तुकाराम गाथा — अभंग 2101–2400

शेअर करा

टाळघोळ सुख नामाचा गजर । घोषें जेजेकार ब्रह्मानंदु॥1॥ गरुडटके दिंडी पताकांचे भार । आनंद अपार ब्रह्मादिकां॥ध्रु.॥ आनंदें वैष्णव जाती लोटांगणीं । एक एकाहुनि भद्रजाति ॥2॥ तेणें सुखें सुटे पाषाणां पाझर । नष्ट खळ नर शुद्ध होती ॥3॥ तुका ह्मणे सोपें वैकुंठवासी जातां । रामकृष्ण कथा हे ची वाट ॥4॥ ॥3॥

ṭāḷaghoḷa sukha nāmācā gajara | ghoṣeṃ jejekāra brahmānaṃdu||1|| garuḍaṭake diṃḍī patākāṃce bhāra | ānaṃda apāra brahmādikāṃ||dhru.|| ānaṃdeṃ vaiṣṇava jātī loṭāṃgaṇīṃ | eka ekāhuni bhadrajāti ||2|| teṇeṃ sukheṃ suṭe pāṣāṇāṃ pājhara | naṣṭa khaḷa nara śuddha hotī ||3|| tukā hmaṇe sopeṃ vaikuṃṭhavāsī jātāṃ | rāmakṛṣṇa kathā he cī vāṭa ||4|| ||3||

जैसें चित्त जयावरी । तैसें जवळी तें दुरी ॥1॥ न लगे द्यावा परिहार । या कोरडें उत्तर । असे अभ्यंतर । साक्षभूत जवळी ॥ध्रु.॥ अवघें जाणे सूत्रधारी । कोण नाचे कोणे परी ॥2॥ तुका ह्मणे बुिद्ध । ज्याची ते च तया सििद्ध ॥3॥

jaiseṃ citta jayāvarī | taiseṃ javaḷī teṃ durī ||1|| na lage dyāvā parihāra | yā koraḍeṃ uttara | ase abhyaṃtara | sākṣabhūta javaḷī ||dhru.|| avagheṃ jāṇe sūtradhārī | koṇa nāce koṇe parī ||2|| tukā hmaṇe buिddha | jyācī te ca tayā siिddha ||3||

नाहीं पाइतन भूपतीशीं दावा । धिग त्या कर्तव्या आगी लागो ॥1॥ मुंगियांच्या मुखा गजाचा आहार । न साहावे भार जाय जीवें ॥2॥ तुका ह्मणे आधीं करावा विचार । शूरपणें तीर मोकलावा ॥3॥

nāhīṃ pāitana bhūpatīśīṃ dāvā | dhiga tyā kartavyā āgī lāgo ||1|| muṃgiyāṃcyā mukhā gajācā āhāra | na sāhāve bhāra jāya jīveṃ ||2|| tukā hmaṇe ādhīṃ karāvā vicāra | śūrapaṇeṃ tīra mokalāvā ||3||

दुःखाचिये साटीं तेथें मिळे सुख । अनाथाची भूक दैन्य जाय ॥1॥ उदाराचा राणा पंढरीस आहे । उभारोनि बाहे पालवितो ॥1॥ जाणतियाहूनि नेणत्याची गोडी । आिंळगी आवडी करूनियां ॥2॥ शीण घेऊनियां प्रेम देतो साटी । न विचारी तुटी लाभा कांहीं ॥3॥ तुका ह्मणे असों अनाथ दुबळीं । आह्मांसी तो पाळी पांडुरंग ॥4॥

duḥkhāciye sāṭīṃ tetheṃ miḷe sukha | anāthācī bhūka dainya jāya ||1|| udārācā rāṇā paṃḍharīsa āhe | ubhāroni bāhe pālavito ||1|| jāṇatiyāhūni neṇatyācī goḍī | āिṃḷagī āvaḍī karūniyāṃ ||2|| śīṇa gheūniyāṃ prema deto sāṭī | na vicārī tuṭī lābhā kāṃhīṃ ||3|| tukā hmaṇe asoṃ anātha dubaḷīṃ | āhmāṃsī to pāḷī pāṃḍuraṃga ||4||

आणिक मात माझ्या नावडे जीवासी । काय करूं यासी पांडुरंगा ॥1॥ मुखा तें चि गोड श्रवणां आवडी । चित्त माझें ओढी तुझे पायीं ॥ध्रु.॥ जये पदीं नाहीं विठ्ठलाचें नाम । मज होती श्रम आइकतां ॥2॥ आणिकाचें मज ह्मणवितां लाज । वाटे हें सहज न बोलावें ॥3॥ तुका ह्मणे मज तूं च आवडसी । सर्वभावेंविसीं पांडुरंगा ॥4॥

āṇika māta mājhyā nāvaḍe jīvāsī | kāya karūṃ yāsī pāṃḍuraṃgā ||1|| mukhā teṃ ci goḍa śravaṇāṃ āvaḍī | citta mājheṃ oḍhī tujhe pāyīṃ ||dhru.|| jaye padīṃ nāhīṃ viṭhṭhalāceṃ nāma | maja hotī śrama āikatāṃ ||2|| āṇikāceṃ maja hmaṇavitāṃ lāja | vāṭe heṃ sahaja na bolāveṃ ||3|| tukā hmaṇe maja tūṃ ca āvaḍasī | sarvabhāveṃvisīṃ pāṃḍuraṃgā ||4||

तयासी नेणतीं बहु आवडती । होय जयां चित्तीं एक भाव ॥1॥ उपमन्यु धुरु हें काय जाणती । प्रल्हादाच्या चित्तीं नारायण ॥ध्रु.॥ कोळें भिल्लें पशु श्वापदें अपारें । कृपेच्या सागरें तारियेलीं ॥2॥ काय तें गोपाळें चांगलीं शाहाणीं । तयां चक्रपाणी जेवी सवें ॥3॥ तुका ह्मणे भोळा भाविक हा देव । आह्मी त्याचे पाव धरूनी ठेलों ॥4॥

tayāsī neṇatīṃ bahu āvaḍatī | hoya jayāṃ cittīṃ eka bhāva ||1|| upamanyu dhuru heṃ kāya jāṇatī | pralhādācyā cittīṃ nārāyaṇa ||dhru.|| koḷeṃ bhilleṃ paśu śvāpadeṃ apāreṃ | kṛpecyā sāgareṃ tāriyelīṃ ||2|| kāya teṃ gopāḷeṃ cāṃgalīṃ śāhāṇīṃ | tayāṃ cakrapāṇī jevī saveṃ ||3|| tukā hmaṇe bhoḷā bhāvika hā deva | āhmī tyāce pāva dharūnī ṭheloṃ ||4||

दैन्य दुःख आह्मां न येती जवळी । दहन हे होळी होती दोष ॥1॥ सर्व सुखें येती मानें लोटांगणीं । कोण यांसी आणी दृष्टीपुढें ॥ध्रु.॥ आमुची आवडी संतसमागम । आणीक त्या नाम विठोबाचें ॥2॥ आमचें मागणें मागों त्याची सेवा । मोक्षाची निद।वा कोणा चाड ॥3॥ तुका ह्मणे पोटीं सांटविला देव । नुन्य तो भाव कोण आह्मां ॥4॥

dainya duḥkha āhmāṃ na yetī javaḷī | dahana he hoḷī hotī doṣa ||1|| sarva sukheṃ yetī māneṃ loṭāṃgaṇīṃ | koṇa yāṃsī āṇī dṛṣṭīpuḍheṃ ||dhru.|| āmucī āvaḍī saṃtasamāgama | āṇīka tyā nāma viṭhobāceṃ ||2|| āmaceṃ māgaṇeṃ māgoṃ tyācī sevā | mokṣācī nida|vā koṇā cāḍa ||3|| tukā hmaṇe poṭīṃ sāṃṭavilā deva | nunya to bhāva koṇa āhmāṃ ||4||

काळतोंडा सुना । भलतें चोरुनि करी जना ॥1॥ धिग त्याचें साधुपण । विटाळुनि वर्ते मन ॥ध्रु.॥ मंत्र ऐसे घोकी । वश व्हावें जेणें लोकीं ॥2॥ तुका ह्मणे थीत । नागवला नव्हे हित॥3॥

kāḷatoṃḍā sunā | bhalateṃ coruni karī janā ||1|| dhiga tyāceṃ sādhupaṇa | viṭāḷuni varte mana ||dhru.|| maṃtra aise ghokī | vaśa vhāveṃ jeṇeṃ lokīṃ ||2|| tukā hmaṇe thīta | nāgavalā navhe hita||3||

यमपुरी त्यांणीं वसविली जाणा । उच्छेद भजना विधी केला ॥1॥ अवघड कोणी न करी सांगतां । सुलभ बहुतां गोड वाटे ॥ध्रु.॥ काय ते नेणते होते मागें ॠषी । आधार लोकांसी ग्रंथ केले ॥2॥ द्रव्य दारा कोणें स्थापियेलें धन । पिंडाचें पाळण विषयभोग ॥3॥ तुका ह्मणे दोहीं ठायीं हा फजित । पावे यमदूतजना हातीं ॥4॥

yamapurī tyāṃṇīṃ vasavilī jāṇā | uccheda bhajanā vidhī kelā ||1|| avaghaḍa koṇī na karī sāṃgatāṃ | sulabha bahutāṃ goḍa vāṭe ||dhru.|| kāya te neṇate hote māgeṃ ṝṣī | ādhāra lokāṃsī graṃtha kele ||2|| dravya dārā koṇeṃ sthāpiyeleṃ dhana | piṃḍāceṃ pāḷaṇa viṣayabhoga ||3|| tukā hmaṇe dohīṃ ṭhāyīṃ hā phajita | pāve yamadūtajanā hātīṃ ||4||

न कळतां कोणीं मोडियेलें व्रत । तया प्रायिश्चत्त चाले कांहीं ॥1॥ जाणतियां वज्रलेप जाले थोर । तयांस अघोर कुंभपाक ॥ध्रु.॥ आतां जरी कोणी नाइके सांगतां । तया शिकवितां तें चि पाप ॥2॥ काय करूं मज देवें बोलविलें । माझें खोळंबिलें काय होतें ॥3॥ तुका ह्मणे जना पाहा विचारूनी । सुख वाटे मनीं तें चि करा ॥4॥

na kaḷatāṃ koṇīṃ moḍiyeleṃ vrata | tayā prāyiścatta cāle kāṃhīṃ ||1|| jāṇatiyāṃ vajralepa jāle thora | tayāṃsa aghora kuṃbhapāka ||dhru.|| ātāṃ jarī koṇī nāike sāṃgatāṃ | tayā śikavitāṃ teṃ ci pāpa ||2|| kāya karūṃ maja deveṃ bolavileṃ | mājheṃ khoḷaṃbileṃ kāya hoteṃ ||3|| tukā hmaṇe janā pāhā vicārūnī | sukha vāṭe manīṃ teṃ ci karā ||4||

याचिया आधारें राहिलों नििंश्चत । ठेवूनियां चित्त पायीं सुखें ॥1॥ माझें सुखदुःख जाणे हित फार । घातलासे भार पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ कृपेचीं पोसणीं ठायींचीं अंखिलीं । ह्मणऊनि लागली यास चिंता ॥2॥ मन राखे हातीं घेऊनियां काठी । इंिद्रयें तापटीं फांकों नेदी ॥3॥ तुका ह्मणे यासी अवघड नाहीं । शरणागता कांहीं रक्षावया ॥4॥

yāciyā ādhāreṃ rāhiloṃ niिṃścata | ṭhevūniyāṃ citta pāyīṃ sukheṃ ||1|| mājheṃ sukhaduḥkha jāṇe hita phāra | ghātalāse bhāra pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| kṛpecīṃ posaṇīṃ ṭhāyīṃcīṃ aṃkhilīṃ | hmaṇaūni lāgalī yāsa ciṃtā ||2|| mana rākhe hātīṃ gheūniyāṃ kāṭhī | iṃिdrayeṃ tāpaṭīṃ phāṃkoṃ nedī ||3|| tukā hmaṇe yāsī avaghaḍa nāhīṃ | śaraṇāgatā kāṃhīṃ rakṣāvayā ||4||

उभाउभी फळ । अंगीं मंत्राचे या बळ ॥1॥ ह्मणा विठ्ठल विठ्ठल । गोड आणि स्वल्प बोल ॥ध्रु.॥ किळकाळाची बाधा । नव्हे उच्चारितां सदा ॥2॥ तुका ह्मणे रोग । वारे भवाऐसा भोग ॥3॥

ubhāubhī phaḷa | aṃgīṃ maṃtrāce yā baḷa ||1|| hmaṇā viṭhṭhala viṭhṭhala | goḍa āṇi svalpa bola ||dhru.|| kiḷakāḷācī bādhā | navhe uccāritāṃ sadā ||2|| tukā hmaṇe roga | vāre bhavāaisā bhoga ||3||

जैसा अधिकार । तैसें बोलावें उत्तर ॥1॥ काय वाउगी घसघस । आह्मी विठोबाचे दास ॥ध्रु.॥ आह्मी जाणों एका देवा । जैसी तैसी करूं सेवा ॥2॥ तुका ह्मणे भावें । माझें पुढें पडेल ठावें ॥3॥

jaisā adhikāra | taiseṃ bolāveṃ uttara ||1|| kāya vāugī ghasaghasa | āhmī viṭhobāce dāsa ||dhru.|| āhmī jāṇoṃ ekā devā | jaisī taisī karūṃ sevā ||2|| tukā hmaṇe bhāveṃ | mājheṃ puḍheṃ paḍela ṭhāveṃ ||3||

नव जातां घरा । आह्मी कोणाच्या दातारा ॥1॥ कां हे छळूं येती लोक । दाट बळें चि कंटक ॥ध्रु.॥ नाहीं आह्मी खात। कांहीं कोणाचें लागत ॥2॥ कळे तैसी सेवा । तुका ह्मणे करूं देवा ॥3॥

nava jātāṃ gharā | āhmī koṇācyā dātārā ||1|| kāṃ he chaḷūṃ yetī loka | dāṭa baḷeṃ ci kaṃṭaka ||dhru.|| nāhīṃ āhmī khāta| kāṃhīṃ koṇāceṃ lāgata ||2|| kaḷe taisī sevā | tukā hmaṇe karūṃ devā ||3||

मोहरोनी चित्ता । आणूं हळूं चि वरि हिता ॥1॥ तों हे पडती आघात । खोडी काढिती पंडित ॥ध्रु.॥ संवसारा भेणें । कांहीं उसंती तों पेणें ॥2॥ एखादिया भावें । तुका ह्मणे जवळी यावें ॥3॥

moharonī cittā | āṇūṃ haḷūṃ ci vari hitā ||1|| toṃ he paḍatī āghāta | khoḍī kāḍhitī paṃḍita ||dhru.|| saṃvasārā bheṇeṃ | kāṃhīṃ usaṃtī toṃ peṇeṃ ||2|| ekhādiyā bhāveṃ | tukā hmaṇe javaḷī yāveṃ ||3||

काय जाणों वेद । आह्मी आगमाचे भेद ॥1॥ एक रूप तुझें मनीं । धरूनि राहिलों चिंतनी ॥ध्रु.॥ कोठें अधिकार । नाहीं रानट विचार ॥2॥ तुका ह्मणे दीना । नुपेक्षावें नारायणा॥3॥

kāya jāṇoṃ veda | āhmī āgamāce bheda ||1|| eka rūpa tujheṃ manīṃ | dharūni rāhiloṃ ciṃtanī ||dhru.|| koṭheṃ adhikāra | nāhīṃ rānaṭa vicāra ||2|| tukā hmaṇe dīnā | nupekṣāveṃ nārāyaṇā||3||

धर्माचे पाळण । करणें पाषांड खंडण ॥1॥ हें चि आह्मां करणें काम । बीज वाढवावें नाम ॥ध्रु.॥ तीक्षण उत्तरें । हातीं घेउनि बाण फिरें ॥2॥ नाहीं भीड भार । तुका ह्मणे साना थोर॥3॥

dharmāce pāḷaṇa | karaṇeṃ pāṣāṃḍa khaṃḍaṇa ||1|| heṃ ci āhmāṃ karaṇeṃ kāma | bīja vāḍhavāveṃ nāma ||dhru.|| tīkṣaṇa uttareṃ | hātīṃ gheuni bāṇa phireṃ ||2|| nāhīṃ bhīḍa bhāra | tukā hmaṇe sānā thora||3||

