तुकाराम गाथा — अभंग 2701–3000

शेअर करा

बुिद्धहीना उपदेश । तें तें विष अमृतीं ॥1॥ हुंगों नये गोऱ्हवाडी । तेथें जोडी विटाळ ॥ध्रु.॥ अळसियाचे अंतर कुडें। जैसें मढें निष्काम ॥2॥ तुका ह्मणे ऐशा हाती । मज श्रीपती वांचवा ॥3॥

buिddhahīnā upadeśa | teṃ teṃ viṣa amṛtīṃ ||1|| huṃgoṃ naye goऱhavāḍī | tetheṃ joḍī viṭāḷa ||dhru.|| aḷasiyāce aṃtara kuḍeṃ| jaiseṃ maḍheṃ niṣkāma ||2|| tukā hmaṇe aiśā hātī | maja śrīpatī vāṃcavā ||3||

न करीं तुमची सेवा । बापुडें मी पण देवा । बोलिलों तो पाववा । पण सिद्धी सकळ ॥1॥ आणीक काय तुह्मां काम । आह्मां नेदा तरी प्रेम । कैसे धर्माधर्म । निश्चयेंसी रहाती ॥ध्रु.॥ आह्मीं वेचलों शरीरें । तुझी बीज पेरा खरें । संयोगाचें बरें । गोड होतें उभयतां ॥3॥ एका हातें टाळी । कोठें वाजते निराळी । जाला तरी बळी । स्वामीविण शोभेना ॥3॥ रूपा यावे जी अनंता । धरीन पुटाची त्या सत्ता । होइऩन सरता । संतांमाजी पोसणा ॥4॥ ठेविलें उधारा । वरी काय तो पातेरा । तुका ह्मणे बरा । रोकडा चि निवाड ॥5॥ 2704. भुके नाहीं अन्न । मेल्यावरी पिंडदान ॥1॥ हे तों चाळवाचाळवी । केलें आपण चि जेवी ॥ध्रु.॥ नैवेद्याचा आळ । वेच ठाकणीं सकळ ॥2॥ तुका ह्मणे जड । मज न राखावें दगड ॥3॥

na karīṃ tumacī sevā | bāpuḍeṃ mī paṇa devā | boliloṃ to pāvavā | paṇa siddhī sakaḷa ||1|| āṇīka kāya tuhmāṃ kāma | āhmāṃ nedā tarī prema | kaise dharmādharma | niścayeṃsī rahātī ||dhru.|| āhmīṃ vecaloṃ śarīreṃ | tujhī bīja perā khareṃ | saṃyogāceṃ bareṃ | goḍa hoteṃ ubhayatāṃ ||3|| ekā hāteṃ ṭāḷī | koṭheṃ vājate nirāḷī | jālā tarī baḷī | svāmīviṇa śobhenā ||3|| rūpā yāve jī anaṃtā | dharīna puṭācī tyā sattā | hoiऩna saratā | saṃtāṃmājī posaṇā ||4|| ṭhevileṃ udhārā | varī kāya to pāterā | tukā hmaṇe barā | rokaḍā ci nivāḍa ||5|| 2704. bhuke nāhīṃ anna | melyāvarī piṃḍadāna ||1|| he toṃ cāḷavācāḷavī | keleṃ āpaṇa ci jevī ||dhru.|| naivedyācā āḷa | veca ṭhākaṇīṃ sakaḷa ||2|| tukā hmaṇe jaḍa | maja na rākhāveṃ dagaḍa ||3||

सर्व भाग्यहीन । ऐसें सांभािळलों दीन ॥1॥ पायीं संतांचे मस्तक । असों जोडोनि हस्तक ॥ध्रु.॥ जाणें तरि सेवा । दीन दुर्बळ जी देवा ॥2॥ तुका ह्मणे जीव । समर्पून भाकीं कींव ॥3॥

sarva bhāgyahīna | aiseṃ sāṃbhāिḷaloṃ dīna ||1|| pāyīṃ saṃtāṃce mastaka | asoṃ joḍoni hastaka ||dhru.|| jāṇeṃ tari sevā | dīna durbaḷa jī devā ||2|| tukā hmaṇe jīva | samarpūna bhākīṃ kīṃva ||3||

नाहीं तरी आतां कैचा अनुभव । जालासीं तूं देव घरघेणा ॥1॥ जेथें तेथें देखें लांचाचा पर्वत । घ्यावें तरि चित्त समाधान ॥ध्रु.॥ आधीं वरी हात या नांवें उदार । उसण्याचे उपकार फिटाफीट ॥2॥ तुका ह्मणे जैसी तैसी करूं सेवा । सामर्थ्य न देवा पायांपाशीं ॥3॥

nāhīṃ tarī ātāṃ kaicā anubhava | jālāsīṃ tūṃ deva gharagheṇā ||1|| jetheṃ tetheṃ dekheṃ lāṃcācā parvata | ghyāveṃ tari citta samādhāna ||dhru.|| ādhīṃ varī hāta yā nāṃveṃ udāra | usaṇyāce upakāra phiṭāphīṭa ||2|| tukā hmaṇe jaisī taisī karūṃ sevā | sāmarthya na devā pāyāṃpāśīṃ ||3||

आह्मी सर्वकाळ कैंचीं सावधानें । वेवसायें मन अभ्यासलें ॥1॥ तरी ह्मणा मोट ठेविली चरणीं । केलों गुणागुणीं कासावीस ॥ध्रु.॥ याचे कानसुळीं मारीतसे हाका । मज घाटूं नका मधीं आतां ॥2॥ तुका ह्मणे निद्रा जागृति सुषुिप्त । तुह्मी हो श्रीपती साक्षी येथें ॥3॥

āhmī sarvakāḷa kaiṃcīṃ sāvadhāneṃ | vevasāyeṃ mana abhyāsaleṃ ||1|| tarī hmaṇā moṭa ṭhevilī caraṇīṃ | keloṃ guṇāguṇīṃ kāsāvīsa ||dhru.|| yāce kānasuḷīṃ mārītase hākā | maja ghāṭūṃ nakā madhīṃ ātāṃ ||2|| tukā hmaṇe nidrā jāgṛti suṣuिpta | tuhmī ho śrīpatī sākṣī yetheṃ ||3||

नसता चि दाउनि भेव । केला जीव हिंपुटी ॥1॥ जालों तेव्हां कळलें जना । वाउगा हा आकांत ॥ध्रु.॥ गंवसिलों पुढें मागें लागलागे पावला ॥2॥ तुका ह्मणे केली आणि । सलगीच्यांनी सन्मुख ॥3॥

nasatā ci dāuni bheva | kelā jīva hiṃpuṭī ||1|| jāloṃ tevhāṃ kaḷaleṃ janā | vāugā hā ākāṃta ||dhru.|| gaṃvasiloṃ puḍheṃ māgeṃ lāgalāge pāvalā ||2|| tukā hmaṇe kelī āṇi | salagīcyāṃnī sanmukha ||3||

हें का आह्मां सेवादान । देखों सीण विषमाचा ॥1॥ सांभाळा जी ब्रीदावळी । तुह्मीं कां कळीसारिखे ॥ध्रु.॥ शरणागत वैऱ्या हातीं । हे नििंश्चती देखिली ॥2॥ तुका ह्मणे इच्छीं भेटी । पाय पोटीं उफराटे ॥3॥

heṃ kā āhmāṃ sevādāna | dekhoṃ sīṇa viṣamācā ||1|| sāṃbhāḷā jī brīdāvaḷī | tuhmīṃ kāṃ kaḷīsārikhe ||dhru.|| śaraṇāgata vaiऱyā hātīṃ | he niिṃścatī dekhilī ||2|| tukā hmaṇe icchīṃ bheṭī | pāya poṭīṃ upharāṭe ||3||

कां हो आलें नेणों भागा । पांडुरंगा माझिया ॥1॥ उफराटी तुह्मां चाली । क्रिया गेली सत्याची ॥ध्रु.॥ साक्षी हेंगे माझें मन । आर्त कोण होतें तें ॥2॥ तुका ह्मणे समर्थपणे । काय नेणें करीतसां ॥3॥

kāṃ ho āleṃ neṇoṃ bhāgā | pāṃḍuraṃgā mājhiyā ||1|| upharāṭī tuhmāṃ cālī | kriyā gelī satyācī ||dhru.|| sākṣī heṃge mājheṃ mana | ārta koṇa hoteṃ teṃ ||2|| tukā hmaṇe samarthapaṇe | kāya neṇeṃ karītasāṃ ||3||

शकुनानें लाभ हानि । येथूनि च कळतसे ॥1॥ भयारूढ जालें मन । आतां कोण विश्वास ॥ध्रु.॥ प्रीत कळे आलिंगनीं। संपादनीं अत्यंत ॥2॥ तुका ह्मणे मोकलिलें । कळों आलें बरवें हें॥3॥

śakunāneṃ lābha hāni | yethūni ca kaḷatase ||1|| bhayārūḍha jāleṃ mana | ātāṃ koṇa viśvāsa ||dhru.|| prīta kaḷe āliṃganīṃ| saṃpādanīṃ atyaṃta ||2|| tukā hmaṇe mokalileṃ | kaḷoṃ āleṃ baraveṃ heṃ||3||

नव्हेव निग्रह देहासी दंडण । न वजे भूकतान सहावली ॥1॥ तरि नित्य नित्य करीं आळवण । माझा अभिमान असों द्यावा ॥ध्रु.॥ नाहीं विटािळलें कायावाचामन । संकल्पासी भिन्न असें चि या ॥2॥ तुका ह्मणे भवसागरीं उतार । कराया आधार इच्छीतसें ॥3॥

navheva nigraha dehāsī daṃḍaṇa | na vaje bhūkatāna sahāvalī ||1|| tari nitya nitya karīṃ āḷavaṇa | mājhā abhimāna asoṃ dyāvā ||dhru.|| nāhīṃ viṭāिḷaleṃ kāyāvācāmana | saṃkalpāsī bhinna aseṃ ci yā ||2|| tukā hmaṇe bhavasāgarīṃ utāra | karāyā ādhāra icchītaseṃ ||3||

ऐकिली कीिर्त्त संतांच्या वदनीं । तरि हें ठाकोनि आलों स्थळ ॥1॥ मागिला पुढिला करावें सारिखें । पालटों पारिखें नये देवा ॥ध्रु.॥ आह्मासी विश्वास नामाचा आधार । तुटतां हे थार उरी नाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे येथें नसावें चि दुजें । विनंती पंढरिराजें परिसावी हे ॥3॥

aikilī kīिrtta saṃtāṃcyā vadanīṃ | tari heṃ ṭhākoni āloṃ sthaḷa ||1|| māgilā puḍhilā karāveṃ sārikheṃ | pālaṭoṃ pārikheṃ naye devā ||dhru.|| āhmāsī viśvāsa nāmācā ādhāra | tuṭatāṃ he thāra urī nāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ nasāveṃ ci dujeṃ | vinaṃtī paṃḍharirājeṃ parisāvī he ||3||

मोलाचें आयुष्य वेचतसे सेवे । नुगवतां गोवे खेद होतो ॥1॥ उगवूं आलेति तुह्मीं नारायणा । परिहार या सिणा निमिस्यांत ॥ध्रु.॥ लिगाडाचे मासी न्यायें जाली परी । उरली ते उरी नाहीं कांहीं ॥2॥ तुका ह्मणे लाहो साधीं वाचाबळें । ओढियेलों काळें धांव घाला ॥3॥

molāceṃ āyuṣya vecatase seve | nugavatāṃ gove kheda hoto ||1|| ugavūṃ āleti tuhmīṃ nārāyaṇā | parihāra yā siṇā nimisyāṃta ||dhru.|| ligāḍāce māsī nyāyeṃ jālī parī | uralī te urī nāhīṃ kāṃhīṃ ||2|| tukā hmaṇe lāho sādhīṃ vācābaḷeṃ | oḍhiyeloṃ kāḷeṃ dhāṃva ghālā ||3||

ह्मणऊनि जालों क्षेत्रींचे संन्यासी । चित्त आशापाशीं आवरूनि ॥1॥ कदापि ही नव्हे सीमा उल्लंघन । केलें विसर्जन आव्हानीं च ॥ध्रु.॥ पारिखा तो आतां जाला दुजा ठाव । दृढ केला भाव एकविध ॥2॥ तुका ह्मणे कार्यकारणाचा हेवा । नाहीं जीव देवा समपिऩला ॥3॥

hmaṇaūni jāloṃ kṣetrīṃce saṃnyāsī | citta āśāpāśīṃ āvarūni ||1|| kadāpi hī navhe sīmā ullaṃghana | keleṃ visarjana āvhānīṃ ca ||dhru.|| pārikhā to ātāṃ jālā dujā ṭhāva | dṛḍha kelā bhāva ekavidha ||2|| tukā hmaṇe kāryakāraṇācā hevā | nāhīṃ jīva devā samapiऩlā ||3||

विभ्रंशिली बुिद्ध देहांत जवळी । काळाची अकाळीं वायचाळा ॥1॥ पालटलें जैसें देंठ सोडी पान । पिकलें आपण तयापरी ॥ध्रु.॥ न मारितां हीन बुिद्ध दुःख पावी । माजल्याची गोवी तयापरी ॥2॥ तुका ह्मणे गळ लागलिया मत्स्या । तळमळेचा तैसा लवलाहो ॥3॥

vibhraṃśilī buिddha dehāṃta javaḷī | kāḷācī akāḷīṃ vāyacāḷā ||1|| pālaṭaleṃ jaiseṃ deṃṭha soḍī pāna | pikaleṃ āpaṇa tayāparī ||dhru.|| na māritāṃ hīna buिddha duḥkha pāvī | mājalyācī govī tayāparī ||2|| tukā hmaṇe gaḷa lāgaliyā matsyā | taḷamaḷecā taisā lavalāho ||3||

न वजावा तो काळ वांयां । मुख्य दया हे देवा ॥1॥ ह्मणऊनि जैसें तैसें । रहणी असें पायांचे ॥ध्रु.॥ मोकळें हे मन कष्ट। करी नष्ट दुर्जन ॥2॥ तुका ह्मणे कांहीं नेणें । न वजें येणेंपरी वांयां ॥3॥

na vajāvā to kāḷa vāṃyāṃ | mukhya dayā he devā ||1|| hmaṇaūni jaiseṃ taiseṃ | rahaṇī aseṃ pāyāṃce ||dhru.|| mokaḷeṃ he mana kaṣṭa| karī naṣṭa durjana ||2|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ neṇeṃ | na vajeṃ yeṇeṃparī vāṃyāṃ ||3||

कल्पतरूअंगीं इिच्छलें तें फळ । अभागी दुर्बळ भावें सिद्धी ॥1॥ धन्य त्या जाती धन्य त्या जाती । नारायण चित्तीं सांठविला ॥ध्रु.॥ बीजाऐसा द्यावा उदकें अंकुर । गुणाचे प्रकार ज्याचे तया ॥2॥ तुका ह्मणे कळे पारखिया हिरा । ओझें पाठी खरा चंदनाचें ॥3॥

kalpatarūaṃgīṃ iिcchaleṃ teṃ phaḷa | abhāgī durbaḷa bhāveṃ siddhī ||1|| dhanya tyā jātī dhanya tyā jātī | nārāyaṇa cittīṃ sāṃṭhavilā ||dhru.|| bījāaisā dyāvā udakeṃ aṃkura | guṇāce prakāra jyāce tayā ||2|| tukā hmaṇe kaḷe pārakhiyā hirā | ojheṃ pāṭhī kharā caṃdanāceṃ ||3||

उकरडा आधीं अंगीं नरकाडी । जातीची ते जोडी ते चि चित्तीं ॥1॥ कासयानें देखे अंधळा माणिकें । चवीविण फिके वांयां जाय ॥ध्रु.॥ काय जाणे विष पालटों उपचारें । मुखासी अंतर तों चि बरें ॥2॥ तुका ह्मणे काय उपदेश वेडएा । संगें होतो रेडएासवें कष्ट ॥3॥

ukaraḍā ādhīṃ aṃgīṃ narakāḍī | jātīcī te joḍī te ci cittīṃ ||1|| kāsayāneṃ dekhe aṃdhaḷā māṇikeṃ | cavīviṇa phike vāṃyāṃ jāya ||dhru.|| kāya jāṇe viṣa pālaṭoṃ upacāreṃ | mukhāsī aṃtara toṃ ci bareṃ ||2|| tukā hmaṇe kāya upadeśa veḍaeा | saṃgeṃ hoto reḍaeाsaveṃ kaṣṭa ||3||

जया शिरीं कारभार । बुिद्ध सार तयाची ॥1॥ वर्ते तैसें वर्ते जन । बहुतां गुण एकाचा ॥ध्रु.॥ आपणीयां पाक करी । तो इतरीं सेविजे ॥2॥ तुका ह्मणे शूर राखे । गाढएा वाखेसांगातें॥3॥

jayā śirīṃ kārabhāra | buिddha sāra tayācī ||1|| varte taiseṃ varte jana | bahutāṃ guṇa ekācā ||dhru.|| āpaṇīyāṃ pāka karī | to itarīṃ sevije ||2|| tukā hmaṇe śūra rākhe | gāḍhaeा vākhesāṃgāteṃ||3||

एक एका साहए करूं । अवघें धरूं सुपंथ ॥1॥ कोण जाणे कैसी परी । पुढें उरी ठेवितां ॥ध्रु.॥ अवघे धन्य होऊं आता । स्मरवितां स्मरण ॥2॥ तुका ह्मणे अवघी जोडी । ते आवडा चरणांची ॥3॥

eka ekā sāhae karūṃ | avagheṃ dharūṃ supaṃtha ||1|| koṇa jāṇe kaisī parī | puḍheṃ urī ṭhevitāṃ ||dhru.|| avaghe dhanya hoūṃ ātā | smaravitāṃ smaraṇa ||2|| tukā hmaṇe avaghī joḍī | te āvaḍā caraṇāṃcī ||3||

फळकट तो संसार । येथें सार भगवंत ॥1॥ ऐसें जागवितों मना । सरसें जनासहित ॥ध्रु.॥ अवघें निरसूनि काम । घ्यावें नाम विठोबाचें ॥2॥ तुका ह्मणे देवाविण । केला सीण तो मिथ्या ॥3॥

phaḷakaṭa to saṃsāra | yetheṃ sāra bhagavaṃta ||1|| aiseṃ jāgavitoṃ manā | saraseṃ janāsahita ||dhru.|| avagheṃ nirasūni kāma | ghyāveṃ nāma viṭhobāceṃ ||2|| tukā hmaṇe devāviṇa | kelā sīṇa to mithyā ||3||

सुधारसें ओलावली । रसना धाली न धाय ॥1॥ कळों नये जाली धणी । नारायणीं पूर्णता ॥ध्रु.॥ आवडे तें तें च यासी । ब्रह्मरसीं निरसें ॥2॥ तुका ह्मणे बहुतां परी । करूनि करीं सेवन ॥3॥

sudhāraseṃ olāvalī | rasanā dhālī na dhāya ||1|| kaḷoṃ naye jālī dhaṇī | nārāyaṇīṃ pūrṇatā ||dhru.|| āvaḍe teṃ teṃ ca yāsī | brahmarasīṃ niraseṃ ||2|| tukā hmaṇe bahutāṃ parī | karūni karīṃ sevana ||3||

असंतीं कांटाळा हा नव्हे मत्सर । ब्रह्म तें विकारविरहित॥1॥ तरि ह्मणा त्याग प्रतिपादलासे । अनादि हा असे वैराकार ॥ध्रु.॥ सिजलें हिरवें एका नांवें धान्य । सेवनापें भिन्न निवडे तें ॥2॥ तुका ह्मणे भूतीं साक्ष नारायण । अवगुणीं दंडण गुणीं पुजा ॥3॥

asaṃtīṃ kāṃṭāḷā hā navhe matsara | brahma teṃ vikāravirahita||1|| tari hmaṇā tyāga pratipādalāse | anādi hā ase vairākāra ||dhru.|| sijaleṃ hiraveṃ ekā nāṃveṃ dhānya | sevanāpeṃ bhinna nivaḍe teṃ ||2|| tukā hmaṇe bhūtīṃ sākṣa nārāyaṇa | avaguṇīṃ daṃḍaṇa guṇīṃ pujā ||3||

आपुलें आपण जाणावें स्वहित । जेणें राहे चित्त समाधान ॥1॥ बहुरंगें माया असे विखरली । कुंटित चि चाली होतां बरी ॥ध्रु.॥ पूजा ते अबोला चित्ताच्या प्रकारीं । भाव विश्वंभरीं समर्पावा ॥2॥ तुका ह्मणे गेला फिटोनियां भेव । मग होतो देव मनाचा चि ॥3॥

āpuleṃ āpaṇa jāṇāveṃ svahita | jeṇeṃ rāhe citta samādhāna ||1|| bahuraṃgeṃ māyā ase vikharalī | kuṃṭita ci cālī hotāṃ barī ||dhru.|| pūjā te abolā cittācyā prakārīṃ | bhāva viśvaṃbharīṃ samarpāvā ||2|| tukā hmaṇe gelā phiṭoniyāṃ bheva | maga hoto deva manācā ci ||3||

आपुल्याचा भोत चाटी । मारी करंटीं पारिख्या॥1॥ ऐसें जन भुललें देवा । मिथ्या हेवा वाढवी ॥ध्रु.॥ गळ गिळी आविसें मासा । प्राण आशा घेतला ॥2॥ तुका ह्मणे बोकडमोहो । धरी पहा हो खाटिक ॥3॥

āpulyācā bhota cāṭī | mārī karaṃṭīṃ pārikhyā||1|| aiseṃ jana bhulaleṃ devā | mithyā hevā vāḍhavī ||dhru.|| gaḷa giḷī āviseṃ māsā | prāṇa āśā ghetalā ||2|| tukā hmaṇe bokaḍamoho | dharī pahā ho khāṭika ||3||

विषय तो मरणसंगीं । नेणे सुटिका अभागी ॥1॥ शास्त्राचा केला लुंडा । तोंडीं पाडियेला धोंडा ॥ध्रु.॥ अगदीं मोक्ष नाहीं ठावा । काय सांगावें गाढवा ॥2॥ तुका ह्मणे ग्यानगड । सुखें देवा पावेना नाड ॥3॥

viṣaya to maraṇasaṃgīṃ | neṇe suṭikā abhāgī ||1|| śāstrācā kelā luṃḍā | toṃḍīṃ pāḍiyelā dhoṃḍā ||dhru.|| agadīṃ mokṣa nāhīṃ ṭhāvā | kāya sāṃgāveṃ gāḍhavā ||2|| tukā hmaṇe gyānagaḍa | sukheṃ devā pāvenā nāḍa ||3||

मी च विखळ मी च विखळ । येर सकळ बहु बरें॥1॥ पाहिजे हें क्षमा केलें । येणें बोलें विनवणी ॥ध्रु.॥ मी च माझें मी च माझें । जालें ओझें अन्याय ॥2॥ आधीं आंचवला आधीं आंचवला । तुका जाला निमनुष्य ॥3॥

mī ca vikhaḷa mī ca vikhaḷa | yera sakaḷa bahu bareṃ||1|| pāhije heṃ kṣamā keleṃ | yeṇeṃ boleṃ vinavaṇī ||dhru.|| mī ca mājheṃ mī ca mājheṃ | jāleṃ ojheṃ anyāya ||2|| ādhīṃ āṃcavalā ādhīṃ āṃcavalā | tukā jālā nimanuṣya ||3||

येणें जाणें तरी । राहे देव कृपा करी ॥1॥ ऐसें तंव पुण्य नाहीं । पाहातां माझे गांठी कांहीं ॥ध्रु.॥ भय निवारिता कोण वेगळा अनंता ॥2॥ तुका ह्मणे वारे भोग । वारी तरी पांडुरंग ॥3॥

yeṇeṃ jāṇeṃ tarī | rāhe deva kṛpā karī ||1|| aiseṃ taṃva puṇya nāhīṃ | pāhātāṃ mājhe gāṃṭhī kāṃhīṃ ||dhru.|| bhaya nivāritā koṇa vegaḷā anaṃtā ||2|| tukā hmaṇe vāre bhoga | vārī tarī pāṃḍuraṃga ||3||

भल्याचें कारण सांगावें स्वहित । जैसी कळे नीत आपणासी ॥1॥ परी आह्मी असों एकाचिये हातीं । नाचवितो चित्तीं त्याचें तैसें ॥ध्रु.॥ वाट सांगे त्याच्या पुण्या नाहीं पार । होती उपकार अगणित ॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी बहु कृपावंत । आपुलें उचित केलें संतीं ॥3॥

bhalyāceṃ kāraṇa sāṃgāveṃ svahita | jaisī kaḷe nīta āpaṇāsī ||1|| parī āhmī asoṃ ekāciye hātīṃ | nācavito cittīṃ tyāceṃ taiseṃ ||dhru.|| vāṭa sāṃge tyācyā puṇyā nāhīṃ pāra | hotī upakāra agaṇita ||2|| tukā hmaṇe tuhmī bahu kṛpāvaṃta | āpuleṃ ucita keleṃ saṃtīṃ ||3||

लावूनियां पुष्टी पोरें । आणि करकर कथेमाजी ॥1॥ पडा पायां करा विनंती । दवडा हातीं धरोनियां ॥ध्रु.॥ कुर्वाळूनि बैसे मोहें । प्रेम कां हे नासीतसे ॥2॥ तुका ह्मणे वाटे चित्त । करा फजित ह्मणऊनि ॥3॥

lāvūniyāṃ puṣṭī poreṃ | āṇi karakara kathemājī ||1|| paḍā pāyāṃ karā vinaṃtī | davaḍā hātīṃ dharoniyāṃ ||dhru.|| kurvāḷūni baise moheṃ | prema kāṃ he nāsītase ||2|| tukā hmaṇe vāṭe citta | karā phajita hmaṇaūni ||3||

पुण्य उभें राहो आतां । संताचें याकारणें ॥1॥ पंढरीचे लागा वाटे । सखा भेटे विठ्ठल ॥ध्रु.॥ संकल्प हे यावे फळा । कळवळा बहुतांचा ॥2॥ तुका ह्मणे होऊनि क्षमा । पुरुषोत्तमा अपराध ॥3॥

puṇya ubheṃ rāho ātāṃ | saṃtāceṃ yākāraṇeṃ ||1|| paṃḍharīce lāgā vāṭe | sakhā bheṭe viṭhṭhala ||dhru.|| saṃkalpa he yāve phaḷā | kaḷavaḷā bahutāṃcā ||2|| tukā hmaṇe hoūni kṣamā | puruṣottamā aparādha ||3||

आइकिली मात । पुरविले मनोरथ ॥ ॥ प्रेम वाढविलें देवा । बरवी घेऊनियां सेवा ॥ध्रु.॥ केली विनवणी । तैसी पुरविली धणी ॥2॥ तुका ह्मणे काया । रसा कुरोंडी वरोनियां ॥3॥

āikilī māta | puravile manoratha || || prema vāḍhavileṃ devā | baravī gheūniyāṃ sevā ||dhru.|| kelī vinavaṇī | taisī puravilī dhaṇī ||2|| tukā hmaṇe kāyā | rasā kuroṃḍī varoniyāṃ ||3||

संतांची स्तुति ते दर्शनाच्या योगें । पडिल्या प्रसंगें ऐसी कीजें ॥1॥ संकल्प ते सदा स्वामीचे चि चित्तीं । फाकों नये वृित्त अखंडित ॥ध्रु.॥ दास्यत्व तें असे एकविध नांवें । उरों नये जीवें भिन्नत्वासी ॥2॥ निज बीजा येथें तुका अधिकारी । पाहिजे तें पेरी तये वेळे ॥3॥

saṃtāṃcī stuti te darśanācyā yogeṃ | paḍilyā prasaṃgeṃ aisī kījeṃ ||1|| saṃkalpa te sadā svāmīce ci cittīṃ | phākoṃ naye vṛिtta akhaṃḍita ||dhru.|| dāsyatva teṃ ase ekavidha nāṃveṃ | uroṃ naye jīveṃ bhinnatvāsī ||2|| nija bījā yetheṃ tukā adhikārī | pāhije teṃ perī taye veḷe ||3||

