगजेठी ॥ध्रु.॥ नाम आदित्याचें झाड। त्याचा न पडे उजड ॥2॥ सिलंगणीचें सोनें । त्यासीं गाहाण ठेवी कोण ॥3॥ तुका ह्मणे देवा । िब्रद सोडूनियां ठेवा ॥4॥

tujhā bharavasā āmhāṃ | phāra hotā puruṣottamā ||1|| bhavasāgarasaṃkaṭīṃ | tāriśīla jagajeṭhī ||dhru.|| nāma ādityāceṃ jhāḍa| tyācā na paḍe ujaḍa ||2|| silaṃgaṇīceṃ soneṃ | tyāsīṃ gāhāṇa ṭhevī koṇa ||3|| tukā hmaṇe devā | िbrada soḍūniyāṃ ṭhevā ||4||

जालों आतां दास । माझी पुरवीं हे आस ॥1॥ पंढरीचा वारकरी । वारी चुकों नेदीं हरी ॥ध्रु.॥ संतसमागम । अंगीं भरोनियां प्रेम ॥2॥ चंद्रभागे स्नान । तुका ह्मणे हें चि दान ॥3॥

jāloṃ ātāṃ dāsa | mājhī puravīṃ he āsa ||1|| paṃḍharīcā vārakarī | vārī cukoṃ nedīṃ harī ||dhru.|| saṃtasamāgama | aṃgīṃ bharoniyāṃ prema ||2|| caṃdrabhāge snāna | tukā hmaṇe heṃ ci dāna ||3||

यासाटीं करितों निष्ठ‍ भाषण । आहेसी तूं जाण सर्वदाता ॥1॥ ऐसें दुःख कोण आहे निवारिता । तें मी जाऊं आतां शरण त्यासी ॥ध्रु.॥ बैसलासे केणें करुनि एक घरीं । नाहीं येथें उरी दुसऱ्याची ॥2॥ तुका ह्मणे आलें अवघें पायांपें । आतां मायबापें नुपेक्षावें ॥3॥

yāsāṭīṃ karitoṃ niṣṭha bhāṣaṇa | āhesī tūṃ jāṇa sarvadātā ||1|| aiseṃ duḥkha koṇa āhe nivāritā | teṃ mī jāūṃ ātāṃ śaraṇa tyāsī ||dhru.|| baisalāse keṇeṃ karuni eka gharīṃ | nāhīṃ yetheṃ urī dusaऱyācī ||2|| tukā hmaṇe āleṃ avagheṃ pāyāṃpeṃ | ātāṃ māyabāpeṃ nupekṣāveṃ ||3||

पोरा लागलीसे चट । धरी वाट देवळाची ॥1॥ सांगितलें नेघे कानीं । दुजें मनी विठ्ठल ॥ध्रु.॥ काम घरीं न करी धंदा । येथें सदा दुिश्चत्त ॥2॥ आमुचे कुळीं नव्हतें ऐसें । हें चि पिसें निवडलें ॥3॥ लौकिकाची नाहीं लाज । माझें मज पारिखें॥4॥ तुका ह्मणे नरका जाणें । त्या वचनें दुष्टाचीं ॥5॥

porā lāgalīse caṭa | dharī vāṭa devaḷācī ||1|| sāṃgitaleṃ neghe kānīṃ | dujeṃ manī viṭhṭhala ||dhru.|| kāma gharīṃ na karī dhaṃdā | yetheṃ sadā duिścatta ||2|| āmuce kuḷīṃ navhateṃ aiseṃ | heṃ ci piseṃ nivaḍaleṃ ||3|| laukikācī nāhīṃ lāja | mājheṃ maja pārikheṃ||4|| tukā hmaṇe narakā jāṇeṃ | tyā vacaneṃ duṣṭācīṃ ||5||