निवडावें खडे । तरी दळण वोजें घडे ॥1॥ नाहीं तरि नासोनि जाय । कारण आळस उरे हाय ॥ध्रु.॥ निवडावें तन। सेतीं करावें राखण ॥2॥ तुका ह्मणे नीत । न विचारितां नव्हे हित॥3॥

nivaḍāveṃ khaḍe | tarī daḷaṇa vojeṃ ghaḍe ||1|| nāhīṃ tari nāsoni jāya | kāraṇa āḷasa ure hāya ||dhru.|| nivaḍāveṃ tana| setīṃ karāveṃ rākhaṇa ||2|| tukā hmaṇe nīta | na vicāritāṃ navhe hita||3||

दुर्जनाचा मान । सुखें करावा खंडण ॥1॥ लात हाणोनियां वारी । गुंड वाट शुद्ध करी ॥ध्रु.॥ बहुतां पीडी खळ । त्याचा धरावा विटाळ ॥2॥ तुका ह्मणे नखें । काढुनि टाकिजेती सुखें ॥3॥

durjanācā māna | sukheṃ karāvā khaṃḍaṇa ||1|| lāta hāṇoniyāṃ vārī | guṃḍa vāṭa śuddha karī ||dhru.|| bahutāṃ pīḍī khaḷa | tyācā dharāvā viṭāḷa ||2|| tukā hmaṇe nakheṃ | kāḍhuni ṭākijetī sukheṃ ||3||

नका धरूं कोणी । राग वचनाचा मनीं ॥1॥ येथें बहुतांचें हित । शुद्ध करोनि राखा चित्त ॥ध्रु.॥ नाहीं केली निंदा । आह्मीं दुसिलेंसे भेदा ॥2॥ तुका ह्मणे मज । येणें विण काय काज॥3॥

nakā dharūṃ koṇī | rāga vacanācā manīṃ ||1|| yetheṃ bahutāṃceṃ hita | śuddha karoni rākhā citta ||dhru.|| nāhīṃ kelī niṃdā | āhmīṃ dusileṃse bhedā ||2|| tukā hmaṇe maja | yeṇeṃ viṇa kāya kāja||3||

कांहीं जडभारी । पडतां ते अवश्वरी ॥1॥ तुज आठवावे पाय । आह्मीं मोकलूनि धाय ॥ध्रु.॥ तान पीडी भूक । शीत उष्ण वाटे दुःख ॥2॥ तुका ह्मणे लाड । तेथें पुरे माझें कोड॥3॥

kāṃhīṃ jaḍabhārī | paḍatāṃ te avaśvarī ||1|| tuja āṭhavāve pāya | āhmīṃ mokalūni dhāya ||dhru.|| tāna pīḍī bhūka | śīta uṣṇa vāṭe duḥkha ||2|| tukā hmaṇe lāḍa | tetheṃ pure mājheṃ koḍa||3||

होउनि कृपाळ । भार घेतला सकळ ॥1॥ तूं चि चालविसी माझें । भार सकळ ही ओझें ॥ध्रु.॥ देह तुझ्या पायीं । ठेवुनि झालों उतराइऩ ॥2॥ कायावाचामनें । तुका ह्मणे दुजें नेणें॥3॥

houni kṛpāḷa | bhāra ghetalā sakaḷa ||1|| tūṃ ci cālavisī mājheṃ | bhāra sakaḷa hī ojheṃ ||dhru.|| deha tujhyā pāyīṃ | ṭhevuni jhāloṃ utarāiऩ ||2|| kāyāvācāmaneṃ | tukā hmaṇe dujeṃ neṇeṃ||3||

आतां होइप माझे बुद्धीचा जनिता । अवरावें चित्ता पांडुरंगा ॥1॥ येथूनियां कोठें न वजें बाहेरी । ऐसें मज धरीं सत्ताबळें ॥ध्रु.॥ अनावर गुण बहुतां जातींचे । न बोलावें वाचे ऐसें करीं ॥2॥ तुका ह्मणे हित कोणिये जातीचें । तुज ठावें साचें मायबापा ॥3॥

ātāṃ hoipa mājhe buddhīcā janitā | avarāveṃ cittā pāṃḍuraṃgā ||1|| yethūniyāṃ koṭheṃ na vajeṃ bāherī | aiseṃ maja dharīṃ sattābaḷeṃ ||dhru.|| anāvara guṇa bahutāṃ jātīṃce | na bolāveṃ vāce aiseṃ karīṃ ||2|| tukā hmaṇe hita koṇiye jātīceṃ | tuja ṭhāveṃ sāceṃ māyabāpā ||3||

दुर्बळाचे हातीं सांपडलें धन । करितां जतन नये त्यासी ॥1॥ तैसी परी मज झाली नारायणा । योगक्षेम जाणां तुह्मी आतां ॥ध्रु.॥ खातां लेतां नये मिरवितां वरि । राजा दंड करी जनराग ॥2॥ तुका ह्मणे मग तळमळ उरे । देखिलें तें झुरे पाहावया ॥3॥

durbaḷāce hātīṃ sāṃpaḍaleṃ dhana | karitāṃ jatana naye tyāsī ||1|| taisī parī maja jhālī nārāyaṇā | yogakṣema jāṇāṃ tuhmī ātāṃ ||dhru.|| khātāṃ letāṃ naye miravitāṃ vari | rājā daṃḍa karī janarāga ||2|| tukā hmaṇe maga taḷamaḷa ure | dekhileṃ teṃ jhure pāhāvayā ||3||

मागें जैसा होता माझे अंगीं भाव । तैसा एक ठाव नाहीं आतां ॥1॥ ऐसें गोही माझें मन मजपाशीं । तुटी मुदलेंसी दिसे पुढें ॥ध्रु.॥ पुढिलांचे मना आणि गुणदोष । पूज्य आपणांस करावया ॥2॥ तुका ह्मणे जाली कोंबडएाची परी । पुढें चि उकरी लाभ नेणें ॥3॥

māgeṃ jaisā hotā mājhe aṃgīṃ bhāva | taisā eka ṭhāva nāhīṃ ātāṃ ||1|| aiseṃ gohī mājheṃ mana majapāśīṃ | tuṭī mudaleṃsī dise puḍheṃ ||dhru.|| puḍhilāṃce manā āṇi guṇadoṣa | pūjya āpaṇāṃsa karāvayā ||2|| tukā hmaṇe jālī koṃbaḍaeाcī parī | puḍheṃ ci ukarī lābha neṇeṃ ||3||

किती तुजपाशीं देऊं परिहार । जाणसी अंतर पांडुरंगा॥1॥ आतां माझें हातीं देइप हित । करीं माझें चित्त समाधान॥ध्रु.॥ राग आला तरी कापूं नये मान । बाळा मायेविण कोण दुजें ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसा होइऩल लौकिक । मागे बाळ भीक समर्थाचें ॥3॥

kitī tujapāśīṃ deūṃ parihāra | jāṇasī aṃtara pāṃḍuraṃgā||1|| ātāṃ mājheṃ hātīṃ deipa hita | karīṃ mājheṃ citta samādhāna||dhru.|| rāga ālā tarī kāpūṃ naye māna | bāḷā māyeviṇa koṇa dujeṃ ||2|| tukā hmaṇe aisā hoiऩla laukika | māge bāḷa bhīka samarthāceṃ ||3||

लाज वाटे पुढें तोंड दाखवितां । परि जाऊं आतां कोणापाशी ॥1॥ चुकलिया काम मागतों मुशारा । लाज फजितखोरा नाहीं मज ॥ध्रु.॥ पाय सांडूनिया फिरतों बासर । स्वामिसेवे चोर होऊनियां ॥2॥ तुका ह्मणे मज पाहिजे दंडिलें । पुढें हे घडलें न पाहिजे ॥3॥

lāja vāṭe puḍheṃ toṃḍa dākhavitāṃ | pari jāūṃ ātāṃ koṇāpāśī ||1|| cukaliyā kāma māgatoṃ muśārā | lāja phajitakhorā nāhīṃ maja ||dhru.|| pāya sāṃḍūniyā phiratoṃ bāsara | svāmiseve cora hoūniyāṃ ||2|| tukā hmaṇe maja pāhije daṃḍileṃ | puḍheṃ he ghaḍaleṃ na pāhije ||3||

पुढिलिया सुखें निंब देतां भले । बहुत वारलें होय दुःख ॥1॥ हें तों वर्म असे माउलीचे हातीं । हाणी मारी प्रीती हितासाठीं ॥ध्रु.॥ खेळतां विसरे भूक तान घर । धरूनियां कर आणी बळें ॥2॥ तुका ह्मणे पाळी तोंडऴिचया घांसें । उदार सर्वस्वें सर्वकाळ ॥3॥

puḍhiliyā sukheṃ niṃba detāṃ bhale | bahuta vāraleṃ hoya duḥkha ||1|| heṃ toṃ varma ase māulīce hātīṃ | hāṇī mārī prītī hitāsāṭhīṃ ||dhru.|| kheḷatāṃ visare bhūka tāna ghara | dharūniyāṃ kara āṇī baḷeṃ ||2|| tukā hmaṇe pāḷī toṃḍaऴिcayā ghāṃseṃ | udāra sarvasveṃ sarvakāḷa ||3||

आतां गुण दोष काय विचारिसी । मी तों आहे रासी पातकांची ॥1॥ पतितपावनासवें समागम । अपुलाला धर्म चालवीजे॥ध्रु.॥ घनघायें भेटी लोखंडपरिसा । तरी अनारिसा न पालटे ॥2॥ तुका ह्मणे माती कोण पुसे फुका । कस्तुरीच्या तुका समागमें ॥3॥

ātāṃ guṇa doṣa kāya vicārisī | mī toṃ āhe rāsī pātakāṃcī ||1|| patitapāvanāsaveṃ samāgama | apulālā dharma cālavīje||dhru.|| ghanaghāyeṃ bheṭī lokhaṃḍaparisā | tarī anārisā na pālaṭe ||2|| tukā hmaṇe mātī koṇa puse phukā | kasturīcyā tukā samāgameṃ ||3||

कृपावंता दुजें नाहीं तुह्मां पोटीं । लाडें बोलें गोठी सुख मातें ॥1॥ घेउनि भातुकें लागसील पाठी । लाविसील ओंठीं ब्रह्मरस ॥ध्रु.॥ आपुलिये पांख घालिसी पाखर । उदार मजवर कृपाळू तूं ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मांकारणें गोविंदा । वागविसी गदा सुदर्शन ॥3॥

kṛpāvaṃtā dujeṃ nāhīṃ tuhmāṃ poṭīṃ | lāḍeṃ boleṃ goṭhī sukha māteṃ ||1|| gheuni bhātukeṃ lāgasīla pāṭhī | lāvisīla oṃṭhīṃ brahmarasa ||dhru.|| āpuliye pāṃkha ghālisī pākhara | udāra majavara kṛpāḷū tūṃ ||2|| tukā hmaṇe āhmāṃkāraṇeṃ goviṃdā | vāgavisī gadā sudarśana ||3||

पािळलों पोसिलों जन्मजन्मांतरीं । वागविलों करीं धरोनियां ॥1॥ आतां काय माझा घडेल अव्हेर । मागें बहु दूर वागविलें ॥ध्रु.॥ नेदी वारा अंगीं लागों आघाताचा । घेतला ठायींचा भार माथां ॥2॥ तुका ह्मणे बोल करितों आवडी । अविट ते चि गोडी अंतरींची ॥3॥

pāिḷaloṃ posiloṃ janmajanmāṃtarīṃ | vāgaviloṃ karīṃ dharoniyāṃ ||1|| ātāṃ kāya mājhā ghaḍela avhera | māgeṃ bahu dūra vāgavileṃ ||dhru.|| nedī vārā aṃgīṃ lāgoṃ āghātācā | ghetalā ṭhāyīṃcā bhāra māthāṃ ||2|| tukā hmaṇe bola karitoṃ āvaḍī | aviṭa te ci goḍī aṃtarīṃcī ||3||

माझे अंतरींचें तो चि जाणे एक । वैकुंठनायक पांडुरंग ॥1॥ जीव भाव त्याचे ठेवियेला पायीं । मज चिंता नाहीं कवणेविशीं ॥ध्रु.॥ सुखसमारंभें संतसमागमें । गाऊं वाचे नाम विठोबाचें ॥2॥ गातां पुण्य होय आइकतां लाभ । संसारबंद तुटतील ॥3॥ तुका ह्मणे जीव तयासी विकिला । आणीक विठ्ठलाविण नेणें ॥4॥

mājhe aṃtarīṃceṃ to ci jāṇe eka | vaikuṃṭhanāyaka pāṃḍuraṃga ||1|| jīva bhāva tyāce ṭheviyelā pāyīṃ | maja ciṃtā nāhīṃ kavaṇeviśīṃ ||dhru.|| sukhasamāraṃbheṃ saṃtasamāgameṃ | gāūṃ vāce nāma viṭhobāceṃ ||2|| gātāṃ puṇya hoya āikatāṃ lābha | saṃsārabaṃda tuṭatīla ||3|| tukā hmaṇe jīva tayāsī vikilā | āṇīka viṭhṭhalāviṇa neṇeṃ ||4||

काय ऐसा सांगा । धर्म मज पांडुरंगा ॥1॥ तुझे पायीं पावें ऐसा । जेणें उगवे हा फांसा ॥ध्रु.॥ करीं कृपादान । तैसें बोलवीं वचन ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । माझें हृदय वसवा ॥3॥

kāya aisā sāṃgā | dharma maja pāṃḍuraṃgā ||1|| tujhe pāyīṃ pāveṃ aisā | jeṇeṃ ugave hā phāṃsā ||dhru.|| karīṃ kṛpādāna | taiseṃ bolavīṃ vacana ||2|| tukā hmaṇe devā | mājheṃ hṛdaya vasavā ||3||

भला ह्मणे जन । परि नाहीं समाधान ॥1॥ माझें तळमळी चित्त । अंतरलें दिसे हित ॥ध्रु.॥ कृपेचा आधार । नाहीं दंभ जाला भार ॥2॥ तुका ह्मणे कृपे । अंतराय कोण्या पापें ॥3॥

bhalā hmaṇe jana | pari nāhīṃ samādhāna ||1|| mājheṃ taḷamaḷī citta | aṃtaraleṃ dise hita ||dhru.|| kṛpecā ādhāra | nāhīṃ daṃbha jālā bhāra ||2|| tukā hmaṇe kṛpe | aṃtarāya koṇyā pāpeṃ ||3||

शिकविले बोल । बोलें तैसी नाहीं ओल ॥1॥ आतां देवा संदेह नाहीं । वांयां गेलों यासी कांहीं ॥ध्रु.॥ एकांताचा वास । नाहीं संकल्पाचा नास ॥2॥ बुिद्ध नाहीं िस्थर । तुका ह्मणे शब्दा धीर ॥3॥

śikavile bola | boleṃ taisī nāhīṃ ola ||1|| ātāṃ devā saṃdeha nāhīṃ | vāṃyāṃ geloṃ yāsī kāṃhīṃ ||dhru.|| ekāṃtācā vāsa | nāhīṃ saṃkalpācā nāsa ||2|| buिddha nāhīṃ िsthara | tukā hmaṇe śabdā dhīra ||3||

आतां घेइप माझें । भार सकळ ही ओझें ॥1॥ काय करिसी होइऩ वाड । आलों पोटासीं दगड ॥ध्रु.॥ तूं चि डोळे वाती। होइऩ दीपक सांगातीं ॥2॥ तुका ह्मणे कांहीं । विचाराया चाड नाहीं॥3॥

ātāṃ gheipa mājheṃ | bhāra sakaḷa hī ojheṃ ||1|| kāya karisī hoiऩ vāḍa | āloṃ poṭāsīṃ dagaḍa ||dhru.|| tūṃ ci ḍoḷe vātī| hoiऩ dīpaka sāṃgātīṃ ||2|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ | vicārāyā cāḍa nāhīṃ||3||

असोत हे बोल । अवघें तूं चि भांडवल ॥1॥ माझा मायबाप देवा । सज्जन सोयरा केशवा ॥ध्रु.॥ गािळयेले भेद । सारियेले वादावाद ॥2॥ तुका ह्मणे मधीं । आतां न पडे उपाधि॥3॥

asota he bola | avagheṃ tūṃ ci bhāṃḍavala ||1|| mājhā māyabāpa devā | sajjana soyarā keśavā ||dhru.|| gāिḷayele bheda | sāriyele vādāvāda ||2|| tukā hmaṇe madhīṃ | ātāṃ na paḍe upādhi||3||

करीन कोल्हाळ । आतां हा चि सर्वकाळ ॥1॥ आतां ये वो माझे आइऩ । देइप भातुकें विठाइऩ ॥ध्रु.॥ उपायासी नाम। दिलें याचें पुढें क्षेम ॥2॥ बीज आणि फळ । हें चि तुका ह्मणे मूळ॥3॥

karīna kolhāḷa | ātāṃ hā ci sarvakāḷa ||1|| ātāṃ ye vo mājhe āiऩ | deipa bhātukeṃ viṭhāiऩ ||dhru.|| upāyāsī nāma| dileṃ yāceṃ puḍheṃ kṣema ||2|| bīja āṇi phaḷa | heṃ ci tukā hmaṇe mūḷa||3||