सेजेचा एकांत आगीपाशीं कळे । झांकिलिया डोळे अधःपात ॥1॥ राहो अथवा मग जळो अगीमधीं । निवाडु तो आधीं होऊनि गेला ॥ध्रु.॥ भेणें झडपणी नाहीं येथें दुजें । पादरधिटा ओझें हतियारें ॥2॥ तुका ह्मणे मज नाहीं जी भरवसा । तोवरि सहसा निवाडु तो ॥3॥

sejecā ekāṃta āgīpāśīṃ kaḷe | jhāṃkiliyā ḍoḷe adhaḥpāta ||1|| rāho athavā maga jaḷo agīmadhīṃ | nivāḍu to ādhīṃ hoūni gelā ||dhru.|| bheṇeṃ jhaḍapaṇī nāhīṃ yetheṃ dujeṃ | pādaradhiṭā ojheṃ hatiyāreṃ ||2|| tukā hmaṇe maja nāhīṃ jī bharavasā | tovari sahasā nivāḍu to ||3||

न सरे भांडार । भरलें वेचितां अपार ॥1॥ मवित्याचें पोट भरे । पुढिलासी पुढें उरे ॥ध्रु.॥ कारणापुरता लाहो आपुलाल्या हिता ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । पुढें केला चाले हेवा ॥3॥

na sare bhāṃḍāra | bharaleṃ vecitāṃ apāra ||1|| mavityāceṃ poṭa bhare | puḍhilāsī puḍheṃ ure ||dhru.|| kāraṇāpuratā lāho āpulālyā hitā ||2|| tukā hmaṇe devā | puḍheṃ kelā cāle hevā ||3||

तरी हांव केली अमुपा व्यापारें । व्हावें एकसरें धनवंत ॥1॥ जालों हरिदास शूरत्वाच्या नेमें । जालीं ठावीं वर्में पुढिलांची ॥ध्रु.॥ जनावेगळें हें असे अभिन्नव । बळी दिला जीव ह्मणऊनि ॥2॥ तुका ह्मणे तरी लागलों विल्हेसी । चालतिया दिसीं स्वामी ॠणी ॥3॥

tarī hāṃva kelī amupā vyāpāreṃ | vhāveṃ ekasareṃ dhanavaṃta ||1|| jāloṃ haridāsa śūratvācyā nemeṃ | jālīṃ ṭhāvīṃ varmeṃ puḍhilāṃcī ||dhru.|| janāvegaḷeṃ heṃ ase abhinnava | baḷī dilā jīva hmaṇaūni ||2|| tukā hmaṇe tarī lāgaloṃ vilhesī | cālatiyā disīṃ svāmī ṝṇī ||3||

कोण दुजें हरी सीण । शरण दीन आल्याचा ॥1॥ तुह्मांविण जगदीशा । उदार ठसा त्रिभुवनीं ॥ध्रु.॥ कोण ऐसें वारी पाप । हरी ताप जन्माचा ॥2॥ तुका ह्मणे धांव घाली । कोण चाली मनाचे ॥3॥

koṇa dujeṃ harī sīṇa | śaraṇa dīna ālyācā ||1|| tuhmāṃviṇa jagadīśā | udāra ṭhasā tribhuvanīṃ ||dhru.|| koṇa aiseṃ vārī pāpa | harī tāpa janmācā ||2|| tukā hmaṇe dhāṃva ghālī | koṇa cālī manāce ||3||

ग्रंथाचे अर्थ नेणती हे खळ । बहु अनर्गळ जाले विषयीं ॥1॥ नाहीं भेदू ह्मुण भलतें चि आचरे । मोकळा विचरे मनासवें ॥2॥ तुका ह्मणे विषा नांव तें अमृत । पापपुण्या भीत नाहीं नष्ट ॥3॥

graṃthāce artha neṇatī he khaḷa | bahu anargaḷa jāle viṣayīṃ ||1|| nāhīṃ bhedū hmuṇa bhalateṃ ci ācare | mokaḷā vicare manāsaveṃ ||2|| tukā hmaṇe viṣā nāṃva teṃ amṛta | pāpapuṇyā bhīta nāhīṃ naṣṭa ||3||

कायावाचामनें जाला विष्णुदास । काम क्रोध त्यास बाधीतना ॥1॥ विश्वास तो करी स्वामीवरी सत्ता । सकळ भोगिता होय त्याचें ॥2॥ तुका ह्मणे चित्त करावें निर्मळ । येऊनि गोपाळ राहे तेथें ॥3॥

kāyāvācāmaneṃ jālā viṣṇudāsa | kāma krodha tyāsa bādhītanā ||1|| viśvāsa to karī svāmīvarī sattā | sakaḷa bhogitā hoya tyāceṃ ||2|| tukā hmaṇe citta karāveṃ nirmaḷa | yeūni gopāḷa rāhe tetheṃ ||3||

याती हीन मति हीन कर्म हीन माझें । सांडोनियां सर्व लज्जा शरण आलों तुज ॥1॥ येइप गा तूं मायबापा पंढरीच्या राया । तुजविण सीण जाला क्षीण जाली काया ॥ध्रु.॥ दिनानाथ दीनबंधू नाम तुज साजे । पतितपावन नाम ऐसी ब्रीदावळी गाजे॥2॥ विटेवरि वीट उभा कटावरी कर । तुका ह्मणे हें चि आह्मां ध्यान निरंतर ॥3॥

yātī hīna mati hīna karma hīna mājheṃ | sāṃḍoniyāṃ sarva lajjā śaraṇa āloṃ tuja ||1|| yeipa gā tūṃ māyabāpā paṃḍharīcyā rāyā | tujaviṇa sīṇa jālā kṣīṇa jālī kāyā ||dhru.|| dinānātha dīnabaṃdhū nāma tuja sāje | patitapāvana nāma aisī brīdāvaḷī gāje||2|| viṭevari vīṭa ubhā kaṭāvarī kara | tukā hmaṇe heṃ ci āhmāṃ dhyāna niraṃtara ||3||

गंगा आली आम्हांवरि । संतपाउलें साजिरीं ॥1॥ तेथें करीन मी अंघोळी । उडे चरणरजधुळी । येती तीर्थावळी । पर्वकाळ सकळ ॥ध्रु.॥ पाप पळालें जळालें । भवदुःख दुरावलें॥2॥ तुका ह्मणे धन्य जालों । सप्तसागरांत न्हालों ॥3॥

gaṃgā ālī āmhāṃvari | saṃtapāuleṃ sājirīṃ ||1|| tetheṃ karīna mī aṃghoḷī | uḍe caraṇarajadhuḷī | yetī tīrthāvaḷī | parvakāḷa sakaḷa ||dhru.|| pāpa paḷāleṃ jaḷāleṃ | bhavaduḥkha durāvaleṃ||2|| tukā hmaṇe dhanya jāloṃ | saptasāgarāṃta nhāloṃ ||3||

पोटासाठीं खटपट करिसी अवघा वीळ । राम राम ह्मणतां तुझी बसली दांतखीळ ॥1॥ हरिचें नाम कदाकाळीं कां रे नये वाचे । ह्मणतां राम राम तुझ्या बाचें काय वेचें ॥ध्रु.॥ द्रव्याचिया आशा तुजला दाही दिशा न पुरती । कीर्तनासी जातां तुझी जड झाली माती ॥2॥ तुका ह्मणे ऐशा जीवा काय करूं आता । राम राम न ह्मणे त्याचा गाढव मातापिता ॥3॥

poṭāsāṭhīṃ khaṭapaṭa karisī avaghā vīḷa | rāma rāma hmaṇatāṃ tujhī basalī dāṃtakhīḷa ||1|| hariceṃ nāma kadākāḷīṃ kāṃ re naye vāce | hmaṇatāṃ rāma rāma tujhyā bāceṃ kāya veceṃ ||dhru.|| dravyāciyā āśā tujalā dāhī diśā na puratī | kīrtanāsī jātāṃ tujhī jaḍa jhālī mātī ||2|| tukā hmaṇe aiśā jīvā kāya karūṃ ātā | rāma rāma na hmaṇe tyācā gāḍhava mātāpitā ||3||

आह्मां सुकाळ सुखाचा । जवळी हाट पंढरीचा । सादाविती वाचा । रामनामें वैष्णव ॥1॥ घ्या रे आपुलाल्या परी । नका ठेवूं कांही उरी । ओसरतां भरी । तोंडवरी अंबर ॥ध्रु.॥ वाहे बंदर द्वारका । खेप आली पुंडलिका । उभे चि विकिलें एका । सनकादिकां सांपडलें ॥2॥ धन्य धन्य हे भूमंडळी । प्रगटली नामावळी । घेती जीं दुबळीं । तीं आगळीं सदैव ॥3॥ माप आपुलेनि हातें । कोणी नाहीं निवारितें । पैस करूनि चित्तें । घ्यावें हितें आपुलिया ॥4॥ नाहीं वाटितां सरलें । आहे तैसें चि भरलें । तुका ह्मणे गेलें । वांयांविण न घेतां ॥5॥

āhmāṃ sukāḷa sukhācā | javaḷī hāṭa paṃḍharīcā | sādāvitī vācā | rāmanāmeṃ vaiṣṇava ||1|| ghyā re āpulālyā parī | nakā ṭhevūṃ kāṃhī urī | osaratāṃ bharī | toṃḍavarī aṃbara ||dhru.|| vāhe baṃdara dvārakā | khepa ālī puṃḍalikā | ubhe ci vikileṃ ekā | sanakādikāṃ sāṃpaḍaleṃ ||2|| dhanya dhanya he bhūmaṃḍaḷī | pragaṭalī nāmāvaḷī | ghetī jīṃ dubaḷīṃ | tīṃ āgaḷīṃ sadaiva ||3|| māpa āpuleni hāteṃ | koṇī nāhīṃ nivāriteṃ | paisa karūni citteṃ | ghyāveṃ hiteṃ āpuliyā ||4|| nāhīṃ vāṭitāṃ saraleṃ | āhe taiseṃ ci bharaleṃ | tukā hmaṇe geleṃ | vāṃyāṃviṇa na ghetāṃ ||5||

चुकलिया ताळा । वाती घालुनि बैसे डोळां ॥1॥ तैसें जागें करीं चित्ता । कांहीं आपुलिया हिता ॥ध्रु.॥ निक्षेपिलें धन। तेथें गुंतलेसे मन ॥2॥ नाशिवंतासाटीं । तुका ह्मणे करिसी आटी ॥3॥

cukaliyā tāḷā | vātī ghāluni baise ḍoḷāṃ ||1|| taiseṃ jāgeṃ karīṃ cittā | kāṃhīṃ āpuliyā hitā ||dhru.|| nikṣepileṃ dhana| tetheṃ guṃtalese mana ||2|| nāśivaṃtāsāṭīṃ | tukā hmaṇe karisī āṭī ||3||

करूनि जतन । कोणा कामा आलें धन ॥1 ॥ ऐसें जाणतां जाणतां । कां रे होतोसी नेणता ॥ध्रु.॥ िप्रया पुत्र बंधु । नाहीं तुज यांशीं संबंधु ॥2॥ तुका ह्मणे एका । हरीविण नाहीं सखा ॥3॥

karūni jatana | koṇā kāmā āleṃ dhana ||1 || aiseṃ jāṇatāṃ jāṇatāṃ | kāṃ re hotosī neṇatā ||dhru.|| िprayā putra baṃdhu | nāhīṃ tuja yāṃśīṃ saṃbaṃdhu ||2|| tukā hmaṇe ekā | harīviṇa nāhīṃ sakhā ||3||

आह्मीं देतों हाका । कां रे जालासी तूं मुका ॥1॥ न बोलसी नारायणा । कळलासी क्रियाहीना ॥ध्रु.॥ आधीं करूं चौघाचार। मग सांडूं भीडभार ॥2॥ तुका ह्मणे सेवटीं । तुह्मां आह्मां घालूं तुटी ॥3॥

āhmīṃ detoṃ hākā | kāṃ re jālāsī tūṃ mukā ||1|| na bolasī nārāyaṇā | kaḷalāsī kriyāhīnā ||dhru.|| ādhīṃ karūṃ caughācāra| maga sāṃḍūṃ bhīḍabhāra ||2|| tukā hmaṇe sevaṭīṃ | tuhmāṃ āhmāṃ ghālūṃ tuṭī ||3||

नव्हे भिडा हें कारण । जाणे करूं ऐसे जन ॥1॥ जों जों धरावा लौकिक । रडवितोसी आणीक ॥ध्रु.॥ चाल जाऊं संतांपुढें । ते हें निवडिती रोकडें ॥2॥ तुका ह्मणे तूं निर्लज्ज । आह्मां रोकडी गरज ॥3॥

navhe bhiḍā heṃ kāraṇa | jāṇe karūṃ aise jana ||1|| joṃ joṃ dharāvā laukika | raḍavitosī āṇīka ||dhru.|| cāla jāūṃ saṃtāṃpuḍheṃ | te heṃ nivaḍitī rokaḍeṃ ||2|| tukā hmaṇe tūṃ nirlajja | āhmāṃ rokaḍī garaja ||3||

बहु होता भला । परि ये रांडेनें नासिला ॥1॥ बहु शिकला रंग चाळे । खरें खोटें इचे वेळे ॥ध्रु.॥ नव्हतें आळवितें कोणी । इनें केला जगॠणी ॥2॥ ज्याचे त्यासी नेदी देऊं । तुका ह्मणे धांवे खाऊं ॥3॥

bahu hotā bhalā | pari ye rāṃḍeneṃ nāsilā ||1|| bahu śikalā raṃga cāḷe | khareṃ khoṭeṃ ice veḷe ||dhru.|| navhateṃ āḷaviteṃ koṇī | ineṃ kelā jagaṝṇī ||2|| jyāce tyāsī nedī deūṃ | tukā hmaṇe dhāṃve khāūṃ ||3||

काय करावें तें आतां । जालें नयेसें बोलतां ॥1॥ नाहीं दोघांचिये हातीं । गांठी घालावी एकांतीं ॥ध्रु.॥ होय आपुलें काज । तों हे भीड सांडूं लाज ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । आधीं निवडूं हा गोवा ॥3॥

kāya karāveṃ teṃ ātāṃ | jāleṃ nayeseṃ bolatāṃ ||1|| nāhīṃ doghāṃciye hātīṃ | gāṃṭhī ghālāvī ekāṃtīṃ ||dhru.|| hoya āpuleṃ kāja | toṃ he bhīḍa sāṃḍūṃ lāja ||2|| tukā hmaṇe devā | ādhīṃ nivaḍūṃ hā govā ||3||

केली सलगी तोंडपिटी । आह्मी लडिवाळें धाकुटीं॥1॥ न बोलावें तें चि आलें । देवा पाहिजे साहिलें ॥ध्रु.॥ अवघ्यांमध्यें एक वेडें । तें चि खेळविती कोडें ॥2॥ तुका ह्मणे मायबापा । मजवरि कोपों नका ॥3॥

kelī salagī toṃḍapiṭī | āhmī laḍivāḷeṃ dhākuṭīṃ||1|| na bolāveṃ teṃ ci āleṃ | devā pāhije sāhileṃ ||dhru.|| avaghyāṃmadhyeṃ eka veḍeṃ | teṃ ci kheḷavitī koḍeṃ ||2|| tukā hmaṇe māyabāpā | majavari kopoṃ nakā ||3||

शिकवूनि बोल । केलें कवतुक नवल ॥1॥ आपणियां रंजविलें । बापें माझिया विठ्ठलें ॥ध्रु.॥ हातीं प्रेमाचें भातुकें । आह्मां देऊनियां निकें ॥2॥ तुका करी टाहो । पाहे रखुमाइऩचा नाहो ॥3॥

śikavūni bola | keleṃ kavatuka navala ||1|| āpaṇiyāṃ raṃjavileṃ | bāpeṃ mājhiyā viṭhṭhaleṃ ||dhru.|| hātīṃ premāceṃ bhātukeṃ | āhmāṃ deūniyāṃ nikeṃ ||2|| tukā karī ṭāho | pāhe rakhumāiऩcā nāho ||3||

शूद्रवंशी जन्मलों । ह्मणोनि दंभें मोकलिलों ॥1॥ अरे तूं चि माझा आतां । मायबाप पंढरीनाथा ॥ध्रु.॥ घोकाया अक्षर। मज नाहीं अधिकार ॥2॥ सर्वभावें दीन । तुका ह्मणे यातिहीन ॥3॥

śūdravaṃśī janmaloṃ | hmaṇoni daṃbheṃ mokaliloṃ ||1|| are tūṃ ci mājhā ātāṃ | māyabāpa paṃḍharīnāthā ||dhru.|| ghokāyā akṣara| maja nāhīṃ adhikāra ||2|| sarvabhāveṃ dīna | tukā hmaṇe yātihīna ||3||

वेडें वांकडें गाइऩन । परि मी तुझा चि ह्मणवीन॥1॥ मज तारीं दिनानाथा । ब्रीदें साच करीं आता ॥ध्रु.॥ केल्या अपराधांच्या राशीं । ह्मणऊनि आलों तुजपाशीं ॥2॥ तुका ह्मणे मज तारीं । सांडीं ब्रीद नाहींतरी ॥3॥

veḍeṃ vāṃkaḍeṃ gāiऩna | pari mī tujhā ci hmaṇavīna||1|| maja tārīṃ dinānāthā | brīdeṃ sāca karīṃ ātā ||dhru.|| kelyā aparādhāṃcyā rāśīṃ | hmaṇaūni āloṃ tujapāśīṃ ||2|| tukā hmaṇe maja tārīṃ | sāṃḍīṃ brīda nāhīṃtarī ||3||

लटिका तो प्रपंच एक हरि साचा । हरिविण आहाच सर्व इंिद्रयें ॥1॥ लटिकें तें मौन्य भ्रमाचें स्वप्न । हरिविण ध्यान नश्वर आहे ॥ध्रु.॥ लटिकिया विपित्त हरिविण करिती । हरि नाहीं चित्तीं तो शव जाणा ॥2॥ तुका ह्मणे हरि हें धरिसी निर्धारीं । तरीं तूं झडकरी जासी वैकुंठा ॥3॥

laṭikā to prapaṃca eka hari sācā | hariviṇa āhāca sarva iṃिdrayeṃ ||1|| laṭikeṃ teṃ maunya bhramāceṃ svapna | hariviṇa dhyāna naśvara āhe ||dhru.|| laṭikiyā vipitta hariviṇa karitī | hari nāhīṃ cittīṃ to śava jāṇā ||2|| tukā hmaṇe hari heṃ dharisī nirdhārīṃ | tarīṃ tūṃ jhaḍakarī jāsī vaikuṃṭhā ||3||

सर्वस्वा मुकावें तेणें हरीसी जिंकावें । अर्थ प्राण जीवें देहत्याग ॥1॥ मोह ममता माया चाड नाहीं चिंता । विषयकंदुवेथा जाळूनियां ॥ध्रु.॥ लोकलज्जा दंभ आणि अहंकार । करूनि मत्सर देशधडी ॥2॥ शांति क्षमा दया सखिया विनउनी । मूळ चक्रपाणी धाडी त्यांसी ॥3॥ तुका ह्मणे याती अक्षरें अभिमान । सांडोनिया शरण रिघें संतां ॥4॥

sarvasvā mukāveṃ teṇeṃ harīsī jiṃkāveṃ | artha prāṇa jīveṃ dehatyāga ||1|| moha mamatā māyā cāḍa nāhīṃ ciṃtā | viṣayakaṃduvethā jāḷūniyāṃ ||dhru.|| lokalajjā daṃbha āṇi ahaṃkāra | karūni matsara deśadhaḍī ||2|| śāṃti kṣamā dayā sakhiyā vinaunī | mūḷa cakrapāṇī dhāḍī tyāṃsī ||3|| tukā hmaṇe yātī akṣareṃ abhimāna | sāṃḍoniyā śaraṇa righeṃ saṃtāṃ ||4||

एकांतांचे सुख देइप मज देवा । आघात या जीवा चुकवूनि ॥1॥ ध्यानीं रूप वाचे नाम निरंतर । आपुला विसर पडों नेदीं ॥ध्रु.॥ मायबाळा भेटी सुखाची आवडी । तैशी मज गोडी देइप देवा ॥2॥ कीर्ती ऐकोनियां जालों शरणांगत । दासाचें तूं हित करितोसी ॥3॥ तुका ह्मणे मी तों दीन पापराशी । घालावें पाठीशी मायबापा ॥4॥

ekāṃtāṃce sukha deipa maja devā | āghāta yā jīvā cukavūni ||1|| dhyānīṃ rūpa vāce nāma niraṃtara | āpulā visara paḍoṃ nedīṃ ||dhru.|| māyabāḷā bheṭī sukhācī āvaḍī | taiśī maja goḍī deipa devā ||2|| kīrtī aikoniyāṃ jāloṃ śaraṇāṃgata | dāsāceṃ tūṃ hita karitosī ||3|| tukā hmaṇe mī toṃ dīna pāparāśī | ghālāveṃ pāṭhīśī māyabāpā ||4||

भूतीं भगवद्भाव । मात्रासहित जीव । अद्वैत ठाव । निरंजन एकला ॥1॥ ऐसीं गर्जती पुराणें । वेदवाणी सकळ जन । संत गर्जतील तेणें । अनुभवें निर्भर ॥ध्रु.॥ माझें तुझें हा विकार । निरसतां एकंकार । न लगे कांहीं फार । विचार चि करणें ॥2॥ तुका ह्मणे दुजें । हें तों नाहीं सहजें । संकल्पाच्या काजें । आपें आप वाढलें ॥3॥

bhūtīṃ bhagavadbhāva | mātrāsahita jīva | advaita ṭhāva | niraṃjana ekalā ||1|| aisīṃ garjatī purāṇeṃ | vedavāṇī sakaḷa jana | saṃta garjatīla teṇeṃ | anubhaveṃ nirbhara ||dhru.|| mājheṃ tujheṃ hā vikāra | nirasatāṃ ekaṃkāra | na lage kāṃhīṃ phāra | vicāra ci karaṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe dujeṃ | heṃ toṃ nāhīṃ sahajeṃ | saṃkalpācyā kājeṃ | āpeṃ āpa vāḍhaleṃ ||3||

त्याग तरी ऐसा करा । अहंकारा दवडावें ॥1॥ मग जैसा तैसा राहें । काय पाहें उरलें तें ॥ध्रु.॥ अंतरींचें विषम गाढें । येऊं पुढें नेदावें ॥2॥ तुका ह्मणे शुद्ध मन । समाधान पाहिजे॥3॥

tyāga tarī aisā karā | ahaṃkārā davaḍāveṃ ||1|| maga jaisā taisā rāheṃ | kāya pāheṃ uraleṃ teṃ ||dhru.|| aṃtarīṃceṃ viṣama gāḍheṃ | yeūṃ puḍheṃ nedāveṃ ||2|| tukā hmaṇe śuddha mana | samādhāna pāhije||3||

मातेचिये चित्तीं । अवघी बाळकाची व्यािप्त ॥1॥ देह विसरे आपुला । जवळीं घेतां सीण गेला ॥ध्रु.॥ दावी प्रेमभातें। आणि अंगावरि चढतें ॥2॥ तुका संतापुढें । पायीं झोंबे लाडें कोडें॥3॥

māteciye cittīṃ | avaghī bāḷakācī vyāिpta ||1|| deha visare āpulā | javaḷīṃ ghetāṃ sīṇa gelā ||dhru.|| dāvī premabhāteṃ| āṇi aṃgāvari caḍhateṃ ||2|| tukā saṃtāpuḍheṃ | pāyīṃ jhoṃbe lāḍeṃ koḍeṃ||3||

कोणा पुण्या फळ आलें । आजि देखिलीं पाउलें॥1॥ ऐसें नेणें नारायणा । संतीं सांभािळलें दीना ॥ध्रु.॥ कोण लाभकाळ। दीन आजि मंगळ ॥2॥ तुका ह्मणे जाला । लाभ सहज विठ्ठला॥3॥

koṇā puṇyā phaḷa āleṃ | āji dekhilīṃ pāuleṃ||1|| aiseṃ neṇeṃ nārāyaṇā | saṃtīṃ sāṃbhāिḷaleṃ dīnā ||dhru.|| koṇa lābhakāḷa| dīna āji maṃgaḷa ||2|| tukā hmaṇe jālā | lābha sahaja viṭhṭhalā||3||

मान इच्छी तो अपमान पावे । अमंगळ सवे अभाग्याची॥1॥ एकाचिये अंगीं दुजियाचा वास । आशा पुढें नाश सिद्ध करी ॥ध्रु.॥ आधीं फळासी कोठें पावों शके । वासनेची भिकेवरी चाली ॥2॥ तुका ह्मणे राजहंस ढोरा नांव । काय तया घ्यावें अळंकाराचें ॥3॥

māna icchī to apamāna pāve | amaṃgaḷa save abhāgyācī||1|| ekāciye aṃgīṃ dujiyācā vāsa | āśā puḍheṃ nāśa siddha karī ||dhru.|| ādhīṃ phaḷāsī koṭheṃ pāvoṃ śake | vāsanecī bhikevarī cālī ||2|| tukā hmaṇe rājahaṃsa ḍhorā nāṃva | kāya tayā ghyāveṃ aḷaṃkārāceṃ ||3||

नाम घेतां उठाउठीं । होय संसारासी तुटी ॥1॥ ऐसा लाभ बांधा गांठी । विठ्ठलपायीं पडे मिठी ॥ध्रु.॥ नामापरतें साधन नाहीं । जें तूं करिशी आणिक कांहीं ॥2॥ हाकारोनि सांगे तुका । नाम घेतां राहों नका ॥3॥

nāma ghetāṃ uṭhāuṭhīṃ | hoya saṃsārāsī tuṭī ||1|| aisā lābha bāṃdhā gāṃṭhī | viṭhṭhalapāyīṃ paḍe miṭhī ||dhru.|| nāmāparateṃ sādhana nāhīṃ | jeṃ tūṃ kariśī āṇika kāṃhīṃ ||2|| hākāroni sāṃge tukā | nāma ghetāṃ rāhoṃ nakā ||3||

प्राण समपिऩला आह्मी । आतां उशीर कां स्वामी॥1॥ माझें फेडावें उसणें । भार न मना या ॠणें ॥ध्रु.॥ जाला कंठस्फोट। जवळी पातलों निकट ॥2॥ तुका ह्मणे सेवा । कैसी बरी वाटे देवा॥3॥

prāṇa samapiऩlā āhmī | ātāṃ uśīra kāṃ svāmī||1|| mājheṃ pheḍāveṃ usaṇeṃ | bhāra na manā yā ṝṇeṃ ||dhru.|| jālā kaṃṭhasphoṭa| javaḷī pātaloṃ nikaṭa ||2|| tukā hmaṇe sevā | kaisī barī vāṭe devā||3||

येणें मागॉ आले । त्यांचें निसंतान केलें ॥1॥ ऐसी अवघड वाट । कोणा सांगावा बोभाट ॥ध्रु.॥ नागविल्या थाटी । उरों नेदी च लंगोटी ॥2॥ तुका ह्मणे चोर । तो हा उभा कटिकर ॥3॥

yeṇeṃ māgô āle | tyāṃceṃ nisaṃtāna keleṃ ||1|| aisī avaghaḍa vāṭa | koṇā sāṃgāvā bobhāṭa ||dhru.|| nāgavilyā thāṭī | uroṃ nedī ca laṃgoṭī ||2|| tukā hmaṇe cora | to hā ubhā kaṭikara ||3||

तोंवरि तोंवरि जंबुक करि गर्जना । जंव त्या पंचानना देखिलें नाहीं ॥1॥ तोंवरि तोवरिं सिंधु करि गर्जना । जंव त्या अगिस्तब्राह्मणा देखिलें नाहीं ॥ध्रु.॥ तोंवरि तोंवरि वैराग्याच्या गोष्टी। जंव सुंदर वनिता दृष्टी पडिली नाहीं ॥2॥ तोंवरि तोंवरि शूरत्वाच्या गोष्टी । जंव परमाइऩचा पुत्र दृष्टी देखिला नाहीं ॥3॥ तोंवरि तोंवरि माळामुद्रांचीं भूषणें । जंव तुक्याचें दर्शन जालें नाहीं॥4॥

toṃvari toṃvari jaṃbuka kari garjanā | jaṃva tyā paṃcānanā dekhileṃ nāhīṃ ||1|| toṃvari tovariṃ siṃdhu kari garjanā | jaṃva tyā agistabrāhmaṇā dekhileṃ nāhīṃ ||dhru.|| toṃvari toṃvari vairāgyācyā goṣṭī| jaṃva suṃdara vanitā dṛṣṭī paḍilī nāhīṃ ||2|| toṃvari toṃvari śūratvācyā goṣṭī | jaṃva paramāiऩcā putra dṛṣṭī dekhilā nāhīṃ ||3|| toṃvari toṃvari māḷāmudrāṃcīṃ bhūṣaṇeṃ | jaṃva tukyāceṃ darśana jāleṃ nāhīṃ||4||