यमधर्म आणिक ब्रह्मादिक देव । त्यांचा पूर्ण भाव तुझे पायीं ॥1॥ करिती स्मरण पार्वतीशंकर । तेथें मी किंकर कोणीकडे॥ध्रु.॥ सहजरमुखेंसी घोष फणिवराचा । मज किंकराचा पाड काय ॥2॥ चंद्र सूर्य आणि सर्व तारांगणें । करिती भ्रमण प्रदिक्षणा ॥3॥ तुका ह्मणे त्यांसी स्वरूप कळेना । तेथें मज दीना कोण पुसे ॥4॥

yamadharma āṇika brahmādika deva | tyāṃcā pūrṇa bhāva tujhe pāyīṃ ||1|| karitī smaraṇa pārvatīśaṃkara | tetheṃ mī kiṃkara koṇīkaḍe||dhru.|| sahajaramukheṃsī ghoṣa phaṇivarācā | maja kiṃkarācā pāḍa kāya ||2|| caṃdra sūrya āṇi sarva tārāṃgaṇeṃ | karitī bhramaṇa pradikṣaṇā ||3|| tukā hmaṇe tyāṃsī svarūpa kaḷenā | tetheṃ maja dīnā koṇa puse ||4||

एक वेळे तरी जाइऩन माहेरा । बहुजन्म फेरा जाल्यावरी॥1॥ चित्ता हे बैसली अविट आवडी । पालट ती घडी नेघे एकी ॥ध्रु.॥ करावें ते करी कारणशरीर । अंतरीं त्या धीर जीवनाचा ॥2॥ तुका ह्मणे तरि होइल विलंब । परि माझा लाभ खरा जाला ॥3॥

eka veḷe tarī jāiऩna māherā | bahujanma pherā jālyāvarī||1|| cittā he baisalī aviṭa āvaḍī | pālaṭa tī ghaḍī neghe ekī ||dhru.|| karāveṃ te karī kāraṇaśarīra | aṃtarīṃ tyā dhīra jīvanācā ||2|| tukā hmaṇe tari hoila vilaṃba | pari mājhā lābha kharā jālā ||3||

सांग त्वां कोणासी तारिलें । संतांवेगळें उद्धरिलें॥1॥ संत शब्द उपदेशी । मग तूं हो ह्मणशी ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं तुझा उपकार । करूं संतांचा उच्चार ॥3॥

sāṃga tvāṃ koṇāsī tārileṃ | saṃtāṃvegaḷeṃ uddharileṃ||1|| saṃta śabda upadeśī | maga tūṃ ho hmaṇaśī ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ tujhā upakāra | karūṃ saṃtāṃcā uccāra ||3||

उमा रमा एके सरी । वाराणसी ते पंढरी ॥1॥ दोघे सारिखे सारिखे । विश्वनाथ विठ्ठल सखे ॥ध्रु.॥ तेथें असे भागीरथी। येथें जाणा भीमरथी ॥2॥ वाराणशी त्रिशुलावरी । सुदर्शनावरि पंढरी ॥3॥ मनकणिऩका मनोहर । चंद्रभागा सरोवर ॥4॥ वाराणशी भैरवकाळ । पुंडलीक क्षेत्रपाळ ॥5॥ धुंडिराज दंडपाणी। उभा गरुड कर जोडुनी ॥6॥ गया ते चि गोपाळपुर । प्रयाग निरानरसिंपुर ॥7॥ तेथें असती गयावळ । येथें गाइऩ आणि गोपाळ॥8॥ शमीपत्रपिंड देती । येथें काला निजसुखप्रािप्त ॥9॥ संतसज्जनीं केला काला । तुका प्रसाद लाधला ॥10॥

umā ramā eke sarī | vārāṇasī te paṃḍharī ||1|| doghe sārikhe sārikhe | viśvanātha viṭhṭhala sakhe ||dhru.|| tetheṃ ase bhāgīrathī| yetheṃ jāṇā bhīmarathī ||2|| vārāṇaśī triśulāvarī | sudarśanāvari paṃḍharī ||3|| manakaṇiऩkā manohara | caṃdrabhāgā sarovara ||4|| vārāṇaśī bhairavakāḷa | puṃḍalīka kṣetrapāḷa ||5|| dhuṃḍirāja daṃḍapāṇī| ubhā garuḍa kara joḍunī ||6|| gayā te ci gopāḷapura | prayāga nirānarasiṃpura ||7|| tetheṃ asatī gayāvaḷa | yetheṃ gāiऩ āṇi gopāḷa||8|| śamīpatrapiṃḍa detī | yetheṃ kālā nijasukhaprāिpta ||9|| saṃtasajjanīṃ kelā kālā | tukā prasāda lādhalā ||10||