धनासीं च धन । करी आपण जतन ॥1॥ तुज आळवितां गोडी । पांडुरंगा खरी जोडी ॥ध्रु.॥ जेविल्याचें खरें । वरी उमटे ढेंकरें ॥2॥ तुका ह्मणे धाय । तेथें कोठें उरे हाय ॥3॥

dhanāsīṃ ca dhana | karī āpaṇa jatana ||1|| tuja āḷavitāṃ goḍī | pāṃḍuraṃgā kharī joḍī ||dhru.|| jevilyāceṃ khareṃ | varī umaṭe ḍheṃkareṃ ||2|| tukā hmaṇe dhāya | tetheṃ koṭheṃ ure hāya ||3||

अनुभवा आलें । माझें चित्तींचें क्षरलें ॥1॥ असे जवळी अंतर । फिरे आवडीच्या फेरें ॥ध्रु.॥ खादलें चि वाटे । खावें भेटलें चि भेटे ॥2॥ तुका ह्मणे उभें । आह्मी राखियेलें लोभें॥3॥ ॥10॥

anubhavā āleṃ | mājheṃ cittīṃceṃ kṣaraleṃ ||1|| ase javaḷī aṃtara | phire āvaḍīcyā phereṃ ||dhru.|| khādaleṃ ci vāṭe | khāveṃ bheṭaleṃ ci bheṭe ||2|| tukā hmaṇe ubheṃ | āhmī rākhiyeleṃ lobheṃ||3|| ||10||

पोटीं शूळ अंगीं उटी चंदनाची । आवडी सुखाची कोण तया ॥1॥ तैसें मज कां गा केलें पंढरिराया । लौकिक हा वांयां वाढविला ॥ध्रु.॥ ज्वरिलियापुढें वाढिलीं मिष्टान्नें । काय चवी तेणें घ्यावी त्याची ॥2॥ तुका ह्मणे मढें शृंगारिलें वरी । ते चि जाली परी मज देवा ॥3॥

poṭīṃ śūḷa aṃgīṃ uṭī caṃdanācī | āvaḍī sukhācī koṇa tayā ||1|| taiseṃ maja kāṃ gā keleṃ paṃḍharirāyā | laukika hā vāṃyāṃ vāḍhavilā ||dhru.|| jvariliyāpuḍheṃ vāḍhilīṃ miṣṭānneṃ | kāya cavī teṇeṃ ghyāvī tyācī ||2|| tukā hmaṇe maḍheṃ śṛṃgārileṃ varī | te ci jālī parī maja devā ||3||

बेगडाचा रंग राहे कोण काळ । अंगें हें पितळ न देखतां ॥1॥ माझें चित्त मज जवळीच गो ही । तुझी मज नाहीं भेटी ऐसें ॥ध्रु.॥ दासीसुतां नाहीं पितियाचा ठाव । अवघें चि वाव सोंग त्याचें ॥2॥ तुका ह्मणे माझी केली विटंबना । अनुभवें जना येइऩल कळों ॥3॥

begaḍācā raṃga rāhe koṇa kāḷa | aṃgeṃ heṃ pitaḷa na dekhatāṃ ||1|| mājheṃ citta maja javaḷīca go hī | tujhī maja nāhīṃ bheṭī aiseṃ ||dhru.|| dāsīsutāṃ nāhīṃ pitiyācā ṭhāva | avagheṃ ci vāva soṃga tyāceṃ ||2|| tukā hmaṇe mājhī kelī viṭaṃbanā | anubhaveṃ janā yeiऩla kaḷoṃ ||3||

सावित्रीची विटंबण । रांडपण करीतसे ॥1॥ काय जाळावें तें नांव । अवघें वाव असे तें ॥ध्रु.॥ कुबिर नांव मोळी वाहे। कैसी पाहें फजिती ॥2॥ तुका ह्मणे ठुणगुण देखें । उगीं मूर्ख काुंफ्दतां ॥3॥

sāvitrīcī viṭaṃbaṇa | rāṃḍapaṇa karītase ||1|| kāya jāḷāveṃ teṃ nāṃva | avagheṃ vāva ase teṃ ||dhru.|| kubira nāṃva moḷī vāhe| kaisī pāheṃ phajitī ||2|| tukā hmaṇe ṭhuṇaguṇa dekheṃ | ugīṃ mūrkha kāुṃphdatāṃ ||3||

न गमेसी जाली दिवसरजनी । राहिलों लाजोनि नो बोलावें ॥1॥ रुचिविण काय शब्द वाऱ्या माप । अनादरें कोप येत असे ॥ध्रु.॥ आपुलिया रडे आपुलें चि मन । दाटे समाधान पावतसें॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी असा जी जाणते । काय करूं रिते वादावाद ॥3॥

na gamesī jālī divasarajanī | rāhiloṃ lājoni no bolāveṃ ||1|| ruciviṇa kāya śabda vāऱyā māpa | anādareṃ kopa yeta ase ||dhru.|| āpuliyā raḍe āpuleṃ ci mana | dāṭe samādhāna pāvataseṃ||2|| tukā hmaṇe tuhmī asā jī jāṇate | kāya karūṃ rite vādāvāda ||3||

मेल्यावरि मोक्ष संसारसंबंधें । आरालिया बधे ठेवा आह्मां ॥1॥ वागवीत संदेह राहों कोठवरी । मग काय थोरी सेवकाची ॥ध्रु.॥ गाणें गीत आह्मां नाचणें आनंदें । प्रेम कोठें भेदें अंगा येतें ॥2॥ तुका ह्मणे किती सांगावे दृष्टांत । नसतां तूं अनंत सानकुळ ॥3॥

melyāvari mokṣa saṃsārasaṃbaṃdheṃ | ārāliyā badhe ṭhevā āhmāṃ ||1|| vāgavīta saṃdeha rāhoṃ koṭhavarī | maga kāya thorī sevakācī ||dhru.|| gāṇeṃ gīta āhmāṃ nācaṇeṃ ānaṃdeṃ | prema koṭheṃ bhedeṃ aṃgā yeteṃ ||2|| tukā hmaṇe kitī sāṃgāve dṛṣṭāṃta | nasatāṃ tūṃ anaṃta sānakuḷa ||3||

एकाएकीं आतां असावेंसें वाटे । तरि च हे खोटे चाळे केले ॥1॥ वाजवूनि तोंड घातलों बाहेरी । कुल्प करुनी दारीं माजी वसा ॥ध्रु.॥ उजेडाचा केला दाटोनि अंधार । सवें हुद्देदार चेष्टाविला ॥2॥ तुका ह्मणे भय होतें तों चि वरी । होती कांहीं उरी स्वामिसेवा ॥3॥

ekāekīṃ ātāṃ asāveṃseṃ vāṭe | tari ca he khoṭe cāḷe kele ||1|| vājavūni toṃḍa ghātaloṃ bāherī | kulpa karunī dārīṃ mājī vasā ||dhru.|| ujeḍācā kelā dāṭoni aṃdhāra | saveṃ huddedāra ceṣṭāvilā ||2|| tukā hmaṇe bhaya hoteṃ toṃ ci varī | hotī kāṃhīṃ urī svāmisevā ||3||

काय नव्हेसी तूं एक । देखों कासया पृथक ॥1॥ मुंग्या कैंचे मुंगळे । नटनाटए तुझे चाळे ॥ध्रु.॥ जाली तरी मर्यादा। किंवा त्रासावें गोविंदा ॥2॥ तुका ह्मणे साचा । कोठें जासी हृदयींचा॥3॥

kāya navhesī tūṃ eka | dekhoṃ kāsayā pṛthaka ||1|| muṃgyā kaiṃce muṃgaḷe | naṭanāṭae tujhe cāḷe ||dhru.|| jālī tarī maryādā| kiṃvā trāsāveṃ goviṃdā ||2|| tukā hmaṇe sācā | koṭheṃ jāsī hṛdayīṃcā||3||

कां जी वाढविलें । न लगतां हें उगलें ॥1॥ आतां मानितां कांटाळा । भोवतीं मिळालिया बाळा ॥ध्रु.॥ लावूनियां सवे। पळतां दिसाल बरवे ॥2॥ तुका ह्मणे बापा । येतां न कळा चि रूपा ॥3॥ ॥3॥

kāṃ jī vāḍhavileṃ | na lagatāṃ heṃ ugaleṃ ||1|| ātāṃ mānitāṃ kāṃṭāḷā | bhovatīṃ miḷāliyā bāḷā ||dhru.|| lāvūniyāṃ save| paḷatāṃ disāla barave ||2|| tukā hmaṇe bāpā | yetāṃ na kaḷā ci rūpā ||3|| ||3||

क्षुधेलिया अन्न । द्यावें पात्र न विचारून ॥1॥ धर्म आहे वर्मा अंगीं । कळलें पाहिजे प्रसंगीं ॥ध्रु.॥ द्रव्य आणि कन्या। येथें कुळ कर्म शोधण्या ॥2॥ तुका ह्मणे पुण्य गांठी । तरि च उचितासी भेटी ॥3॥

kṣudheliyā anna | dyāveṃ pātra na vicārūna ||1|| dharma āhe varmā aṃgīṃ | kaḷaleṃ pāhije prasaṃgīṃ ||dhru.|| dravya āṇi kanyā| yetheṃ kuḷa karma śodhaṇyā ||2|| tukā hmaṇe puṇya gāṃṭhī | tari ca ucitāsī bheṭī ||3||

वेचावें तें जीवें । पूजा घडे ऐशा नावें ॥1॥ बिगारीची ते बिगारी । साक्षी अंतरींचा हरी ॥ध्रु.॥ फळ बीजाऐसें । कार्यकारणासरिसें ॥2॥ तुका ह्मणे मान । लवणासारिखें लवण॥3॥

vecāveṃ teṃ jīveṃ | pūjā ghaḍe aiśā nāveṃ ||1|| bigārīcī te bigārī | sākṣī aṃtarīṃcā harī ||dhru.|| phaḷa bījāaiseṃ | kāryakāraṇāsariseṃ ||2|| tukā hmaṇe māna | lavaṇāsārikheṃ lavaṇa||3||

मज नाहीं धीर । तुह्मी न करा अंगीकार ॥1॥ ऐसें पडिलें विषम । बळी देवाहूनि कर्म ॥ध्रु.॥ चालों नेणें वाट । केल्या न पवा बोभाट ॥2॥ वेचों नेणे जीवें । तुका उदास धरिला देवें॥3॥

maja nāhīṃ dhīra | tuhmī na karā aṃgīkāra ||1|| aiseṃ paḍileṃ viṣama | baḷī devāhūni karma ||dhru.|| cāloṃ neṇeṃ vāṭa | kelyā na pavā bobhāṭa ||2|| vecoṃ neṇe jīveṃ | tukā udāsa dharilā deveṃ||3||

हागतां ही खोडी । चळण मोडवितें काडी ॥1॥ ऐसे अनावर गुण । आवरावे काय ह्मुण ॥ध्रु.॥ नाहीं जरी संग । तरी बडबडविती रंग ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । तुमची न घडे चि सेवा ॥3॥ ॥1॥

hāgatāṃ hī khoḍī | caḷaṇa moḍaviteṃ kāḍī ||1|| aise anāvara guṇa | āvarāve kāya hmuṇa ||dhru.|| nāhīṃ jarī saṃga | tarī baḍabaḍavitī raṃga ||2|| tukā hmaṇe devā | tumacī na ghaḍe ci sevā ||3|| ||1||

देह निरसे तरी । बोलावया नुरे उरी ॥1॥ येर वाचेचें वाग्जाळ । अळंकारापुरते बोल ॥ध्रु.॥ काचें तरी कढे । जाती ऐसें चित्त ओढे ॥2॥ विष्णुदास तुका । पूर्ण धनी जाणे चुका॥3॥

deha nirase tarī | bolāvayā nure urī ||1|| yera vāceceṃ vāgjāḷa | aḷaṃkārāpurate bola ||dhru.|| kāceṃ tarī kaḍhe | jātī aiseṃ citta oḍhe ||2|| viṣṇudāsa tukā | pūrṇa dhanī jāṇe cukā||3||

खोटएाचा विकरा । येथें नव्हे कांच हिरा ॥1॥ काय दावायाचें काम । उगा च वाढवावा श्रम ॥ध्रु.॥ परीक्षकाविण । मिरवों जाणों तें तें हीण ॥2॥ तुका पायां पडे । वाद पुरे हे झगडे॥3॥ ॥2॥

khoṭaeाcā vikarā | yetheṃ navhe kāṃca hirā ||1|| kāya dāvāyāceṃ kāma | ugā ca vāḍhavāvā śrama ||dhru.|| parīkṣakāviṇa | miravoṃ jāṇoṃ teṃ teṃ hīṇa ||2|| tukā pāyāṃ paḍe | vāda pure he jhagaḍe||3|| ||2||

पंढरीस घडे अतित्यायें मृत्य । तो जाय पतित अधःपाता ॥1॥ दुराचारें मोक्ष सुखाचे वसति । भोळी बाळमूतिऩ पांडुरंग ॥ध्रु.॥ केला न सहावे तीर्थउपवास । कथेविण दोषसाधन तें ॥2॥ कालियापें भेद मानितां निवडे । श्रोत्रियांसी जोडे आंतेजेता॥3॥ माहेरीं सलज्ज ते जाणा सिंदळी । कािळमा काजळी पावविते ॥4॥ तुका ह्मणे तेथें विश्वास जतन । पुरे भीमास्नान सम पाय ॥5॥ ॥1॥

paṃḍharīsa ghaḍe atityāyeṃ mṛtya | to jāya patita adhaḥpātā ||1|| durācāreṃ mokṣa sukhāce vasati | bhoḷī bāḷamūtiऩ pāṃḍuraṃga ||dhru.|| kelā na sahāve tīrthaupavāsa | katheviṇa doṣasādhana teṃ ||2|| kāliyāpeṃ bheda mānitāṃ nivaḍe | śrotriyāṃsī joḍe āṃtejetā||3|| māherīṃ salajja te jāṇā siṃdaḷī | kāिḷamā kājaḷī pāvavite ||4|| tukā hmaṇe tetheṃ viśvāsa jatana | pure bhīmāsnāna sama pāya ||5|| ||1||

चातुर्याच्या अनंतकळा । सत्या विरळा जाणत ॥1॥ हांसत्यासवें हांसे जन । रडतां भिन्न पालटे ॥ध्रु.॥ जळो ऐसे वांजट बोल । गुणां मोल भूस मिथ्या ॥2॥ तुका ह्मणे अंधऑयाऐसें । वोंगळ पिसें कौतुक ॥3॥

cāturyācyā anaṃtakaḷā | satyā viraḷā jāṇata ||1|| hāṃsatyāsaveṃ hāṃse jana | raḍatāṃ bhinna pālaṭe ||dhru.|| jaḷo aise vāṃjaṭa bola | guṇāṃ mola bhūsa mithyā ||2|| tukā hmaṇe aṃdhaôyāaiseṃ | voṃgaḷa piseṃ kautuka ||3||

नयो वाचे अनुचित वाणी । नसो मनीं कुडी बुिद्ध॥1॥ ऐसें मागा अरे जना । नारायणा विनवूनि ॥ध्रु.॥ कामक्रोधां पडो चिरा । ऐसा बरा सायास ॥2॥ तुका ह्मणे नानाछंदें । या विनोदें न पडावें ॥3॥

nayo vāce anucita vāṇī | naso manīṃ kuḍī buिddha||1|| aiseṃ māgā are janā | nārāyaṇā vinavūni ||dhru.|| kāmakrodhāṃ paḍo cirā | aisā barā sāyāsa ||2|| tukā hmaṇe nānāchaṃdeṃ | yā vinodeṃ na paḍāveṃ ||3||

माझिया देहाची मज नाहीं चाड । कोठें करूं कोड आणिकांचें ॥1॥ इिच्छतां ते मान मागा देवापासीं । आसा संचितासी गुंपले हो ॥ध्रु.॥ देह आह्मी केला भोगाचे सांभाळीं । राहिलों निराळीं मानामानां ॥2॥ तुका ह्मणे कोणें वेचावें वचन । नसतां तो सीण वाढवावा ॥3॥

mājhiyā dehācī maja nāhīṃ cāḍa | koṭheṃ karūṃ koḍa āṇikāṃceṃ ||1|| iिcchatāṃ te māna māgā devāpāsīṃ | āsā saṃcitāsī guṃpale ho ||dhru.|| deha āhmī kelā bhogāce sāṃbhāḷīṃ | rāhiloṃ nirāḷīṃ mānāmānāṃ ||2|| tukā hmaṇe koṇeṃ vecāveṃ vacana | nasatāṃ to sīṇa vāḍhavāvā ||3||