तोंवरि तोंवरि शोभतील गारा । जंव नाहीं हिरा प्रकाशला ॥1॥ तोंवरि तोंवरि शोभतील दीपिका । नुगवता एका भास्करासी ॥2॥ तोंवरि तोंवरि सांगती संताचिया गोष्टी । जंव नाहीं भेटी तुक्यासवें ॥3॥

toṃvari toṃvari śobhatīla gārā | jaṃva nāhīṃ hirā prakāśalā ||1|| toṃvari toṃvari śobhatīla dīpikā | nugavatā ekā bhāskarāsī ||2|| toṃvari toṃvari sāṃgatī saṃtāciyā goṣṭī | jaṃva nāhīṃ bheṭī tukyāsaveṃ ||3||

उचिताचा भाग होतों राखोनियां । दिसती ते वांयां कष्ट गेले ॥1॥ वचनाची कांहीं राहे चि ना रुचि । खळाऐसें वाची कुची जालें ॥ध्रु.॥ विश्वासानें माझें बुडविलें घर । करविला धीर येथवरी ॥2॥ तुका ह्मणे शेकीं थार नाहीं बुड । कैसें तुह्मीं कोड पुरविलें ॥3॥

ucitācā bhāga hotoṃ rākhoniyāṃ | disatī te vāṃyāṃ kaṣṭa gele ||1|| vacanācī kāṃhīṃ rāhe ci nā ruci | khaḷāaiseṃ vācī kucī jāleṃ ||dhru.|| viśvāsāneṃ mājheṃ buḍavileṃ ghara | karavilā dhīra yethavarī ||2|| tukā hmaṇe śekīṃ thāra nāhīṃ buḍa | kaiseṃ tuhmīṃ koḍa puravileṃ ||3||

लांब लांब जटा काय वाढवूनि । पावडें घेऊनि क्रोधें चाले ॥1॥ खायाचा वोळसा शिव्या दे जनाला । ऐशा तापशाला बोध कैंचा ॥ध्रु.॥ सेवी भांग अफू तमाखू उदंड । परि तो अखंड भ्रांतीमाजी ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसा सर्वस्वें बुडाला । त्यासी अंतरला पांडुरंग ॥3॥

lāṃba lāṃba jaṭā kāya vāḍhavūni | pāvaḍeṃ gheūni krodheṃ cāle ||1|| khāyācā voḷasā śivyā de janālā | aiśā tāpaśālā bodha kaiṃcā ||dhru.|| sevī bhāṃga aphū tamākhū udaṃḍa | pari to akhaṃḍa bhrāṃtīmājī ||2|| tukā hmaṇe aisā sarvasveṃ buḍālā | tyāsī aṃtaralā pāṃḍuraṃga ||3||

अवघीं च तीथॉ घडलीं एकवेळा । चंद्रभागा डोळां देखिलिया ॥1॥ अवघीं च पापें गेलीं दिगांतरीं । वैकुंठ पंढरी देखिलिया ॥ध्रु.॥ अवघिया संतां एकवेळा भेटी । पुंडलीक दृष्टी देखिलिया ॥2॥ तुका ह्मणे जन्मा आल्याचें सार्थक । विठ्ठल चि एक देखिलिया ॥3॥

avaghīṃ ca tīthô ghaḍalīṃ ekaveḷā | caṃdrabhāgā ḍoḷāṃ dekhiliyā ||1|| avaghīṃ ca pāpeṃ gelīṃ digāṃtarīṃ | vaikuṃṭha paṃḍharī dekhiliyā ||dhru.|| avaghiyā saṃtāṃ ekaveḷā bheṭī | puṃḍalīka dṛṣṭī dekhiliyā ||2|| tukā hmaṇe janmā ālyāceṃ sārthaka | viṭhṭhala ci eka dekhiliyā ||3||

आह्मी असों नििंश्चतीनें । एक्या गुणें तुमचिया॥1॥ दुराचारी तरले नामें । घेतां प्रेम ह्मणोनि ॥ध्रु.॥ नाहीं तुह्मां धांव घेता। कृपावंता आळस ॥2॥ तुका ह्मणे विसरूं कांहीं । तुज वो आइऩ विठ्ठले ॥3॥

āhmī asoṃ niिṃścatīneṃ | ekyā guṇeṃ tumaciyā||1|| durācārī tarale nāmeṃ | ghetāṃ prema hmaṇoni ||dhru.|| nāhīṃ tuhmāṃ dhāṃva ghetā| kṛpāvaṃtā āḷasa ||2|| tukā hmaṇe visarūṃ kāṃhīṃ | tuja vo āiऩ viṭhṭhale ||3||

अनुभवें वदे वाणी । अंतर ध्यानीं आपुलें ॥1॥ कैंची चिका दुधचवी । जरी दावी पांढरें ॥ध्रु.॥ जातीऐसा दावी रंग। बहु जग या नावें ॥2॥ तुका ह्मणे खद्योत ते । ढुंगाभोंवतें आपुलिया ॥3॥

anubhaveṃ vade vāṇī | aṃtara dhyānīṃ āpuleṃ ||1|| kaiṃcī cikā dudhacavī | jarī dāvī pāṃḍhareṃ ||dhru.|| jātīaisā dāvī raṃga| bahu jaga yā nāveṃ ||2|| tukā hmaṇe khadyota te | ḍhuṃgābhoṃvateṃ āpuliyā ||3||

परपीडक तो आह्मां दावेदार । विश्वीं विश्वंभर ह्मणऊनि॥1॥ दंडूं त्यागूं बळें नावलोकुं डोळा । राखूं तो चांडाळा ऐसा दुरि ॥ध्रु.॥ अनाचार कांहीं न साहे अवगुणें । बहु होय मन कासावीस ॥2॥ तुका ह्मणे माझी एकविध सेवा । विमुख ते देवा वाळी चित्तें ॥3॥

parapīḍaka to āhmāṃ dāvedāra | viśvīṃ viśvaṃbhara hmaṇaūni||1|| daṃḍūṃ tyāgūṃ baḷeṃ nāvalokuṃ ḍoḷā | rākhūṃ to cāṃḍāḷā aisā duri ||dhru.|| anācāra kāṃhīṃ na sāhe avaguṇeṃ | bahu hoya mana kāsāvīsa ||2|| tukā hmaṇe mājhī ekavidha sevā | vimukha te devā vāḷī citteṃ ||3||

कांहीं न मागे कोणांसी । तो चि आवडे देवासी॥1॥ देव तयासी ह्मणावें । त्याचे चरणीं लीन व्हावें ॥ध्रु.॥ भूतदया ज्याचे मनीं । त्याचे घरीं चक्रपाणी ॥2॥ नाहीं नाहीं त्यासमान । तुका ह्मणे मी जमान ॥3॥

kāṃhīṃ na māge koṇāṃsī | to ci āvaḍe devāsī||1|| deva tayāsī hmaṇāveṃ | tyāce caraṇīṃ līna vhāveṃ ||dhru.|| bhūtadayā jyāce manīṃ | tyāce gharīṃ cakrapāṇī ||2|| nāhīṃ nāhīṃ tyāsamāna | tukā hmaṇe mī jamāna ||3||

नाम उच्चारितां कंटीं । पुढें उभा जगजेठी ॥1॥ ऐसें धरोनियां ध्यान । मनें करावें चिंतन ॥ध्रु.॥ ब्रह्मादिकांच्या ध्याना नये । तो हा कीर्तनाचे सोये ॥2॥ तुका ह्मणे सार घ्यावें । मनें हरिरूप पाहावें ॥3॥

nāma uccāritāṃ kaṃṭīṃ | puḍheṃ ubhā jagajeṭhī ||1|| aiseṃ dharoniyāṃ dhyāna | maneṃ karāveṃ ciṃtana ||dhru.|| brahmādikāṃcyā dhyānā naye | to hā kīrtanāce soye ||2|| tukā hmaṇe sāra ghyāveṃ | maneṃ harirūpa pāhāveṃ ||3||

आडलिया जना होसी सहाकारी । अंधिळयाकरीं काठी तूं चि ॥1॥ आडिले गांजिले पीडिले संसारीं । त्यांचा तूं कैवारी नारायणा ॥ध्रु.॥ प्रल्हाद महासंकटीं रिक्षला । तुह्मी अपंगिला नानापरी ॥2॥ आपुलें चि अंग तुह्मी वोडविलें । त्याचें निवारलें महा दुःख ॥3॥ तुका ह्मणे तुझे कृपे पार नाहीं । माझे विठाबाइऩ जननीये ॥4॥

āḍaliyā janā hosī sahākārī | aṃdhiḷayākarīṃ kāṭhī tūṃ ci ||1|| āḍile gāṃjile pīḍile saṃsārīṃ | tyāṃcā tūṃ kaivārī nārāyaṇā ||dhru.|| pralhāda mahāsaṃkaṭīṃ rikṣalā | tuhmī apaṃgilā nānāparī ||2|| āpuleṃ ci aṃga tuhmī voḍavileṃ | tyāceṃ nivāraleṃ mahā duḥkha ||3|| tukā hmaṇe tujhe kṛpe pāra nāhīṃ | mājhe viṭhābāiऩ jananīye ||4||

तपासी तें मन करूं पाहे घात । धरोनि सांगात इंिद्रयांचा ॥1॥ ह्मणोनि कीर्तन आवडलें मज । सांडोनियां लाज हें चि करी ॥ध्रु.॥ पाहातां आगमनिगमाचे ठाव । तेथें नाहीं भाव एकविध ॥2॥ तुका ह्मणे येथें नाहीं वो विकार । नाम एक सार विठोबाचें ॥3॥

tapāsī teṃ mana karūṃ pāhe ghāta | dharoni sāṃgāta iṃिdrayāṃcā ||1|| hmaṇoni kīrtana āvaḍaleṃ maja | sāṃḍoniyāṃ lāja heṃ ci karī ||dhru.|| pāhātāṃ āgamanigamāce ṭhāva | tetheṃ nāhīṃ bhāva ekavidha ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ nāhīṃ vo vikāra | nāma eka sāra viṭhobāceṃ ||3||

गुरुशिष्यपण । हें तों अधमलक्षण ॥1॥ भूतीं नारायण खरा । आप तैसा चि दुसरा ॥ध्रु.॥ न कळतां दोरी साप। राहूं नेंदावा तो कांप ॥2॥ तुका ह्मणे गुणदोषी । ऐसें न पडावें सोसीं ॥3॥

guruśiṣyapaṇa | heṃ toṃ adhamalakṣaṇa ||1|| bhūtīṃ nārāyaṇa kharā | āpa taisā ci dusarā ||dhru.|| na kaḷatāṃ dorī sāpa| rāhūṃ neṃdāvā to kāṃpa ||2|| tukā hmaṇe guṇadoṣī | aiseṃ na paḍāveṃ sosīṃ ||3||

अंगीकार ज्याचा केला नारायणें । निंद्य तें हि तेणें वंद्य केलें ॥1॥ अजामेळ भिल्ली तारीली कुंटणी । प्रत्यक्ष पुराणीं वंद्य केली ॥ध्रु.॥ ब्रह्महत्याराशी पातकें अपार । वाल्मीक किंकर वंद्य केला ॥2॥ तुका ह्मणे येथें भजन प्रमाण । काय थोरपण जाळावें तें ॥3॥

aṃgīkāra jyācā kelā nārāyaṇeṃ | niṃdya teṃ hi teṇeṃ vaṃdya keleṃ ||1|| ajāmeḷa bhillī tārīlī kuṃṭaṇī | pratyakṣa purāṇīṃ vaṃdya kelī ||dhru.|| brahmahatyārāśī pātakeṃ apāra | vālmīka kiṃkara vaṃdya kelā ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ bhajana pramāṇa | kāya thorapaṇa jāḷāveṃ teṃ ||3||

धनवंता घरीं । करी धन चि चाकरी ॥1॥ होय बैसल्या व्यापार । न लगे सांडावें चि घर ॥ध्रु.॥ रानीं वनीं दीपीं । असतीं तीं होतीं सोपीं ॥2॥ तुका ह्मणे मोल । देतां कांहीं नव्हे खोल ॥3॥

dhanavaṃtā gharīṃ | karī dhana ci cākarī ||1|| hoya baisalyā vyāpāra | na lage sāṃḍāveṃ ci ghara ||dhru.|| rānīṃ vanīṃ dīpīṃ | asatīṃ tīṃ hotīṃ sopīṃ ||2|| tukā hmaṇe mola | detāṃ kāṃhīṃ navhe khola ||3||

देव आहे सुकाळ देशीं । अभाग्यासी दुभिऩक्षा ॥1॥ नेणती हा करूं सांटा । भरले फांटा आडरानें ॥ध्रु.॥ वसवूनि असे घर । माग दूर घातला ॥2॥ तुका ह्मणे मन मुरे । मग जें उरे तें चि तूं ॥3॥

deva āhe sukāḷa deśīṃ | abhāgyāsī dubhiऩkṣā ||1|| neṇatī hā karūṃ sāṃṭā | bharale phāṃṭā āḍarāneṃ ||dhru.|| vasavūni ase ghara | māga dūra ghātalā ||2|| tukā hmaṇe mana mure | maga jeṃ ure teṃ ci tūṃ ||3||

खुंटोनियां दोरी आपणियांपाशीं । वावडी आकाशीं मोकलिली ॥1॥ आपुलिया आहे मालासी जतन । गाहाणाचे ॠण बुडों नेणें ॥ध्रु.॥ बीज नेलें तेथें येइऩल अंकुर । जतन तें सार करा याची ॥2॥ तुका ह्मणे माझी नििंश्चतीची सेवा । वेगळें नाहीं देवा उरों दिलें ॥3॥

khuṃṭoniyāṃ dorī āpaṇiyāṃpāśīṃ | vāvaḍī ākāśīṃ mokalilī ||1|| āpuliyā āhe mālāsī jatana | gāhāṇāce ṝṇa buḍoṃ neṇeṃ ||dhru.|| bīja neleṃ tetheṃ yeiऩla aṃkura | jatana teṃ sāra karā yācī ||2|| tukā hmaṇe mājhī niिṃścatīcī sevā | vegaḷeṃ nāhīṃ devā uroṃ dileṃ ||3||

मजुराचें पोट भरे । दाता उरे संचला ॥1॥ या रे या रे हातोहातीं । काय माती सारावी ॥ध्रु.॥ रोजकीदव होतां झाडा । रोकडा चि पर्वत ॥2॥ तुका ह्मणे खोल पाया । वेचों काया क्लेशेसीं ॥3॥

majurāceṃ poṭa bhare | dātā ure saṃcalā ||1|| yā re yā re hātohātīṃ | kāya mātī sārāvī ||dhru.|| rojakīdava hotāṃ jhāḍā | rokaḍā ci parvata ||2|| tukā hmaṇe khola pāyā | vecoṃ kāyā kleśesīṃ ||3||

स्मशानीं आह्मां न्याहालीचें सुख । या नांवें कौतुक तुमची कृपा ॥1॥ नाहीं तरीं वांयां अवघें निर्फळ । शब्द ते पोकळ बडबड ॥ध्रु.॥ झाडें झुडें जीव सोइरे पाषाण । होती तइप दान तुह्मीं केलें ॥2॥ तुका ह्मणे आतां पाहे अनुभव । घेऊनि हातीं जीव पांडुरंगा ॥3॥

smaśānīṃ āhmāṃ nyāhālīceṃ sukha | yā nāṃveṃ kautuka tumacī kṛpā ||1|| nāhīṃ tarīṃ vāṃyāṃ avagheṃ nirphaḷa | śabda te pokaḷa baḍabaḍa ||dhru.|| jhāḍeṃ jhuḍeṃ jīva soire pāṣāṇa | hotī taipa dāna tuhmīṃ keleṃ ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ pāhe anubhava | gheūni hātīṃ jīva pāṃḍuraṃgā ||3||

आमची जोडी ते देवाचे चरण । करावें चिंतन विठोबाचें ॥1॥ लागेल तरीं कोणी घ्यावें धणीवरी । आमुपचि परी आवडीच्या ॥ध्रु.॥ उभारिला कर प्रसिद्ध या जग । करूं केला त्याग मागें पुढें ॥2॥ तुका ह्मणे होय दरिद्र वििच्छन्न । ऐसे देऊं दान एकवेळे ॥3॥

āmacī joḍī te devāce caraṇa | karāveṃ ciṃtana viṭhobāceṃ ||1|| lāgela tarīṃ koṇī ghyāveṃ dhaṇīvarī | āmupaci parī āvaḍīcyā ||dhru.|| ubhārilā kara prasiddha yā jaga | karūṃ kelā tyāga māgeṃ puḍheṃ ||2|| tukā hmaṇe hoya daridra viिcchanna | aise deūṃ dāna ekaveḷe ||3||

दधिमाझी लोणी जाणती सकळ । तें काढी निराळें जाणे मथन ॥1॥ अिग्न काष्ठामाजी ऐसें जाणे जन । मथिलियाविण कैसा जाळी ॥ध्रु.॥ तुका ह्मणे मुख मळीण दर्पणीं । उजिळल्यावांचूनि कैसें भासे ॥2॥

dadhimājhī loṇī jāṇatī sakaḷa | teṃ kāḍhī nirāḷeṃ jāṇe mathana ||1|| aिgna kāṣṭhāmājī aiseṃ jāṇe jana | mathiliyāviṇa kaisā jāḷī ||dhru.|| tukā hmaṇe mukha maḷīṇa darpaṇīṃ | ujiḷalyāvāṃcūni kaiseṃ bhāse ||2||

नको नको मना गुंतूं मायाजाळीं । काळ आला जवळी ग्रासावया ॥1॥ काळाची हे उडी पडेल बा जेव्हां । सोडविना तेव्हां मायबाप ॥ध्रु.॥ सोडवीना राजा देशींचा चौधरी । आणीक सोइरीं भलीं भलीं ॥2॥ तुका ह्मणे तुला सोडवीना कोणी । एका चक्रपाणी वांचूनियां ॥3॥

nako nako manā guṃtūṃ māyājāḷīṃ | kāḷa ālā javaḷī grāsāvayā ||1|| kāḷācī he uḍī paḍela bā jevhāṃ | soḍavinā tevhāṃ māyabāpa ||dhru.|| soḍavīnā rājā deśīṃcā caudharī | āṇīka soirīṃ bhalīṃ bhalīṃ ||2|| tukā hmaṇe tulā soḍavīnā koṇī | ekā cakrapāṇī vāṃcūniyāṃ ||3||

पुढें जेणें लाभ घडे । तें चि वेडे नाशिती ॥1॥ येवढी कोठें नागवण । अंधारुण विष घ्यावें ॥ध्रु.॥ होणारासी मिळे बुिद्ध । नेदी शुद्धी धरूं तें ॥2॥ तुका ह्मणे जना सोंग । दावी रंग आणीक ॥3॥

puḍheṃ jeṇeṃ lābha ghaḍe | teṃ ci veḍe nāśitī ||1|| yevaḍhī koṭheṃ nāgavaṇa | aṃdhāruṇa viṣa ghyāveṃ ||dhru.|| hoṇārāsī miḷe buिddha | nedī śuddhī dharūṃ teṃ ||2|| tukā hmaṇe janā soṃga | dāvī raṃga āṇīka ||3||

ऐका गा ए अवघे जन । शुद्ध मन तें हित ॥1॥ अवघा काळ नव्हे जरी । समयावरी जाणावें ॥ध्रु.॥ नाहीं कोणी सवें येता । संचिता या वेगळा ॥2॥ बरवा अवकाश आहे । करा साहे इंिद्रयें ॥3॥ कर्मभूमीऐसा ठाव । वेवसाव जाणावा ॥4॥ तुका ह्मणे उत्तम जोडी । जाती घडी नरदेह ॥5॥

aikā gā e avaghe jana | śuddha mana teṃ hita ||1|| avaghā kāḷa navhe jarī | samayāvarī jāṇāveṃ ||dhru.|| nāhīṃ koṇī saveṃ yetā | saṃcitā yā vegaḷā ||2|| baravā avakāśa āhe | karā sāhe iṃिdrayeṃ ||3|| karmabhūmīaisā ṭhāva | vevasāva jāṇāvā ||4|| tukā hmaṇe uttama joḍī | jātī ghaḍī naradeha ||5||

संतसेवेसि अंग चोरी । दृष्टी न पडो तयावरी ॥1॥ ऐसियासी व्याली रांड । जळो जळो तिचें तोंड ॥ध्रु.॥ संतचरणीं ठेवितां भाव । आपेंआप भेटे देव ॥2॥ तुका ह्मणे संतसेवा । माझ्या पूर्वजांचा ठेवा ॥3॥

saṃtasevesi aṃga corī | dṛṣṭī na paḍo tayāvarī ||1|| aisiyāsī vyālī rāṃḍa | jaḷo jaḷo ticeṃ toṃḍa ||dhru.|| saṃtacaraṇīṃ ṭhevitāṃ bhāva | āpeṃāpa bheṭe deva ||2|| tukā hmaṇe saṃtasevā | mājhyā pūrvajāṃcā ṭhevā ||3||

गेले पळाले दिवस रोज । काय ह्मणतोसि माझें माझें ॥1॥ सळे धरोनि बैसला काळ । फाकों नेदी घटिका पळ॥ध्रु.॥ कां रे अद्यापि न कळे । केश फिरले कान डोळे ॥2॥ हित कळोनि असतां हातीं । तोंडीं पाडोनि घेसी माती ॥3॥ तुज ठाउकें मी जाणार । पाया शोधोनि बांधिसी घर ॥4॥ तुका ह्मणे वेगें । पंढरिराया शरण रिघें ॥5॥

gele paḷāle divasa roja | kāya hmaṇatosi mājheṃ mājheṃ ||1|| saḷe dharoni baisalā kāḷa | phākoṃ nedī ghaṭikā paḷa||dhru.|| kāṃ re adyāpi na kaḷe | keśa phirale kāna ḍoḷe ||2|| hita kaḷoni asatāṃ hātīṃ | toṃḍīṃ pāḍoni ghesī mātī ||3|| tuja ṭhāukeṃ mī jāṇāra | pāyā śodhoni bāṃdhisī ghara ||4|| tukā hmaṇe vegeṃ | paṃḍharirāyā śaraṇa righeṃ ||5||

आतां माझ्या मायबापा । तूं या पापा प्रायिश्चत्त॥1॥ फजित हे केले खळ । तो विटाळ निवारीं ॥ध्रु.॥ प्रेम आतां पाजीं रस । करीं वास अंतरीं ॥2॥ तुका ह्मणे पांडुरंगा । जिवलगा माझिया ॥3॥

ātāṃ mājhyā māyabāpā | tūṃ yā pāpā prāyiścatta||1|| phajita he kele khaḷa | to viṭāḷa nivārīṃ ||dhru.|| prema ātāṃ pājīṃ rasa | karīṃ vāsa aṃtarīṃ ||2|| tukā hmaṇe pāṃḍuraṃgā | jivalagā mājhiyā ||3||

कां रे न पवसी धांवण्या । अंगराख्या नारायणा॥1॥ अंगीं असोनियां बळ । होसी खटएाळ नाठएाळ ॥ध्रु.॥ आह्मां नरकासी जातां । काय येइल तुझ्या हातां ॥2॥ तुका ह्मणे कान्हा। क्रियानष्टा नारायणा ॥3॥

kāṃ re na pavasī dhāṃvaṇyā | aṃgarākhyā nārāyaṇā||1|| aṃgīṃ asoniyāṃ baḷa | hosī khaṭaeाḷa nāṭhaeाḷa ||dhru.|| āhmāṃ narakāsī jātāṃ | kāya yeila tujhyā hātāṃ ||2|| tukā hmaṇe kānhā| kriyānaṣṭā nārāyaṇā ||3||

माझे पाय तुझी डोइऩ । ऐसें करिं गा भाक देइप ॥1॥ पाहतां तंव उफराटें । घडे तइऩ भाग्य मोठें ॥ध्रु.॥ बहु साधन मोलाच। यासी जोडा दुजें कैचें ॥2॥ नका अनमानूं विठ्ठला । तुका ह्मणे धडा जाला ॥3॥

mājhe pāya tujhī ḍoiऩ | aiseṃ kariṃ gā bhāka deipa ||1|| pāhatāṃ taṃva upharāṭeṃ | ghaḍe taiऩ bhāgya moṭheṃ ||dhru.|| bahu sādhana molāca| yāsī joḍā dujeṃ kaiceṃ ||2|| nakā anamānūṃ viṭhṭhalā | tukā hmaṇe dhaḍā jālā ||3||

पवित्र तें अन्न । हरिचिंतनीं भोजन ॥1॥ येर वेठएा पोट भरी । चाम मसकाचे परी ॥ध्रु.॥ जेऊनि तो धाला । हरिचिंतनीं केला काला ॥2॥ तुका ह्मणे चवी आलें । जें कां मििश्रत विठ्ठलें॥3॥

pavitra teṃ anna | hariciṃtanīṃ bhojana ||1|| yera veṭhaeा poṭa bharī | cāma masakāce parī ||dhru.|| jeūni to dhālā | hariciṃtanīṃ kelā kālā ||2|| tukā hmaṇe cavī āleṃ | jeṃ kāṃ miिśrata viṭhṭhaleṃ||3||

चरणाचा महिमा । हा तो तुझ्या पुरुषोत्तमा ॥1॥ अंध पारखी माणिकें । बोलविशी स्पष्ट मुकें ॥ध्रु.॥ काय नाहीं सत्ता। हातीं तुझ्या पंढरीनाथा ॥2॥ तुका ह्मणे मूढा । मज चेष्टविलें जडा ॥3॥

caraṇācā mahimā | hā to tujhyā puruṣottamā ||1|| aṃdha pārakhī māṇikeṃ | bolaviśī spaṣṭa mukeṃ ||dhru.|| kāya nāhīṃ sattā| hātīṃ tujhyā paṃḍharīnāthā ||2|| tukā hmaṇe mūḍhā | maja ceṣṭavileṃ jaḍā ||3||

बिळवंत कर्म । करी आपुला तो धर्म ॥1॥ पुढें घालुनियां सत्ता । न्यावें पतना पतिता ॥ध्रु.॥ आचरणें खोटीं । केलीं सलताती पोटीं ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । नाहीं भजन केली सेवा ॥3॥

biḷavaṃta karma | karī āpulā to dharma ||1|| puḍheṃ ghāluniyāṃ sattā | nyāveṃ patanā patitā ||dhru.|| ācaraṇeṃ khoṭīṃ | kelīṃ salatātī poṭīṃ ||2|| tukā hmaṇe devā | nāhīṃ bhajana kelī sevā ||3||

कैं वाहावें जीवन । कैं पलंगीं शयन ॥1॥ जैसी जैसी वेळ पडे । तैसें तैसें होणें घडे ॥ध्रु.॥ कैं भौज्य नानापरी । कैं कोरडएा भाकरी ॥2॥ कैं बसावें वहनीं । कैं पायीं अन्हवाणी ॥3॥ कैं उत्तम प्रावणॉ । कैं वसनें तीं जीणॉ ॥4॥ कैं सकळ संपत्ती । कैं भोगणें विपत्ती ॥5॥ कैं सज्जनाशीं संग । कैं दुर्जनाशीं योग ॥6॥ तुका ह्मणे जाण । सुख दुःख तें समान ॥7॥

kaiṃ vāhāveṃ jīvana | kaiṃ palaṃgīṃ śayana ||1|| jaisī jaisī veḷa paḍe | taiseṃ taiseṃ hoṇeṃ ghaḍe ||dhru.|| kaiṃ bhaujya nānāparī | kaiṃ koraḍaeा bhākarī ||2|| kaiṃ basāveṃ vahanīṃ | kaiṃ pāyīṃ anhavāṇī ||3|| kaiṃ uttama prāvaṇô | kaiṃ vasaneṃ tīṃ jīṇô ||4|| kaiṃ sakaḷa saṃpattī | kaiṃ bhogaṇeṃ vipattī ||5|| kaiṃ sajjanāśīṃ saṃga | kaiṃ durjanāśīṃ yoga ||6|| tukā hmaṇe jāṇa | sukha duḥkha teṃ samāna ||7||