फटएाचे बडबडे चवी ना संवाद । आपुला चि वाद आपणासी ॥1॥ कोणें या शब्दाचे मरावें घाणी । अंतरें शाहाणी राहिजे हो ॥ध्रु.॥ गाढवाचा भुंक आइकतां कानीं । काय कोडवाणी ऐसियेचें ॥2॥ तुका ह्मणे ज्यासी करावें वचन । त्याचे येती गुण अंगास ते ॥3॥

phaṭaeाce baḍabaḍe cavī nā saṃvāda | āpulā ci vāda āpaṇāsī ||1|| koṇeṃ yā śabdāce marāveṃ ghāṇī | aṃtareṃ śāhāṇī rāhije ho ||dhru.|| gāḍhavācā bhuṃka āikatāṃ kānīṃ | kāya koḍavāṇī aisiyeceṃ ||2|| tukā hmaṇe jyāsī karāveṃ vacana | tyāce yetī guṇa aṃgāsa te ||3||

दिवसा व्यापारचावटी । रात्री कुटुंबचिंता मोटी ॥1॥ काय करूं या मनासी । नाठवे हृषीकेशी ॥ध्रु.॥ वेश्येपाशीं रात्रीं जागे । हरिकीर्त्तनीं निद्रा लागे ॥2॥ तुका ह्मणे काय जालासी । वृथा संसारा आलासी ॥3॥

divasā vyāpāracāvaṭī | rātrī kuṭuṃbaciṃtā moṭī ||1|| kāya karūṃ yā manāsī | nāṭhave hṛṣīkeśī ||dhru.|| veśyepāśīṃ rātrīṃ jāge | harikīrttanīṃ nidrā lāge ||2|| tukā hmaṇe kāya jālāsī | vṛthā saṃsārā ālāsī ||3||

अहो कृपावंता । हाइप बुद्धीचा ये दाता ॥1॥ जेणें पाविजे उद्धार । होय तुझे पायीं थार ॥ध्रु.॥ वदवी हे वाचा । भाव पांडुरंगीं साचा ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । माझें अंतर वसवा ॥3॥

aho kṛpāvaṃtā | hāipa buddhīcā ye dātā ||1|| jeṇeṃ pāvije uddhāra | hoya tujhe pāyīṃ thāra ||dhru.|| vadavī he vācā | bhāva pāṃḍuraṃgīṃ sācā ||2|| tukā hmaṇe devā | mājheṃ aṃtara vasavā ||3||

निंदक तो परउपकारी । काय वणूप त्याची थोरी । जे रजकाहुनि भले परि । सर्व गुणें आगळा ॥1॥ नेघे मोल धुतो फुका। पाप वरच्यावरि देखा । करी साधका । शुद्ध सरते तिहीं लोकीं ॥ध्रु.॥ मुखसंवदणी सांगते । अवघें सांटविलें तेथें । जिव्हा साबण निरुतें । दोष काढी जन्माचे ॥2॥ तया ठाव यमपुरीं । वास करणें अघोरीं । त्यासी दंडण करी । तुका ह्मणे न्हाणी ते ॥3॥

niṃdaka to paraupakārī | kāya vaṇūpa tyācī thorī | je rajakāhuni bhale pari | sarva guṇeṃ āgaḷā ||1|| neghe mola dhuto phukā| pāpa varacyāvari dekhā | karī sādhakā | śuddha sarate tihīṃ lokīṃ ||dhru.|| mukhasaṃvadaṇī sāṃgate | avagheṃ sāṃṭavileṃ tetheṃ | jivhā sābaṇa niruteṃ | doṣa kāḍhī janmāce ||2|| tayā ṭhāva yamapurīṃ | vāsa karaṇeṃ aghorīṃ | tyāsī daṃḍaṇa karī | tukā hmaṇe nhāṇī te ||3||