धरितां इच्छा दुरी पळे । पाठी सोहळे उदासा ॥1॥ ह्मणऊनि असट मन । नका खुण सांगतों ॥ध्रु.॥ आविसापासी अवघें वर्म । सोस श्रम पाववी ॥2॥ तुका ह्मणे बीज न्यावें । तेथें यावें फळानें ॥3॥ ॥4॥

dharitāṃ icchā durī paḷe | pāṭhī sohaḷe udāsā ||1|| hmaṇaūni asaṭa mana | nakā khuṇa sāṃgatoṃ ||dhru.|| āvisāpāsī avagheṃ varma | sosa śrama pāvavī ||2|| tukā hmaṇe bīja nyāveṃ | tetheṃ yāveṃ phaḷāneṃ ||3|| ||4||

वेद शास्त्र नाहीं पुराण प्रमाण । तयाचें वदन नावलोका॥1॥ ताकिर्याचें अंग आपणा पारिखें । माजिऱ्यासारिखें वाइऩचाळे ॥ध्रु.॥ माता निंदी तया कोण तो आधार । भंगलें खपर याचे नावें ॥2॥ तुका ह्मणे आडराणें ज्याची चाली । तयाची ते बोली मिठेंविण ॥3॥

veda śāstra nāhīṃ purāṇa pramāṇa | tayāceṃ vadana nāvalokā||1|| tākiryāceṃ aṃga āpaṇā pārikheṃ | mājiऱyāsārikheṃ vāiऩcāḷe ||dhru.|| mātā niṃdī tayā koṇa to ādhāra | bhaṃgaleṃ khapara yāce nāveṃ ||2|| tukā hmaṇe āḍarāṇeṃ jyācī cālī | tayācī te bolī miṭheṃviṇa ||3||

श्रीसंतांचिया माथा चरणांवरी । साष्टांग हें करीं दंडवत ॥1॥ विश्रांती पावलों सांभाळउत्तरीं । वाढलें अंतरीं प्रेमसुखें॥ध्रु.॥ डौरली हे काया कृपेच्या वोरसें । नव्हे अनारिसें उद्धरलों ॥2॥ तुका ह्मणे मज न घडतां सेवा । पूर्वपुण्यठेवा वोडवला ॥3॥

śrīsaṃtāṃciyā māthā caraṇāṃvarī | sāṣṭāṃga heṃ karīṃ daṃḍavata ||1|| viśrāṃtī pāvaloṃ sāṃbhāḷauttarīṃ | vāḍhaleṃ aṃtarīṃ premasukheṃ||dhru.|| ḍauralī he kāyā kṛpecyā voraseṃ | navhe anāriseṃ uddharaloṃ ||2|| tukā hmaṇe maja na ghaḍatāṃ sevā | pūrvapuṇyaṭhevā voḍavalā ||3||

नेणों काय नाड । आला उचित काळा आड ॥1॥ नाहीं जाली संतभेटी । येवढी हानी काय मोठी ॥ध्रु.॥ सहज पायांपासीं । जवळी पावलिया ऐसी ॥2॥ चुकी जाली आतां काय। तुका ह्मणे उरली हाय ॥3॥

neṇoṃ kāya nāḍa | ālā ucita kāḷā āḍa ||1|| nāhīṃ jālī saṃtabheṭī | yevaḍhī hānī kāya moṭhī ||dhru.|| sahaja pāyāṃpāsīṃ | javaḷī pāvaliyā aisī ||2|| cukī jālī ātāṃ kāya| tukā hmaṇe uralī hāya ||3||

आणीक कांहीं नेणें । असें पायांच्या चिंतनें ॥1॥ माझा न व्हावा विसर । नाहीं आणीक आधार ॥ध्रु.॥ भांडवल सेवा। हा चि ठेवियेला ठेवा ॥2॥ करीं मानभावा । तुका विनंती करी देवा ॥3॥

āṇīka kāṃhīṃ neṇeṃ | aseṃ pāyāṃcyā ciṃtaneṃ ||1|| mājhā na vhāvā visara | nāhīṃ āṇīka ādhāra ||dhru.|| bhāṃḍavala sevā| hā ci ṭheviyelā ṭhevā ||2|| karīṃ mānabhāvā | tukā vinaṃtī karī devā ||3||

आरुश माझी वाणी बोबडीं उत्तरें । केली ते लेकुरें सलगी पायीं ॥1॥ करावें कवतुक संतीं मायबापीं । जीवन देउनि रोपीं विस्तारिजे ॥ध्रु.॥ आधारें वदली प्रसादाची वाणी । उिच्छष्टसेवणी तुमचिया ॥2॥ तुका ह्मणे हे चि करितों विनंती । मागोनि पुढती सेवादान ॥3॥ ॥4॥

āruśa mājhī vāṇī bobaḍīṃ uttareṃ | kelī te lekureṃ salagī pāyīṃ ||1|| karāveṃ kavatuka saṃtīṃ māyabāpīṃ | jīvana deuni ropīṃ vistārije ||dhru.|| ādhāreṃ vadalī prasādācī vāṇī | uिcchaṣṭasevaṇī tumaciyā ||2|| tukā hmaṇe he ci karitoṃ vinaṃtī | māgoni puḍhatī sevādāna ||3|| ||4||

पुरुषा हातीं कंकणचुडा । नवल दोडा वृित्त या ॥1॥ पाहा कैसी विटंबणा । नारायणा देखिली ॥ध्रु.॥ जळो ऐसी िब्रदावळी। भाटवोळीपणाची ॥2॥ तुका ह्मणे पाहों डोळां । अवकळा नये हे॥3॥

puruṣā hātīṃ kaṃkaṇacuḍā | navala doḍā vṛिtta yā ||1|| pāhā kaisī viṭaṃbaṇā | nārāyaṇā dekhilī ||dhru.|| jaḷo aisī िbradāvaḷī| bhāṭavoḷīpaṇācī ||2|| tukā hmaṇe pāhoṃ ḍoḷāṃ | avakaḷā naye he||3||

वितीयेवढेंसें पोट । केवढा बोभाट तयाचा ॥1॥ जळो याची विटंबना । भूक जना नाचवी ॥ध्रु.॥ अभिमान सिरीं भार । जाले खर तृष्णेचे ॥2॥ तुका ह्मणे नरका जावें । हा चि जीवें व्यापार ॥3॥

vitīyevaḍheṃseṃ poṭa | kevaḍhā bobhāṭa tayācā ||1|| jaḷo yācī viṭaṃbanā | bhūka janā nācavī ||dhru.|| abhimāna sirīṃ bhāra | jāle khara tṛṣṇece ||2|| tukā hmaṇe narakā jāveṃ | hā ci jīveṃ vyāpāra ||3||

सेवटासी जरी आलें । तरी जालें आंधळें ॥1॥ स्वहिताचा लेश नाहीं । दगडा कांहीं अंतरीं ॥ध्रु.॥ काय परिसासवें भेटी । खापरखुंटी जालिया ॥2॥ तुका ह्मणे अधम जन । अवगुणें चि वाढवी ॥3॥

sevaṭāsī jarī āleṃ | tarī jāleṃ āṃdhaḷeṃ ||1|| svahitācā leśa nāhīṃ | dagaḍā kāṃhīṃ aṃtarīṃ ||dhru.|| kāya parisāsaveṃ bheṭī | khāparakhuṃṭī jāliyā ||2|| tukā hmaṇe adhama jana | avaguṇeṃ ci vāḍhavī ||3||

प्रायिश्चत्तें देतो तुका । जातो लोकां सकळां ॥1॥ धरितील ते तरती मनीं । जाती घाणी वांयां त्या ॥ध्रु.॥ निग्रहअनुग्रहाचे ठाय । देतो घाय पाहोनि ॥2॥ तुका जाला नरसिंहीं । भय नाहीं कृपेनें ॥3॥ ॥4॥

prāyiścatteṃ deto tukā | jāto lokāṃ sakaḷāṃ ||1|| dharitīla te taratī manīṃ | jātī ghāṇī vāṃyāṃ tyā ||dhru.|| nigrahaanugrahāce ṭhāya | deto ghāya pāhoni ||2|| tukā jālā narasiṃhīṃ | bhaya nāhīṃ kṛpeneṃ ||3|| ||4||

दुर्जनाचें अंग अवघें चि सरळ । नकाऩचा कोथळ सांटवण ॥1॥ खाय अमंगळ बोले अमंगळ । उठवी कपाळ संघष्टणें ॥ध्रु.॥ सर्पा मंत्र चाले धरावया हातीं । खळाची ते जाती निखळे चि ॥2॥ तुका ह्मणे कांहीं न साहे उपमा । आणीक अधमा वोखटएाची ॥3॥

durjanāceṃ aṃga avagheṃ ci saraḷa | nakāऩcā kothaḷa sāṃṭavaṇa ||1|| khāya amaṃgaḷa bole amaṃgaḷa | uṭhavī kapāḷa saṃghaṣṭaṇeṃ ||dhru.|| sarpā maṃtra cāle dharāvayā hātīṃ | khaḷācī te jātī nikhaḷe ci ||2|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ na sāhe upamā | āṇīka adhamā vokhaṭaeाcī ||3||

ऐका जी संतजन । सादर मन करूनि ॥1॥ सकळांचें सार एक । कंटक ते तजावे ॥ध्रु.॥ विशेषता कांद्याहूनि । सेवित्या घाणी आगळी ॥2॥ तुका ह्मणे ज्याची जोडी । ते परवडी बैसीजे॥3॥

aikā jī saṃtajana | sādara mana karūni ||1|| sakaḷāṃceṃ sāra eka | kaṃṭaka te tajāve ||dhru.|| viśeṣatā kāṃdyāhūni | sevityā ghāṇī āgaḷī ||2|| tukā hmaṇe jyācī joḍī | te paravaḍī baisīje||3||

उपाधीजें बीज । जळोनि राहिलें सहज ॥1॥ आह्मां राहिली ते आतां । चाली देवाचिया सत्ता ॥ध्रु.॥ प्राधीन तें जिणें । केलें सत्ता नारायणें ॥2॥ तुका ह्मणे जाणें पाय । खुंटले आणीक उपाय ॥3॥

upādhījeṃ bīja | jaḷoni rāhileṃ sahaja ||1|| āhmāṃ rāhilī te ātāṃ | cālī devāciyā sattā ||dhru.|| prādhīna teṃ jiṇeṃ | keleṃ sattā nārāyaṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe jāṇeṃ pāya | khuṃṭale āṇīka upāya ||3||

गोविंदावांचोनि वदे ज्याची वाणी । हगवण घाणी पिटपिट ते ॥1॥ मस्तक सांडूनि सिसफूल गुडघां । चार तो अवघा बावऑयाचा ॥ध्रु.॥ अंगभूत ह्मूण पूजितो वाहाणा । ह्मणतां शाहाणा येइल कैसा ॥2॥ तुका ह्मणे वेश्या सांगे सवासिणी । इतर पूजनीं भाव तैसा ॥3॥

goviṃdāvāṃconi vade jyācī vāṇī | hagavaṇa ghāṇī piṭapiṭa te ||1|| mastaka sāṃḍūni sisaphūla guḍaghāṃ | cāra to avaghā bāvaôyācā ||dhru.|| aṃgabhūta hmūṇa pūjito vāhāṇā | hmaṇatāṃ śāhāṇā yeila kaisā ||2|| tukā hmaṇe veśyā sāṃge savāsiṇī | itara pūjanīṃ bhāva taisā ||3||

कुतऱ्याऐसें ज्याचें जिणें । संग कोणी न करीजे॥1॥ जाय तिकडे हाडहाडी । गोऱ्हवाडी च सोइरीं ॥ध्रु.॥ अवगुणांचा त्याग नाहीं । खवळे पाहीं उपदेशें ॥2॥ तुका ह्मणे कैंची लवी । ठेंग्या केवीं अंकुर ॥3॥

kutaऱyāaiseṃ jyāceṃ jiṇeṃ | saṃga koṇī na karīje||1|| jāya tikaḍe hāḍahāḍī | goऱhavāḍī ca soirīṃ ||dhru.|| avaguṇāṃcā tyāga nāhīṃ | khavaḷe pāhīṃ upadeśeṃ ||2|| tukā hmaṇe kaiṃcī lavī | ṭheṃgyā kevīṃ aṃkura ||3||

सर्वथा ही खोटा संग । उपजे भंग मनासी ॥1॥ बहु रंगें भरलें जन । संपन्न चि अवगुणी ॥ध्रु.॥ सेविलिया निःकामबुद्धी। मदें शुद्धी सांडवी ॥2॥ त्रासोनियां बोले तुका । आतां लोकां दंडवत ॥3॥ ॥5॥

sarvathā hī khoṭā saṃga | upaje bhaṃga manāsī ||1|| bahu raṃgeṃ bharaleṃ jana | saṃpanna ci avaguṇī ||dhru.|| seviliyā niḥkāmabuddhī| madeṃ śuddhī sāṃḍavī ||2|| trāsoniyāṃ bole tukā | ātāṃ lokāṃ daṃḍavata ||3|| ||5||

उपचारासी वांज जालों । नका बोलों यावरी ॥1॥ असेल तें असो तैसें । भेटीसरिसें नमन ॥ध्रु.॥ दुसऱ्यामध्यें कोण मिळे । छंद चाळे बहु मतें ॥2॥ एकाएकीं आतां तुका । लौकिका या बाहेरी ॥3॥

upacārāsī vāṃja jāloṃ | nakā boloṃ yāvarī ||1|| asela teṃ aso taiseṃ | bheṭīsariseṃ namana ||dhru.|| dusaऱyāmadhyeṃ koṇa miḷe | chaṃda cāḷe bahu mateṃ ||2|| ekāekīṃ ātāṃ tukā | laukikā yā bāherī ||3||

मी तें मी तूं तें तूं । कुंकुड हें लाडसी ॥1॥ वचनासी पडो तुटी । पोटींचें पोटीं राखावें ॥ध्रु.॥ तेथील तेथें येथील येथें । वेगऑया कुंथे कोण भारें ॥2॥ याचें यास त्याचें त्यास । तुक्यानें कास घातली ॥3॥ ॥2॥

mī teṃ mī tūṃ teṃ tūṃ | kuṃkuḍa heṃ lāḍasī ||1|| vacanāsī paḍo tuṭī | poṭīṃceṃ poṭīṃ rākhāveṃ ||dhru.|| tethīla tetheṃ yethīla yetheṃ | vegaôyā kuṃthe koṇa bhāreṃ ||2|| yāceṃ yāsa tyāceṃ tyāsa | tukyāneṃ kāsa ghātalī ||3|| ||2||

लाडाच्या उत्तरीं वाढविती कलहे । हा तो अमंगळ जातिगुण ॥1॥ तमाचे शरीरीं विटाळ चि वसे । विचाराचा नसे लेश तो ही ॥ध्रु.॥ कवतुकें घ्यावे लेंकराचे बोल । साहिलिया मोल ऐसें नाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे काय उपदेश खळा । न्हाउनि काउळा खतें धुंडी ॥3॥

lāḍācyā uttarīṃ vāḍhavitī kalahe | hā to amaṃgaḷa jātiguṇa ||1|| tamāce śarīrīṃ viṭāḷa ci vase | vicārācā nase leśa to hī ||dhru.|| kavatukeṃ ghyāve leṃkarāce bola | sāhiliyā mola aiseṃ nāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe kāya upadeśa khaḷā | nhāuni kāuḷā khateṃ dhuṃḍī ||3||

आतां मज देवा । इचे हातींचें सोडवा ॥1॥ पाठी लागलीसे लांसी । इच्छा जिते जैसी तैसी ॥ध्रु.॥ फेडा आतां पांग। अंगीं लपवुनी अंग ॥2॥ दुजें नेणें तुका । कांहीं तुह्मासी ठाउका॥3॥

ātāṃ maja devā | ice hātīṃceṃ soḍavā ||1|| pāṭhī lāgalīse lāṃsī | icchā jite jaisī taisī ||dhru.|| pheḍā ātāṃ pāṃga| aṃgīṃ lapavunī aṃga ||2|| dujeṃ neṇeṃ tukā | kāṃhīṃ tuhmāsī ṭhāukā||3||