भेटीलागीं जीवा लागलीसे आस । पाहे रात्रीं दिवस वाट तुझी ॥1॥ पूणिऩमेचा चंद्र चकोराचें जीवन । तैसें माझें मन वाट पाहे ॥ध्रु.॥ दिवाळीच्या मुळा लेंकी आसावली । पाहतसे वाटुली पंढरीची ॥2॥ भुकेलिया बाळ अति शोक करी । वाट पाहे परि माउलीची ॥3॥ तुका ह्मणे मज लागलीसे भूक । धांवूनि श्रीमुख दावीं देवा ॥4॥

bheṭīlāgīṃ jīvā lāgalīse āsa | pāhe rātrīṃ divasa vāṭa tujhī ||1|| pūṇiऩmecā caṃdra cakorāceṃ jīvana | taiseṃ mājheṃ mana vāṭa pāhe ||dhru.|| divāḷīcyā muḷā leṃkī āsāvalī | pāhatase vāṭulī paṃḍharīcī ||2|| bhukeliyā bāḷa ati śoka karī | vāṭa pāhe pari māulīcī ||3|| tukā hmaṇe maja lāgalīse bhūka | dhāṃvūni śrīmukha dāvīṃ devā ||4||

आले संत पाय ठेविती मस्तकीं । येहीं उभयलोकीं सरता केलों ॥1॥ वंदीन पाउलें लोळेन चरणीं । आजि इच्छाधणी फिटइऩल ॥ध्रु.॥ अवघीं पूर्व पुण्यें जालीं सानुकूळ । अवघें चि मंगळ संतभेटी ॥2॥ तुका ह्मणे कृतकृत्य जालों देवा । नेणें परि सेवा डोळां देखें ॥3॥

āle saṃta pāya ṭhevitī mastakīṃ | yehīṃ ubhayalokīṃ saratā keloṃ ||1|| vaṃdīna pāuleṃ loḷena caraṇīṃ | āji icchādhaṇī phiṭaiऩla ||dhru.|| avaghīṃ pūrva puṇyeṃ jālīṃ sānukūḷa | avagheṃ ci maṃgaḷa saṃtabheṭī ||2|| tukā hmaṇe kṛtakṛtya jāloṃ devā | neṇeṃ pari sevā ḍoḷāṃ dekheṃ ||3||

करीं धंदा परि आवडती पाय । प्रीती सांगों काय नेणां देवा ॥1॥ रूप डोळां देखें सदा सर्वकाळ । संपादितों आळ प्रपंचाचा ॥ध्रु.॥ नेमून ठेविली कारया कारणीं । आमुचिये वाणी गुण वदे ॥2॥ मनासीं उत्कंठा दर्शनाचा हेवा । नाहीं लोभ जीवा धन धान्य ॥3॥ उसंतितों पंथ वेठीचिया परी । जीवनसूत्र दोरीपाशीं ओढ ॥4॥ तुका ह्मणे ऐसें करितों निर्वाण । जीव तुह्मां भिन्न नाहीं माझा ॥5॥

karīṃ dhaṃdā pari āvaḍatī pāya | prītī sāṃgoṃ kāya neṇāṃ devā ||1|| rūpa ḍoḷāṃ dekheṃ sadā sarvakāḷa | saṃpāditoṃ āḷa prapaṃcācā ||dhru.|| nemūna ṭhevilī kārayā kāraṇīṃ | āmuciye vāṇī guṇa vade ||2|| manāsīṃ utkaṃṭhā darśanācā hevā | nāhīṃ lobha jīvā dhana dhānya ||3|| usaṃtitoṃ paṃtha veṭhīciyā parī | jīvanasūtra dorīpāśīṃ oḍha ||4|| tukā hmaṇe aiseṃ karitoṃ nirvāṇa | jīva tuhmāṃ bhinna nāhīṃ mājhā ||5||

कां रे माझीं पोरें ह्मणसील ढोरें । मायबाप खरें काय एक ॥1॥ कां रे गेलें ह्मणोनि करिसी तळमळ । मिथ्याचि कोल्हाळ मेलियाचा ॥ध्रु.॥ कां रे माझें माझें ह्मणसील गोत । नो संडविती दूत यमा हातीं ॥2॥ कां रे मी बिळया ह्मणविसी ऐसा । सरणापाशीं कैसा उचलविसी ॥3॥ तुका ह्मणे न धरीं भरवसा कांहीं । वेगीं शरण जाइप पांडुरंगा ॥4 ॥

kāṃ re mājhīṃ poreṃ hmaṇasīla ḍhoreṃ | māyabāpa khareṃ kāya eka ||1|| kāṃ re geleṃ hmaṇoni karisī taḷamaḷa | mithyāci kolhāḷa meliyācā ||dhru.|| kāṃ re mājheṃ mājheṃ hmaṇasīla gota | no saṃḍavitī dūta yamā hātīṃ ||2|| kāṃ re mī biḷayā hmaṇavisī aisā | saraṇāpāśīṃ kaisā ucalavisī ||3|| tukā hmaṇe na dharīṃ bharavasā kāṃhīṃ | vegīṃ śaraṇa jāipa pāṃḍuraṃgā ||4 ||

अगा करुणाकरा करितसें धांवा । या मज सोडवा लवकरि ॥1॥ ऐकोनियां माझीं करुणेचीं वचनें । व्हावें नारायणें उतावीळ ॥ध्रु.॥ मागें पुढें अवघा दिसे रिता ठाव । ठेवूनि पायीं भाव वाट पाहें ॥2॥ उशीर तो आतां न पाहिजे केला । अहो जी विठ्ठला मायबापा ॥3॥ उरलें तें एक हें चि मज आतां । अवघें विचारितां शून्य जालें ॥4॥ तुका ह्मणे आतां करीं कृपादान । पाउलें समान दावीं डोळां ॥5॥

agā karuṇākarā karitaseṃ dhāṃvā | yā maja soḍavā lavakari ||1|| aikoniyāṃ mājhīṃ karuṇecīṃ vacaneṃ | vhāveṃ nārāyaṇeṃ utāvīḷa ||dhru.|| māgeṃ puḍheṃ avaghā dise ritā ṭhāva | ṭhevūni pāyīṃ bhāva vāṭa pāheṃ ||2|| uśīra to ātāṃ na pāhije kelā | aho jī viṭhṭhalā māyabāpā ||3|| uraleṃ teṃ eka heṃ ci maja ātāṃ | avagheṃ vicāritāṃ śūnya jāleṃ ||4|| tukā hmaṇe ātāṃ karīṃ kṛpādāna | pāuleṃ samāna dāvīṃ ḍoḷāṃ ||5||

कासिया पाषाण पूजिती पितळ । अष्ट धातु खळ भावें विण ॥1॥ भाव चि कारण भाव चि कारण । मोक्षाचें साधन बोलियेलें ॥ध्रु.॥ काय करिल जपमाळा कंठमाळा । करिशी वेळोवेळां विषयजप ॥2॥ काय करिशील पंडित हे वाणी । अक्षराभिमानी थोर होय ॥3॥ काय करिशील कुशल गायन । अंतरीं मळीण कुबुिद्ध ते ॥4॥ तुका ह्मणे भाव नाहीं करी सेवा । तेणें काय देवा योग्य होशी ॥5॥

kāsiyā pāṣāṇa pūjitī pitaḷa | aṣṭa dhātu khaḷa bhāveṃ viṇa ||1|| bhāva ci kāraṇa bhāva ci kāraṇa | mokṣāceṃ sādhana boliyeleṃ ||dhru.|| kāya karila japamāḷā kaṃṭhamāḷā | kariśī veḷoveḷāṃ viṣayajapa ||2|| kāya kariśīla paṃḍita he vāṇī | akṣarābhimānī thora hoya ||3|| kāya kariśīla kuśala gāyana | aṃtarīṃ maḷīṇa kubuिddha te ||4|| tukā hmaṇe bhāva nāhīṃ karī sevā | teṇeṃ kāya devā yogya hośī ||5||

अंतरींचें गोड । राहें आवडीचें कोड ॥1॥ संघष्टणें येती अंगा । गुणदोष मनभंगा ॥ध्रु.॥ उचिताच्या कळा । नाहीं कळती सकळा ॥2॥ तुका ह्मणे अभावना । भावीं मूळ तें पतना॥3॥

aṃtarīṃceṃ goḍa | rāheṃ āvaḍīceṃ koḍa ||1|| saṃghaṣṭaṇeṃ yetī aṃgā | guṇadoṣa manabhaṃgā ||dhru.|| ucitācyā kaḷā | nāhīṃ kaḷatī sakaḷā ||2|| tukā hmaṇe abhāvanā | bhāvīṃ mūḷa teṃ patanā||3||

शिळा जया देव । तैसा फळे त्याचा भाव ॥1॥ होय जतन तें गोड । अंतरा येती नाड ॥ध्रु.॥ देव जोडे भावें । इच्छेचें तें प्रेम घ्यावें ॥2॥ तुका ह्मणे मोड दावी । तैशीं फळें आलीं व्हावीं ॥3॥

śiḷā jayā deva | taisā phaḷe tyācā bhāva ||1|| hoya jatana teṃ goḍa | aṃtarā yetī nāḍa ||dhru.|| deva joḍe bhāveṃ | iccheceṃ teṃ prema ghyāveṃ ||2|| tukā hmaṇe moḍa dāvī | taiśīṃ phaḷeṃ ālīṃ vhāvīṃ ||3||

पायां पडावें हें माझें भांडवल । सरती हे बोल कोठें पायीं ॥1॥ तरि हे सलगी कवतुक केलें । लडिवाळ धाकुलें असें बाळ ॥ध्रु.॥ काय उणें तुह्मां संताचिये घरीं । विदित या परी सकळ ही ॥2॥ तुका ह्मणे माझें उचित हे सेवा । नये करूं ठेवाठेवी कांहीं॥3॥

pāyāṃ paḍāveṃ heṃ mājheṃ bhāṃḍavala | saratī he bola koṭheṃ pāyīṃ ||1|| tari he salagī kavatuka keleṃ | laḍivāḷa dhākuleṃ aseṃ bāḷa ||dhru.|| kāya uṇeṃ tuhmāṃ saṃtāciye gharīṃ | vidita yā parī sakaḷa hī ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ ucita he sevā | naye karūṃ ṭhevāṭhevī kāṃhīṃ||3||

वदवावी वाणी माझी कृपावंता । वागपुष्प संतां समर्पीशी ॥1॥ सर्वसंकटाचा तुह्मां परिहार । घालावा म्यां भार पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ एकसरें चिंता ठेवूनियां पायीं । जालों उतराइऩ होतों तेणें ॥2॥ तुका ह्मणे येथें जालें अवसान । काया वाचा मन वेचूनियां ॥3॥

vadavāvī vāṇī mājhī kṛpāvaṃtā | vāgapuṣpa saṃtāṃ samarpīśī ||1|| sarvasaṃkaṭācā tuhmāṃ parihāra | ghālāvā myāṃ bhāra pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| ekasareṃ ciṃtā ṭhevūniyāṃ pāyīṃ | jāloṃ utarāiऩ hotoṃ teṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ jāleṃ avasāna | kāyā vācā mana vecūniyāṃ ||3||

नमावे पाय हें माझें उचित । आशीर्वादें हित तुमचिया॥1॥ कृपेचा वोरस न समाये पोटीं । ह्मणोनि उफराटीं वचनें हीं ॥ध्रु.॥ तुमची उष्टावळी हें माझें भोजन । झाडावें अंगण केरपुंजे ॥2॥ परि ऐसें पुण्य नाहीं माझें गांठीं । जेणें पडे मिठी पायांसवें ॥3॥ तुका ह्मणे राहे आठवण चित्तीं । ऐशी कृपा संतीं केली तुह्मीं ॥4॥

namāve pāya heṃ mājheṃ ucita | āśīrvādeṃ hita tumaciyā||1|| kṛpecā vorasa na samāye poṭīṃ | hmaṇoni upharāṭīṃ vacaneṃ hīṃ ||dhru.|| tumacī uṣṭāvaḷī heṃ mājheṃ bhojana | jhāḍāveṃ aṃgaṇa kerapuṃje ||2|| pari aiseṃ puṇya nāhīṃ mājheṃ gāṃṭhīṃ | jeṇeṃ paḍe miṭhī pāyāṃsaveṃ ||3|| tukā hmaṇe rāhe āṭhavaṇa cittīṃ | aiśī kṛpā saṃtīṃ kelī tuhmīṃ ||4||

सोडियेल्या गांठी । दरुषणें कृष्णभेटी ॥1॥ करिती नारी अक्षवाणें । जीवभाव देती दानें ॥ध्रु.॥ उपजल्या काळें । रूपें मोहीलीं सकळें ॥2॥ तुका तेथें वारी ॥एकी आडोनि दुसरी ॥3॥

soḍiyelyā gāṃṭhī | daruṣaṇeṃ kṛṣṇabheṭī ||1|| karitī nārī akṣavāṇeṃ | jīvabhāva detī dāneṃ ||dhru.|| upajalyā kāḷeṃ | rūpeṃ mohīlīṃ sakaḷeṃ ||2|| tukā tetheṃ vārī ||ekī āḍoni dusarī ||3||

मुख डोळां पाहे । तैशी च ते उभी राहे ॥1॥ केल्याविण नव्हे हातीं । धरोनि आरती परती ॥ध्रु.॥ न धरिती मनीं। कांहीं संकोच दाटणी ॥2॥ तुका ह्मणें देवें । ओस केल्या देहभावें ॥3॥

mukha ḍoḷāṃ pāhe | taiśī ca te ubhī rāhe ||1|| kelyāviṇa navhe hātīṃ | dharoni āratī paratī ||dhru.|| na dharitī manīṃ| kāṃhīṃ saṃkoca dāṭaṇī ||2|| tukā hmaṇeṃ deveṃ | osa kelyā dehabhāveṃ ||3||

गोकुळीच्या सुखा । अंतपार नाहीं लेखा ॥1॥ बाळकृष्ण नंदा घरीं । आनंदल्या नरनारी ॥ध्रु.॥ गुढिया तोरणें । करिती कथा गाती गाणें ॥2॥ तुका ह्मणे छंदें । येणें वेधिलीं गोविंदें ॥3॥

gokuḷīcyā sukhā | aṃtapāra nāhīṃ lekhā ||1|| bāḷakṛṣṇa naṃdā gharīṃ | ānaṃdalyā naranārī ||dhru.|| guḍhiyā toraṇeṃ | karitī kathā gātī gāṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe chaṃdeṃ | yeṇeṃ vedhilīṃ goviṃdeṃ ||3||

विटंबिलें भट । दिला पाठीवरी पाट ॥1॥ खोटें जाणोनि अंतर । न साहे चि विश्वंभर ॥ध्रु.॥ तें चि करी दान । जैसें आइके वचन ॥2॥ तुका ह्मणे देवें । पूतना शोषियेली जीवें॥3॥ ॥5॥

viṭaṃbileṃ bhaṭa | dilā pāṭhīvarī pāṭa ||1|| khoṭeṃ jāṇoni aṃtara | na sāhe ci viśvaṃbhara ||dhru.|| teṃ ci karī dāna | jaiseṃ āike vacana ||2|| tukā hmaṇe deveṃ | pūtanā śoṣiyelī jīveṃ||3|| ||5||

तो चि लटिक्यामाजी भला । ह्मणे देव म्यां देखिला॥1॥ ऐशियाच्या उपदेशें । भवबंधन कैसें नासे । बुडवी आपणासरिसे । अभिमानें आणिकांस ॥ध्रु.॥ आणिक नाहीं जोडा । देव ह्मणवितां या मूढा ॥2॥ आणिकांचे न मनी साचें । तुका ह्मणे या श्रेष्ठांचें ॥3॥

to ci laṭikyāmājī bhalā | hmaṇe deva myāṃ dekhilā||1|| aiśiyācyā upadeśeṃ | bhavabaṃdhana kaiseṃ nāse | buḍavī āpaṇāsarise | abhimāneṃ āṇikāṃsa ||dhru.|| āṇika nāhīṃ joḍā | deva hmaṇavitāṃ yā mūḍhā ||2|| āṇikāṃce na manī sāceṃ | tukā hmaṇe yā śreṣṭhāṃceṃ ||3||

होइऩल जाला अंगें देव जो आपण । तयासी हे जन अवघे देव ॥1॥ येरांनीं सांगावी रेमट काहाणी । चित्ता रंजवणी करावया ॥ध्रु.॥ धाला आणिकांची नेणे तान भूक । सुखें पाहें सुख आपुलिया ॥2॥ तुका ह्मणे येथें पाहिजे अनुभव । शब्दाचें गौरव कामा नये ॥3॥

hoiऩla jālā aṃgeṃ deva jo āpaṇa | tayāsī he jana avaghe deva ||1|| yerāṃnīṃ sāṃgāvī remaṭa kāhāṇī | cittā raṃjavaṇī karāvayā ||dhru.|| dhālā āṇikāṃcī neṇe tāna bhūka | sukheṃ pāheṃ sukha āpuliyā ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ pāhije anubhava | śabdāceṃ gaurava kāmā naye ||3||

अनुभवें आलें अंगा । तें या जगा देतसें ॥1॥ नव्हती हाततुके बोल । मूळ ओल अंतरिंची ॥ध्रु.॥ उतरूनि दिलें कशीं । शुद्धरसीं सरे तें ॥2॥ तुका ह्मणे दुसरें नाहीं । ऐसी ग्वाही गुजरली ॥3॥

anubhaveṃ āleṃ aṃgā | teṃ yā jagā detaseṃ ||1|| navhatī hātatuke bola | mūḷa ola aṃtariṃcī ||dhru.|| utarūni dileṃ kaśīṃ | śuddharasīṃ sare teṃ ||2|| tukā hmaṇe dusareṃ nāhīṃ | aisī gvāhī gujaralī ||3||

अंतरींची ज्योती प्रकाशली दीिप्त । मुळींची जे होती आच्छादिली ॥1॥ तेथींचा आनंद ब्रह्मांडीं न माये । उपमेशीं काये देऊं सुखा ॥ध्रु.॥ भावाचे मथिलें निर्गुण संचलें । तें हें उभें केलें विटेवरी ॥2॥ तुरा ह्मणे आह्मां ब्रह्मांड पंढरी । प्रेमाची जे थोरी सांठवण ॥3॥

aṃtarīṃcī jyotī prakāśalī dīिpta | muḷīṃcī je hotī ācchādilī ||1|| tethīṃcā ānaṃda brahmāṃḍīṃ na māye | upameśīṃ kāye deūṃ sukhā ||dhru.|| bhāvāce mathileṃ nirguṇa saṃcaleṃ | teṃ heṃ ubheṃ keleṃ viṭevarī ||2|| turā hmaṇe āhmāṃ brahmāṃḍa paṃḍharī | premācī je thorī sāṃṭhavaṇa ||3||

कासया गा मज घातलें संसारीं । चित्त पायांवरी नाहीं तुझ्या ॥1॥ कासया गा मज घातलें या जन्मा । नाहीं तुझा प्रेमा नित्य नवा ॥ध्रु.॥ नामाविण माझी वाचा अमंगळ । ऐसा कां चांडाळ निमिऩयेलें ॥2॥ तुका ह्मणे माझी जळो जळो काया । विठ्ठला सखया वांचूनियां ॥3॥

kāsayā gā maja ghātaleṃ saṃsārīṃ | citta pāyāṃvarī nāhīṃ tujhyā ||1|| kāsayā gā maja ghātaleṃ yā janmā | nāhīṃ tujhā premā nitya navā ||dhru.|| nāmāviṇa mājhī vācā amaṃgaḷa | aisā kāṃ cāṃḍāḷa nimiऩyeleṃ ||2|| tukā hmaṇe mājhī jaḷo jaḷo kāyā | viṭhṭhalā sakhayā vāṃcūniyāṃ ||3||

प्रारब्धें चि जोडे धन । प्रारब्धें चि वाडे मान ॥1॥ सोस करिसी वांयां । भज मना पंढरीराया ॥ध्रु.॥ प्रारब्धें चि होय सुख। प्रारब्धें चि पावे दुःख ॥2॥ प्रारब्धें चि भरे पोट । तुका करीना बोभाट ॥3॥

prārabdheṃ ci joḍe dhana | prārabdheṃ ci vāḍe māna ||1|| sosa karisī vāṃyāṃ | bhaja manā paṃḍharīrāyā ||dhru.|| prārabdheṃ ci hoya sukha| prārabdheṃ ci pāve duḥkha ||2|| prārabdheṃ ci bhare poṭa | tukā karīnā bobhāṭa ||3||

हीन माझी याति । वरी स्तुती केली संतीं ॥1॥ अंगीं वसूं पाहे गर्व । माझें हरावया सर्व ॥ध्रु.॥ मी एक जाणता । ऐसें वाटतसे चित्ता ॥2॥ राख राख गेलों वांयां । तुका ह्मणे पंढरीराया ॥3॥

hīna mājhī yāti | varī stutī kelī saṃtīṃ ||1|| aṃgīṃ vasūṃ pāhe garva | mājheṃ harāvayā sarva ||dhru.|| mī eka jāṇatā | aiseṃ vāṭatase cittā ||2|| rākha rākha geloṃ vāṃyāṃ | tukā hmaṇe paṃḍharīrāyā ||3||

तपाचे सायास । न लगे घेणें वनवास ॥1॥ ऐसें कळलें आह्मां एक । जालों नामाचे धारक ॥ध्रु.॥ जाळीं महाकर्में । दावीं निजसुख धर्में ॥2॥ तुका ह्मणे येणें । किळकाळ तें ठेंगणें॥3॥

tapāce sāyāsa | na lage gheṇeṃ vanavāsa ||1|| aiseṃ kaḷaleṃ āhmāṃ eka | jāloṃ nāmāce dhāraka ||dhru.|| jāḷīṃ mahākarmeṃ | dāvīṃ nijasukha dharmeṃ ||2|| tukā hmaṇe yeṇeṃ | kiḷakāḷa teṃ ṭheṃgaṇeṃ||3||

माता कापी गळा । तेथें कोण राखी बाळा ॥1॥ हें कां नेणां नारायणा । मज चाळवितां दिना ॥ध्रु.॥ नागवी धावणें । तेथें साहए व्हावें कोणें ॥2॥ राजा सर्व हरी । तेथें दुजा कोण वारी ॥3॥ तुझ्या केल्याविण । नव्हे िस्थर वश जन ॥4॥ तुका ह्मणे हरी। सूत्र तुह्मां हातीं दोरी॥5॥

mātā kāpī gaḷā | tetheṃ koṇa rākhī bāḷā ||1|| heṃ kāṃ neṇāṃ nārāyaṇā | maja cāḷavitāṃ dinā ||dhru.|| nāgavī dhāvaṇeṃ | tetheṃ sāhae vhāveṃ koṇeṃ ||2|| rājā sarva harī | tetheṃ dujā koṇa vārī ||3|| tujhyā kelyāviṇa | navhe िsthara vaśa jana ||4|| tukā hmaṇe harī| sūtra tuhmāṃ hātīṃ dorī||5||

गाऊं नेणें परी मी कांहीं गाइऩन । शरण जाइऩन पांडुरंगा ॥1॥ ब्रह्मांडनायक मी त्याचा अंकित । काय यमदूत करिती काळ ॥ध्रु.॥ वश्या ज्याच्या नामें तारिली गणिका । अजामेळासारिखा पापरासीं ॥2॥ चरणींच्या रजें अहिल्या तारिली। रूपवंत केली कुबजा क्षणें ॥3॥ पृथिवी तारिली पाताळासी जातां। तुका ह्मणे आतां आह्मी किती ॥4॥

gāūṃ neṇeṃ parī mī kāṃhīṃ gāiऩna | śaraṇa jāiऩna pāṃḍuraṃgā ||1|| brahmāṃḍanāyaka mī tyācā aṃkita | kāya yamadūta karitī kāḷa ||dhru.|| vaśyā jyācyā nāmeṃ tārilī gaṇikā | ajāmeḷāsārikhā pāparāsīṃ ||2|| caraṇīṃcyā rajeṃ ahilyā tārilī| rūpavaṃta kelī kubajā kṣaṇeṃ ||3|| pṛthivī tārilī pātāḷāsī jātāṃ| tukā hmaṇe ātāṃ āhmī kitī ||4||

परद्रव्य परनारी । अभिळासूनि नाक धरी ॥1॥ जळो तयाचा आचार । व्यर्थ भार वाहे खर ॥ध्रु.॥ सोहोऑयाची िस्थती । क्रोधें विटाळला चित्तीं ॥2॥ तुका ह्मणे सोंग । दावी बाहेरील रंग ॥3॥

paradravya paranārī | abhiḷāsūni nāka dharī ||1|| jaḷo tayācā ācāra | vyartha bhāra vāhe khara ||dhru.|| sohoôyācī िsthatī | krodheṃ viṭāḷalā cittīṃ ||2|| tukā hmaṇe soṃga | dāvī bāherīla raṃga ||3||

टिळा टोपी उंच दावी । जगीं मी एक गोसावी ॥1॥ अवघा वरपंग सारा । पोटीं विषयांचा थारा ॥ध्रु.॥ मुद्रा लावितां कोरोनि । मान व्हावयासी जनीं ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसे किती । नरका गेले पुढें जाती ॥3॥

ṭiḷā ṭopī uṃca dāvī | jagīṃ mī eka gosāvī ||1|| avaghā varapaṃga sārā | poṭīṃ viṣayāṃcā thārā ||dhru.|| mudrā lāvitāṃ koroni | māna vhāvayāsī janīṃ ||2|| tukā hmaṇe aise kitī | narakā gele puḍheṃ jātī ||3||

ऐसे संत जाले कळीं । तोंडीं तमाखूची नळी ॥1॥ स्नानसंध्या बुडविली । पुढें भांग वोडवली ॥ध्रु.॥ भांगभुकाऩ हें साधन। पची पडे मद्यपान ॥2॥ तुका ह्मणे अवघें सोंग । तेथें कैचा पांडुरंग ॥3॥

aise saṃta jāle kaḷīṃ | toṃḍīṃ tamākhūcī naḷī ||1|| snānasaṃdhyā buḍavilī | puḍheṃ bhāṃga voḍavalī ||dhru.|| bhāṃgabhukāऩ heṃ sādhana| pacī paḍe madyapāna ||2|| tukā hmaṇe avagheṃ soṃga | tetheṃ kaicā pāṃḍuraṃga ||3||

जातीची शिंदळी । तिला कोण वंशावळी ॥1॥ आपघर ना बापघर । चित्तीं मनीं व्यभिचार ॥ध्रु.॥ सेजे असोनियां धणी । परद्वार मना आणी ॥2॥ तुका ह्मणे असील जाती । जातीसाठीं खाती माती ॥3॥

jātīcī śiṃdaḷī | tilā koṇa vaṃśāvaḷī ||1|| āpaghara nā bāpaghara | cittīṃ manīṃ vyabhicāra ||dhru.|| seje asoniyāṃ dhaṇī | paradvāra manā āṇī ||2|| tukā hmaṇe asīla jātī | jātīsāṭhīṃ khātī mātī ||3||

अंधऑयाची काठी । हिरोनियां कडा लोटी ॥1॥ हें कां देखण्या उचित । लाभ किंवा कांहीं हित ॥ध्रु.॥ साकर ह्मणोनि माती । चाळवूनि द्यावी हातीं ॥2॥ तुका ह्मणे वाटे । देवा पसरावे सराटे ॥3॥

aṃdhaôyācī kāṭhī | hironiyāṃ kaḍā loṭī ||1|| heṃ kāṃ dekhaṇyā ucita | lābha kiṃvā kāṃhīṃ hita ||dhru.|| sākara hmaṇoni mātī | cāḷavūni dyāvī hātīṃ ||2|| tukā hmaṇe vāṭe | devā pasarāve sarāṭe ||3||

प्रीतिचिया बोला नाहीं पेसपाड । भलतसें गोड करूनि घेइऩ ॥1॥ तैसें विठ्ठलराया तुज मज आहे । आवडीनें गायें नाम तुझें ॥ध्रु.॥ वेडे वांकडे बाळकाचे बोल । करिती नवल मायबाप ॥2॥ तुका ह्मणे तुज येवो माझी दया । जीवींच्या सखया जिवलगा ॥3॥

prīticiyā bolā nāhīṃ pesapāḍa | bhalataseṃ goḍa karūni gheiऩ ||1|| taiseṃ viṭhṭhalarāyā tuja maja āhe | āvaḍīneṃ gāyeṃ nāma tujheṃ ||dhru.|| veḍe vāṃkaḍe bāḷakāce bola | karitī navala māyabāpa ||2|| tukā hmaṇe tuja yevo mājhī dayā | jīvīṃcyā sakhayā jivalagā ||3||