प्रपंचाची पीडा सोसिती अघोरी । जया क्षणभरी नाम नये ॥1॥ नाम नाठविती आत्मया रामाचें । धिग जिणें त्याचें भवा मूळ ॥ध्रु.॥ मूळ ते पापाचें आचरण तयाचें । नाहीं राघवाचें स्मरण त्या ॥2॥ स्मरण भजन नावडे जयासी । आंदणीया दासी यमदूतां॥3॥ चिंतन रामाचें न करी तो दोषी । एकांत तयासीं बोलों नये ॥4॥ नये त्याचा संग धरूं ह्मणे तुका । धरितां पातका वांटेकरी ॥5॥

prapaṃcācī pīḍā sositī aghorī | jayā kṣaṇabharī nāma naye ||1|| nāma nāṭhavitī ātmayā rāmāceṃ | dhiga jiṇeṃ tyāceṃ bhavā mūḷa ||dhru.|| mūḷa te pāpāceṃ ācaraṇa tayāceṃ | nāhīṃ rāghavāceṃ smaraṇa tyā ||2|| smaraṇa bhajana nāvaḍe jayāsī | āṃdaṇīyā dāsī yamadūtāṃ||3|| ciṃtana rāmāceṃ na karī to doṣī | ekāṃta tayāsīṃ boloṃ naye ||4|| naye tyācā saṃga dharūṃ hmaṇe tukā | dharitāṃ pātakā vāṃṭekarī ||5||

अथॉविण पाठांतर कासया करावें । व्यर्थ चि मरावें घोकूनियां ॥1॥ घोकूनियां काय वेगीं अर्थ पाहे । अर्थरूप राहे होऊनियां ॥2॥ तुका ह्मणे ज्याला अथाअ आहे भेटी । नाहीं तरी गोष्टी बोलों नका ॥3॥

athôviṇa pāṭhāṃtara kāsayā karāveṃ | vyartha ci marāveṃ ghokūniyāṃ ||1|| ghokūniyāṃ kāya vegīṃ artha pāhe | artharūpa rāhe hoūniyāṃ ||2|| tukā hmaṇe jyālā athāa āhe bheṭī | nāhīṃ tarī goṣṭī boloṃ nakā ||3||

बसतां चोरापाशीं तैसी होय बुिद्ध । देखतां चि चिंधी मन धांवे ॥1॥ व्यभिचाऱ्यापासीं बैसतां क्षणभरी । देखतां चि नारी मन धांवे ॥ध्रु.॥ प्रपंचाचा छंद टाकूनियां गोवा । धरावें केशवा हृदयांत ॥2॥ सांडुनियां देइप संसाराची बेडी । कीर्तनाची गोडी धरावी गा ॥23॥ तुका ह्मणे तुला सांगतों मी एक । रुिक्मणीनायक मुखीं गावा ॥4॥

basatāṃ corāpāśīṃ taisī hoya buिddha | dekhatāṃ ci ciṃdhī mana dhāṃve ||1|| vyabhicāऱyāpāsīṃ baisatāṃ kṣaṇabharī | dekhatāṃ ci nārī mana dhāṃve ||dhru.|| prapaṃcācā chaṃda ṭākūniyāṃ govā | dharāveṃ keśavā hṛdayāṃta ||2|| sāṃḍuniyāṃ deipa saṃsārācī beḍī | kīrtanācī goḍī dharāvī gā ||23|| tukā hmaṇe tulā sāṃgatoṃ mī eka | ruिkmaṇīnāyaka mukhīṃ gāvā ||4||

मस्तकीं सहावें ठांकियासी जाण । तेव्हां देवपण भोगावें गा ॥1॥ आपुलिये स्तुती निंदा अथवा मान । टाकावा थुंकोन पैलीकडे ॥ध्रु.॥ सद्ग‍ुसेवन तें चि अमृतपान । करुनी प्राशन बैसावें गा ॥2॥ आपुल्या मस्तकीं पडोत डोंगर । सुखाचें माहेर टाकुं नये ॥3॥ तुका ह्मणे आतां सांगूं तुला किती । जिण्याची फजीती करूं नये ॥4॥

mastakīṃ sahāveṃ ṭhāṃkiyāsī jāṇa | tevhāṃ devapaṇa bhogāveṃ gā ||1|| āpuliye stutī niṃdā athavā māna | ṭākāvā thuṃkona pailīkaḍe ||dhru.|| sadgaुsevana teṃ ci amṛtapāna | karunī prāśana baisāveṃ gā ||2|| āpulyā mastakīṃ paḍota ḍoṃgara | sukhāceṃ māhera ṭākuṃ naye ||3|| tukā hmaṇe ātāṃ sāṃgūṃ tulā kitī | jiṇyācī phajītī karūṃ naye ||4||