विष्ठा भक्षी तया अमृत पारिखें । वोंगळ चि सखें वोंगळाचें ॥1॥ नये पाहों कांहीं गोऱ्हवाडीचा अंत । झणी ठाका संत दुर्जनापें ॥ध्रु.॥ भेंसळीच्या बीजा अमंगळ गुण । उपजवी सीण दरुषणें ॥2॥ तुका ह्मणे छी थूं जया घरीं धन । तेथें तें कारण कासयाचें ॥3॥ ॥1॥

viṣṭhā bhakṣī tayā amṛta pārikheṃ | voṃgaḷa ci sakheṃ voṃgaḷāceṃ ||1|| naye pāhoṃ kāṃhīṃ goऱhavāḍīcā aṃta | jhaṇī ṭhākā saṃta durjanāpeṃ ||dhru.|| bheṃsaḷīcyā bījā amaṃgaḷa guṇa | upajavī sīṇa daruṣaṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe chī thūṃ jayā gharīṃ dhana | tetheṃ teṃ kāraṇa kāsayāceṃ ||3|| ||1||

चावळलें काय न करी बडबड । न ह्मणे फिकें गोड भुकेलें तें ॥1॥ उमजल्याविण न धरी सांभाळ । असो खळखळ जनाची हे ॥ध्रु.॥ गरज्या न कळे आपुलिया चाडा । करावी ते पीडा कोणा काइऩ ॥2॥ तुका ह्मणे भोग भोगितील भोगें । संचित तें जोगें आहे कोणा ॥3॥

cāvaḷaleṃ kāya na karī baḍabaḍa | na hmaṇe phikeṃ goḍa bhukeleṃ teṃ ||1|| umajalyāviṇa na dharī sāṃbhāḷa | aso khaḷakhaḷa janācī he ||dhru.|| garajyā na kaḷe āpuliyā cāḍā | karāvī te pīḍā koṇā kāiऩ ||2|| tukā hmaṇe bhoga bhogitīla bhogeṃ | saṃcita teṃ jogeṃ āhe koṇā ||3||

आपुला तो देह आह्मां उपेक्षीत । कोठें जाऊं हित सांगों कोणा ॥1॥ कोण नाहीं दक्ष करितां संसार । आह्मीं हा विचार वमन केला ॥ध्रु.॥ नाहीं या धरीत जीवित्वाची चाड । कोठें करूं कोड आणिकांचें ॥2॥ तुका ह्मणे असों चिंतोनियां देवा । मी माझें हा हेवा सारूनियां ॥3॥ ॥2॥

āpulā to deha āhmāṃ upekṣīta | koṭheṃ jāūṃ hita sāṃgoṃ koṇā ||1|| koṇa nāhīṃ dakṣa karitāṃ saṃsāra | āhmīṃ hā vicāra vamana kelā ||dhru.|| nāhīṃ yā dharīta jīvitvācī cāḍa | koṭheṃ karūṃ koḍa āṇikāṃceṃ ||2|| tukā hmaṇe asoṃ ciṃtoniyāṃ devā | mī mājheṃ hā hevā sārūniyāṃ ||3|| ||2||

चाकरीवांचून । खाणें अनुचित वेतन ॥1॥ धणी काढोनियां निजा । करील ये कामाची पूजा ॥ध्रु.॥ उचितावेगळें । अभिलाषें तोंड काळें ॥2॥ सांगे तरी तुका । पाहा लाज नाहीं लोकां ॥3॥

cākarīvāṃcūna | khāṇeṃ anucita vetana ||1|| dhaṇī kāḍhoniyāṃ nijā | karīla ye kāmācī pūjā ||dhru.|| ucitāvegaḷeṃ | abhilāṣeṃ toṃḍa kāḷeṃ ||2|| sāṃge tarī tukā | pāhā lāja nāhīṃ lokāṃ ||3||

बरें सावधान । राहावें समय राखोन ॥1॥ नाहीं सारखिया वेळा । अवघ्या पावतां अवकळा ॥ध्रु.॥ लाभ अथवा हानी । थोडएामध्यें च भोवनी ॥2॥ तुका ह्मणे राखा । आपणा नाहीं तोंचि वाखा ॥3॥ ॥2॥

bareṃ sāvadhāna | rāhāveṃ samaya rākhona ||1|| nāhīṃ sārakhiyā veḷā | avaghyā pāvatāṃ avakaḷā ||dhru.|| lābha athavā hānī | thoḍaeाmadhyeṃ ca bhovanī ||2|| tukā hmaṇe rākhā | āpaṇā nāhīṃ toṃci vākhā ||3|| ||2||

काय करूं जी दातारा । कांहीं न पुरे संसारा ॥1॥ जाली माकडाची परि । येतों तळा जातों वरी ॥ध्रु.॥ घालीं भलते ठायीं हात । होती शिव्या बैस लात ॥2॥ आदि अंतीं तुका । सांगे न कळे झाला चुका ॥3॥

kāya karūṃ jī dātārā | kāṃhīṃ na pure saṃsārā ||1|| jālī mākaḍācī pari | yetoṃ taḷā jātoṃ varī ||dhru.|| ghālīṃ bhalate ṭhāyīṃ hāta | hotī śivyā baisa lāta ||2|| ādi aṃtīṃ tukā | sāṃge na kaḷe jhālā cukā ||3||

धर्म तो न कळे । काय झांकितील डोळे ॥1॥ जीव भ्रमले या कामें । कैसीं कळों येती वर्में ॥ध्रु.॥ विषयांचा माज । कांहीं धरूं नेदी लाज ॥2॥ तुका ह्मणे लांसी । माया नाचविते कैसी ॥3॥ ॥2॥

dharma to na kaḷe | kāya jhāṃkitīla ḍoḷe ||1|| jīva bhramale yā kāmeṃ | kaisīṃ kaḷoṃ yetī varmeṃ ||dhru.|| viṣayāṃcā māja | kāṃhīṃ dharūṃ nedī lāja ||2|| tukā hmaṇe lāṃsī | māyā nācavite kaisī ||3|| ||2||

दुर्जनाची जोडी । सज्जनाचे खेंटर तोडी ॥1॥ पाहे निमित्य तें उणें । धांवे छळावया सुनें ॥ध्रु.॥ न ह्मणे रामराम । मनें वाचे हें चि काम ॥2॥ तुका ह्मणे भागा । आली निंदा करी मागा॥3॥

durjanācī joḍī | sajjanāce kheṃṭara toḍī ||1|| pāhe nimitya teṃ uṇeṃ | dhāṃve chaḷāvayā suneṃ ||dhru.|| na hmaṇe rāmarāma | maneṃ vāce heṃ ci kāma ||2|| tukā hmaṇe bhāgā | ālī niṃdā karī māgā||3||

शादीचें तें सोंग । संपादितां जरा वेंग ॥1॥ पाहा कैसी विटंबना । मूर्खा अभाग्याची जना ॥ध्रु.॥ दिसतें तें लोपी । झिंज्या बोडुनियां पापी ॥2॥ सिंदळी त्या सती । तुका ह्मणे थुंका घेती ॥3॥ ॥2॥

śādīceṃ teṃ soṃga | saṃpāditāṃ jarā veṃga ||1|| pāhā kaisī viṭaṃbanā | mūrkhā abhāgyācī janā ||dhru.|| disateṃ teṃ lopī | jhiṃjyā boḍuniyāṃ pāpī ||2|| siṃdaḷī tyā satī | tukā hmaṇe thuṃkā ghetī ||3|| ||2||

गयाळाचें काम हिताचा आवारा । लाज फजितखोरा असत नाहीं ॥1॥ चित्ता न मिळे तें डोळां सलों येतें । असावें परतें जवळूनि ॥ध्रु.॥ न करावा संग न बोलावी मात । सावधान चित्त नाहीं त्यासी ॥2॥ तुका ह्मणे दुःख देतील माकडें । घालिती सांकडें उफराटें ॥3॥

gayāḷāceṃ kāma hitācā āvārā | lāja phajitakhorā asata nāhīṃ ||1|| cittā na miḷe teṃ ḍoḷāṃ saloṃ yeteṃ | asāveṃ parateṃ javaḷūni ||dhru.|| na karāvā saṃga na bolāvī māta | sāvadhāna citta nāhīṃ tyāsī ||2|| tukā hmaṇe duḥkha detīla mākaḍeṃ | ghālitī sāṃkaḍeṃ upharāṭeṃ ||3||

बहु बरें एकाएकीं । संग चुकी करावा ॥1॥ ऐसें बरें जालें ठावें । अनुभवें आपुल्या ॥ध्रु.॥ सांगावें तें काम मना । सलगी जना नेदावी ॥2॥ तुका ह्मणे निघे अगी । दुजे संगीं आतळतां ॥3॥ ॥2॥ अलकापुरीं स्वामी कीर्तनास उभे राहिले तेव्हां कवित्वाचा निषेध करून लोक बोलिले कीं कवित्व बुडवणें तेव्हां कवित्व बुडवून पांच दिवस होते ॥ लोकांनीं फार पीडा केली कीं संसारही नाहीं व परमार्थही बुडविला आणीक कोणी असतें तें जीव देतें मग निद्रा केली ते अभंग ॥ 20 ॥

bahu bareṃ ekāekīṃ | saṃga cukī karāvā ||1|| aiseṃ bareṃ jāleṃ ṭhāveṃ | anubhaveṃ āpulyā ||dhru.|| sāṃgāveṃ teṃ kāma manā | salagī janā nedāvī ||2|| tukā hmaṇe nighe agī | duje saṃgīṃ ātaḷatāṃ ||3|| ||2|| alakāpurīṃ svāmī kīrtanāsa ubhe rāhile tevhāṃ kavitvācā niṣedha karūna loka bolile kīṃ kavitva buḍavaṇeṃ tevhāṃ kavitva buḍavūna pāṃca divasa hote || lokāṃnīṃ phāra pīḍā kelī kīṃ saṃsārahī nāhīṃ va paramārthahī buḍavilā āṇīka koṇī asateṃ teṃ jīva deteṃ maga nidrā kelī te abhaṃga || 20 ||

भूतबाधा आह्मां घरीं । हें तों आश्चर्य गा हरी ॥1॥ जाला भक्तीचा कळस । आले वस्तीस दोष ॥ध्रु.॥ जागरणाचें फळ । दिली जोडोनि तळमळ ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । आहाच कळों आली सेवा ॥3॥

bhūtabādhā āhmāṃ gharīṃ | heṃ toṃ āścarya gā harī ||1|| jālā bhaktīcā kaḷasa | āle vastīsa doṣa ||dhru.|| jāgaraṇāceṃ phaḷa | dilī joḍoni taḷamaḷa ||2|| tukā hmaṇe devā | āhāca kaḷoṃ ālī sevā ||3||

नाहीं जों वेचलों जिवाचिया त्यागें । तोंवरी वाउगें काय बोलों ॥1॥ जाणिवलें आतां करीं ये उदेश । जोडी किंवा नाश तुमची जीवें ॥ध्रु.॥ ठायींचे चि आलें होतें ऐसें मना । जावें ऐसें वना दृढ जालें ॥2॥ तुका ह्मणे मग वेचीन उत्तरें । उद्धेसिलें खरें जाल्यावरी ॥3॥

nāhīṃ joṃ vecaloṃ jivāciyā tyāgeṃ | toṃvarī vāugeṃ kāya boloṃ ||1|| jāṇivaleṃ ātāṃ karīṃ ye udeśa | joḍī kiṃvā nāśa tumacī jīveṃ ||dhru.|| ṭhāyīṃce ci āleṃ hoteṃ aiseṃ manā | jāveṃ aiseṃ vanā dṛḍha jāleṃ ||2|| tukā hmaṇe maga vecīna uttareṃ | uddhesileṃ khareṃ jālyāvarī ||3||

नव्हे तुह्मां सरी । येवढें कारण मुरारी ॥1॥ मग जैसा तैसा काळ । दाट सारावा पातळ ॥ध्रु.॥ स्वामींचें तें सांडें । पुत्र होतां काळतोंडें ॥2॥ शब्दा नाहीं रुची । मग कोठें तुका वेची॥3॥

navhe tuhmāṃ sarī | yevaḍheṃ kāraṇa murārī ||1|| maga jaisā taisā kāḷa | dāṭa sārāvā pātaḷa ||dhru.|| svāmīṃceṃ teṃ sāṃḍeṃ | putra hotāṃ kāḷatoṃḍeṃ ||2|| śabdā nāhīṃ rucī | maga koṭheṃ tukā vecī||3||

केल्यापुरती आळी । कांहीं होते टाळाटाळी ॥1॥ सत्यसंकल्पाचें फळ । होतां न दिसे चि बळ ॥ध्रु.॥ दळणांच्या ओव्या । रित्या खरें मापें घ्याव्या ॥2॥ जातीं उखळें चाटूं । तुका ह्मणे राज्य घाटूं ॥3॥

kelyāpuratī āḷī | kāṃhīṃ hote ṭāḷāṭāḷī ||1|| satyasaṃkalpāceṃ phaḷa | hotāṃ na dise ci baḷa ||dhru.|| daḷaṇāṃcyā ovyā | rityā khareṃ māpeṃ ghyāvyā ||2|| jātīṃ ukhaḷeṃ cāṭūṃ | tukā hmaṇe rājya ghāṭūṃ ||3||

आतां नेम जाला । या च कळसीं विठ्ठला ॥1॥ हातीं न धरीं लेखणी । काय भुसकट ते वाणी ॥ध्रु.॥ जाणें तेणें काळ । उरला सारीन सकळ ॥2॥ तुका ह्मणे घाटी । चाटू कोरडा शेवटीं ॥3॥

ātāṃ nema jālā | yā ca kaḷasīṃ viṭhṭhalā ||1|| hātīṃ na dharīṃ lekhaṇī | kāya bhusakaṭa te vāṇī ||dhru.|| jāṇeṃ teṇeṃ kāḷa | uralā sārīna sakaḷa ||2|| tukā hmaṇe ghāṭī | cāṭū koraḍā śevaṭīṃ ||3||

पावावे संतोष । तुह्मीं यासाटीं सायास ॥1॥ करीं आवडी वचनें । पालटूनि क्षणक्षणें ॥ध्रु.॥ द्यावें अभयदान । भुमीन पाडावें वचन ॥2॥ तुका ह्मणे परस्परें । कांहीं वाढवीं उत्तरें ॥3॥

pāvāve saṃtoṣa | tuhmīṃ yāsāṭīṃ sāyāsa ||1|| karīṃ āvaḍī vacaneṃ | pālaṭūni kṣaṇakṣaṇeṃ ||dhru.|| dyāveṃ abhayadāna | bhumīna pāḍāveṃ vacana ||2|| tukā hmaṇe paraspareṃ | kāṃhīṃ vāḍhavīṃ uttareṃ ||3||

बोलतां वचन असा पाठमोरे । मज भाव बरे कळों आले ॥1॥ मागतिलें नये अरुचीनें हातां । नाहीं वरी सत्ता आदराची॥ध्रु.॥ समाधानासाटीं लाविलासे कान । चोरलें तें मन दिसतसां ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मां तुमचे चि फंद । वरदळ छंद कळों येती ॥3॥

bolatāṃ vacana asā pāṭhamore | maja bhāva bare kaḷoṃ āle ||1|| māgatileṃ naye arucīneṃ hātāṃ | nāhīṃ varī sattā ādarācī||dhru.|| samādhānāsāṭīṃ lāvilāse kāna | coraleṃ teṃ mana disatasāṃ ||2|| tukā hmaṇe āhmāṃ tumace ci phaṃda | varadaḷa chaṃda kaḷoṃ yetī ||3||

काशासाटीं बैसों करूनियां हाट । वाउगा बोभाट डांगोरा हा ॥1॥ काय आलें एका जिवाच्या उद्धारें । पावशी उच्चारें काय हो तें ॥ध्रु.॥ नेदी पट परी अन्नें तों न मरी । आपुलिये थोरीसाटीं राजा ॥2॥ तुका ह्मणे आतां अव्हेरिलें तरी । मग कोण करी दुकान हा ॥3॥

kāśāsāṭīṃ baisoṃ karūniyāṃ hāṭa | vāugā bobhāṭa ḍāṃgorā hā ||1|| kāya āleṃ ekā jivācyā uddhāreṃ | pāvaśī uccāreṃ kāya ho teṃ ||dhru.|| nedī paṭa parī anneṃ toṃ na marī | āpuliye thorīsāṭīṃ rājā ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ avherileṃ tarī | maga koṇa karī dukāna hā ||3||

माझा मज नाहीं । आला उबेग तो कांहीं ॥1॥ तुमच्या नामाची जतन । नव्हतां थोर वाटे सीण ॥ध्रु.॥ न पडावी निंदा । कानीं स्वामींची गोविंदा ॥2॥ तुका ह्मणे लाज । आह्मां स्वामीचें तें काज ॥3॥

mājhā maja nāhīṃ | ālā ubega to kāṃhīṃ ||1|| tumacyā nāmācī jatana | navhatāṃ thora vāṭe sīṇa ||dhru.|| na paḍāvī niṃdā | kānīṃ svāmīṃcī goviṃdā ||2|| tukā hmaṇe lāja | āhmāṃ svāmīceṃ teṃ kāja ||3||