माझे मज कळों येती अवगुण । काय करूं मन अनावर ॥1॥ आतां आड उभा राहें नारायणा । दयासिंधुपणा साच करीं ॥ध्रु.॥ वाचा वदे परी करणें कठीण । इंिद्रयां अधीन जालों देवा ॥2॥ तुका ह्मणे तुझा जैसा तैसा दास । न धरीं उदास मायबापा ॥3॥

mājhe maja kaḷoṃ yetī avaguṇa | kāya karūṃ mana anāvara ||1|| ātāṃ āḍa ubhā rāheṃ nārāyaṇā | dayāsiṃdhupaṇā sāca karīṃ ||dhru.|| vācā vade parī karaṇeṃ kaṭhīṇa | iṃिdrayāṃ adhīna jāloṃ devā ||2|| tukā hmaṇe tujhā jaisā taisā dāsa | na dharīṃ udāsa māyabāpā ||3||

वर्णावी ते थोरी एका विठ्ठलाची । कीर्ती मानवाची सांगों नये ॥1॥ उदंड चि जाले जन्मोनियां मेले । होऊनियां गेले राव रंक ॥ध्रु.॥ त्यांचें नाम कोणी नेघे चराचरीं । साही वेद चारी वणिऩताती ॥2॥ अक्षय अढळ चळेना ढळेना । तया नारायणा ध्यात जावें ॥3॥ तुका ह्मणे तुझी विठ्ठल चित्तीं ध्यातां । जन्ममरण व्यथा दूर होती ॥4॥

varṇāvī te thorī ekā viṭhṭhalācī | kīrtī mānavācī sāṃgoṃ naye ||1|| udaṃḍa ci jāle janmoniyāṃ mele | hoūniyāṃ gele rāva raṃka ||dhru.|| tyāṃceṃ nāma koṇī neghe carācarīṃ | sāhī veda cārī vaṇiऩtātī ||2|| akṣaya aḍhaḷa caḷenā ḍhaḷenā | tayā nārāyaṇā dhyāta jāveṃ ||3|| tukā hmaṇe tujhī viṭhṭhala cittīṃ dhyātāṃ | janmamaraṇa vyathā dūra hotī ||4||

नको देऊं देवा पोटीं हें संतान । मायाजाळें जाण नाठवसी ॥1॥ नको देऊं देवा द्रव्य आणि भाग्य । तो एक उद्वेग होय जीवा ॥2॥ तुका ह्मणे करीं फकिराचे परी । रात्रदिवस हरि येइल घरा ॥3॥

nako deūṃ devā poṭīṃ heṃ saṃtāna | māyājāḷeṃ jāṇa nāṭhavasī ||1|| nako deūṃ devā dravya āṇi bhāgya | to eka udvega hoya jīvā ||2|| tukā hmaṇe karīṃ phakirāce parī | rātradivasa hari yeila gharā ||3||

जोडोनियां धन उत्तम वेव्हारें । उदास विचारें वेच करी ॥1॥ उत्तम चि गती तो एक पावेल । उत्तम भोगील जीव खाणी ॥ध्रु.॥ परउपकारी नेणें परनिंदा । परस्त्रिया सदा बहिणी माया ॥2॥ भूतदया गाईपशूचें पालन । तान्हेल्या जीवन वनामाजी॥3॥ शांतिरूपें नव्हे कोणाचा वाईट । वाढवी महत्व वडिलांचें ॥4॥ तुका ह्मणे हें चि आश्रमाचें फळ । परमपद बळ वैराग्याचें ॥5॥

joḍoniyāṃ dhana uttama vevhāreṃ | udāsa vicāreṃ veca karī ||1|| uttama ci gatī to eka pāvela | uttama bhogīla jīva khāṇī ||dhru.|| paraupakārī neṇeṃ paraniṃdā | parastriyā sadā bahiṇī māyā ||2|| bhūtadayā gāīpaśūceṃ pālana | tānhelyā jīvana vanāmājī||3|| śāṃtirūpeṃ navhe koṇācā vāīṭa | vāḍhavī mahatva vaḍilāṃceṃ ||4|| tukā hmaṇe heṃ ci āśramāceṃ phaḷa | paramapada baḷa vairāgyāceṃ ||5||

सकळ देवांचें दैवत । उभें असे रंगा आंत ॥1॥ रंगा लुटा माझे बाप । शुद्ध भाव खरें माप ॥ध्रु.॥ रंग लुटिला बहुतीं । शुक नारदादि संतीं ॥2॥ तुका लुटितां हे रंग । साहए जाला पांडुरंग ॥3॥

sakaḷa devāṃceṃ daivata | ubheṃ ase raṃgā āṃta ||1|| raṃgā luṭā mājhe bāpa | śuddha bhāva khareṃ māpa ||dhru.|| raṃga luṭilā bahutīṃ | śuka nāradādi saṃtīṃ ||2|| tukā luṭitāṃ he raṃga | sāhae jālā pāṃḍuraṃga ||3||

उशीर कां केला । कृपाळुवा विठ्ठला ॥1॥ मज दिलें कोणा हातीं । काय मानिली नििंश्चती ॥ध्रु.॥ कोठवरी धरूं धीर । आतां मन करूं िस्थर ॥2॥ तुका ह्मणे जीव । ऐसी भाकितसे कींव ॥3॥

uśīra kāṃ kelā | kṛpāḷuvā viṭhṭhalā ||1|| maja dileṃ koṇā hātīṃ | kāya mānilī niिṃścatī ||dhru.|| koṭhavarī dharūṃ dhīra | ātāṃ mana karūṃ िsthara ||2|| tukā hmaṇe jīva | aisī bhākitase kīṃva ||3||

तुज घालोनियां पूजितों संपुष्टीं । परि तुझ्या पोटीं चवदा भुवनें ॥1॥ तुज नाचऊनि दाखवूं कौतुका । परी रूपरेखा नाहीं तुज ॥ध्रु.॥ तुजलागीं आह्मी गात असों गीत । परी तूं अतीत शब्दाहूनि ॥2॥ तुजलागीं आह्मीं घातियेल्या माळा । परि तूं वेगळा कतृऩत्वासी ॥3॥ तुका ह्मणे आतां होऊनि परमित । माझें कांहीं हित विचारावें ॥4॥

tuja ghāloniyāṃ pūjitoṃ saṃpuṣṭīṃ | pari tujhyā poṭīṃ cavadā bhuvaneṃ ||1|| tuja nācaūni dākhavūṃ kautukā | parī rūparekhā nāhīṃ tuja ||dhru.|| tujalāgīṃ āhmī gāta asoṃ gīta | parī tūṃ atīta śabdāhūni ||2|| tujalāgīṃ āhmīṃ ghātiyelyā māḷā | pari tūṃ vegaḷā katṛऩtvāsī ||3|| tukā hmaṇe ātāṃ hoūni paramita | mājheṃ kāṃhīṃ hita vicārāveṃ ||4||

पापाची मी राशी । सेवाचोर पायांपाशीं ॥1॥ करा दंड नारायणा । माझ्या मनाची खंडणा ॥ध्रु.॥ जना हातीं सेवा । घेतों लंडपणें देवा ॥2॥ तुझा ना संसार । तुका दोहींकडे चोर ॥3॥

pāpācī mī rāśī | sevācora pāyāṃpāśīṃ ||1|| karā daṃḍa nārāyaṇā | mājhyā manācī khaṃḍaṇā ||dhru.|| janā hātīṃ sevā | ghetoṃ laṃḍapaṇeṃ devā ||2|| tujhā nā saṃsāra | tukā dohīṃkaḍe cora ||3||

दुडीवरी दुडी । चाले मोकळी गुजरी ॥1॥ ध्यान लागो ऐसें हरी । तुझे चरणीं तैशापरी ॥ध्रु.॥ आवंतण्याची आस । जैसी लागे दुर्बळासी ॥2॥ लोभ्या कळांतराची आस । बोटें मोजी दिवस मास ॥3॥ तुका ह्मणे पंढरीनाथा । मजला आणिक नको व्यथा ॥4॥

duḍīvarī duḍī | cāle mokaḷī gujarī ||1|| dhyāna lāgo aiseṃ harī | tujhe caraṇīṃ taiśāparī ||dhru.|| āvaṃtaṇyācī āsa | jaisī lāge durbaḷāsī ||2|| lobhyā kaḷāṃtarācī āsa | boṭeṃ mojī divasa māsa ||3|| tukā hmaṇe paṃḍharīnāthā | majalā āṇika nako vyathā ||4||

लटिकें हासें लटिकें रडें । लटिकें उडें लटिक्यापें॥1॥ लटिकें माझें लटिकें तुझें । लटिकें ओझें लटिक्याचें ॥ध्रु.॥ लटिकें गायें लटिकें ध्यायें । लटिकें जायें लटिक्यापें ॥3॥ लटिका भोगी लटिका त्यागी । लटिका जोगी जग माया ॥3॥ लटिका तुका लटिक्या भावें । लटिकें बोले लटिक्यासवें ॥4॥ 2866. जालों म्हणती त्याचें मज वाटे आश्चर्य । ऐका नव्हे धीर वचन माझें ॥1॥ शिजलिया अन्ना ग्वाही दांत हात । जिव्हेसी चाखत न कळे कैसें ॥ध्रु.॥ तापलिया तेली बावन चंदन । बुंद एक क्षण शीतळ करी ॥2॥ पारखी तो जाणे अंतरींचा भेद । मूढजना छंद लावण्यांचा ॥3॥ तुका ह्मणे कसीं निवडे आपण । शुद्ध मंद हीन जैसें तैसें ॥4॥

laṭikeṃ hāseṃ laṭikeṃ raḍeṃ | laṭikeṃ uḍeṃ laṭikyāpeṃ||1|| laṭikeṃ mājheṃ laṭikeṃ tujheṃ | laṭikeṃ ojheṃ laṭikyāceṃ ||dhru.|| laṭikeṃ gāyeṃ laṭikeṃ dhyāyeṃ | laṭikeṃ jāyeṃ laṭikyāpeṃ ||3|| laṭikā bhogī laṭikā tyāgī | laṭikā jogī jaga māyā ||3|| laṭikā tukā laṭikyā bhāveṃ | laṭikeṃ bole laṭikyāsaveṃ ||4|| 2866. jāloṃ mhaṇatī tyāceṃ maja vāṭe āścarya | aikā navhe dhīra vacana mājheṃ ||1|| śijaliyā annā gvāhī dāṃta hāta | jivhesī cākhata na kaḷe kaiseṃ ||dhru.|| tāpaliyā telī bāvana caṃdana | buṃda eka kṣaṇa śītaḷa karī ||2|| pārakhī to jāṇe aṃtarīṃcā bheda | mūḍhajanā chaṃda lāvaṇyāṃcā ||3|| tukā hmaṇe kasīṃ nivaḍe āpaṇa | śuddha maṃda hīna jaiseṃ taiseṃ ||4||

जन्मा येणें घडे पातकाचे मूळें । संचिताचें फळ आपुलिया ॥1॥ मग वांयांविण दुःख वाहों नये । रुसोनियां काय देवावरी ॥ध्रु.॥ ठाउका चि आहे संसार दुःखाचा । चित्तीं सीण याचा वाहों नये ॥2॥ तुका ह्मणे नाम त्याचें आठवावें । तेणें विसरावें जन्मदुःख ॥3॥

janmā yeṇeṃ ghaḍe pātakāce mūḷeṃ | saṃcitāceṃ phaḷa āpuliyā ||1|| maga vāṃyāṃviṇa duḥkha vāhoṃ naye | rusoniyāṃ kāya devāvarī ||dhru.|| ṭhāukā ci āhe saṃsāra duḥkhācā | cittīṃ sīṇa yācā vāhoṃ naye ||2|| tukā hmaṇe nāma tyāceṃ āṭhavāveṃ | teṇeṃ visarāveṃ janmaduḥkha ||3||

आतां माझे नका वाणूं गुण दोष । करितों उपदेश याचा कांहीं ॥1॥ मानदंभासाठीं छळीतसें कोणा । आण या चरणां विठोबाची ॥2॥ तुका ह्मणे हें तों ठावें पांडुरंगा । काय कळे जगा अंतरींचें ॥3॥

ātāṃ mājhe nakā vāṇūṃ guṇa doṣa | karitoṃ upadeśa yācā kāṃhīṃ ||1|| mānadaṃbhāsāṭhīṃ chaḷītaseṃ koṇā | āṇa yā caraṇāṃ viṭhobācī ||2|| tukā hmaṇe heṃ toṃ ṭhāveṃ pāṃḍuraṃgā | kāya kaḷe jagā aṃtarīṃceṃ ||3||

काय माझें नेती वाइऩट ह्मणोन । करूं समाधान कशासाटीं ॥1॥ काय मज लोक नेती परलोका । जातां कोणा एका निवारेल ॥ध्रु.॥ न ह्मणें कोणासी उत्तम वाइऩट । सुखें माझी कूट खावो मागें ॥2॥ सर्व माझा भार असे पांडुरंगा । काय माझें जगासवें काज ॥3॥ तुका ह्मणे माझें सर्व ही साधन । नामसंकीर्त्तन विठोबाचें ॥4॥ देवांनीं स्वामींस चिंचवडास नेलें होतें ते अभंग, आरत्या ॥ 13 ॥

kāya mājheṃ netī vāiऩṭa hmaṇona | karūṃ samādhāna kaśāsāṭīṃ ||1|| kāya maja loka netī paralokā | jātāṃ koṇā ekā nivārela ||dhru.|| na hmaṇeṃ koṇāsī uttama vāiऩṭa | sukheṃ mājhī kūṭa khāvo māgeṃ ||2|| sarva mājhā bhāra ase pāṃḍuraṃgā | kāya mājheṃ jagāsaveṃ kāja ||3|| tukā hmaṇe mājheṃ sarva hī sādhana | nāmasaṃkīrttana viṭhobāceṃ ||4|| devāṃnīṃ svāmīṃsa ciṃcavaḍāsa neleṃ hoteṃ te abhaṃga, āratyā || 13 ||

वांजा गाइऩ दुभती । देवा ऐसी तुझी ख्याति ॥1॥ ऐसें मागत नाहीं तुज । चरण दाखवावे मज ॥ध्रु.॥ चातक पाखरूं। त्यासी वर्षे मेघधारु ॥ ॥ पक्षी राजहंस । अमोलिक मोतीं त्यास॥3॥ तुका ह्मणे देवा । कां गा खोचलासी जीवा ॥4॥ 2872. परतें मी आहें सहज चि दुरी । वेगळें भिकारी नामरूपा ॥1॥ न लगे रुसावें धरावा संकोच । सहज तें नीच आलें भागा ॥ध्रु.॥ पडिलिये ठायीं उिच्छष्ट सेवावें । आरते तें चि देवें केलें ऐसें ॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी आह्मां जी वेगळे । केलेती निराळे द्विज देवें ॥3॥

vāṃjā gāiऩ dubhatī | devā aisī tujhī khyāti ||1|| aiseṃ māgata nāhīṃ tuja | caraṇa dākhavāve maja ||dhru.|| cātaka pākharūṃ| tyāsī varṣe meghadhāru || || pakṣī rājahaṃsa | amolika motīṃ tyāsa||3|| tukā hmaṇe devā | kāṃ gā khocalāsī jīvā ||4|| 2872. parateṃ mī āheṃ sahaja ci durī | vegaḷeṃ bhikārī nāmarūpā ||1|| na lage rusāveṃ dharāvā saṃkoca | sahaja teṃ nīca āleṃ bhāgā ||dhru.|| paḍiliye ṭhāyīṃ uिcchaṣṭa sevāveṃ | ārate teṃ ci deveṃ keleṃ aiseṃ ||2|| tukā hmaṇe tuhmī āhmāṃ jī vegaḷe | keletī nirāḷe dvija deveṃ ||3||

चिंतामणिदेवा गणपतीसी आणा । करवावें भोजना दुजे पात्रीं ॥1॥ देव ह्मणती तुक्या एवढी कैची थोरी । अभिमानाभीतरी नागवलों ॥ध्रु.॥ वाडवेळ जाला सिळें जालें अन्न । तटस्थ ब्राह्मण बैसलेती ॥2॥ तुका ह्मणे देवा तुमच्या सुकृतें । आणीन त्वरित मोरयासी ॥3॥

ciṃtāmaṇidevā gaṇapatīsī āṇā | karavāveṃ bhojanā duje pātrīṃ ||1|| deva hmaṇatī tukyā evaḍhī kaicī thorī | abhimānābhītarī nāgavaloṃ ||dhru.|| vāḍaveḷa jālā siḷeṃ jāleṃ anna | taṭastha brāhmaṇa baisaletī ||2|| tukā hmaṇe devā tumacyā sukṛteṃ | āṇīna tvarita morayāsī ||3||

माझा स्वामी तुझी वागवितो लात । तेथें मी पतित काय आलों ॥1॥ तीथॉ तुमच्या चरणीं जाहालीं निर्मळ । तेथें मी दुर्बळ काय वाणूं ॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी देवा द्विजवंद्य । मी तों काय निंद्य हीन याति ॥3॥

mājhā svāmī tujhī vāgavito lāta | tetheṃ mī patita kāya āloṃ ||1|| tīthô tumacyā caraṇīṃ jāhālīṃ nirmaḷa | tetheṃ mī durbaḷa kāya vāṇūṃ ||2|| tukā hmaṇe tuhmī devā dvijavaṃdya | mī toṃ kāya niṃdya hīna yāti ||3||

वंदिलें वंदावें जीवाचिये साटीं । किंवा बरी तुटी आरंभीं च ॥1॥ स्वहिताची चाड ते ऐका हे बोल । अवघें चि मोल धीरा अंगीं ॥ध्रु.॥ सिंपिलें तें रोंप वरीवरी बरें । वाळलिया वरी कोंभ नये ॥2॥ तुका ह्मणे टाकीघायें देवपण । फुटलिया जन कुला पुसी ॥3॥

vaṃdileṃ vaṃdāveṃ jīvāciye sāṭīṃ | kiṃvā barī tuṭī āraṃbhīṃ ca ||1|| svahitācī cāḍa te aikā he bola | avagheṃ ci mola dhīrā aṃgīṃ ||dhru.|| siṃpileṃ teṃ roṃpa varīvarī bareṃ | vāḷaliyā varī koṃbha naye ||2|| tukā hmaṇe ṭākīghāyeṃ devapaṇa | phuṭaliyā jana kulā pusī ||3||

आह्मां विष्णुदासां हें चि भांडवल । अवघा विठ्ठल धन वित्त ॥1॥ वाणी नाहीं घ्यावें आपुलिया हातें । करोनियां चित्तें समाधान ॥2॥ तुका ह्मणे द्रव्य मेळविलें मागें । हें तों कोणासंगें आलें नाहीं ॥3॥

āhmāṃ viṣṇudāsāṃ heṃ ci bhāṃḍavala | avaghā viṭhṭhala dhana vitta ||1|| vāṇī nāhīṃ ghyāveṃ āpuliyā hāteṃ | karoniyāṃ citteṃ samādhāna ||2|| tukā hmaṇe dravya meḷavileṃ māgeṃ | heṃ toṃ koṇāsaṃgeṃ āleṃ nāhīṃ ||3||

सुखाचे व्यवहारीं सुखलाभ जाला । आनंदें कोंदला मागें पुढें ॥1॥ संगती पंगती देवासवें घडे । नित्यानित्य पडे तें चि सांचा ॥ध्रु.॥ समर्थचे घरीं सकळ संपदा । नाहीं तुटी कदा कासयाची॥2॥ तुका ह्मणे येथें लाभाचिया कोटी । बहु वाव पोटीं समर्थाचे ॥3॥

sukhāce vyavahārīṃ sukhalābha jālā | ānaṃdeṃ koṃdalā māgeṃ puḍheṃ ||1|| saṃgatī paṃgatī devāsaveṃ ghaḍe | nityānitya paḍe teṃ ci sāṃcā ||dhru.|| samarthace gharīṃ sakaḷa saṃpadā | nāhīṃ tuṭī kadā kāsayācī||2|| tukā hmaṇe yetheṃ lābhāciyā koṭī | bahu vāva poṭīṃ samarthāce ||3||

काय देवें खातां घेतलें हातींचें । आलें हें तयाचें थोर भय ॥1॥ ह्मणतां गजरें राम एकसरें । जळती पापें थोरें भयधाकें॥ध्रु.॥ काय खोळंबले हात पाय अंग । नाशिलें हें सांग रूप काय ॥2॥ कोण लोकीं सांगा घातला बाहेरी । ह्मणतां हरि हरि तुका ह्मणे॥3॥

kāya deveṃ khātāṃ ghetaleṃ hātīṃceṃ | āleṃ heṃ tayāceṃ thora bhaya ||1|| hmaṇatāṃ gajareṃ rāma ekasareṃ | jaḷatī pāpeṃ thoreṃ bhayadhākeṃ||dhru.|| kāya khoḷaṃbale hāta pāya aṃga | nāśileṃ heṃ sāṃga rūpa kāya ||2|| koṇa lokīṃ sāṃgā ghātalā bāherī | hmaṇatāṃ hari hari tukā hmaṇe||3||

उत्तम त्या याति । देवा शरण अनन्यगति ॥1॥ नाहीं दुजा ठाव । कांहीं उत्तम मध्यम भाव ॥ध्रु.॥ उमटती ठसे । ब्रह्मप्रािप्त अंगीं दिसे ॥2॥ भाविक विश्वासी।तुका ह्मणे नमन त्यांसी॥3॥ ॥10॥

uttama tyā yāti | devā śaraṇa ananyagati ||1|| nāhīṃ dujā ṭhāva | kāṃhīṃ uttama madhyama bhāva ||dhru.|| umaṭatī ṭhase | brahmaprāिpta aṃgīṃ dise ||2|| bhāvika viśvāsī|tukā hmaṇe namana tyāṃsī||3|| ||10||

भय हरिजनीं । कांहीं न धरावें मनीं ॥1॥ नारायण ऐसा सखा । काय जगाचा हा लेखा ॥ध्रु.॥ चित्त वित्त हेवा । समर्पून राहा देवा ॥2॥ तुका ह्मणे मन । असों द्यावें समाधान॥3॥

bhaya harijanīṃ | kāṃhīṃ na dharāveṃ manīṃ ||1|| nārāyaṇa aisā sakhā | kāya jagācā hā lekhā ||dhru.|| citta vitta hevā | samarpūna rāhā devā ||2|| tukā hmaṇe mana | asoṃ dyāveṃ samādhāna||3||

आयुष्य मोजावया बैसला मापारी । तूं कां रे वेव्हारी संसाराचा ॥1॥ नेइऩल ओढोनि ठाउकें नसतां । न राहे दुिश्चता हरिविण ॥ध्रु.॥ कठीण हें दुःख यम जाचतील । कोण सोडवील तया ठायीं ॥2॥ राहतील दुरी सज्जन सोयरीं । आठवीं श्रीहरी लवलाहीं ॥3॥ तुका ह्मणे किती करिसी लंडायी । होइऩल भंडाइऩ पुढें थोर ॥4॥

āyuṣya mojāvayā baisalā māpārī | tūṃ kāṃ re vevhārī saṃsārācā ||1|| neiऩla oḍhoni ṭhāukeṃ nasatāṃ | na rāhe duिścatā hariviṇa ||dhru.|| kaṭhīṇa heṃ duḥkha yama jācatīla | koṇa soḍavīla tayā ṭhāyīṃ ||2|| rāhatīla durī sajjana soyarīṃ | āṭhavīṃ śrīharī lavalāhīṃ ||3|| tukā hmaṇe kitī karisī laṃḍāyī | hoiऩla bhaṃḍāiऩ puḍheṃ thora ||4||

होऊं नको कांहीं या मना आधीन । नाइकें वचन याचें कांहीं ॥1॥ हटियाची गोष्टी मोडून टाकावी । सोइऩ ही धरावी विठोबाची ॥ध्रु.॥ आपुले आधीन करूनियां ठेवा । नाहीं तरि जीवा घातक हें ॥2॥ तुका ह्मणे जाले जे मना आधीन । तयांसी बंधन यम करी ॥3॥

hoūṃ nako kāṃhīṃ yā manā ādhīna | nāikeṃ vacana yāceṃ kāṃhīṃ ||1|| haṭiyācī goṣṭī moḍūna ṭākāvī | soiऩ hī dharāvī viṭhobācī ||dhru.|| āpule ādhīna karūniyāṃ ṭhevā | nāhīṃ tari jīvā ghātaka heṃ ||2|| tukā hmaṇe jāle je manā ādhīna | tayāṃsī baṃdhana yama karī ||3||

नामाविण काय वाउगी चावट । वांयां वटवट हरीविण॥1॥ फुकट चि सांगे लोकाचिया गोष्टी । राम जगजेठी वाचे नये ॥ध्रु.॥ मेळवूनि चाट करी सुरापान । विषयांच्या गुणें माततसे ॥2॥ बैसोनि टवाळी करी दुजयाची । नाहीं गोविंदाची आठवण ॥3॥ बळें यम दांत खाय तयावरी । जंव भरे दोरी आयुष्याची ॥4॥ तुका ह्मणे तुला सोडवील कोण । नाहीं नारायण आठविला ॥5॥

nāmāviṇa kāya vāugī cāvaṭa | vāṃyāṃ vaṭavaṭa harīviṇa||1|| phukaṭa ci sāṃge lokāciyā goṣṭī | rāma jagajeṭhī vāce naye ||dhru.|| meḷavūni cāṭa karī surāpāna | viṣayāṃcyā guṇeṃ mātatase ||2|| baisoni ṭavāḷī karī dujayācī | nāhīṃ goviṃdācī āṭhavaṇa ||3|| baḷeṃ yama dāṃta khāya tayāvarī | jaṃva bhare dorī āyuṣyācī ||4|| tukā hmaṇe tulā soḍavīla koṇa | nāhīṃ nārāyaṇa āṭhavilā ||5||

संत गाती हरिकीर्त्तनीं । त्यांचें घेइन पायवणी ॥1॥ हें चि तप तीर्थ माझें । आणीक मी नेणें दुजें ॥ध्रु.॥ काया कुरवंडी करीन । संत महंत ओंवाळीन ॥2॥ संत महंत माझी पूजा । अनुभाव नाहीं दुजा ॥3॥ तुका ह्मणे नेणें कांहीं । अवघें आहे संतापायीं ॥4॥

saṃta gātī harikīrttanīṃ | tyāṃceṃ gheina pāyavaṇī ||1|| heṃ ci tapa tīrtha mājheṃ | āṇīka mī neṇeṃ dujeṃ ||dhru.|| kāyā kuravaṃḍī karīna | saṃta mahaṃta oṃvāḷīna ||2|| saṃta mahaṃta mājhī pūjā | anubhāva nāhīṃ dujā ||3|| tukā hmaṇe neṇeṃ kāṃhīṃ | avagheṃ āhe saṃtāpāyīṃ ||4||

जालें भांडवल । अवघा पिकला विठ्ठल ॥1॥ आतां वाणी काशासाटीं । धीर धरावा च पोटीं ॥ध्रु.॥ आपुल्या संकोचें । ह्मणऊनि तेथें टांचे ॥2॥ घेतों खऱ्या मापें । तुका देखोनियां सोपें ॥3॥

jāleṃ bhāṃḍavala | avaghā pikalā viṭhṭhala ||1|| ātāṃ vāṇī kāśāsāṭīṃ | dhīra dharāvā ca poṭīṃ ||dhru.|| āpulyā saṃkoceṃ | hmaṇaūni tetheṃ ṭāṃce ||2|| ghetoṃ khaऱyā māpeṃ | tukā dekhoniyāṃ sopeṃ ||3||

अिग्न हा पाचारी कोणासी साक्षेपें । हिंवें तो चि तापे जाणोनियां ॥1॥ उदक ह्मणे काय या हो मज प्यावें । तृषित तो धांवे सेवावया ॥ध्रु.॥ काय वस्त्र ह्मणे यावो मज नेसा । आपुले स्वइच्छा जग वोढी ॥2॥ तुक्यास्वामी ह्मणे काय मज स्मरा । आपुल्या उद्धारा लागूनियां ॥3॥

aिgna hā pācārī koṇāsī sākṣepeṃ | hiṃveṃ to ci tāpe jāṇoniyāṃ ||1|| udaka hmaṇe kāya yā ho maja pyāveṃ | tṛṣita to dhāṃve sevāvayā ||dhru.|| kāya vastra hmaṇe yāvo maja nesā | āpule svaicchā jaga voḍhī ||2|| tukyāsvāmī hmaṇe kāya maja smarā | āpulyā uddhārā lāgūniyāṃ ||3||