स्वामिसेवा गोड । माते बाळकाचें कोड ॥1॥ जेंजें मागावें भातुकें । तेंतें पुरवी कौतुकें ॥ध्रु.॥ खेळविलें कोडें । हरुषें बोले कीं बोबडें ॥2॥ तुका ह्मणे लाड । तेथें पुरे माझें कोड ॥3॥

svāmisevā goḍa | māte bāḷakāceṃ koḍa ||1|| jeṃjeṃ māgāveṃ bhātukeṃ | teṃteṃ puravī kautukeṃ ||dhru.|| kheḷavileṃ koḍeṃ | haruṣeṃ bole kīṃ bobaḍeṃ ||2|| tukā hmaṇe lāḍa | tetheṃ pure mājheṃ koḍa ||3||

तुझें नाम पंढरिनाथा । भावेंविण नये हाता ॥1॥ दाहां नये विसां नये । पंनासां साटां नये ॥ध्रु.॥ शां नये सहस्रा नये। लक्षकोडीलागीं नये ॥2॥ तुका ह्मणे पंढरिनाथा । भावेंविण नये हाता ॥3॥

tujheṃ nāma paṃḍharināthā | bhāveṃviṇa naye hātā ||1|| dāhāṃ naye visāṃ naye | paṃnāsāṃ sāṭāṃ naye ||dhru.|| śāṃ naye sahasrā naye| lakṣakoḍīlāgīṃ naye ||2|| tukā hmaṇe paṃḍharināthā | bhāveṃviṇa naye hātā ||3||

संतांपायीं विन्मुख जाला । तो जरि संगति मागों आला ॥1॥ तरि त्याहुनि दुरी जावें । सुखें एकांतीं बैसावें ॥ध्रु.॥ आत्मचर्चा नाहीं जेथें । अगी लावुनि द्यावी तेथें ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं । चित्ता समाधान कांहीं ॥3॥

saṃtāṃpāyīṃ vinmukha jālā | to jari saṃgati māgoṃ ālā ||1|| tari tyāhuni durī jāveṃ | sukheṃ ekāṃtīṃ baisāveṃ ||dhru.|| ātmacarcā nāhīṃ jetheṃ | agī lāvuni dyāvī tetheṃ ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ | cittā samādhāna kāṃhīṃ ||3||

परिसें गे सुनेबाइऩ । नको वेचूं दूध दहीं ॥1॥ आवा चालिली पंढरपुरा । वेसीपासुनि आली घरा ॥ध्रु.॥ ऐकें गोष्टी सादर बाळे । करीं जतन फुटकें पाळें ॥2॥ माझे हातींचा कलवडू । मजवाचुंनि नको फोडूं ॥3॥ वळवटिक्षरीचें लिंपन । नको फोडूं मजवांचून ॥4॥ उखळ मुसळ जातें । माझें मन गुंतलें तेथें ॥5॥ भिक्षुक आल्या घरा । सांग गेली पंढरपुरा ॥6॥ भक्षीं मपित आहारु । नको फारसी वरो सारूं ॥7॥ सून ह्मणे बहुत निकें । तुह्मी यात्रेसि जावें सुखें ॥8॥ सासूबाइऩ स्वहित जोडा । सर्व मागील आशा सोडा ॥9॥ सुनमुखीचें वचन कानीं । ऐकोनि सासू विवंची मनीं ॥10॥ सवतीचे चाळे खोटे । म्यां जावेंसें इला वाटे॥11॥ अतां कासया यात्रे जाऊं । काय जाउनि तेथें पाहूं॥12॥ मुलें लेंकरें घर दार । माझें येथें चि पंढरपूर ॥13॥ तुका ह्मणे ऐसें जन । गोवियेलें मायेंकरून ॥14॥