कांहीं मागणें हें आह्मां अनुचित । वडिलांची रीत जाणतसों ॥1॥ देह तुच्छ जालें सकळ उपाधी । सेवेपाशीं बुिद्ध राहिलीसे ॥ध्रु.॥ शब्द तो उपाधि अचळ निश्चय । अनुभव हो काय नाहीं अंगीं ॥2॥ तुका ह्मणे देह फांकिला विभागीं । उपकार अंगीं उरविला ॥3॥

kāṃhīṃ māgaṇeṃ heṃ āhmāṃ anucita | vaḍilāṃcī rīta jāṇatasoṃ ||1|| deha tuccha jāleṃ sakaḷa upādhī | sevepāśīṃ buिddha rāhilīse ||dhru.|| śabda to upādhi acaḷa niścaya | anubhava ho kāya nāhīṃ aṃgīṃ ||2|| tukā hmaṇe deha phāṃkilā vibhāgīṃ | upakāra aṃgīṃ uravilā ||3||

मागितल्यास कर पसरी । पळतां भरी वाखती ॥1॥ काय आह्मी नेणों वर्म । केला श्रम नेणतां ॥ध्रु.॥ बोलतां बरें येतां रागा । कठीण लागा मागेंमागें ॥2॥ तुका ह्मणे येथें बोली । असे चाली उफराटी ॥3॥

māgitalyāsa kara pasarī | paḷatāṃ bharī vākhatī ||1|| kāya āhmī neṇoṃ varma | kelā śrama neṇatāṃ ||dhru.|| bolatāṃ bareṃ yetāṃ rāgā | kaṭhīṇa lāgā māgeṃmāgeṃ ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ bolī | ase cālī upharāṭī ||3||

असो तुझें तुजपाशीं । आह्मां त्यासी काय चाड ॥1॥ निरोधें कां कोंडूं मन । समाधान असोनी ॥ध्रु.॥ करावा तो उरे आट । खटपट वाढतसे ॥2॥ तुका ह्मणे येउनि रागा । कां मी भागा मुकेन ॥3॥

aso tujheṃ tujapāśīṃ | āhmāṃ tyāsī kāya cāḍa ||1|| nirodheṃ kāṃ koṃḍūṃ mana | samādhāna asonī ||dhru.|| karāvā to ure āṭa | khaṭapaṭa vāḍhatase ||2|| tukā hmaṇe yeuni rāgā | kāṃ mī bhāgā mukena ||3||

आहे तें चि पुढें पाहों । बरे आहों येथें चि ॥1॥ काय वाढवूनि काम । उगा च श्रम तृष्णेचा ॥ध्रु.॥ िस्थरावतां ओघीं बरें । चाली पुरें पडेना ॥2॥ तुका ह्मणे विळतां मन । आह्मां क्षण न लगे ॥3॥

āhe teṃ ci puḍheṃ pāhoṃ | bare āhoṃ yetheṃ ci ||1|| kāya vāḍhavūni kāma | ugā ca śrama tṛṣṇecā ||dhru.|| िstharāvatāṃ oghīṃ bareṃ | cālī pureṃ paḍenā ||2|| tukā hmaṇe viḷatāṃ mana | āhmāṃ kṣaṇa na lage ||3||

सांगा दास नव्हें तुमचा मी कैसा । ऐसें पंढरीशा विचारूनि ॥1॥ कोणासाटीं केली प्रपंचाची होळी । या पायां वेगळी मायबापा ॥ध्रु.॥ नसेल तो द्यावा सत्यत्वासी धीर । नये भाजूं हीर उफराटे ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मां आहिक्य परत्रीं । नाहीं कुळगोत्रीं दुजें कांहीं ॥3॥

sāṃgā dāsa navheṃ tumacā mī kaisā | aiseṃ paṃḍharīśā vicārūni ||1|| koṇāsāṭīṃ kelī prapaṃcācī hoḷī | yā pāyāṃ vegaḷī māyabāpā ||dhru.|| nasela to dyāvā satyatvāsī dhīra | naye bhājūṃ hīra upharāṭe ||2|| tukā hmaṇe āhmāṃ āhikya paratrīṃ | nāhīṃ kuḷagotrīṃ dujeṃ kāṃhīṃ ||3||

अनन्यासी ठाव एक सर्वकाजें । एकाविण दुजें नेणे चित्त ॥1॥ न पुरतां आळी देशधडी व्हावें । हें काय बरवें दिसतसे॥ध्रु.॥ लेंकराचा भार माउलीचे शिरीं । निढळ तें दुरी धरिलिया ॥2॥ तुका ह्मणे किती घातली लांबणी । समर्थ होउनि केवढएासाटीं ॥3॥

ananyāsī ṭhāva eka sarvakājeṃ | ekāviṇa dujeṃ neṇe citta ||1|| na puratāṃ āḷī deśadhaḍī vhāveṃ | heṃ kāya baraveṃ disatase||dhru.|| leṃkarācā bhāra māulīce śirīṃ | niḍhaḷa teṃ durī dhariliyā ||2|| tukā hmaṇe kitī ghātalī lāṃbaṇī | samartha houni kevaḍhaeाsāṭīṃ ||3||

स्तुती तरि करूं काय कोणापासीं । कीर्त तरि कैसी वाखाणावी ॥1॥ खोटएा तंव नाहीं अनुवादाचें काम । उरला भ्रम वरि बरा ॥ध्रु.॥ ह्मणवावें त्याची खुण नाहीं हातीं । अवकळा फजिती सावकाशें ॥2॥ तुका ह्मणे हेंगे तुमचें माझें तोंड । होऊनिया लंड आळवितों ॥3॥

stutī tari karūṃ kāya koṇāpāsīṃ | kīrta tari kaisī vākhāṇāvī ||1|| khoṭaeा taṃva nāhīṃ anuvādāceṃ kāma | uralā bhrama vari barā ||dhru.|| hmaṇavāveṃ tyācī khuṇa nāhīṃ hātīṃ | avakaḷā phajitī sāvakāśeṃ ||2|| tukā hmaṇe heṃge tumaceṃ mājheṃ toṃḍa | hoūniyā laṃḍa āḷavitoṃ ||3||

रूपें गोविलें चित्त । पायीं राहिलें नििंश्चत ॥1॥ तुह्मीं देवा अवघे चि गोमटे । मुख देखतां दुःख न भेटे ॥ध्रु.॥ जाली इंिद्रयां विश्रांति । भ्रमतां पीडत ते होतीं ॥2॥ तुका ह्मणे भेटी । सुटली भवबंदाची गांठी ॥3॥ ॥20॥ स्वामींनीं तेरा दिवस निद्रा केली. मग भगवंतें येऊन समाधान केलें कीं, कवित्व कोरडें आहे तें काढणें उदकांतून

rūpeṃ govileṃ citta | pāyīṃ rāhileṃ niिṃścata ||1|| tuhmīṃ devā avaghe ci gomaṭe | mukha dekhatāṃ duḥkha na bheṭe ||dhru.|| jālī iṃिdrayāṃ viśrāṃti | bhramatāṃ pīḍata te hotīṃ ||2|| tukā hmaṇe bheṭī | suṭalī bhavabaṃdācī gāṃṭhī ||3|| ||20|| svāmīṃnīṃ terā divasa nidrā kelī. maga bhagavaṃteṃ yeūna samādhāna keleṃ kīṃ, kavitva koraḍeṃ āhe teṃ kāḍhaṇeṃ udakāṃtūna

थोर अन्याय केला तुझा अंत म्यां पाहिला । जनाचिया बोलासाटीं चित्त क्षोभविलें ॥1॥ भागविलासी केला सीण अधम मी यातिहीन । झांकूनि लोचन दिवस तेरा राहिलों ॥ध्रु.॥ अवघें घालूनियां कोडें तानभुकेचें सांकडें । योगक्षेम पुढें तुज करणें लागेल ॥2॥ उदकीं राखिले कागद चुकविला जनवाद । तुका ह्मणे ब्रीद साच केलें आपुलें ॥3॥

thora anyāya kelā tujhā aṃta myāṃ pāhilā | janāciyā bolāsāṭīṃ citta kṣobhavileṃ ||1|| bhāgavilāsī kelā sīṇa adhama mī yātihīna | jhāṃkūni locana divasa terā rāhiloṃ ||dhru.|| avagheṃ ghālūniyāṃ koḍeṃ tānabhukeceṃ sāṃkaḍeṃ | yogakṣema puḍheṃ tuja karaṇeṃ lāgela ||2|| udakīṃ rākhile kāgada cukavilā janavāda | tukā hmaṇe brīda sāca keleṃ āpuleṃ ||3||

तूं कृपाळू माउली आह्मां दीनांची साउली । न संरित आली बाळवेशें जवळी ॥1॥ माझें केलें समाधान रूप गोजिरें सगुण । निवविलें मन आलिंगन देऊनी ॥ध्रु.॥ कृपा केली जना हातीं पायीं ठाव दिला संतीं । कळों नये चित्तीं दुःख कैसें आहे तें॥2॥ तुका ह्मणे मी अन्यायी क्षमा करीं वो माझे आइऩ । आतां पुढें काइऩ तुज घालूं सांकडें ॥3॥

tūṃ kṛpāḷū māulī āhmāṃ dīnāṃcī sāulī | na saṃrita ālī bāḷaveśeṃ javaḷī ||1|| mājheṃ keleṃ samādhāna rūpa gojireṃ saguṇa | nivavileṃ mana āliṃgana deūnī ||dhru.|| kṛpā kelī janā hātīṃ pāyīṃ ṭhāva dilā saṃtīṃ | kaḷoṃ naye cittīṃ duḥkha kaiseṃ āhe teṃ||2|| tukā hmaṇe mī anyāyī kṣamā karīṃ vo mājhe āiऩ | ātāṃ puḍheṃ kāiऩ tuja ghālūṃ sāṃkaḍeṃ ||3||

कापो कोणी माझी मान सुखें पीडोत दुर्जन । तुज होय सीण तें मी न करीं सर्वथा ॥1॥ चुकी जाली एकवेळा मज पासूनि चांडाळा । उभें करोनियां जळा माजी वहएा राखिल्या॥ध्रु.॥ नाहीं केला हा विचार माझा कोण अधिकार । समर्थासी भार न कळे कैसा घालावा ॥2॥ गेलें होऊनियां मागें नये बोलों तें वाउगें । पुढिलिया प्रसंगें तुका ह्मणे जाणावें ॥3॥

kāpo koṇī mājhī māna sukheṃ pīḍota durjana | tuja hoya sīṇa teṃ mī na karīṃ sarvathā ||1|| cukī jālī ekaveḷā maja pāsūni cāṃḍāḷā | ubheṃ karoniyāṃ jaḷā mājī vahaeा rākhilyā||dhru.|| nāhīṃ kelā hā vicāra mājhā koṇa adhikāra | samarthāsī bhāra na kaḷe kaisā ghālāvā ||2|| geleṃ hoūniyāṃ māgeṃ naye boloṃ teṃ vāugeṃ | puḍhiliyā prasaṃgeṃ tukā hmaṇe jāṇāveṃ ||3||

काय जाणें मी पामर पांडुरंगा तुझा पार । धरिलिया धीर काय एक न करिसी ॥1॥ उताविळ जालों आधीं मतिमंद हीनबुिद्ध । परि तूं कृपानिधी नाहीं केला अव्हेर ॥ध्रु.॥ तूं देवांचा ही देव अवघ्या ब्रह्मांडाचा जीव । आह्मां दासां कींव कां भाकणें लागली ॥2॥ तुका ह्मणे विश्वंभरा मी तों पतित चि खरा । अन्याय दुसरा दारीं धरणें बैसलों ॥3॥

kāya jāṇeṃ mī pāmara pāṃḍuraṃgā tujhā pāra | dhariliyā dhīra kāya eka na karisī ||1|| utāviḷa jāloṃ ādhīṃ matimaṃda hīnabuिddha | pari tūṃ kṛpānidhī nāhīṃ kelā avhera ||dhru.|| tūṃ devāṃcā hī deva avaghyā brahmāṃḍācā jīva | āhmāṃ dāsāṃ kīṃva kāṃ bhākaṇeṃ lāgalī ||2|| tukā hmaṇe viśvaṃbharā mī toṃ patita ci kharā | anyāya dusarā dārīṃ dharaṇeṃ baisaloṃ ||3||

नव्हती आली सीसा सुरी अथवा घाय पाठीवरी । तो म्यां केला हरी एवढा तुह्मां आकांत ॥1॥ वांटिलासी दोहीं ठायीं मजपाशीं आणि डोहीं । लागों दिला नाहीं येथें तेथें आघात ॥ध्रु.॥ जीव घेती मायबापें थोडएा अन्याच्या कोपें । हें तों नव्हे सोपें साहों तों चि जाणीतलें ॥2॥ तुका ह्मणे कृपावंता तुज ऐसा नाहीं दाता। काय वाणूं आतां वाणी माझी कुंटली ॥3॥ वर्षाव केला

navhatī ālī sīsā surī athavā ghāya pāṭhīvarī | to myāṃ kelā harī evaḍhā tuhmāṃ ākāṃta ||1|| vāṃṭilāsī dohīṃ ṭhāyīṃ majapāśīṃ āṇi ḍohīṃ | lāgoṃ dilā nāhīṃ yetheṃ tetheṃ āghāta ||dhru.|| jīva ghetī māyabāpeṃ thoḍaeा anyācyā kopeṃ | heṃ toṃ navhe sopeṃ sāhoṃ toṃ ci jāṇītaleṃ ||2|| tukā hmaṇe kṛpāvaṃtā tuja aisā nāhīṃ dātā| kāya vāṇūṃ ātāṃ vāṇī mājhī kuṃṭalī ||3|| varṣāva kelā

मी अवगुणी अन्यायी किती ह्मणोन सांगों काइऩ । आतां मज पायीं ठाव देइप विठ्ठले ॥1॥ पुरे पुरे हा संसार कर्म बिळवंत दुस्तर । राहों नेदी िस्थर एके ठायीं निश्चळ ॥ध्रु.॥ अनेक बुिद्धचे तरंग क्षणक्षणां पालटती रंग । धरूं जातां संग तंव तो होतो बाधक ॥2॥ तुका ह्मणे आतां अवघी तोडीं माझी चिंता । येऊनि पंढरिनाथा वास करीं हृदयीं ॥3॥ ॥7॥

mī avaguṇī anyāyī kitī hmaṇona sāṃgoṃ kāiऩ | ātāṃ maja pāyīṃ ṭhāva deipa viṭhṭhale ||1|| pure pure hā saṃsāra karma biḷavaṃta dustara | rāhoṃ nedī िsthara eke ṭhāyīṃ niścaḷa ||dhru.|| aneka buिddhace taraṃga kṣaṇakṣaṇāṃ pālaṭatī raṃga | dharūṃ jātāṃ saṃga taṃva to hoto bādhaka ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ avaghī toḍīṃ mājhī ciṃtā | yeūni paṃḍharināthā vāsa karīṃ hṛdayīṃ ||3|| ||7||

बरें आह्मां कळों आलें देवपण । आतां गुज कोण राखे तुझें ॥1॥ मारिलें कां मज सांग आजिवरी । आतां सरोबरी तुज मज ॥ध्रु.॥ जें आह्मी बोलों तें आहे तुझ्या अंगीं । देइऩन प्रसंगीं आजि शिव्या ॥2॥ निलाजिरा तुज नाहीं याति कुळ । चोरटा शिंदळ ठावा जना ॥3॥ खासी धोंडे माती जीव जंत झाडें । एकलें उघडें परदेसी ॥4॥ गाढव कुतरा ऐसा मज ठावा बइऩल तूं देवा भारवाही ॥5॥ लडिका तूं मागें बहुतांसी ठावा । आलें अनुभवा माझ्या तें ही ॥6॥ तुका ह्मणे मज खविळलें भांडा । आतां धीर तोंडा न धरवे ॥7॥

bareṃ āhmāṃ kaḷoṃ āleṃ devapaṇa | ātāṃ guja koṇa rākhe tujheṃ ||1|| mārileṃ kāṃ maja sāṃga ājivarī | ātāṃ sarobarī tuja maja ||dhru.|| jeṃ āhmī boloṃ teṃ āhe tujhyā aṃgīṃ | deiऩna prasaṃgīṃ āji śivyā ||2|| nilājirā tuja nāhīṃ yāti kuḷa | coraṭā śiṃdaḷa ṭhāvā janā ||3|| khāsī dhoṃḍe mātī jīva jaṃta jhāḍeṃ | ekaleṃ ughaḍeṃ paradesī ||4|| gāḍhava kutarā aisā maja ṭhāvā baiऩla tūṃ devā bhāravāhī ||5|| laḍikā tūṃ māgeṃ bahutāṃsī ṭhāvā | āleṃ anubhavā mājhyā teṃ hī ||6|| tukā hmaṇe maja khaviḷaleṃ bhāṃḍā | ātāṃ dhīra toṃḍā na dharave ||7||