बरवयांबरवंट । विटे चरण सम नीट ॥1॥ ते म्या हृदयीं धरिले । तापशमन पाउलें ॥ध्रु.॥ सकळां तीर्थां अधिष्ठान । करी लक्षुमी संवाहन ॥2॥ तुका ह्मणे अंतीं । ठाव मागितला संतीं॥3॥

baravayāṃbaravaṃṭa | viṭe caraṇa sama nīṭa ||1|| te myā hṛdayīṃ dharile | tāpaśamana pāuleṃ ||dhru.|| sakaḷāṃ tīrthāṃ adhiṣṭhāna | karī lakṣumī saṃvāhana ||2|| tukā hmaṇe aṃtīṃ | ṭhāva māgitalā saṃtīṃ||3||

कोणा चिंता आड । कोणा लोकलाज नाड ॥1॥ कैंचा राम अभागिया । करी कटकट वांयां ॥ध्रु.॥ स्मरणाचा राग । क्रोधें विटाळलें अंग ॥2॥ तुका ह्मणे जडा । काय चाले या दगडा॥3॥

koṇā ciṃtā āḍa | koṇā lokalāja nāḍa ||1|| kaiṃcā rāma abhāgiyā | karī kaṭakaṭa vāṃyāṃ ||dhru.|| smaraṇācā rāga | krodheṃ viṭāḷaleṃ aṃga ||2|| tukā hmaṇe jaḍā | kāya cāle yā dagaḍā||3||

आपुलिया काजा । आह्मीं सांडियेलें लाजा ॥1॥ तुह्मां असों जागवीत । आपुलें आपुले हित ॥ध्रु.॥ तुह्मी देहशून्य। आह्मां कळे पाप पुण्य ॥2॥ सांगायासी लोकां । उरउरीत उरला तुका ॥3॥

āpuliyā kājā | āhmīṃ sāṃḍiyeleṃ lājā ||1|| tuhmāṃ asoṃ jāgavīta | āpuleṃ āpule hita ||dhru.|| tuhmī dehaśūnya| āhmāṃ kaḷe pāpa puṇya ||2|| sāṃgāyāsī lokāṃ | uraurīta uralā tukā ||3||

मायबापें केवळ काशी । तेणें न वजावें तीर्थासी॥1॥ पुंडलीकें काय केलें । परब्रह्म उभें ठेलें ॥ध्रु.॥ तैसा होइप सावधान। हृदयीं धरीं नारायण ॥2॥ तुका ह्मणे मायबापें । अवघीं देवाचीं स्वरूपें ॥3॥

māyabāpeṃ kevaḷa kāśī | teṇeṃ na vajāveṃ tīrthāsī||1|| puṃḍalīkeṃ kāya keleṃ | parabrahma ubheṃ ṭheleṃ ||dhru.|| taisā hoipa sāvadhāna| hṛdayīṃ dharīṃ nārāyaṇa ||2|| tukā hmaṇe māyabāpeṃ | avaghīṃ devācīṃ svarūpeṃ ||3||

शिकवूनि हित । सोयी लावावे हे नीत ॥1॥ त्याग करूं नये खरें । ऐसें विचारावें बरें ॥ध्रु.॥ तुमचिया तोंडें । धर्माधर्म चि खंडे ॥2॥ मजसाटीं देवा । कां हो लपविला हेवा ॥3॥ जाला सावधान । त्यासी घालावें भोजन ॥4॥ तुका ह्मणे पिता । वरी बाळाच्या तो हिता ॥5॥

śikavūni hita | soyī lāvāve he nīta ||1|| tyāga karūṃ naye khareṃ | aiseṃ vicārāveṃ bareṃ ||dhru.|| tumaciyā toṃḍeṃ | dharmādharma ci khaṃḍe ||2|| majasāṭīṃ devā | kāṃ ho lapavilā hevā ||3|| jālā sāvadhāna | tyāsī ghālāveṃ bhojana ||4|| tukā hmaṇe pitā | varī bāḷācyā to hitā ||5||

सुख सुखा भेटे । मग तोडिल्या न तुटे ॥1॥ रविरिश्मकळा । नये घालितां पैं डोळां ॥ध्रु.॥ दुरि तें जवळी । स्नेहें आकाशा कवळी ॥2॥ तुका ह्मणे चित्त । माझें पायीं अखंडित॥3॥

sukha sukhā bheṭe | maga toḍilyā na tuṭe ||1|| raviriśmakaḷā | naye ghālitāṃ paiṃ ḍoḷāṃ ||dhru.|| duri teṃ javaḷī | sneheṃ ākāśā kavaḷī ||2|| tukā hmaṇe citta | mājheṃ pāyīṃ akhaṃḍita||3||

तुह्मां न पडे वेच । माझा सरेल संकोच ॥1॥ फुकासाटीं जोडे यश । येथें कां करा आळस ॥ध्रु.॥ कृपेचें भुकेलें। होय जीवदान केलें ॥2॥ तुका ह्मणे शिकविलें । माझें ऐकावें विठ्ठलें॥3॥

tuhmāṃ na paḍe veca | mājhā sarela saṃkoca ||1|| phukāsāṭīṃ joḍe yaśa | yetheṃ kāṃ karā āḷasa ||dhru.|| kṛpeceṃ bhukeleṃ| hoya jīvadāna keleṃ ||2|| tukā hmaṇe śikavileṃ | mājheṃ aikāveṃ viṭhṭhaleṃ||3||

लोक ह्मणती मज देव । हा तों अधर्म उपाव ॥1॥ आतां कळेल तें करीं । सीस तुझे हातीं सुरी ॥ध्रु.॥ अधिकार नाहीं। पूजा करिती तैसा कांहीं ॥2॥ मन जाणे पापा । तुका ह्मणे मायबापा॥3॥

loka hmaṇatī maja deva | hā toṃ adharma upāva ||1|| ātāṃ kaḷela teṃ karīṃ | sīsa tujhe hātīṃ surī ||dhru.|| adhikāra nāhīṃ| pūjā karitī taisā kāṃhīṃ ||2|| mana jāṇe pāpā | tukā hmaṇe māyabāpā||3||

एका ह्मणे भलें । आणिका सहज चि निंदिलें ॥1॥ कांहीं न करितां आयास । सहज घडले ते दोष ॥ध्रु.॥ बरें वाइटाचें। नाहीं मज कांहीं साचें ॥2॥ तुका ह्मणे वाणी । खंडोनि राहावें चिंतनीं॥3॥

ekā hmaṇe bhaleṃ | āṇikā sahaja ci niṃdileṃ ||1|| kāṃhīṃ na karitāṃ āyāsa | sahaja ghaḍale te doṣa ||dhru.|| bareṃ vāiṭāceṃ| nāhīṃ maja kāṃhīṃ sāceṃ ||2|| tukā hmaṇe vāṇī | khaṃḍoni rāhāveṃ ciṃtanīṃ||3||

न करा टांचणी । येथें कांहीं आडचणी ॥1॥ जिव्हा अमुप करी माप । विठ्ठल पिकला माझा बाप ॥2॥ तुका ह्मणे सर्वकाळ । अवघा गोविंद गोपाळ ॥3॥

na karā ṭāṃcaṇī | yetheṃ kāṃhīṃ āḍacaṇī ||1|| jivhā amupa karī māpa | viṭhṭhala pikalā mājhā bāpa ||2|| tukā hmaṇe sarvakāḷa | avaghā goviṃda gopāḷa ||3||

तुझ्या नामाची आवडी । आह्मी विठो तुझीं वेडीं॥1॥ आतां न वजों अणिकां ठायां । गाऊं गीत लागों पायां ॥ध्रु.॥ काय वैकुंठ बापुडें । तुझ्या प्रेमासुखापुढें ॥2॥ संतसमागममेळे । प्रेमसुखाचा सुकाळ ॥3॥ तुका ह्मणे तुझ्या पायीं । जन्ममरणा ठाव नाहीं ॥4॥

tujhyā nāmācī āvaḍī | āhmī viṭho tujhīṃ veḍīṃ||1|| ātāṃ na vajoṃ aṇikāṃ ṭhāyāṃ | gāūṃ gīta lāgoṃ pāyāṃ ||dhru.|| kāya vaikuṃṭha bāpuḍeṃ | tujhyā premāsukhāpuḍheṃ ||2|| saṃtasamāgamameḷe | premasukhācā sukāḷa ||3|| tukā hmaṇe tujhyā pāyīṃ | janmamaraṇā ṭhāva nāhīṃ ||4||

साकरेच्या योगें वर्ख । राजा कागदातें देखे ॥1॥ तैसें आह्मां मानुसपण । रामनाम केण्यागुणें ॥ध्रु.॥ फिरंगीच्या योगें करी । राजा काष्ठ हातीं धरी ॥2॥ रत्नकनका योगें लाख । कंठीं धरिती श्रीमंत लोक ॥3॥ देवा देवपाट देव्हाऱ्यावरी बैसे स्पष्ट॥4॥ ब्रह्मानंदयोगें तुका । पढीयंता सज्जन लोकां ॥5॥

sākarecyā yogeṃ varkha | rājā kāgadāteṃ dekhe ||1|| taiseṃ āhmāṃ mānusapaṇa | rāmanāma keṇyāguṇeṃ ||dhru.|| phiraṃgīcyā yogeṃ karī | rājā kāṣṭha hātīṃ dharī ||2|| ratnakanakā yogeṃ lākha | kaṃṭhīṃ dharitī śrīmaṃta loka ||3|| devā devapāṭa devhāऱyāvarī baise spaṣṭa||4|| brahmānaṃdayogeṃ tukā | paḍhīyaṃtā sajjana lokāṃ ||5||

धनवंतालागीं । सर्वमान्यता आहे जगीं ॥1॥ माता पिता बंधु जन । सर्व मानिती वचन ॥ध्रु.॥ जव मोठा चाले धंदा । तंव बहिण म्हणे दादा ॥2॥ सदा शृंगारभूषणें । कांता लवे बहुमानें॥3॥ तुका ह्मणे धन । भाग्य अशाश्वत जाण ॥4॥

dhanavaṃtālāgīṃ | sarvamānyatā āhe jagīṃ ||1|| mātā pitā baṃdhu jana | sarva mānitī vacana ||dhru.|| java moṭhā cāle dhaṃdā | taṃva bahiṇa mhaṇe dādā ||2|| sadā śṛṃgārabhūṣaṇeṃ | kāṃtā lave bahumāneṃ||3|| tukā hmaṇe dhana | bhāgya aśāśvata jāṇa ||4||

न विचारितां ठायाठाव । काय भुंके तो गाढव ॥1॥ केला तैसा लाहे दंड । खळ अविचारी लंड ॥ध्रु.॥ करावें लाताळें। ऐसें नेणे कोण्या काळें ॥2॥ न कळे उचित । तुका ह्मणे नीत हित॥3॥

na vicāritāṃ ṭhāyāṭhāva | kāya bhuṃke to gāḍhava ||1|| kelā taisā lāhe daṃḍa | khaḷa avicārī laṃḍa ||dhru.|| karāveṃ lātāḷeṃ| aiseṃ neṇe koṇyā kāḷeṃ ||2|| na kaḷe ucita | tukā hmaṇe nīta hita||3||

कंठ नामसिका । आतां किळकाळासी धका ॥1॥ रोखा माना कीं सिका माना । रोखा सिका तत्समाना ॥ध्रु.॥ रोखा न मना सिका न मना । जतन करा नाककाना ॥2॥ सिका न मनी रावण । त्याचें केलें निसंतान ॥3॥ सिका मानी हळाहळ । जालें सर्वांगीं शीतळ ॥4॥ तुका ह्मणे नाम सिका । पटीं बैसलों निजसुखा॥5॥

kaṃṭha nāmasikā | ātāṃ kiḷakāḷāsī dhakā ||1|| rokhā mānā kīṃ sikā mānā | rokhā sikā tatsamānā ||dhru.|| rokhā na manā sikā na manā | jatana karā nākakānā ||2|| sikā na manī rāvaṇa | tyāceṃ keleṃ nisaṃtāna ||3|| sikā mānī haḷāhaḷa | jāleṃ sarvāṃgīṃ śītaḷa ||4|| tukā hmaṇe nāma sikā | paṭīṃ baisaloṃ nijasukhā||5||

भूतीं देव ह्मणोनि भेटतों या जना । नाहीं हे भावना नरनारी ॥1॥ जाणे भाव पांडुरंग अंतरींचा । नलगे द्यावा साचा परिहार ॥ध्रु.॥ दयेसाटीं केला उपाधिपसारा । जड जीवा तारा नाव कथा ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं पडत उपवास । फिरतसे आस धरोनियां॥3॥

bhūtīṃ deva hmaṇoni bheṭatoṃ yā janā | nāhīṃ he bhāvanā naranārī ||1|| jāṇe bhāva pāṃḍuraṃga aṃtarīṃcā | nalage dyāvā sācā parihāra ||dhru.|| dayesāṭīṃ kelā upādhipasārā | jaḍa jīvā tārā nāva kathā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ paḍata upavāsa | phiratase āsa dharoniyāṃ||3||

हारपल्याची नका चित्तीं । धरूं खंती वांयां च ॥1॥ पावलें तें ह्मणा देवा । सहज सेवा या नांवें ॥ध्रु.॥ होणार तें तें भोगें घडे । लाभ जोडे संकल्पें ॥2॥ तुका ह्मणे मोकळें मन । अवघें पुण्य या नांवें ॥3॥

hārapalyācī nakā cittīṃ | dharūṃ khaṃtī vāṃyāṃ ca ||1|| pāvaleṃ teṃ hmaṇā devā | sahaja sevā yā nāṃveṃ ||dhru.|| hoṇāra teṃ teṃ bhogeṃ ghaḍe | lābha joḍe saṃkalpeṃ ||2|| tukā hmaṇe mokaḷeṃ mana | avagheṃ puṇya yā nāṃveṃ ||3||

नेसणें आलें होतें गऑया । लोक रऑया करिती॥1॥ आपणियां सावरिलें । जग भलें आपण ॥ध्रु.॥ संबंध तो तुटला येणें । जागेपणें चेष्टाचा ॥2॥ भलती सेवा होती अंगें । बारस वेगें पडिलें ॥3॥ सावरिलें नीट वोजा । दृिष्टलाजा पुढिलांच्या ॥4॥ बरे उघडिले डोळे । हळहळेपासूनि ॥5॥ तुका ह्मणे विटंबना । नारायणा चुकली ॥6॥

nesaṇeṃ āleṃ hoteṃ gaôyā | loka raôyā karitī||1|| āpaṇiyāṃ sāvarileṃ | jaga bhaleṃ āpaṇa ||dhru.|| saṃbaṃdha to tuṭalā yeṇeṃ | jāgepaṇeṃ ceṣṭācā ||2|| bhalatī sevā hotī aṃgeṃ | bārasa vegeṃ paḍileṃ ||3|| sāvarileṃ nīṭa vojā | dṛिṣṭalājā puḍhilāṃcyā ||4|| bare ughaḍile ḍoḷe | haḷahaḷepāsūni ||5|| tukā hmaṇe viṭaṃbanā | nārāyaṇā cukalī ||6||

जिव्हा जाणे फिकें मधुर क्षार । येर मास पर हातास न कळे ॥1॥ देखावें नेत्रीं बोलावें मुखें । चित्ता सुखदुःखें कळों येती ॥ध्रु.॥ परिमळासी घ्राण ऐकती श्रवण । एकाचे कारण एका नव्हे ॥2॥ एकदेहीं भिन्न ठेवियेल्या कळा । नाचवी पुतळा सूत्रधारी॥3॥ तुका ह्मणे ऐशी जयाची सत्ता । कां तया अनंता विसरलेती ॥4॥

jivhā jāṇe phikeṃ madhura kṣāra | yera māsa para hātāsa na kaḷe ||1|| dekhāveṃ netrīṃ bolāveṃ mukheṃ | cittā sukhaduḥkheṃ kaḷoṃ yetī ||dhru.|| parimaḷāsī ghrāṇa aikatī śravaṇa | ekāce kāraṇa ekā navhe ||2|| ekadehīṃ bhinna ṭheviyelyā kaḷā | nācavī putaḷā sūtradhārī||3|| tukā hmaṇe aiśī jayācī sattā | kāṃ tayā anaṃtā visaraletī ||4||

न लगे द्यावा जीव सहज चि जाणार । आहे तो विचार जाणा कांहीं ॥1॥ मरण जो मागे गाढवाचा बाळ । बोलिजे चांडाळ शुद्ध त्यासी ॥2॥ तुका ह्मणे कइप होइऩल स्वहित । निधान जो थीत टाकुं पाहे ॥3॥

na lage dyāvā jīva sahaja ci jāṇāra | āhe to vicāra jāṇā kāṃhīṃ ||1|| maraṇa jo māge gāḍhavācā bāḷa | bolije cāṃḍāḷa śuddha tyāsī ||2|| tukā hmaṇe kaipa hoiऩla svahita | nidhāna jo thīta ṭākuṃ pāhe ||3||

मोल वेचूनियां धुंडिती सेवका । आह्मी तरी फुका मागों बळें ॥1॥ नसतां जवळी हित फार करूं । जीव भाव धरूं तुझ्या पायीं ॥ध्रु.॥ नेदूं भोग आह्मी आपुल्या शरीरा । तुह्मांसी दातारा व्हावें म्हूण ॥2॥ कीर्ती तुझी करूं आमुचे सायास । तूं का रे उदास पांडुरंगा ॥3॥ तुका ह्मणे तुज काय मागों आह्मी । फुकाचे कां ना भी ह्मणसी ना ॥4॥

mola vecūniyāṃ dhuṃḍitī sevakā | āhmī tarī phukā māgoṃ baḷeṃ ||1|| nasatāṃ javaḷī hita phāra karūṃ | jīva bhāva dharūṃ tujhyā pāyīṃ ||dhru.|| nedūṃ bhoga āhmī āpulyā śarīrā | tuhmāṃsī dātārā vhāveṃ mhūṇa ||2|| kīrtī tujhī karūṃ āmuce sāyāsa | tūṃ kā re udāsa pāṃḍuraṃgā ||3|| tukā hmaṇe tuja kāya māgoṃ āhmī | phukāce kāṃ nā bhī hmaṇasī nā ||4||

काय लवण किळकेविण । एके क्षीण सागरा ॥1॥ मां हे येवढी अडचण । नारायणीं मजविण ॥ध्रु.॥ कुबेरा अटाहासे जोडी । काय कवडी कारणें ॥2॥ तुका ह्मणे काचमणि । कोण गणी भांडारी ॥3॥

kāya lavaṇa kiḷakeviṇa | eke kṣīṇa sāgarā ||1|| māṃ he yevaḍhī aḍacaṇa | nārāyaṇīṃ majaviṇa ||dhru.|| kuberā aṭāhāse joḍī | kāya kavaḍī kāraṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe kācamaṇi | koṇa gaṇī bhāṃḍārī ||3||

तुज मज नाहीं भेद । केला सहज विनोद ॥1॥ तूं माझा आकार । मी तों तूं च निर्धार ॥ध्रु.॥ मी तुजमाजी देवा । घेसी माझ्या अंगें सेवा ॥2॥ मी तुजमाजी अचळ । मजमाजी तुझें बळ॥3॥ तूं बोलसी माझ्या मुखें । मी तों तुजमाजी सुखें ॥4॥ तुका ह्मणे देवा । विपरीत ठायीं नांवा ॥5॥

tuja maja nāhīṃ bheda | kelā sahaja vinoda ||1|| tūṃ mājhā ākāra | mī toṃ tūṃ ca nirdhāra ||dhru.|| mī tujamājī devā | ghesī mājhyā aṃgeṃ sevā ||2|| mī tujamājī acaḷa | majamājī tujheṃ baḷa||3|| tūṃ bolasī mājhyā mukheṃ | mī toṃ tujamājī sukheṃ ||4|| tukā hmaṇe devā | viparīta ṭhāyīṃ nāṃvā ||5||

नाहीं तुज कांहीं मागत संपत्ती । आठवण चित्तीं असों द्यावी ॥1॥ सरलिया भोग येइऩन सेवटीं । पायापें या भेटी अनुसंधानें ॥ध्रु.॥ आतां मजसाटीं याल आकारास । रोकडी हे आस नाहीं देवा ॥2॥ तुका ह्मणे मुखीं असो तुझें नाम । देइऩल तो श्रम देवो काळ ॥3॥

nāhīṃ tuja kāṃhīṃ māgata saṃpattī | āṭhavaṇa cittīṃ asoṃ dyāvī ||1|| saraliyā bhoga yeiऩna sevaṭīṃ | pāyāpeṃ yā bheṭī anusaṃdhāneṃ ||dhru.|| ātāṃ majasāṭīṃ yāla ākārāsa | rokaḍī he āsa nāhīṃ devā ||2|| tukā hmaṇe mukhīṃ aso tujheṃ nāma | deiऩla to śrama devo kāḷa ||3||

हितावरी यावें । कोणी बोलिलों या भावें ॥1॥ नव्हे विनोदउत्तर । केले रंजवाया चार ॥ध्रु.॥ केली अटाअटी । अक्षरांची देवासाटीं ॥2॥ तुका ह्मणे खिजों । नका जागा येथें निजों ॥3॥

hitāvarī yāveṃ | koṇī boliloṃ yā bhāveṃ ||1|| navhe vinodauttara | kele raṃjavāyā cāra ||dhru.|| kelī aṭāaṭī | akṣarāṃcī devāsāṭīṃ ||2|| tukā hmaṇe khijoṃ | nakā jāgā yetheṃ nijoṃ ||3||

संचित प्रारब्ध क्रियमाण । अवघा जाला नारायण॥1॥ नाहीं आह्मांसी संबंधु । जरा मरण कांहीं बाधु ॥ध्रु.॥ द्वैताद्वैतभावें। अवघें व्यापियेलें देवें ॥2॥ तुका ह्मणे हरि । आह्मांमाजी क्रीडा करी ॥3॥

saṃcita prārabdha kriyamāṇa | avaghā jālā nārāyaṇa||1|| nāhīṃ āhmāṃsī saṃbaṃdhu | jarā maraṇa kāṃhīṃ bādhu ||dhru.|| dvaitādvaitabhāveṃ| avagheṃ vyāpiyeleṃ deveṃ ||2|| tukā hmaṇe hari | āhmāṃmājī krīḍā karī ||3||

नेणे करूं सेवा । पांडुरंगा कृपाळुवा ॥1॥ धांवें बुडतों मी काढीं । सत्ता आपुलिया ओढीं ॥ध्रु.॥ क्रियाकर्महीन । जालों इंिद्रयां अधीन ॥2॥ तुका विनंती करी । वेळोवेळां पाय धरी॥3॥

neṇe karūṃ sevā | pāṃḍuraṃgā kṛpāḷuvā ||1|| dhāṃveṃ buḍatoṃ mī kāḍhīṃ | sattā āpuliyā oḍhīṃ ||dhru.|| kriyākarmahīna | jāloṃ iṃिdrayāṃ adhīna ||2|| tukā vinaṃtī karī | veḷoveḷāṃ pāya dharī||3||

जयापासोनि सकळ । महीमंडळ जालें ॥1॥ तो एक पंढरीचा राणा । नये श्रुती अनुमाना ॥ध्रु.॥ विवादती जयासाठीं। जगजेटी तो विठ्ठल ॥2॥ तुका ह्मणे तो आकळ । आहे सकळव्यापक॥3॥

jayāpāsoni sakaḷa | mahīmaṃḍaḷa jāleṃ ||1|| to eka paṃḍharīcā rāṇā | naye śrutī anumānā ||dhru.|| vivādatī jayāsāṭhīṃ| jagajeṭī to viṭhṭhala ||2|| tukā hmaṇe to ākaḷa | āhe sakaḷavyāpaka||3||

नाहीं रूप नाहीं नांव । नाहीं ठाव धराया ॥1॥ जेथें जावें तेथें आहे । विठ्ठल मायबहीण ॥ध्रु.॥ नाहीं आकार विकार । चराचर भरलेंसे ॥2॥ नव्हे निर्गुण सगुण । जाणे कोण तयासी॥3॥ तुका ह्मणे भावाविण । त्याचें मन वोळेना ॥4॥

nāhīṃ rūpa nāhīṃ nāṃva | nāhīṃ ṭhāva dharāyā ||1|| jetheṃ jāveṃ tetheṃ āhe | viṭhṭhala māyabahīṇa ||dhru.|| nāhīṃ ākāra vikāra | carācara bharaleṃse ||2|| navhe nirguṇa saguṇa | jāṇe koṇa tayāsī||3|| tukā hmaṇe bhāvāviṇa | tyāceṃ mana voḷenā ||4||

आहे सकळां वेगळा । खेळे कळा चोरोनि ॥1॥ खांबसुत्राचिये परी । देव दोरी हालवितो ॥ध्रु.॥ आपण राहोनि निराळा । कैसी कळा नाचवी ॥2॥ जेव्हां असुडितो दोरी । भूमीवरी पडे तेव्हां ॥3॥ तुका ह्मणे तो जाणावा । सखा करावा आपुला ॥4॥

āhe sakaḷāṃ vegaḷā | kheḷe kaḷā coroni ||1|| khāṃbasutrāciye parī | deva dorī hālavito ||dhru.|| āpaṇa rāhoni nirāḷā | kaisī kaḷā nācavī ||2|| jevhāṃ asuḍito dorī | bhūmīvarī paḍe tevhāṃ ||3|| tukā hmaṇe to jāṇāvā | sakhā karāvā āpulā ||4||

आतां पुढें मना । चाली जाली नारायणा ॥1॥ येथें राहिलें राहिलें । कैसें गुंतोनि उगलें ॥ध्रु.॥ भोवतें भोंवनी । आलियांची जाली धणी ॥2॥ तुका ह्मणे रंग रंग । रंगलें पांडुरंगे ॥3॥

ātāṃ puḍheṃ manā | cālī jālī nārāyaṇā ||1|| yetheṃ rāhileṃ rāhileṃ | kaiseṃ guṃtoni ugaleṃ ||dhru.|| bhovateṃ bhoṃvanī | āliyāṃcī jālī dhaṇī ||2|| tukā hmaṇe raṃga raṃga | raṃgaleṃ pāṃḍuraṃge ||3||

कोण वेची वाणी । आतां क्षुल्लका कारणीं ॥1॥ आतां हें चि काम करूं । विठ्ठल हृदयांत धरूं ॥ध्रु.॥ नेंदाविया वृित्त। आतां उठों चि बहुती ॥2॥ उपदेश लोकां । करूनी वेडा होतो तुका ॥3॥

koṇa vecī vāṇī | ātāṃ kṣullakā kāraṇīṃ ||1|| ātāṃ heṃ ci kāma karūṃ | viṭhṭhala hṛdayāṃta dharūṃ ||dhru.|| neṃdāviyā vṛिtta| ātāṃ uṭhoṃ ci bahutī ||2|| upadeśa lokāṃ | karūnī veḍā hoto tukā ||3||

मागेन तें एक तुज । देइप विचारोनि मज ॥1॥ नको दुर्जनांचा संग । क्षणक्षणा चित्तभंग ॥ध्रु.॥ जन्म घेइऩन मी नाना । बहु सोसीन यातना ॥2॥ रंक होइऩन दीनांचा । घायें देहपात साचा॥3॥ तुका ह्मणे हें चि आतां । देइप देइप तूं सर्वथा ॥4॥

māgena teṃ eka tuja | deipa vicāroni maja ||1|| nako durjanāṃcā saṃga | kṣaṇakṣaṇā cittabhaṃga ||dhru.|| janma gheiऩna mī nānā | bahu sosīna yātanā ||2|| raṃka hoiऩna dīnāṃcā | ghāyeṃ dehapāta sācā||3|| tukā hmaṇe heṃ ci ātāṃ | deipa deipa tūṃ sarvathā ||4||

जाणसी उचित । पांडुरंगा धर्मनीत ॥1॥ तरि म्यां बोलावें तें काइऩ । सरे ऐसें तुझे पायीं ॥ध्रु.॥ पालटती क्षणें । संचितप्रारब्धक्रियमाण ॥2॥ तुका ह्मणे सत्ता । होसी सकळ करिता॥3॥

jāṇasī ucita | pāṃḍuraṃgā dharmanīta ||1|| tari myāṃ bolāveṃ teṃ kāiऩ | sare aiseṃ tujhe pāyīṃ ||dhru.|| pālaṭatī kṣaṇeṃ | saṃcitaprārabdhakriyamāṇa ||2|| tukā hmaṇe sattā | hosī sakaḷa karitā||3||