pariseṃ ge sunebāiऩ | nako vecūṃ dūdha dahīṃ ||1|| āvā cālilī paṃḍharapurā | vesīpāsuni ālī gharā ||dhru.|| aikeṃ goṣṭī sādara bāḷe | karīṃ jatana phuṭakeṃ pāḷeṃ ||2|| mājhe hātīṃcā kalavaḍū | majavācuṃni nako phoḍūṃ ||3|| vaḷavaṭikṣarīceṃ liṃpana | nako phoḍūṃ majavāṃcūna ||4|| ukhaḷa musaḷa jāteṃ | mājheṃ mana guṃtaleṃ tetheṃ ||5|| bhikṣuka ālyā gharā | sāṃga gelī paṃḍharapurā ||6|| bhakṣīṃ mapita āhāru | nako phārasī varo sārūṃ ||7|| sūna hmaṇe bahuta nikeṃ | tuhmī yātresi jāveṃ sukheṃ ||8|| sāsūbāiऩ svahita joḍā | sarva māgīla āśā soḍā ||9|| sunamukhīceṃ vacana kānīṃ | aikoni sāsū vivaṃcī manīṃ ||10|| savatīce cāḷe khoṭe | myāṃ jāveṃseṃ ilā vāṭe||11|| atāṃ kāsayā yātre jāūṃ | kāya jāuni tetheṃ pāhūṃ||12|| muleṃ leṃkareṃ ghara dāra | mājheṃ yetheṃ ci paṃḍharapūra ||13|| tukā hmaṇe aiseṃ jana | goviyeleṃ māyeṃkarūna ||14||

एक ते गाढव मनुष्याचे वेष । हालविती पुस पुढें दाढी ॥1॥ निंदा हें भोजन जेवण तयांसी । जोडी घरीं रासी पातकांच्या ॥2॥ तुका ह्मणे सुखें बैसोनियां खाती । कुंभपाकीं होती नर्कवासी ॥3॥

eka te gāḍhava manuṣyāce veṣa | hālavitī pusa puḍheṃ dāḍhī ||1|| niṃdā heṃ bhojana jevaṇa tayāṃsī | joḍī gharīṃ rāsī pātakāṃcyā ||2|| tukā hmaṇe sukheṃ baisoniyāṃ khātī | kuṃbhapākīṃ hotī narkavāsī ||3||

मागत्याची टाळाटाळी । झिंझ्या वोढूनि कपाळीं॥1॥ ऐसा तंव मोळा । तुमचा नसेल गोपाळा ॥ध्रु.॥ नसेल ना नवें । ऐसें धरियेलें देवें ॥2॥ तुका ह्मणे जाला । उशीर नाहीं तो विठ्ठला॥3॥

māgatyācī ṭāḷāṭāḷī | jhiṃjhyā voḍhūni kapāḷīṃ||1|| aisā taṃva moḷā | tumacā nasela gopāḷā ||dhru.|| nasela nā naveṃ | aiseṃ dhariyeleṃ deveṃ ||2|| tukā hmaṇe jālā | uśīra nāhīṃ to viṭhṭhalā||3||