आह्मी भांडों तुजसवें । वर्मी धरूं जालें ठावें ॥1॥ होसी सरड बेडुक । बाग गांढएा ही पाइऩक ॥ध्रु.॥ बळ करी तया भ्यावें । पळों लागे तया घ्यावें ॥2॥ तुका ह्मणे दूर परता । नर नारी ना तूं भूता ॥3॥

āhmī bhāṃḍoṃ tujasaveṃ | varmī dharūṃ jāleṃ ṭhāveṃ ||1|| hosī saraḍa beḍuka | bāga gāṃḍhaeा hī pāiऩka ||dhru.|| baḷa karī tayā bhyāveṃ | paḷoṃ lāge tayā ghyāveṃ ||2|| tukā hmaṇe dūra paratā | nara nārī nā tūṃ bhūtā ||3||

काय साहतोसी फुका । माझा बुडविला रुका ॥1॥ रीण घराचें पांगिलें । तें न सुटे कांहीं केलें ॥ध्रु.॥ चौघांचिया मतें। आधीं खरें केलें होते ॥2॥ तुका ह्मणे यावरी । आतां भीड कोण धरी ॥3॥

kāya sāhatosī phukā | mājhā buḍavilā rukā ||1|| rīṇa gharāceṃ pāṃgileṃ | teṃ na suṭe kāṃhīṃ keleṃ ||dhru.|| caughāṃciyā mateṃ| ādhīṃ khareṃ keleṃ hote ||2|| tukā hmaṇe yāvarī | ātāṃ bhīḍa koṇa dharī ||3||

प्रीतीचा कलहे पदरासी घाली पीळ । सरों नेदी बाळ मागें पुढें पित्यासी ॥1॥ काय लागे त्यासी बळ हेडावितां कोण काळ । गोवितें सबळ जाळीं स्नेहसूत्राचीं ॥ध्रु.॥ सलगी दिला लाड बोले तें तें वाटे गोड । करी बुझावोनि कोड हातीं देऊनि भातुकें॥2॥ तुका ह्मणे बोल कोणा हें कां नेणां नारायणा । सलगीच्या वचना कैचें उपजे विषम।3॥ ॥4॥

prītīcā kalahe padarāsī ghālī pīḷa | saroṃ nedī bāḷa māgeṃ puḍheṃ pityāsī ||1|| kāya lāge tyāsī baḷa heḍāvitāṃ koṇa kāḷa | goviteṃ sabaḷa jāḷīṃ snehasūtrācīṃ ||dhru.|| salagī dilā lāḍa bole teṃ teṃ vāṭe goḍa | karī bujhāvoni koḍa hātīṃ deūni bhātukeṃ||2|| tukā hmaṇe bola koṇā heṃ kāṃ neṇāṃ nārāyaṇā | salagīcyā vacanā kaiceṃ upaje viṣama|3|| ||4||

भार देखोनि वैष्णवांचे । दूत पळाले यमाचे ॥1॥ आले आले वैष्णववीर । काळ कांपती असुर ॥ध्रु.॥ गरुडटकयाच्या भारें । भूमी गर्जे जेजेकारें ॥ ।2॥ तुका ह्मणे काळ । पळे देखोनियां बळ ॥3॥ ॥1॥

bhāra dekhoni vaiṣṇavāṃce | dūta paḷāle yamāce ||1|| āle āle vaiṣṇavavīra | kāḷa kāṃpatī asura ||dhru.|| garuḍaṭakayācyā bhāreṃ | bhūmī garje jejekāreṃ || |2|| tukā hmaṇe kāḷa | paḷe dekhoniyāṃ baḷa ||3|| ||1||

रंगीं रंगें रे श्रीरंगे । काय भुललासी पतंगें ॥1॥ शरीर जायांचें ठेवणें । धरिसी अभिळास झणें ॥ध्रु.॥ नव्हे तुझा हा परिवार । द्रव्य दारा क्षणभंगुर ॥2॥ अंतकाळींचा सोइरा । तुका ह्मणे विठो धरा ॥3॥ ॥1॥

raṃgīṃ raṃgeṃ re śrīraṃge | kāya bhulalāsī pataṃgeṃ ||1|| śarīra jāyāṃceṃ ṭhevaṇeṃ | dharisī abhiḷāsa jhaṇeṃ ||dhru.|| navhe tujhā hā parivāra | dravya dārā kṣaṇabhaṃgura ||2|| aṃtakāḷīṃcā soirā | tukā hmaṇe viṭho dharā ||3|| ||1||

जन्मा येउनि काय केलें । तुवां मुदल गमाविलें॥1॥ कां रे न फिरसी माघारा । अझुनि तरी फजितखोरा ॥ध्रु.॥ केली गांठोळीची नासी । पुढें भीके चि मागसी ॥2॥ तुका ह्मणे ठाया । जाइप आपल्या आलिया ॥3॥ ॥1॥

janmā yeuni kāya keleṃ | tuvāṃ mudala gamāvileṃ||1|| kāṃ re na phirasī māghārā | ajhuni tarī phajitakhorā ||dhru.|| kelī gāṃṭhoḷīcī nāsī | puḍheṃ bhīke ci māgasī ||2|| tukā hmaṇe ṭhāyā | jāipa āpalyā āliyā ||3|| ||1||

पंढरीस जाते निरोप आइका । वैकुंठनायका क्षम सांगा ॥1॥ अनाथांचा नाथ हें तुझें वचन । धांवें नको दीन गांजों देऊं ॥ध्रु.॥ ग्रासिलें भुजंगें सर्पें महाकाळें । न दिसे हें जाळें उगवतां॥2॥ कामक्रोधसुनीं श्वापदीं बहुतीं । वेढलों आवताअ मायेचिये॥3॥ मृदजलनदी बुडविना तरी । आणूनियां वरी तळा नेते ॥4॥ तुका ह्मणे तुवां धरिलें उदास । तरि पाहों वास कवणाची॥5॥

paṃḍharīsa jāte niropa āikā | vaikuṃṭhanāyakā kṣama sāṃgā ||1|| anāthāṃcā nātha heṃ tujheṃ vacana | dhāṃveṃ nako dīna gāṃjoṃ deūṃ ||dhru.|| grāsileṃ bhujaṃgeṃ sarpeṃ mahākāḷeṃ | na dise heṃ jāḷeṃ ugavatāṃ||2|| kāmakrodhasunīṃ śvāpadīṃ bahutīṃ | veḍhaloṃ āvatāa māyeciye||3|| mṛdajalanadī buḍavinā tarī | āṇūniyāṃ varī taḷā nete ||4|| tukā hmaṇe tuvāṃ dharileṃ udāsa | tari pāhoṃ vāsa kavaṇācī||5||

कृपाळू सज्जन तुह्मी संतजन । हें चि कृपादान तुमचें मज ॥1॥ आठवण तुह्मी द्यावी पांडुरंगा । कींव माझी सांगा काकुलती ॥ध्रु.॥ अनाथ अपराधी पतिताआगळा । परि पायांवेगळा नका करूं ॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी निरविल्यावरि । मग मज हरि उपेक्षीना ॥3॥

kṛpāḷū sajjana tuhmī saṃtajana | heṃ ci kṛpādāna tumaceṃ maja ||1|| āṭhavaṇa tuhmī dyāvī pāṃḍuraṃgā | kīṃva mājhī sāṃgā kākulatī ||dhru.|| anātha aparādhī patitāāgaḷā | pari pāyāṃvegaḷā nakā karūṃ ||2|| tukā hmaṇe tuhmī niravilyāvari | maga maja hari upekṣīnā ||3||

संतांचिया पायीं माझा विश्वास । सर्वभावें दास जालों त्यांचा ॥1॥ ते चि माझें हित करिती सकळ । जेणें हा गोपाळ कृपा करी ॥ध्रु.॥ भागलिया मज वाहतील कडे । यांचियातें जोडे सर्व सुख ॥2॥ तुका ह्मणे शेष घेइऩन आवडी । वचन न मोडीं बोलिलों तें ॥3॥ ॥3॥

saṃtāṃciyā pāyīṃ mājhā viśvāsa | sarvabhāveṃ dāsa jāloṃ tyāṃcā ||1|| te ci mājheṃ hita karitī sakaḷa | jeṇeṃ hā gopāḷa kṛpā karī ||dhru.|| bhāgaliyā maja vāhatīla kaḍe | yāṃciyāteṃ joḍe sarva sukha ||2|| tukā hmaṇe śeṣa gheiऩna āvaḍī | vacana na moḍīṃ boliloṃ teṃ ||3|| ||3||

कीर्तन ऐकावया भुलले श्रवण । श्रीमुख लोचन देखावया ॥1॥ उदित हें भाग्य होइऩल कोणे काळीं । चित्त तळमळी ह्मणऊनि ॥ध्रु.॥ उतावीळ बाहएा भेटिलागीं दंड । लोटांगणीं धड जावयासी ॥2॥ तुका ह्मणे माथा ठेवीन चरणीं । होतील पारणी इंिद्रयांची ॥3॥

kīrtana aikāvayā bhulale śravaṇa | śrīmukha locana dekhāvayā ||1|| udita heṃ bhāgya hoiऩla koṇe kāḷīṃ | citta taḷamaḷī hmaṇaūni ||dhru.|| utāvīḷa bāhaeा bheṭilāgīṃ daṃḍa | loṭāṃgaṇīṃ dhaḍa jāvayāsī ||2|| tukā hmaṇe māthā ṭhevīna caraṇīṃ | hotīla pāraṇī iṃिdrayāṃcī ||3||

नाम घेतां कंठ शीतळ शरीर । इंिद्रयां व्यापार नाठवती ॥1॥ गोड गोमटें हें अमृतासी वाड । केला कइवाड माझ्या चित्तें ॥ध्रु.॥ प्रेमरसें जाली पुष्ट अंगकांति । त्रिविध सांडिती ताप अंग ॥2॥ तुका ह्मणे तेथें विकाराची मात । बोलों नये हित सकळांचें ॥3॥ ॥3॥

nāma ghetāṃ kaṃṭha śītaḷa śarīra | iṃिdrayāṃ vyāpāra nāṭhavatī ||1|| goḍa gomaṭeṃ heṃ amṛtāsī vāḍa | kelā kaivāḍa mājhyā citteṃ ||dhru.|| premaraseṃ jālī puṣṭa aṃgakāṃti | trividha sāṃḍitī tāpa aṃga ||2|| tukā hmaṇe tetheṃ vikārācī māta | boloṃ naye hita sakaḷāṃceṃ ||3|| ||3||

तुझा संग पुरे संग पुरे । संगति पुरे विठोबा ॥1॥ आपल्या सारिखें करिसी दासां । भिकारिसा जग जाणे ॥ध्रु.॥ रूपा नाहीं ठाव नांवा । तैसें आमुचें करिसी देवा ॥2॥ तुका ह्मणे तोयें आपुलें भेंडोळें । करिसी वाटोळें माझें तैसें ॥3॥

tujhā saṃga pure saṃga pure | saṃgati pure viṭhobā ||1|| āpalyā sārikheṃ karisī dāsāṃ | bhikārisā jaga jāṇe ||dhru.|| rūpā nāhīṃ ṭhāva nāṃvā | taiseṃ āmuceṃ karisī devā ||2|| tukā hmaṇe toyeṃ āpuleṃ bheṃḍoḷeṃ | karisī vāṭoḷeṃ mājheṃ taiseṃ ||3||

आतां मज तारीं । वचन हें साच करीं ॥1॥ तुझें नाम दिनानाथ । िब्रदावळी जगविख्यात ॥ध्रु.॥ कोण लेखी माझ्या दोषा । तुझा त्रिभुवनीं ठसा ॥2॥ वांयां जातां मज । तुका ह्मणे तुह्मां लाज ॥3॥

ātāṃ maja tārīṃ | vacana heṃ sāca karīṃ ||1|| tujheṃ nāma dinānātha | िbradāvaḷī jagavikhyāta ||dhru.|| koṇa lekhī mājhyā doṣā | tujhā tribhuvanīṃ ṭhasā ||2|| vāṃyāṃ jātāṃ maja | tukā hmaṇe tuhmāṃ lāja ||3||

विठ्ठल आमुचा निजांचा । सज्जन सोयरा जीवाचा॥1॥ मायबाप चुलता बंधु । अवघा तुजशीं संबंधु ॥ध्रु.॥ उभयकुळींसाक्ष। तूं चि माझा मातुळपक्ष ॥2॥ समपिऩली काया । तुका ह्मणे पंढरिराया॥3॥

viṭhṭhala āmucā nijāṃcā | sajjana soyarā jīvācā||1|| māyabāpa culatā baṃdhu | avaghā tujaśīṃ saṃbaṃdhu ||dhru.|| ubhayakuḷīṃsākṣa| tūṃ ci mājhā mātuḷapakṣa ||2|| samapiऩlī kāyā | tukā hmaṇe paṃḍharirāyā||3||

वेदाचा तो अर्थ आह्मांसी च ठावा । येरांनी वाहावा भार माथां ॥1॥ खादल्याची गोडी देखिल्यासी नाहीं । भार धन वाही मजुरीचें ॥ध्रु.॥ उत्पित्तपाळणसंहाराचें निज । जेणें नेलें बीज त्याचे हातीं ॥2॥ तुका ह्मणे आलें आपण चि फळ । हातोहातीं मूळ सांपडलें ॥3॥

vedācā to artha āhmāṃsī ca ṭhāvā | yerāṃnī vāhāvā bhāra māthāṃ ||1|| khādalyācī goḍī dekhilyāsī nāhīṃ | bhāra dhana vāhī majurīceṃ ||dhru.|| utpittapāḷaṇasaṃhārāceṃ nija | jeṇeṃ neleṃ bīja tyāce hātīṃ ||2|| tukā hmaṇe āleṃ āpaṇa ci phaḷa | hātohātīṃ mūḷa sāṃpaḍaleṃ ||3||

आमचा तूं ॠणी ठायींचा चि देवा । मागावया ठेवा आलों दारा ॥1॥ वर्म तुझें आह्मां सांपडलें हातीं । धरियेले चित्तीं दृढ पाय ॥ध्रु.॥ बैसलों धरणें कोंडोनियां द्वारीं । आंतूनि बाहेरी येओं नेदी ॥2॥ तुज मज सरी होइल या विचारें । जळो भांडखोरें निलाजिरीं ॥3॥ भांडवल माझें मिरविसी जनीं । सहजर वोवनी नाममाळा ॥4॥ तुका ह्मणे आह्मी केली जिवें साटी । तुह्मां आह्मां तुटी घालूं आतां ॥5॥

āmacā tūṃ ṝṇī ṭhāyīṃcā ci devā | māgāvayā ṭhevā āloṃ dārā ||1|| varma tujheṃ āhmāṃ sāṃpaḍaleṃ hātīṃ | dhariyele cittīṃ dṛḍha pāya ||dhru.|| baisaloṃ dharaṇeṃ koṃḍoniyāṃ dvārīṃ | āṃtūni bāherī yeoṃ nedī ||2|| tuja maja sarī hoila yā vicāreṃ | jaḷo bhāṃḍakhoreṃ nilājirīṃ ||3|| bhāṃḍavala mājheṃ miravisī janīṃ | sahajara vovanī nāmamāḷā ||4|| tukā hmaṇe āhmī kelī jiveṃ sāṭī | tuhmāṃ āhmāṃ tuṭī ghālūṃ ātāṃ ||5||

काय धोविलें बाहेरी मन मळलें अंतरीं । गादलें जन्मवरीं असत्यकाटें काटलें ॥1॥ सांडी व्यापार दंभाचा शुद्ध करीं रे मन वाचा । तुझिया चित्ताचा तूं च ग्वाही आपुला ॥ध्रु.॥ पापपुण्यविटाळ देहीं भरितां न विचारिसी कांहीं । काय चाचपसी मही जी अखंड सोंवळी ॥2॥ कामक्रोधा वेगळा ऐसा होइप कां सोंवळा । तुका ह्मणे कळा गुंडुन ठेवीं कुसरी ॥3॥

kāya dhovileṃ bāherī mana maḷaleṃ aṃtarīṃ | gādaleṃ janmavarīṃ asatyakāṭeṃ kāṭaleṃ ||1|| sāṃḍī vyāpāra daṃbhācā śuddha karīṃ re mana vācā | tujhiyā cittācā tūṃ ca gvāhī āpulā ||dhru.|| pāpapuṇyaviṭāḷa dehīṃ bharitāṃ na vicārisī kāṃhīṃ | kāya cācapasī mahī jī akhaṃḍa soṃvaḷī ||2|| kāmakrodhā vegaḷā aisā hoipa kāṃ soṃvaḷā | tukā hmaṇe kaḷā guṃḍuna ṭhevīṃ kusarī ||3||