तुह्मी कांटाळलां तरी । आह्मां न सोडणें हरी ॥1॥ जावें कवणिया ठाया । सांगा विनवितों पायां ॥ध्रु.॥ केली जिवा साटी । आतां सुखें लागा पाठी ॥2॥ तुका ह्मणे ठाव । न सोडणें हा चि भाव ॥3॥

tuhmī kāṃṭāḷalāṃ tarī | āhmāṃ na soḍaṇeṃ harī ||1|| jāveṃ kavaṇiyā ṭhāyā | sāṃgā vinavitoṃ pāyāṃ ||dhru.|| kelī jivā sāṭī | ātāṃ sukheṃ lāgā pāṭhī ||2|| tukā hmaṇe ṭhāva | na soḍaṇeṃ hā ci bhāva ||3||

येउनि संसारीं । मी तों एक जाणें हरी ॥1॥ नेणें आणिक कांहीं धंदा । नित्य ध्यातसें गोविंदा ॥ध्रु.॥ कामक्रोधलोभस्वार्थ। अवघा माझा पंढरिनाथ ॥2॥ तुका ह्मणे एक । धणी विठ्ठल मी सेवक ॥3॥

yeuni saṃsārīṃ | mī toṃ eka jāṇeṃ harī ||1|| neṇeṃ āṇika kāṃhīṃ dhaṃdā | nitya dhyātaseṃ goviṃdā ||dhru.|| kāmakrodhalobhasvārtha| avaghā mājhā paṃḍharinātha ||2|| tukā hmaṇe eka | dhaṇī viṭhṭhala mī sevaka ||3||

सर्वपक्षीं हरि साहेसखा जाला । ओल्या अंगणीच्या कल्पलता त्याला ॥1॥ सहजचाली चालतां पायवाटे । चिंतामणींसमान होती गोटे ॥2॥ तुका तरी सहज बोले वाणी । त्याचे घरीं वेदांत वाहे पाणी ॥3॥

sarvapakṣīṃ hari sāhesakhā jālā | olyā aṃgaṇīcyā kalpalatā tyālā ||1|| sahajacālī cālatāṃ pāyavāṭe | ciṃtāmaṇīṃsamāna hotī goṭe ||2|| tukā tarī sahaja bole vāṇī | tyāce gharīṃ vedāṃta vāhe pāṇī ||3||

आमुचिया भावें तुज देवपण । तें कां विसरोन राहिलासी ॥1॥ समर्थासी नाहीं उपकारस्मरण । दिल्या आठवण वांचोनियां ॥ध्रु.॥ चळण वळण सेवकाच्या बळें । निर्गुणाच्यामुळें सांभाळावें ॥2॥ तुका ह्मणे आतां आलों खंडावरी । प्रेम देउनि हरी बुझवावें ॥3॥

āmuciyā bhāveṃ tuja devapaṇa | teṃ kāṃ visarona rāhilāsī ||1|| samarthāsī nāhīṃ upakārasmaraṇa | dilyā āṭhavaṇa vāṃconiyāṃ ||dhru.|| caḷaṇa vaḷaṇa sevakācyā baḷeṃ | nirguṇācyāmuḷeṃ sāṃbhāḷāveṃ ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ āloṃ khaṃḍāvarī | prema deuni harī bujhavāveṃ ||3||

आह्मी मेलों तेव्हां देह दिला देवा । आतां करूं सेवा कोणाची ॥1॥ सूत्रधारी जैसा हालवितो कळा । तैसा तो पुतळा नाचे छंदें ॥ध्रु.॥ बोलतसें जैसें बोलवितो देव । मज हा संदेह कासयाचा ॥2॥ पाप पुण्य ज्याचें तो चि जाणें कांहीं । संबंध हा नाहीं आह्मांसवें ॥3॥ तुका ह्मणे तुह्मी आइका हो मात । आह्मी या अतीत देहाहूनी ॥4॥

āhmī meloṃ tevhāṃ deha dilā devā | ātāṃ karūṃ sevā koṇācī ||1|| sūtradhārī jaisā hālavito kaḷā | taisā to putaḷā nāce chaṃdeṃ ||dhru.|| bolataseṃ jaiseṃ bolavito deva | maja hā saṃdeha kāsayācā ||2|| pāpa puṇya jyāceṃ to ci jāṇeṃ kāṃhīṃ | saṃbaṃdha hā nāhīṃ āhmāṃsaveṃ ||3|| tukā hmaṇe tuhmī āikā ho māta | āhmī yā atīta dehāhūnī ||4||

लागों नेदीं बोल पायां तुझ्या हरी । जीव जावो परि न करीं आण ॥1॥ परनारी मज रखुमाइऩसमान । वमनाहूनि धन नीच मानीं ॥2॥ तुका ह्मणे याची लाज असे कोणा । सहाकारी दीना ज्याची तया ॥3॥

lāgoṃ nedīṃ bola pāyāṃ tujhyā harī | jīva jāvo pari na karīṃ āṇa ||1|| paranārī maja rakhumāiऩsamāna | vamanāhūni dhana nīca mānīṃ ||2|| tukā hmaṇe yācī lāja ase koṇā | sahākārī dīnā jyācī tayā ||3||

हे चि भेटी साच रूपाचा आठव । विसावला जीव आवडीपें ॥1॥ सुखाचें भातुकें करावें जतन । सेविल्या ताहान भूक जाय ॥ध्रु.॥ दुरील जवळी आपण चि होतें । कविळलें चित्तें जिवापासीं ॥2॥ तुका ह्मणे नाम घेतों वेळोवेळां । होतील सकळा शीतळा नाडी ॥3॥

he ci bheṭī sāca rūpācā āṭhava | visāvalā jīva āvaḍīpeṃ ||1|| sukhāceṃ bhātukeṃ karāveṃ jatana | sevilyā tāhāna bhūka jāya ||dhru.|| durīla javaḷī āpaṇa ci hoteṃ | kaviḷaleṃ citteṃ jivāpāsīṃ ||2|| tukā hmaṇe nāma ghetoṃ veḷoveḷāṃ | hotīla sakaḷā śītaḷā nāḍī ||3||

आपुलिया बळें नाहीं मी बोलत । सखा भगवंत वाचा त्याची ॥1॥ साळुंकी मंजूळ बोलतसे वाणी । शिकविता धणी वेगळाची ॥ध्रु.॥ काय म्यां पामरें बोलावीं उत्तरें । परि त्या विश्वंभरें बोलविलें ॥2॥ तुका ह्मणे त्याची कोण जाणे कळा । चालवी पांगळा पायांविण ॥3॥

āpuliyā baḷeṃ nāhīṃ mī bolata | sakhā bhagavaṃta vācā tyācī ||1|| sāḷuṃkī maṃjūḷa bolatase vāṇī | śikavitā dhaṇī vegaḷācī ||dhru.|| kāya myāṃ pāmareṃ bolāvīṃ uttareṃ | pari tyā viśvaṃbhareṃ bolavileṃ ||2|| tukā hmaṇe tyācī koṇa jāṇe kaḷā | cālavī pāṃgaḷā pāyāṃviṇa ||3||

हित सांगे तेणें दिलें जीवदान । घातकी तो जाण मनामागें ॥1॥ बळें हे वारावे अधर्म करितां । अंधळें चालतां आडरानें ॥ध्रु.॥ द्रव्य देऊनियां धाडावें तीर्थासी । नेदावें चोरासी चंद्रबळ ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें आहे हें पुराणीं । नाहीं माझी वाणी पदरींची ॥3॥

hita sāṃge teṇeṃ dileṃ jīvadāna | ghātakī to jāṇa manāmāgeṃ ||1|| baḷeṃ he vārāve adharma karitāṃ | aṃdhaḷeṃ cālatāṃ āḍarāneṃ ||dhru.|| dravya deūniyāṃ dhāḍāveṃ tīrthāsī | nedāveṃ corāsī caṃdrabaḷa ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ āhe heṃ purāṇīṃ | nāhīṃ mājhī vāṇī padarīṃcī ||3||

ऐसा घेइप कां रे संन्यास । करीं संकल्पाचा नास॥1॥ मग तूं राहें भलते ठायीं । जनीं वनीं खाटे भोइऩ ॥ध्रु.॥ तोडीं जाणिवेची कळा । होइप वृत्तीसी वेगळा ॥2॥ तुका ह्मणणे नभा । होइप आणुचा ही गाभा ॥3॥

aisā gheipa kāṃ re saṃnyāsa | karīṃ saṃkalpācā nāsa||1|| maga tūṃ rāheṃ bhalate ṭhāyīṃ | janīṃ vanīṃ khāṭe bhoiऩ ||dhru.|| toḍīṃ jāṇivecī kaḷā | hoipa vṛttīsī vegaḷā ||2|| tukā hmaṇaṇe nabhā | hoipa āṇucā hī gābhā ||3||

सोळा सहस्र होऊं येतें । भरलें रितें आह्मापें ॥1॥ ऐसे तुह्मां ठायाठाव । देव ह्मुण संपादे ॥ध्रु.॥ कैची चिरामध्यें चिरे। मना बरें आलें तें ॥2॥ तुका ह्मणे पांडुरंगा । अंगलगा भिन्न करा॥3॥

soḷā sahasra hoūṃ yeteṃ | bharaleṃ riteṃ āhmāpeṃ ||1|| aise tuhmāṃ ṭhāyāṭhāva | deva hmuṇa saṃpāde ||dhru.|| kaicī cirāmadhyeṃ cire| manā bareṃ āleṃ teṃ ||2|| tukā hmaṇe pāṃḍuraṃgā | aṃgalagā bhinna karā||3||

इहलोकीं आह्मां भूषण अवकळा । भोपळा वाकळा आणि भिक्षा ॥1॥ निमोली संपदा भयविरहित । सर्वकाळ चित्त समाधान ॥ध्रु.॥ छिद्राचा आश्रम उंदीरकुळवाडी । धन नाम जोडी देवाचें तें ॥2॥ तुका ह्मणे एक सेवटीं राहाणें । वर्ततों या जना विरहित ॥3॥

ihalokīṃ āhmāṃ bhūṣaṇa avakaḷā | bhopaḷā vākaḷā āṇi bhikṣā ||1|| nimolī saṃpadā bhayavirahita | sarvakāḷa citta samādhāna ||dhru.|| chidrācā āśrama uṃdīrakuḷavāḍī | dhana nāma joḍī devāceṃ teṃ ||2|| tukā hmaṇe eka sevaṭīṃ rāhāṇeṃ | vartatoṃ yā janā virahita ||3||

आह्मी भाग्याचे भाग्याचे । आह्मां तांबे भोपऑयाचे॥1॥ लोकां घरीं गाइऩ ह्मैसी । आह्मां घरीं उंदीरघुसी ॥ध्रु.॥ लोकां घरीं हत्ती घोडे । आह्मां आधोडीचे जोडे ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी सुडके। आह्मां देखोन काळ धाके ॥3॥

āhmī bhāgyāce bhāgyāce | āhmāṃ tāṃbe bhopaôyāce||1|| lokāṃ gharīṃ gāiऩ hmaisī | āhmāṃ gharīṃ uṃdīraghusī ||dhru.|| lokāṃ gharīṃ hattī ghoḍe | āhmāṃ ādhoḍīce joḍe ||2|| tukā hmaṇe āhmī suḍake| āhmāṃ dekhona kāḷa dhāke ||3||

गाऊं नेणें कळा कुसरी । कान धरोनि ह्मणें हरी॥1॥ माझ्या बोबडिया बोला । चित्त द्यावें बा विठ्ठला ॥ध्रु.॥ मज हंसतील लोक । परि मी गाइऩन निःशंक ॥2॥ तुझे नामीं मी निर्लज्ज । काय जनासवें काज ॥3॥ तुका ह्मणे माझी विनंती । तुह्मी परिसा कमळापती ॥4॥

gāūṃ neṇeṃ kaḷā kusarī | kāna dharoni hmaṇeṃ harī||1|| mājhyā bobaḍiyā bolā | citta dyāveṃ bā viṭhṭhalā ||dhru.|| maja haṃsatīla loka | pari mī gāiऩna niḥśaṃka ||2|| tujhe nāmīṃ mī nirlajja | kāya janāsaveṃ kāja ||3|| tukā hmaṇe mājhī vinaṃtī | tuhmī parisā kamaḷāpatī ||4||

विष पोटीं सर्वा । जन भीतें तया दर्पा ॥1॥ पंच भूतें नाहीं भिन्न । गुण दुःख देती शीण ॥ध्रु.॥ चंदन िप्रय वासें । आवडे तें जातीऐसें ॥2॥ तुका ह्मणे दाणा । कुचर मिळों नये अन्ना॥3॥

viṣa poṭīṃ sarvā | jana bhīteṃ tayā darpā ||1|| paṃca bhūteṃ nāhīṃ bhinna | guṇa duḥkha detī śīṇa ||dhru.|| caṃdana िpraya vāseṃ | āvaḍe teṃ jātīaiseṃ ||2|| tukā hmaṇe dāṇā | kucara miḷoṃ naye annā||3||

देव अवघें प्रतिपादी । वंदी सकळां एक निंदी ॥1॥ तेथें अवघें गेलें वांयां । विष घास एके ठायां ॥ध्रु.॥ सर्वांग कुरवाळी । उपटी एकच रोमावळी ॥2॥ तुका ह्मणे चित्त । नाहीं जयाचें अंकित ॥3॥

deva avagheṃ pratipādī | vaṃdī sakaḷāṃ eka niṃdī ||1|| tetheṃ avagheṃ geleṃ vāṃyāṃ | viṣa ghāsa eke ṭhāyāṃ ||dhru.|| sarvāṃga kuravāḷī | upaṭī ekaca romāvaḷī ||2|| tukā hmaṇe citta | nāhīṃ jayāceṃ aṃkita ||3||

मज माझा उपदेश । आणिकां नये याचा रीस ॥1॥ तुह्मी अवघे पांडुरंग । मी च दुष्ट सकळ चांग ॥ध्रु.॥ तुमचा मी शरणागत । कांहीं करा माझें हित ॥2॥ तुका पाय धरी । मी हें माझें दुर करीं ॥3॥

maja mājhā upadeśa | āṇikāṃ naye yācā rīsa ||1|| tuhmī avaghe pāṃḍuraṃga | mī ca duṣṭa sakaḷa cāṃga ||dhru.|| tumacā mī śaraṇāgata | kāṃhīṃ karā mājheṃ hita ||2|| tukā pāya dharī | mī heṃ mājheṃ dura karīṃ ||3||

अभिमानी पांडुरंग । गोवा काशाचा हो मग ॥1॥ अनुसरा लवलाहीं । नका विचार करूं कांहीं ॥ध्रु.॥ कोठें राहतील पापें । जालिया हो अनुतापें ॥2॥ तुका ह्मणे ये चि घडी । उभ्या पाववील थडी ॥3॥

abhimānī pāṃḍuraṃga | govā kāśācā ho maga ||1|| anusarā lavalāhīṃ | nakā vicāra karūṃ kāṃhīṃ ||dhru.|| koṭheṃ rāhatīla pāpeṃ | jāliyā ho anutāpeṃ ||2|| tukā hmaṇe ye ci ghaḍī | ubhyā pāvavīla thaḍī ||3||

तुझें वर्म हातीं । दिलें सांगोनियां संतीं ॥1॥ मुखीं नाम धरीन कंठीं । अवघा सांटवीन पोटीं ॥ध्रु.॥ नवविधा वेढिन आधीं । सांपडलासी भावसंधी ॥2॥ तुका ह्मणे बिळये गाढे । किळकाळ पायां पडे ॥3॥

tujheṃ varma hātīṃ | dileṃ sāṃgoniyāṃ saṃtīṃ ||1|| mukhīṃ nāma dharīna kaṃṭhīṃ | avaghā sāṃṭavīna poṭīṃ ||dhru.|| navavidhā veḍhina ādhīṃ | sāṃpaḍalāsī bhāvasaṃdhī ||2|| tukā hmaṇe biḷaye gāḍhe | kiḷakāḷa pāyāṃ paḍe ||3||

माझ्या मना लागो चाळा । पहावया विठ्ठला डोळां॥1॥ आणीक नाही चाड । न लगे संसार हा गोड ॥ध्रु.॥ तरि च फळ जन्मा आलों । सरता पांडुरंगीं जालों ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । देइप चरणांची सेवा ॥3॥

mājhyā manā lāgo cāḷā | pahāvayā viṭhṭhalā ḍoḷāṃ||1|| āṇīka nāhī cāḍa | na lage saṃsāra hā goḍa ||dhru.|| tari ca phaḷa janmā āloṃ | saratā pāṃḍuraṃgīṃ jāloṃ ||2|| tukā hmaṇe devā | deipa caraṇāṃcī sevā ||3||

अवघें जेणें पाप नासे । तें हें असे पंढरीसी ॥1॥ गात जागा गात जागा । प्रेम मागा विठ्ठला ॥ध्रु.॥ अवघी सुखाची च राशी । पुंडलिकाशीं वोळली हे ॥2॥ तुका ह्मणे जवळी आलें। उभे ठालें समचरणीं ॥3॥

avagheṃ jeṇeṃ pāpa nāse | teṃ heṃ ase paṃḍharīsī ||1|| gāta jāgā gāta jāgā | prema māgā viṭhṭhalā ||dhru.|| avaghī sukhācī ca rāśī | puṃḍalikāśīṃ voḷalī he ||2|| tukā hmaṇe javaḷī āleṃ| ubhe ṭhāleṃ samacaraṇīṃ ||3||

जाणोनि नेणतें करीं माझें मन । तुझी प्रेमखूण देऊनियां ॥1॥ मग मी व्यवहारीं असेन वर्तत । जेवीं जळाआंत पद्मपत्र ॥ध्रु.॥ ऐकोनि नाइकें निंदास्तुति कानीं । जैसा कां उन्मनी योगिराज ॥2॥ देखोनि न देखें प्रपंच हा दृष्टी । स्वप्नऴिचया सृिष्ट चेविल्या जेवीं ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें जालियावांचून । करणें तें तें सीण वाटतसे ॥4॥

jāṇoni neṇateṃ karīṃ mājheṃ mana | tujhī premakhūṇa deūniyāṃ ||1|| maga mī vyavahārīṃ asena vartata | jevīṃ jaḷāāṃta padmapatra ||dhru.|| aikoni nāikeṃ niṃdāstuti kānīṃ | jaisā kāṃ unmanī yogirāja ||2|| dekhoni na dekheṃ prapaṃca hā dṛṣṭī | svapnaऴिcayā sṛिṣṭa cevilyā jevīṃ ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ jāliyāvāṃcūna | karaṇeṃ teṃ teṃ sīṇa vāṭatase ||4||

विठ्ठला विठ्ठला । कंठ आळवितां फुटला ॥1॥ कइप कृपा करिसी नेणें । मज दीनाचें धांवणें ॥ध्रु.॥ जाल्या येरझारा । जन्मां बहुतांचा फेरा ॥2॥ तुका ह्मणे नष्टा । अबोलण्या तुझ्या चेष्टा ॥3॥

viṭhṭhalā viṭhṭhalā | kaṃṭha āḷavitāṃ phuṭalā ||1|| kaipa kṛpā karisī neṇeṃ | maja dīnāceṃ dhāṃvaṇeṃ ||dhru.|| jālyā yerajhārā | janmāṃ bahutāṃcā pherā ||2|| tukā hmaṇe naṣṭā | abolaṇyā tujhyā ceṣṭā ||3||

वरतें करोनियां तोंड । हाका मारितो प्रचंड ॥1॥ राग आळवितो नाना । गातो काय तें कळेना ॥ध्रु.॥ आशा धरोनि मनीं । कांहीं देइऩल ह्मणऊनि ॥2॥ पोटा एका साटीं । तुका ह्मणे जाले कष्टी ॥3॥

varateṃ karoniyāṃ toṃḍa | hākā mārito pracaṃḍa ||1|| rāga āḷavito nānā | gāto kāya teṃ kaḷenā ||dhru.|| āśā dharoni manīṃ | kāṃhīṃ deiऩla hmaṇaūni ||2|| poṭā ekā sāṭīṃ | tukā hmaṇe jāle kaṣṭī ||3||

प्रपंच वोसरो । चित्त तुझे पायीं मुरो ॥1॥ ऐसें करिं गा पांडुरंगा । शुद्ध रंगवावें रंगा ॥ध्रु.॥ पुरे पुरे आतां । नको दुजियाची सत्ता ॥2॥ लटिकें तें फेडा । तुका ह्मणे जाय पीडा॥3॥

prapaṃca vosaro | citta tujhe pāyīṃ muro ||1|| aiseṃ kariṃ gā pāṃḍuraṃgā | śuddha raṃgavāveṃ raṃgā ||dhru.|| pure pure ātāṃ | nako dujiyācī sattā ||2|| laṭikeṃ teṃ pheḍā | tukā hmaṇe jāya pīḍā||3||

गुरुमार्गामुळें भ्रष्ट सर्वकाळ । ह्मणती याती कुळ नाहीं ब्रह्मीं ॥1॥ पवित्राला ह्मणती नको हा कंटक । मानिती आित्मक अनामिका ॥ध्रु.॥ डोहोर होलार दासी बलुती बारा । उपदेशिती फारा रांडापोरा ॥2॥ कांहीं टाण्या टोण्या विप्र शिष्य होती । उघडी फजिती स्वधर्माची ॥3॥ नसता करुनी होम खाती एके ठायीं । ह्मणती पाप नाहीं मोक्ष येणें ॥4॥ इंिद्रयांचे पेठे भला कौल देती । मर्यादा जकाती माफ केली ॥5॥ नाहीं शास्त्राधार पात्रापात्र नेणे । उपदेशून घेणें द्रव्य कांहीं ॥6॥ तुका ह्मणे ऐसे गुरु शिष्य पूर्ण । विठोबाची आण नरका जाती ॥7॥

gurumārgāmuḷeṃ bhraṣṭa sarvakāḷa | hmaṇatī yātī kuḷa nāhīṃ brahmīṃ ||1|| pavitrālā hmaṇatī nako hā kaṃṭaka | mānitī āिtmaka anāmikā ||dhru.|| ḍohora holāra dāsī balutī bārā | upadeśitī phārā rāṃḍāporā ||2|| kāṃhīṃ ṭāṇyā ṭoṇyā vipra śiṣya hotī | ughaḍī phajitī svadharmācī ||3|| nasatā karunī homa khātī eke ṭhāyīṃ | hmaṇatī pāpa nāhīṃ mokṣa yeṇeṃ ||4|| iṃिdrayāṃce peṭhe bhalā kaula detī | maryādā jakātī māpha kelī ||5|| nāhīṃ śāstrādhāra pātrāpātra neṇe | upadeśūna gheṇeṃ dravya kāṃhīṃ ||6|| tukā hmaṇe aise guru śiṣya pūrṇa | viṭhobācī āṇa narakā jātī ||7||

बोलाचे गौरव । नव्हे माझा हा अनुभव ॥1॥ माझी हरिकथा माउली । नव्हे आणिकांसी पांगिली ॥ध्रु.॥ व्याली वाढविलें। निजपदीं निजवलें ॥2॥ दाटली वो रसें । त्रिभुवन ब्रह्मरसें ॥3॥ विष्णु जोडी कर । माथां रज वंदी हर ॥4॥ तुका ह्मणे बळ । तोरडीं हा किळकाळ ॥5॥

bolāce gaurava | navhe mājhā hā anubhava ||1|| mājhī harikathā māulī | navhe āṇikāṃsī pāṃgilī ||dhru.|| vyālī vāḍhavileṃ| nijapadīṃ nijavaleṃ ||2|| dāṭalī vo raseṃ | tribhuvana brahmaraseṃ ||3|| viṣṇu joḍī kara | māthāṃ raja vaṃdī hara ||4|| tukā hmaṇe baḷa | toraḍīṃ hā kiḷakāḷa ||5||

सेवट तो भला । माझा बहु गोड जाला ॥1॥ आलों निजांच्या माहेरा । भेटों रखुमाइऩच्या वरा ॥ध्रु.॥ परिहार जाला । अवघ्या दुःखाचा मागिल्या ॥2॥ तुका ह्मणे वाणी । गेली आतां घेऊं धणी ॥3॥

sevaṭa to bhalā | mājhā bahu goḍa jālā ||1|| āloṃ nijāṃcyā māherā | bheṭoṃ rakhumāiऩcyā varā ||dhru.|| parihāra jālā | avaghyā duḥkhācā māgilyā ||2|| tukā hmaṇe vāṇī | gelī ātāṃ gheūṃ dhaṇī ||3||

तुझें नाम गाऊं आतां । तुझ्या रंगीं नाचों था था॥1॥ तुझ्या नामाचा विश्वास । आह्मां कैंचा गर्भवास ॥ध्रु.॥ तुझे नामीं विसर पडे । तरी कोटी हत्या घडे ॥2॥ नाम घ्या रे कोणी फुका। भावें सांगतसे तुका ॥3॥

tujheṃ nāma gāūṃ ātāṃ | tujhyā raṃgīṃ nācoṃ thā thā||1|| tujhyā nāmācā viśvāsa | āhmāṃ kaiṃcā garbhavāsa ||dhru.|| tujhe nāmīṃ visara paḍe | tarī koṭī hatyā ghaḍe ||2|| nāma ghyā re koṇī phukā| bhāveṃ sāṃgatase tukā ||3||

बाइल तरी ऐसी व्हावी । नरकीं गोवी अनिवार॥1॥ घडों नेदी तीर्थयात्रा । केला कुतरा हातसोंका ॥ध्रु.॥ आपुली च करवी सेवा । पुजवी देवासारिखें ॥2॥ तुका ह्मणे गाढव पशु । केला नाशु आयुष्या ॥3॥

bāila tarī aisī vhāvī | narakīṃ govī anivāra||1|| ghaḍoṃ nedī tīrthayātrā | kelā kutarā hātasoṃkā ||dhru.|| āpulī ca karavī sevā | pujavī devāsārikheṃ ||2|| tukā hmaṇe gāḍhava paśu | kelā nāśu āyuṣyā ||3||

बाइले अधीन होय ज्याचें जिणें । तयाच्या अवलोकनें पडिजे द्वाड ॥1॥ कासया ते जंत जिताती संसारीं । माकडाच्या परी गारोडएांच्या ॥ध्रु.॥ वाइलेच्या मना येइऩल तें खरें । अभागी तें पुरें बाइलेचें ॥2॥ तुका ह्मणे मेंग्या गाढवाचें जिणें । कुतऱ्याचें खाणें लगबगा ॥3॥

bāile adhīna hoya jyāceṃ jiṇeṃ | tayācyā avalokaneṃ paḍije dvāḍa ||1|| kāsayā te jaṃta jitātī saṃsārīṃ | mākaḍācyā parī gāroḍaeाṃcyā ||dhru.|| vāilecyā manā yeiऩla teṃ khareṃ | abhāgī teṃ pureṃ bāileceṃ ||2|| tukā hmaṇe meṃgyā gāḍhavāceṃ jiṇeṃ | kutaऱyāceṃ khāṇeṃ lagabagā ||3||

जगीं मान्य केलें हा तुझा देकार । कीं कांहीं विचार आहे पुढें ॥1॥ करितों कवित्व जोडितों अक्षरें । येणें काय पुरें जालें माझें ॥ध्रु.॥ तोंवरि हे माझी न सरे करकर । जो नव्हे विचार तुझ्या मुखें ॥2॥ तुका ह्मणे तुज पुंडलिकाची आण । जरी कांहीं वचन करिसी मज ॥3॥

jagīṃ mānya keleṃ hā tujhā dekāra | kīṃ kāṃhīṃ vicāra āhe puḍheṃ ||1|| karitoṃ kavitva joḍitoṃ akṣareṃ | yeṇeṃ kāya pureṃ jāleṃ mājheṃ ||dhru.|| toṃvari he mājhī na sare karakara | jo navhe vicāra tujhyā mukheṃ ||2|| tukā hmaṇe tuja puṃḍalikācī āṇa | jarī kāṃhīṃ vacana karisī maja ||3||

कोंडिला गे माज । निरोधुनी द्वार । राखण तें बरें । येथें करा कारण ॥1॥ हा गे हा गे हरि । करितां सांपडला चोरी । घाला गांठी धरी । जीवें माय त्रासाया ॥ध्रु.॥ तें चि पुढें आड । तिचा लोभ तिला नाड । लावुनी चरफड । हात गोउनी पळावें॥2॥ संशयाचें बिऱ्हडें । याचे निरसले भेटी । घेतली ते तुटी । आतां घेतां फावेल ॥3॥ तुका येतो काकुलती । वाउगिया सोड । यासी चि निवाड । आह्मी भार वाहिका ॥4॥

koṃḍilā ge māja | nirodhunī dvāra | rākhaṇa teṃ bareṃ | yetheṃ karā kāraṇa ||1|| hā ge hā ge hari | karitāṃ sāṃpaḍalā corī | ghālā gāṃṭhī dharī | jīveṃ māya trāsāyā ||dhru.|| teṃ ci puḍheṃ āḍa | ticā lobha tilā nāḍa | lāvunī caraphaḍa | hāta gounī paḷāveṃ||2|| saṃśayāceṃ biऱhaḍeṃ | yāce nirasale bheṭī | ghetalī te tuṭī | ātāṃ ghetāṃ phāvela ||3|| tukā yeto kākulatī | vāugiyā soḍa | yāsī ci nivāḍa | āhmī bhāra vāhikā ||4||