पद 3901

पद 3903

पद 3905

पद 3906

पद 3907

पद 3908

पद 3909

पद 3910

पद 3911

पद 3912

पद 3913

पद 3914

पद 3915

पद 3918

पद 3919

पद 3920

पद 3921

पद 3922

पद 3924

पद 3925

पद 3926

पद 3929

पद 3930

पद 3931

पद 3932

पद 3933

पद 3934

पद 3935

पद 3936

पद 3937

पद 3938

पद 3939

पद 3940

पद 3942

पद 3943

पद 3944

पद 3946

पद 3947

पद 3948

पद 3949

पद 3950

पद 3952

पद 3953

पद 3954

पद 3955

पद 3956

पद 3957

पद 3958

पद 3959

पद 3960

पद 3961

पद 3962

पद 3963

पद 3964

पद 3965

पद 3967

पद 3969

पद 3970

पद 3971

पद 3972

पद 3973

पद 3974

पद 3975

पद 3976

पद 3977

पद 3978

पद 3979

पद 3981

पद 3982

पद 3983

पद 3985

पद 3986

पद 3987

पद 3988

पद 3989

पद 3990

पद 3991

पद 3994

पद 3995

पद 3996

पद 3997

पद 3999

पद 4000

पद 4001

पद 4002

पद 4003

पद 4004

पद 4005

पद 4006

पद 4007

पद 4008

पद 4009

पद 4010

पद 4011

पद 4013

पद 4014

पद 4015

पद 4016

पद 4017

पद 4018

पद 4019

पद 4020

पद 4021

पद 4023

पद 4024

पद 4025

पद 4026

पद 4027

पद 4030

पद 4031

पद 4032

पद 4033

पद 4034

पद 4037

पद 4038

पद 4039

पद 4040

पद 4043

पद 4044

पद 4046

पद 4047

पद 4048

पद 4049

पद 4050

पद 4051

पद 4052

पद 4053

पद 4054

पद 4055

पद 4056

पद 4057

पद 4058

पद 4059

पद 4060

पद 4062

पद 4063

पद 4064

पद 4067

पद 4068

पद 4070

पद 4071

पद 4072

पद 4075

पद 4076

पद 4077

पद 4078

पद 4079

पद 4080

पद 4081

पद 4082

पद 4083

पद 4084

पद 4086

पद 4087

पद 4088

पद 4089

पद 4093

पद 4095

पद 4097

पद 4098

पद 4099

पद 4100

पद 4101

āpulī buṭabuṭa ghyāvī | mājhī paratāpa dyāvī ||1|| āpulā maṃtra navhe barā | mājhā baiऩla cukalā morā ||2|| tukā hmaṇe aiśā narā | parisa na jhoṃbe khāparā ||3||

पद 4103

पद 4105

पद 4106

पद 4107

पद 4108

पद 4109

पद 4111

पद 4112

पद 4113

पद 4115

पद 4117

पद 4118

पद 4120

पद 4122

पद 4123

पद 4124

पद 4125

पद 4126

पद 4127

पद 4128

पद 4129

पद 4130

पद 4131

पद 4132

पद 4135

पद 4136

पद 4137

पद 4139

पद 4140

पद 4142

पद 4143

पद 4144

पद 4145

पद 4146

पद 4147

पद 4148

पद 4149

पद 4150

पद 4151

पद 4152

पद 4153

पद 4154

पद 4156

पद 4157

पद 4158

पद 4159

पद 4160

पद 4161

पद 4162

पद 4163

पद 4164

पद 4165

पद 4168

पद 4170

पद 4171

पद 4172

पद 4173

पद 4174

पद 4175

पद 4176

पद 4177

पद 4178

पद 4180

पद 4183

पद 4184

पद 4185

पद 4186

पद 4187

पद 4188

पद 4189

पद 4190

पद 4191

पद 4192

पद 4193

पद 4194

पद 4195

पद 4196

पद 4198

पद 4199

पद 4200

या पाठाविषयी

परिचय

संत तुकाराम महाराजांच्या गाथेतील अभंग 3901 ते 4200. तुकारामांचे अभंग हे वारकरी संप्रदायाचा प्राण मानले जातात — विठ्ठलभक्ती, संतसंगती, नामस्मरण आणि परखड आत्मपरीक्षण हे त्यांचे विषय.

॥ पुंडलीक वरदा हरि विठ्ठल ॥

संदर्भ 1

तुकाराम गाथा — mr.wikisource.org
मराठी विकिस्रोत आवृत्ती. या विभागातील 243 अभंग येथे दिले आहेत; 57 अभंगांचा मूळ पाठ विश्वसनीय स्वरूपात उपलब्ध नसल्याने वगळला आहे.

परवाना: CC BY-SA 4.0 — Text adapted from Wikimedia projects, licensed CC BY-SA 4.0. Adaptations must be shared alike.

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

तुकाराम गाथा — अभंग 3901–4200

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

हरिपाठ — संत तुकाराम

साखळीचे अभंग

ताटीचे अभंग

तुकाराम गाथा — अभंग 1–300

आणखी पाहा 2

आरती

आरती तुकारामा

श्री एकनाथांची आरती