झड मारोनियां बैसलों पंगती । उठवितां फजिती दातयाची ॥1॥ काय तें उचित तुह्मां कां न कळे । कां हो झांका डोळे पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ घेइऩन इच्छेचें मागोनि सकळ । नाहीं नव्हे काळ बोलायाचा ॥2॥ तुका ह्मणे जालों माना अधिकारी । नाहीं लोक परी लाज देवा ॥3॥

jhaḍa māroniyāṃ baisaloṃ paṃgatī | uṭhavitāṃ phajitī dātayācī ||1|| kāya teṃ ucita tuhmāṃ kāṃ na kaḷe | kāṃ ho jhāṃkā ḍoḷe pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| gheiऩna iccheceṃ māgoni sakaḷa | nāhīṃ navhe kāḷa bolāyācā ||2|| tukā hmaṇe jāloṃ mānā adhikārī | nāhīṃ loka parī lāja devā ||3||

कस्तूरीचें रूप अति हीनवर । माजी असे सार मोल तया ॥1॥ आणीक ही तैसीं चंदनाचीं झाडें । परिमळें वाढे मोल तयां ॥ध्रु.॥ काय रूपें असे परीस चांगला । धातु केली मोला वाढ तेणें ॥2॥ फिरंगी आटितां नये बारा रुके । गुणें मोलें विकें सहस्रवरी ॥ ।3॥ तुका ह्मणे नाहीं जातीसवें काम । ज्याचे मुखीं नाम तो चि धन्य ॥4॥

kastūrīceṃ rūpa ati hīnavara | mājī ase sāra mola tayā ||1|| āṇīka hī taisīṃ caṃdanācīṃ jhāḍeṃ | parimaḷeṃ vāḍhe mola tayāṃ ||dhru.|| kāya rūpeṃ ase parīsa cāṃgalā | dhātu kelī molā vāḍha teṇeṃ ||2|| phiraṃgī āṭitāṃ naye bārā ruke | guṇeṃ moleṃ vikeṃ sahasravarī || |3|| tukā hmaṇe nāhīṃ jātīsaveṃ kāma | jyāce mukhīṃ nāma to ci dhanya ||4||

पाहातां रूप डोळां भरें । अंतर नुरे वेगळें । इच्छावशें खेळ मांडी । अवघें सांडी बाहेरी ॥1॥ तो हा नंदानंदन बाइये । यासी काय परिचार वो ॥ध्रु.॥ दिसतो हा नव्हे तैसा । असे दिशाव्यापक । लाघव हा खोळेसाटीं । होतां भेटी परतेना ॥2॥ ह्मणोनि उभी ठालीये । परतलीये या वाटा । आड करोनियां तुका। जो या लोकां दाखवितो ॥3॥

pāhātāṃ rūpa ḍoḷāṃ bhareṃ | aṃtara nure vegaḷeṃ | icchāvaśeṃ kheḷa māṃḍī | avagheṃ sāṃḍī bāherī ||1|| to hā naṃdānaṃdana bāiye | yāsī kāya paricāra vo ||dhru.|| disato hā navhe taisā | ase diśāvyāpaka | lāghava hā khoḷesāṭīṃ | hotāṃ bheṭī paratenā ||2|| hmaṇoni ubhī ṭhālīye | paratalīye yā vāṭā | āḍa karoniyāṃ tukā| jo yā lokāṃ dākhavito ||3||

दुःखें दुभागलें हृदयसंपुष्ट । गहिंवरें कंठ दाटताहे॥1॥ ऐसें काय केलें सुमित्रा सखया । दिलें टाकोनियां वनामाजी ॥ध्रु.॥ आक्रंदती बाळें करुणावचनीं । त्या शोकें मेदिनी फुटों पाहे ॥2॥ काय हे सामर्थ्य नव्हतें तुजपाशीं । संगें न्यावयासी अंगभूतां ॥3॥ तुज ठावें आह्मां कोणी नाहीं सखा । उभयलोकीं तुका तुजविण॥4॥ कान्हा ह्मणे तुझ्या वियोगें पोरटीं । जालों दे रे भेटी बंधुराया ॥5॥

duḥkheṃ dubhāgaleṃ hṛdayasaṃpuṣṭa | gahiṃvareṃ kaṃṭha dāṭatāhe||1|| aiseṃ kāya keleṃ sumitrā sakhayā | dileṃ ṭākoniyāṃ vanāmājī ||dhru.|| ākraṃdatī bāḷeṃ karuṇāvacanīṃ | tyā śokeṃ medinī phuṭoṃ pāhe ||2|| kāya he sāmarthya navhateṃ tujapāśīṃ | saṃgeṃ nyāvayāsī aṃgabhūtāṃ ||3|| tuja ṭhāveṃ āhmāṃ koṇī nāhīṃ sakhā | ubhayalokīṃ tukā tujaviṇa||4|| kānhā hmaṇe tujhyā viyogeṃ poraṭīṃ | jāloṃ de re bheṭī baṃdhurāyā ||5||

सख्यत्वासी गेलों करीत सलगी । नेणें चि अभागी महिमा तुझा ॥1॥ पावलों आपुलें केलें लाहें रास । निद।वां परिस काय होय ॥ध्रु.॥ कष्टविलासी म्यां चांडाळें संसारीं । अद्यापिवरि तरि उपदेशीं ॥2॥ उचित अनुचित सांभािळलें नाहीं । कान्हा ह्मणे कांहीं बोलों आतां ॥3॥

sakhyatvāsī geloṃ karīta salagī | neṇeṃ ci abhāgī mahimā tujhā ||1|| pāvaloṃ āpuleṃ keleṃ lāheṃ rāsa | nida|vāṃ parisa kāya hoya ||dhru.|| kaṣṭavilāsī myāṃ cāṃḍāḷeṃ saṃsārīṃ | adyāpivari tari upadeśīṃ ||2|| ucita anucita sāṃbhāिḷaleṃ nāhīṃ | kānhā hmaṇe kāṃhīṃ boloṃ ātāṃ ||3||

असो आतां कांहीं करोनियां ग्लांती । कोणा काकुलती येइल येथें ॥1॥ करूं कांहीं दिस राहे तों सायास । झोंबों त्या लागास भावाचिये ॥ध्रु.॥ करितां रोदना बापुडें ह्मणती । परि नये अंतीं कामा कोणी ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे पडिलिया वनीं । विचार तो मनीं बोलिला हे ॥3॥

aso ātāṃ kāṃhīṃ karoniyāṃ glāṃtī | koṇā kākulatī yeila yetheṃ ||1|| karūṃ kāṃhīṃ disa rāhe toṃ sāyāsa | jhoṃboṃ tyā lāgāsa bhāvāciye ||dhru.|| karitāṃ rodanā bāpuḍeṃ hmaṇatī | pari naye aṃtīṃ kāmā koṇī ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe paḍiliyā vanīṃ | vicāra to manīṃ bolilā he ||3||

न लगे चिंता आतां अन्मोन हाता । आलें मूळ भ्राता गेला त्याचें ॥1॥ घरभेद्या येथें आहे तें सुकानु । धरितों कवळून पाय दोन्ही ॥ध्रु.॥ त्याचें त्याचिया मुखें पडिलें ठावें । न लगे सारावें मागें पुढें ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे करील भेटी भावा । सोडीन तेधवां या विठ्ठला ॥3॥

na lage ciṃtā ātāṃ anmona hātā | āleṃ mūḷa bhrātā gelā tyāceṃ ||1|| gharabhedyā yetheṃ āhe teṃ sukānu | dharitoṃ kavaḷūna pāya donhī ||dhru.|| tyāceṃ tyāciyā mukheṃ paḍileṃ ṭhāveṃ | na lage sārāveṃ māgeṃ puḍheṃ ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe karīla bheṭī bhāvā | soḍīna tedhavāṃ yā viṭhṭhalā ||3||

मूळस्थळ ज्याचें गोमतीचे तीरीं । तो हा सारी दोरी खेळवितो ॥1॥ ऐसें हे कळलें असावें सकळां । चोर त्या वेगळा नाहीं दुजा ॥ध्रु.॥ वैष्णव हे रे तयाचे पाळती । खूण हे निरुती सांगितली ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे आलें अनुभवास । तेणें च आह्मांस नागविलें ॥3॥

mūḷasthaḷa jyāceṃ gomatīce tīrīṃ | to hā sārī dorī kheḷavito ||1|| aiseṃ he kaḷaleṃ asāveṃ sakaḷāṃ | cora tyā vegaḷā nāhīṃ dujā ||dhru.|| vaiṣṇava he re tayāce pāḷatī | khūṇa he nirutī sāṃgitalī ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe āleṃ anubhavāsa | teṇeṃ ca āhmāṃsa nāgavileṃ ||3||

बरा रे निर्गुणा नष्ट नारायणा । घरबुडवणा भेटलासी ॥1॥ एके घरीं कोणी कोणासी न धरी । ऐसी अपरांपरी केली आह्मां ॥2॥ कान्हा ह्मणे कां रे निःकाम देखिलें । ह्मणोनि मना आलें करितोसी ॥3॥

barā re nirguṇā naṣṭa nārāyaṇā | gharabuḍavaṇā bheṭalāsī ||1|| eke gharīṃ koṇī koṇāsī na dharī | aisī aparāṃparī kelī āhmāṃ ||2|| kānhā hmaṇe kāṃ re niḥkāma dekhileṃ | hmaṇoni manā āleṃ karitosī ||3||

धिंदधिंद तुझ्या करीन धिंदडएा । ऐसें काय वेडएा जाणितलें ॥1॥ केली तरी बरें मज भेटी भावास । नाहीं तरि नास आरंभिला ॥ध्रु.॥ मरावें मारावें या आलें प्रसंगा । बरें पांडुरंगा कळलेंसावें ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे तुझी माझी उरी । उडाली न धरीं भीड कांहीं ॥3॥

dhiṃdadhiṃda tujhyā karīna dhiṃdaḍaeा | aiseṃ kāya veḍaeा jāṇitaleṃ ||1|| kelī tarī bareṃ maja bheṭī bhāvāsa | nāhīṃ tari nāsa āraṃbhilā ||dhru.|| marāveṃ mārāveṃ yā āleṃ prasaṃgā | bareṃ pāṃḍuraṃgā kaḷaleṃsāveṃ ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe tujhī mājhī urī | uḍālī na dharīṃ bhīḍa kāṃhīṃ ||3||

मुख्य आहे आह्मां मातेचा पटंगा । तुज पांडुरंगा कोण लेखी ॥1॥ नको लावूं आह्मां सवें तूं तोंवरी । पाहा दूरवरी विचारूनी ॥ध्रु.॥ साहे संतजन केले महाराज । न घडे आतां तुज भेइऩन मी ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे अहिक्यें ऐक्यता । वाढतें अनंता दुःखें दुःख ॥3॥

mukhya āhe āhmāṃ mātecā paṭaṃgā | tuja pāṃḍuraṃgā koṇa lekhī ||1|| nako lāvūṃ āhmāṃ saveṃ tūṃ toṃvarī | pāhā dūravarī vicārūnī ||dhru.|| sāhe saṃtajana kele mahārāja | na ghaḍe ātāṃ tuja bheiऩna mī ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe ahikyeṃ aikyatā | vāḍhateṃ anaṃtā duḥkheṃ duḥkha ||3||

नये सोमसरी उपचाराची हरी । करकरेचें करीं काळें तोंड ॥1॥ मागतों इतुकें जोडुनियां कर । ठेउनियां शीर पायांवरी॥ध्रु.॥ तुह्मां आह्मां एके ठायीं सहवास । येथें द्वैत द्वेष काय बरा ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे बहुतां बहुतां रीती । अनंता विनंती परिसावी हे॥3॥

naye somasarī upacārācī harī | karakareceṃ karīṃ kāḷeṃ toṃḍa ||1|| māgatoṃ itukeṃ joḍuniyāṃ kara | ṭheuniyāṃ śīra pāyāṃvarī||dhru.|| tuhmāṃ āhmāṃ eke ṭhāyīṃ sahavāsa | yetheṃ dvaita dveṣa kāya barā ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe bahutāṃ bahutāṃ rītī | anaṃtā vinaṃtī parisāvī he||3||

लालुचाइऩसाटीं बळकाविसी भावा । परी मी जाण देवा जिरों नेदीं ॥1॥ असों द्या निश्चय हा मनीं मानसीं । घातली येविशीं दृढ कास ॥ध्रु.॥ मज आहे बळ आळीचें सबळ । फोडीन अंत्राळ हृदय तुझें ॥2॥ करुणारसें तुकयाबंधु ह्मणे भुलवीन । काढूनि घेइऩन निज वस्तु ॥3॥

lālucāiऩsāṭīṃ baḷakāvisī bhāvā | parī mī jāṇa devā jiroṃ nedīṃ ||1|| asoṃ dyā niścaya hā manīṃ mānasīṃ | ghātalī yeviśīṃ dṛḍha kāsa ||dhru.|| maja āhe baḷa āḷīceṃ sabaḷa | phoḍīna aṃtrāḷa hṛdaya tujheṃ ||2|| karuṇāraseṃ tukayābaṃdhu hmaṇe bhulavīna | kāḍhūni gheiऩna nija vastu ||3||

अवघीं तुज बाळें सारिखीं नाहीं तें । नवल वाटतें पांडुरंगा ॥1॥ ह्मणतां लाज नाहीं सकळांची माउली । जवळी धरिलीं एकें दुरी ॥ध्रु.॥ एकां सुख द्यावें घेऊनि वोसंगा । एक दारीं गळा श्रमविती ॥2॥ एकां नवनीत पाजावें दाटून । एकें अन्न अन्नें करितील ॥3॥ एकें वाटतील न वजावीं दुरी । एकांचा मत्सर जवळी येतां ॥4॥ तुकयाबंधु ह्मणे नावडतीं त्यांस । कासया व्यालास नारायणा ॥5॥

avaghīṃ tuja bāḷeṃ sārikhīṃ nāhīṃ teṃ | navala vāṭateṃ pāṃḍuraṃgā ||1|| hmaṇatāṃ lāja nāhīṃ sakaḷāṃcī māulī | javaḷī dharilīṃ ekeṃ durī ||dhru.|| ekāṃ sukha dyāveṃ gheūni vosaṃgā | eka dārīṃ gaḷā śramavitī ||2|| ekāṃ navanīta pājāveṃ dāṭūna | ekeṃ anna anneṃ karitīla ||3|| ekeṃ vāṭatīla na vajāvīṃ durī | ekāṃcā matsara javaḷī yetāṃ ||4|| tukayābaṃdhu hmaṇe nāvaḍatīṃ tyāṃsa | kāsayā vyālāsa nārāyaṇā ||5||

निनांवा हें तुला । नांव साजे रे विठ्ठला । बरा शिरविला । फाटक्यामध्यें पाव ॥1॥ कांहीं तरी विचारिलें । पाप पुण्य ऐसें केलें । भुरळें घातलें । एकाएकीं भावासी ॥ध्रु.॥ मुद्राधारणें माळ माळा टिळे । बोल रसाळ कोंवळे । हातीं फांशाचे गुंडाळे । कोण चाळे गृहस्था हे ॥2 ॥ तुकयाबंधु ह्मणे मििस्कन । करितोसी देखोन । पाहा दुरिवरी वििच्छन्न । केला परी संसार ॥3॥

nināṃvā heṃ tulā | nāṃva sāje re viṭhṭhalā | barā śiravilā | phāṭakyāmadhyeṃ pāva ||1|| kāṃhīṃ tarī vicārileṃ | pāpa puṇya aiseṃ keleṃ | bhuraḷeṃ ghātaleṃ | ekāekīṃ bhāvāsī ||dhru.|| mudrādhāraṇeṃ māḷa māḷā ṭiḷe | bola rasāḷa koṃvaḷe | hātīṃ phāṃśāce guṃḍāḷe | koṇa cāḷe gṛhasthā he ||2 || tukayābaṃdhu hmaṇe miिskana | karitosī dekhona | pāhā durivarī viिcchanna | kelā parī saṃsāra ||3||

नाहीं घटिका ह्मणसी । लाग लागला तुजपाशीं । पडिला हृषीकेशी । जाब सकळ करणें ॥1॥ माझें नेलें पांघरुण । ठावें असोन दुर्बळ दीन । माणसांमधून । उठविलें खाणोऱ्या ॥ध्रु.॥ आह्मीं हें जगऊनि होतों पाणी । संदीं देवदेव करूनि । जालासी कोठोनि । पैदा चोरा देहाच्या ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे केलें। उघडें मजचि उमगिलें । ऐसें काय गेलें । होतें तुज न पुरतें॥3॥

nāhīṃ ghaṭikā hmaṇasī | lāga lāgalā tujapāśīṃ | paḍilā hṛṣīkeśī | jāba sakaḷa karaṇeṃ ||1|| mājheṃ neleṃ pāṃgharuṇa | ṭhāveṃ asona durbaḷa dīna | māṇasāṃmadhūna | uṭhavileṃ khāṇoऱyā ||dhru.|| āhmīṃ heṃ jagaūni hotoṃ pāṇī | saṃdīṃ devadeva karūni | jālāsī koṭhoni | paidā corā dehācyā ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe keleṃ| ughaḍeṃ majaci umagileṃ | aiseṃ kāya geleṃ | hoteṃ tuja na purateṃ||3||

कनवाळ कृपाळ । उदार दयाळ मायाळ । ह्मणवितोसी परि केवळ । गळेकाटू दिसतोसी ॥1॥ काय केलें होतें आह्मीं । सांग तुझें एकये जन्मीं । जालासी जो स्वामी । एवढी सत्ता करावया॥ध्रु.॥ भलेपणाचा पवाडा । बरा दाविला रोकडा । करूनि बंधु वेडा । जोडा माझा विखंडिला ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे भला । कैसें ह्मणताती तुजला । जीव आमुचा नेला । अंत पाहिला कांहींतरी॥3॥

kanavāḷa kṛpāḷa | udāra dayāḷa māyāḷa | hmaṇavitosī pari kevaḷa | gaḷekāṭū disatosī ||1|| kāya keleṃ hoteṃ āhmīṃ | sāṃga tujheṃ ekaye janmīṃ | jālāsī jo svāmī | evaḍhī sattā karāvayā||dhru.|| bhalepaṇācā pavāḍā | barā dāvilā rokaḍā | karūni baṃdhu veḍā | joḍā mājhā vikhaṃḍilā ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe bhalā | kaiseṃ hmaṇatātī tujalā | jīva āmucā nelā | aṃta pāhilā kāṃhīṃtarī||3||

आतां कळों आले गुण । अवघे चि यावरोन । चोखट लक्षण । धरिलें हें घरघेणें ॥1॥ या नांवें कृपासिंधु । ह्मणवितोसी दीनबंधु । मज तरी मैंदु । दिसतोसी पाहातां ॥ध्रु.॥ अमळ दया नाहीं पोटीं । कठीण तैसाचि कपटी । अंधऑयाची काठी । माझी गुदरसी च ना ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे पुरता । नाहीं ह्मुण बरें अनंता। एरवीं असतां । तुझा घोंट भरियेला ॥3॥

ātāṃ kaḷoṃ āle guṇa | avaghe ci yāvarona | cokhaṭa lakṣaṇa | dharileṃ heṃ gharagheṇeṃ ||1|| yā nāṃveṃ kṛpāsiṃdhu | hmaṇavitosī dīnabaṃdhu | maja tarī maiṃdu | disatosī pāhātāṃ ||dhru.|| amaḷa dayā nāhīṃ poṭīṃ | kaṭhīṇa taisāci kapaṭī | aṃdhaôyācī kāṭhī | mājhī gudarasī ca nā ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe puratā | nāhīṃ hmuṇa bareṃ anaṃtā| eravīṃ asatāṃ | tujhā ghoṃṭa bhariyelā ||3||

काय सांगों हृषीकेशा । आहे अनुताप आला ऐसा । गिळावासी निमिषा । निमिष लागों नेदावें ॥1॥ माझें बुडविलें घर। लेंकरें बाळें दारोदार । लाविलीं काहार । तारातीर करोनि ॥ध्रु.॥ जीव घ्यावा कीं द्यावा । तुझा आपुला केशवा । इतुकें उरलें आहे। भावाचिया निमित्यें ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणें जग । बरें वाइऩट ह्मणो मग । या कारणें परी लाग । न संडावा सर्वथा ॥3॥

kāya sāṃgoṃ hṛṣīkeśā | āhe anutāpa ālā aisā | giḷāvāsī nimiṣā | nimiṣa lāgoṃ nedāveṃ ||1|| mājheṃ buḍavileṃ ghara| leṃkareṃ bāḷeṃ dārodāra | lāvilīṃ kāhāra | tārātīra karoni ||dhru.|| jīva ghyāvā kīṃ dyāvā | tujhā āpulā keśavā | itukeṃ uraleṃ āhe| bhāvāciyā nimityeṃ ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇeṃ jaga | bareṃ vāiऩṭa hmaṇo maga | yā kāraṇeṃ parī lāga | na saṃḍāvā sarvathā ||3||

पूवाअ पूर्वजांची गती । हे चि आइऩिकली होती । सेवे लावूनि श्रीपती । नििंश्चती केली तयांची ॥1॥ कां रे पाठी लागलासी। ऐसा सांग हृषीकेशी । अद्यापवरी न राहासी । अंत पाहासी किती ह्मुण ॥ध्रु.॥ जन्मजन्मांतरीं दावा । आह्मां आपणां केशवा । निमित्य चालवा । काइऩसयास्तव हें ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे अदेखणा । किती होसी नारायणा । देखों सकवेना । खातयासी न खात्या ॥3॥

pūvāa pūrvajāṃcī gatī | he ci āiऩिkalī hotī | seve lāvūni śrīpatī | niिṃścatī kelī tayāṃcī ||1|| kāṃ re pāṭhī lāgalāsī| aisā sāṃga hṛṣīkeśī | adyāpavarī na rāhāsī | aṃta pāhāsī kitī hmuṇa ||dhru.|| janmajanmāṃtarīṃ dāvā | āhmāṃ āpaṇāṃ keśavā | nimitya cālavā | kāiऩsayāstava heṃ ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe adekhaṇā | kitī hosī nārāyaṇā | dekhoṃ sakavenā | khātayāsī na khātyā ||3||

निसुर संसार करून । होतों पोट भरून । केली विवसी निर्माण । देवपण दाखविलें ॥1॥ ऐसा काढियेला निस । काय ह्मुण सहित वंश । आणिलें शेवटास । हाउस तरी न पुरे॥ध्रु.॥ उरलों पालव्या सेवटीं । तें ही न देखवे दृष्टी । दोघांमध्ये तुटी । रोकडीचि पाडीली ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे गोड । बहु जालें अति वाड । ह्मणोनी कां बुड । मुऑयांसहित खावें ॥3॥

nisura saṃsāra karūna | hotoṃ poṭa bharūna | kelī vivasī nirmāṇa | devapaṇa dākhavileṃ ||1|| aisā kāḍhiyelā nisa | kāya hmuṇa sahita vaṃśa | āṇileṃ śevaṭāsa | hāusa tarī na pure||dhru.|| uraloṃ pālavyā sevaṭīṃ | teṃ hī na dekhave dṛṣṭī | doghāṃmadhye tuṭī | rokaḍīci pāḍīlī ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe goḍa | bahu jāleṃ ati vāḍa | hmaṇonī kāṃ buḍa | muôyāṃsahita khāveṃ ||3||

पद 2702

पद 2703

पद 2705

पद 2707

पद 2708

पद 2709

पद 2710

पद 2711

पद 2712

पद 2713

पद 2714

पद 2715

पद 2716

पद 2717

पद 2718

पद 2719

पद 2720

पद 2721

पद 2722

पद 2723

पद 2724

पद 2725

पद 2726

पद 2728

पद 2729

पद 2730

पद 2731

पद 2732

पद 2733

पद 2734

पद 2735

पद 2736

पद 2737

पद 2738

पद 2739

पद 2740

पद 2741

पद 2742

पद 2743

पद 2744

पद 2745

पद 2746

पद 2747

पद 2748

पद 2749

पद 2750

पद 2751

पद 2752

पद 2753

पद 2754

पद 2756

पद 2757

पद 2759

पद 2760

पद 2761

पद 2763

पद 2765

पद 2766

पद 2767

पद 2768

पद 2770

पद 2771

पद 2772

पद 2773

पद 2774

पद 2776

पद 2777

पद 2778

पद 2780

पद 2781

पद 2782

पद 2783

पद 2784

पद 2785

पद 2786

पद 2787

पद 2788

पद 2789

पद 2791

पद 2792

पद 2794

पद 2795

पद 2796

पद 2797

पद 2798

पद 2799

पद 2800

पद 2801

पद 2802

पद 2803

पद 2804

पद 2805

पद 2806

पद 2807

पद 2808

पद 2809

पद 2811

पद 2812

पद 2813

पद 2814

पद 2815

पद 2817

पद 2818

पद 2819

पद 2821

पद 2822

पद 2823

पद 2827

पद 2828

पद 2829

पद 2830

पद 2832

पद 2833

पद 2835

पद 2837

पद 2838

पद 2839

पद 2840

पद 2841

पद 2842

पद 2843

पद 2845

पद 2846

पद 2847

पद 2848

पद 2849

पद 2850

पद 2851

पद 2852

पद 2853

पद 2854

पद 2857

पद 2858

पद 2861

पद 2862

पद 2863

पद 2865

पद 2868

पद 2869

पद 2870

पद 2871

पद 2873

पद 2875

पद 2876

पद 2877

पद 2878

पद 2879

पद 2880

पद 2883

पद 2884

पद 2885

पद 2886

पद 2887

पद 2888

पद 2890

पद 2892

पद 2894

पद 2895

पद 2896

पद 2898

पद 2899

पद 2900

पद 2901

पद 2902

पद 2904

पद 2905

पद 2906

पद 2907

पद 2908

पद 2909

पद 2910

पद 2911

पद 2912

पद 2913

पद 2914

पद 2915

पद 2916

पद 2917

पद 2920

पद 2921

पद 2922

पद 2923

पद 2924

पद 2925

पद 2926

पद 2927

पद 2929

पद 2930

पद 2931

पद 2932

पद 2933

पद 2934

पद 2936

पद 2937

पद 2938

पद 2939

पद 2940

पद 2941

पद 2942

पद 2943

पद 2944

पद 2945

पद 2946

पद 2947

पद 2948

पद 2949

पद 2951

पद 2952

पद 2953

पद 2954

पद 2957

पद 2958

पद 2960

पद 2961

पद 2963

पद 2964

पद 2965

पद 2966

पद 2967

पद 2968

पद 2969

पद 2970

पद 2971

पद 2974

पद 2977

पद 2978

पद 2979

पद 2980

पद 2982

पद 2983

पद 2984

पद 2985

पद 2987

पद 2988

पद 2989

पद 2991

पद 2992

पद 2993

पद 2994

पद 2995

पद 2996

पद 2998

पद 2999

या पाठाविषयी

परिचय

संत तुकाराम महाराजांच्या गाथेतील अभंग 2701 ते 3000. तुकारामांचे अभंग हे वारकरी संप्रदायाचा प्राण मानले जातात — विठ्ठलभक्ती, संतसंगती, नामस्मरण आणि परखड आत्मपरीक्षण हे त्यांचे विषय.

॥ पुंडलीक वरदा हरि विठ्ठल ॥

संदर्भ 1

तुकाराम गाथा — mr.wikisource.org
मराठी विकिस्रोत आवृत्ती. या विभागातील 243 अभंग येथे दिले आहेत; 57 अभंगांचा मूळ पाठ विश्वसनीय स्वरूपात उपलब्ध नसल्याने वगळला आहे.

परवाना: CC BY-SA 4.0 — Text adapted from Wikimedia projects, licensed CC BY-SA 4.0. Adaptations must be shared alike.

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

तुकाराम गाथा — अभंग 2701–3000

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

हरिपाठ — संत तुकाराम

साखळीचे अभंग

ताटीचे अभंग

तुकाराम गाथा — अभंग 1–300

आणखी पाहा 2

आरती

आरती तुकारामा

श्री एकनाथांची आरती