ऊंस वाढवितां वाढली गोडी । गुळ साकर हे त्याची परवडी ॥1॥ सत्यकर्में आचरें रे । बापा सत्यकर्में आचरें रे । सत्यकर्में आचरें होइऩल हित । वाढेल दुःख असत्याचें ॥ध्रु.॥ साकरेच्या आळां लाविला कांदा । स्थूळसानापरि वाढे दुगपधा ॥2॥ सत्य असत्य हें ऐसिया परी । तुका ह्मणे याचा विचार करीं ॥3॥

ūṃsa vāḍhavitāṃ vāḍhalī goḍī | guḷa sākara he tyācī paravaḍī ||1|| satyakarmeṃ ācareṃ re | bāpā satyakarmeṃ ācareṃ re | satyakarmeṃ ācareṃ hoiऩla hita | vāḍhela duḥkha asatyāceṃ ||dhru.|| sākarecyā āḷāṃ lāvilā kāṃdā | sthūḷasānāpari vāḍhe dugapadhā ||2|| satya asatya heṃ aisiyā parī | tukā hmaṇe yācā vicāra karīṃ ||3||

पाषाण देव पाषाण पायरी । पूजा एकावरी पाय ठेवी ॥1॥ सार तो भाव सार तो भाव । अनुभवीं देव ते चि जाले॥ध्रु.॥ उदका भिन्न पालट काइऩ । गंगा गोड येरां चवी काय नाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे हें भाविकांचें वर्म । येरीं धर्माधर्म विचारावें॥3॥ ॥10॥

pāṣāṇa deva pāṣāṇa pāyarī | pūjā ekāvarī pāya ṭhevī ||1|| sāra to bhāva sāra to bhāva | anubhavīṃ deva te ci jāle||dhru.|| udakā bhinna pālaṭa kāiऩ | gaṃgā goḍa yerāṃ cavī kāya nāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe heṃ bhāvikāṃceṃ varma | yerīṃ dharmādharma vicārāveṃ||3|| ||10||

जन्मा येऊनि कां रे निदसुरा । जायें भेटी वरा रखुमाइऩच्या ॥1॥ पाप ताप दैन्य जाइऩल सकळ । पावसी अढळउत्तम तें ॥ध्रु.॥ संतमहंतसिद्धहरिदासदाटणी । फिटती पारणीं इंिद्रयांचीं॥2॥ तुका ह्मणे तेथें नामाचा गजर । फुकाची अपार लुटी घेइप ॥3॥

janmā yeūni kāṃ re nidasurā | jāyeṃ bheṭī varā rakhumāiऩcyā ||1|| pāpa tāpa dainya jāiऩla sakaḷa | pāvasī aḍhaḷauttama teṃ ||dhru.|| saṃtamahaṃtasiddhaharidāsadāṭaṇī | phiṭatī pāraṇīṃ iṃिdrayāṃcīṃ||2|| tukā hmaṇe tetheṃ nāmācā gajara | phukācī apāra luṭī gheipa ||3||

काय धोविलें कातडें । काळकुट भीतरि कुडें ॥1॥ उगा राहें लोकभांडा । चाळविल्या पोरें रांडा ॥ध्रु.॥ घेसी बुंथी पानवथां । उगा च हालविसी माथा ॥2॥ लावूनि बैसे टाळी । मन इंिद्रयें मोकळीं ॥3॥ हालवीत बैस माळा । विषयजप वेळोवेळां॥4॥ तुका ह्मणे हा व्यापार । नाम विठोबाचें सार ॥5॥ ॥2॥

kāya dhovileṃ kātaḍeṃ | kāḷakuṭa bhītari kuḍeṃ ||1|| ugā rāheṃ lokabhāṃḍā | cāḷavilyā poreṃ rāṃḍā ||dhru.|| ghesī buṃthī pānavathāṃ | ugā ca hālavisī māthā ||2|| lāvūni baise ṭāḷī | mana iṃिdrayeṃ mokaḷīṃ ||3|| hālavīta baisa māḷā | viṣayajapa veḷoveḷāṃ||4|| tukā hmaṇe hā vyāpāra | nāma viṭhobāceṃ sāra ||5|| ||2||

येइप वो येइप वो येइप धांवोनियां । विलंब कां वायां लाविला कृपाळे ॥1॥ विठाबाइऩ विश्वंभरे भवच्छेदके । कोठें गुंतलीस अगे विश्वव्यापके ॥ध्रु.॥ न करीं न करीं न करीं आतां अळस अव्हेरु । व्हावया प्रकट कैंचें दूरि अंतरु ॥2॥ नेघें नेघें नेघें माझी वाचा विसांवा । तुका ह्मणे हांवा हांवा हांवा साधावा ॥3॥

yeipa vo yeipa vo yeipa dhāṃvoniyāṃ | vilaṃba kāṃ vāyāṃ lāvilā kṛpāḷe ||1|| viṭhābāiऩ viśvaṃbhare bhavacchedake | koṭheṃ guṃtalīsa age viśvavyāpake ||dhru.|| na karīṃ na karīṃ na karīṃ ātāṃ aḷasa avheru | vhāvayā prakaṭa kaiṃceṃ dūri aṃtaru ||2|| negheṃ negheṃ negheṃ mājhī vācā visāṃvā | tukā hmaṇe hāṃvā hāṃvā hāṃvā sādhāvā ||3||

हें चि याच्या ऐसें मागावें दान । वंदूनि चरण नारायणा ॥1॥ धीर उदारींव निर्मळ निर्मत्सर । येणें सर्वेश्वर ऐसें नांव ॥ध्रु.॥ हा चि होइऩजेल याचिया विभागें । अनुभववी अंगें अनुभववील ॥2॥ जोडे तयाचे कां न करावे सायास । जाला तरि अळस दीनपणे ॥3॥ पावल्यामागें कां न घलावी धांव । धरिल्या तरि हांव बळ येतें ॥4॥ तुका ह्मणे घालूं खंडीमध्ये टांक । देवाचें हें एक करुनी घेऊं ॥5॥

heṃ ci yācyā aiseṃ māgāveṃ dāna | vaṃdūni caraṇa nārāyaṇā ||1|| dhīra udārīṃva nirmaḷa nirmatsara | yeṇeṃ sarveśvara aiseṃ nāṃva ||dhru.|| hā ci hoiऩjela yāciyā vibhāgeṃ | anubhavavī aṃgeṃ anubhavavīla ||2|| joḍe tayāce kāṃ na karāve sāyāsa | jālā tari aḷasa dīnapaṇe ||3|| pāvalyāmāgeṃ kāṃ na ghalāvī dhāṃva | dharilyā tari hāṃva baḷa yeteṃ ||4|| tukā hmaṇe ghālūṃ khaṃḍīmadhye ṭāṃka | devāceṃ heṃ eka karunī gheūṃ ||5||

सत्ताबळें येतो मागतां विभाग । लावावया लाग निमित्य करूं ॥1॥ तुझीं ऐसीं मुखें करूं उच्चारण । बोलें नारायण सांपडवूं ॥ध्रु.॥ आसेविण नाहीं उपजत मोहो । तरि च हा गोहो न पडे फंदीं ॥2॥ तुका ह्मणे आतां व्हावें याजऐसें । सरिसें सरिसें समागमें ॥3॥

sattābaḷeṃ yeto māgatāṃ vibhāga | lāvāvayā lāga nimitya karūṃ ||1|| tujhīṃ aisīṃ mukheṃ karūṃ uccāraṇa | boleṃ nārāyaṇa sāṃpaḍavūṃ ||dhru.|| āseviṇa nāhīṃ upajata moho | tari ca hā goho na paḍe phaṃdīṃ ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ vhāveṃ yājaaiseṃ | sariseṃ sariseṃ samāgameṃ ||3||

करितां होया व्हावें चित्त चि नाहीं । घटापटा कांहीं करूं नये ॥1॥ मग हालत चि नाहीं जवळून । करावा तो सीण सीणवितो ॥ध्रु.॥ साहत चि नाहीं कांहीं पांकुळलें । उगल्या उगलें ढळत आहे ॥2॥ तुका ह्मणे तरी बोलावें झांकून । येथें खुणे खूण पुरतें चि ॥3॥

karitāṃ hoyā vhāveṃ citta ci nāhīṃ | ghaṭāpaṭā kāṃhīṃ karūṃ naye ||1|| maga hālata ci nāhīṃ javaḷūna | karāvā to sīṇa sīṇavito ||dhru.|| sāhata ci nāhīṃ kāṃhīṃ pāṃkuḷaleṃ | ugalyā ugaleṃ ḍhaḷata āhe ||2|| tukā hmaṇe tarī bolāveṃ jhāṃkūna | yetheṃ khuṇe khūṇa purateṃ ci ||3||

संतसंगें याचा वास सर्वकाळ । संचला सकळ मूतिऩमंत ॥1॥ घालूनियां काळ अवघा बाहेरी । त्यासी च अंतरीं वास दिला ॥ध्रु.॥ आपुलेसें जिंहीं नाहीं उरों दिलें । चोजवितां भलें ऐसीं स्थळें ॥2॥ तुका ह्मणे नाही झांकत परिमळ । चंदनाचें स्थळ चंदन चि ॥3॥

saṃtasaṃgeṃ yācā vāsa sarvakāḷa | saṃcalā sakaḷa mūtiऩmaṃta ||1|| ghālūniyāṃ kāḷa avaghā bāherī | tyāsī ca aṃtarīṃ vāsa dilā ||dhru.|| āpuleseṃ jiṃhīṃ nāhīṃ uroṃ dileṃ | cojavitāṃ bhaleṃ aisīṃ sthaḷeṃ ||2|| tukā hmaṇe nāhī jhāṃkata parimaḷa | caṃdanāceṃ sthaḷa caṃdana ci ||3||

पुष्ट कांति निवती डोळे । हे सोहळे श्रीरंगीं ॥1॥ अंतर्बाहीं विलेपन । हें भूषण मिरवूं ॥ध्रु.॥ इच्छेऐसी आवड पुरे । विश्वंभरे जवळी ॥2॥ तुका करी नारायण । या या सेवन नामाचें॥3॥

puṣṭa kāṃti nivatī ḍoḷe | he sohaḷe śrīraṃgīṃ ||1|| aṃtarbāhīṃ vilepana | heṃ bhūṣaṇa miravūṃ ||dhru.|| iccheaisī āvaḍa pure | viśvaṃbhare javaḷī ||2|| tukā karī nārāyaṇa | yā yā sevana nāmāceṃ||3||

पाहतां तव एकला दिसे । कैसा असे व्यापक ॥1॥ ज्याचे त्याचे मिळणीं मिळे । तरी खेळे बहुरूपी ॥ध्रु.॥ जाणिवेचें नेदी अंग । दिसों रंग निवडीना ॥2॥ तुका ह्मणे ये चि ठायीं । हें तों नाहीं सर्वत्र ॥3॥ ॥8॥

pāhatāṃ tava ekalā dise | kaisā ase vyāpaka ||1|| jyāce tyāce miḷaṇīṃ miḷe | tarī kheḷe bahurūpī ||dhru.|| jāṇiveceṃ nedī aṃga | disoṃ raṃga nivaḍīnā ||2|| tukā hmaṇe ye ci ṭhāyīṃ | heṃ toṃ nāhīṃ sarvatra ||3|| ||8||

करावा उद्धार हें तुह्मां उचित । आह्मी केली नीत कळली ते ॥1॥ पाववील हाक धांवा ह्मणऊन । करावें जतन ज्याचें तेणें ॥ध्रु.॥ दुिश्चतासी बोल ठेवायासी ठाव । ऐसा आह्मी भाव जाणतसों ॥2॥ तुका ह्मणे माझें कायावाचामन । दुसरें तें ध्यान करित नाही ॥3॥

karāvā uddhāra heṃ tuhmāṃ ucita | āhmī kelī nīta kaḷalī te ||1|| pāvavīla hāka dhāṃvā hmaṇaūna | karāveṃ jatana jyāceṃ teṇeṃ ||dhru.|| duिścatāsī bola ṭhevāyāsī ṭhāva | aisā āhmī bhāva jāṇatasoṃ ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ kāyāvācāmana | dusareṃ teṃ dhyāna karita nāhī ||3||

संताचे उपदेश आमुचे मस्तकीं । नाहीं मृतेलोकीं राहाणेसा ॥1॥ ह्मणऊनि बहु तळमळी चित्त । येइप वो धांवत पांडुरंगे ॥ध्रु.॥ उपजली चिंता लागला उसीर । होत नाहीं धीर निढळ वाटे ॥2॥ तुका ह्मणे पोटीं रिघालेंसे भय । करूं आतां काय ऐसें जालें ॥3॥

saṃtāce upadeśa āmuce mastakīṃ | nāhīṃ mṛtelokīṃ rāhāṇesā ||1|| hmaṇaūni bahu taḷamaḷī citta | yeipa vo dhāṃvata pāṃḍuraṃge ||dhru.|| upajalī ciṃtā lāgalā usīra | hota nāhīṃ dhīra niḍhaḷa vāṭe ||2|| tukā hmaṇe poṭīṃ righāleṃse bhaya | karūṃ ātāṃ kāya aiseṃ jāleṃ ||3||

काळावरि घालूं तरि तो सरिसा । न पुरतां इच्छा दास कैसे ॥1॥ आतां नाहीं कांहीं उसिराचें काम । न खंडावें प्रेम नारायणा ॥ध्रु.॥ देणें लागे मग विलंब कां आड । गोड तरि गोड आदि अंत ॥2॥ तुका ह्मणे होइल दरुषणें नििंश्चती । गाइऩन तें गीतीं ध्यान मग ॥3॥

kāḷāvari ghālūṃ tari to sarisā | na puratāṃ icchā dāsa kaise ||1|| ātāṃ nāhīṃ kāṃhīṃ usirāceṃ kāma | na khaṃḍāveṃ prema nārāyaṇā ||dhru.|| deṇeṃ lāge maga vilaṃba kāṃ āḍa | goḍa tari goḍa ādi aṃta ||2|| tukā hmaṇe hoila daruṣaṇeṃ niिṃścatī | gāiऩna teṃ gītīṃ dhyāna maga ||3||

परउपकारें कायावाचामन । वेचे सुदर्शन रक्षी तया॥1॥ याजसाटीं असें योजिलें श्रीपति । संकल्पाचे हातीं सर्व जोडा॥ध्रु.॥ परपीडे ज्याची जिव्हा मुंडताळे । यमदूत डाळे करिती पूजा ॥2॥ तुका ह्मणे अंबॠषी दुयाौधना । काय झालें नेणां दुर्वासया ॥3॥

paraupakāreṃ kāyāvācāmana | vece sudarśana rakṣī tayā||1|| yājasāṭīṃ aseṃ yojileṃ śrīpati | saṃkalpāce hātīṃ sarva joḍā||dhru.|| parapīḍe jyācī jivhā muṃḍatāḷe | yamadūta ḍāḷe karitī pūjā ||2|| tukā hmaṇe aṃbaṝṣī duyāौdhanā | kāya jhāleṃ neṇāṃ durvāsayā ||3||

हागिल्याचे सिंके वोणवा चि राहे । अपशकुन पाहे वेडगळ ॥1॥ अत्यंत समय नेणतां अवकळा । येऊं नये बळा सिक धरा ॥ध्रु.॥ भोजनसमयीं ओकाचा आठव । ठकोनियां जीव कष्टी करी ॥2॥ तुका ह्मणे किती सांगों उगवून । अभाग्याचे गुण अनावर ॥3॥

hāgilyāce siṃke voṇavā ci rāhe | apaśakuna pāhe veḍagaḷa ||1|| atyaṃta samaya neṇatāṃ avakaḷā | yeūṃ naye baḷā sika dharā ||dhru.|| bhojanasamayīṃ okācā āṭhava | ṭhakoniyāṃ jīva kaṣṭī karī ||2|| tukā hmaṇe kitī sāṃgoṃ ugavūna | abhāgyāce guṇa anāvara ||3||

नारे तरि काय नुजेडे कोंबडें । करूनियां वेडें आघ्रो दावी ॥1॥ आइत्याचें साहे फुकाचा विभाग । विक्षेपानें जग ची थू करी ॥ध्रु.॥ नेमून ठेविला करत्यानें काळ । नल्हायेसें बळ करूं पुढें॥2॥ तुका ह्मणे देव साहे जाल्यावरी । असांग चि करी सर्व संग ॥3॥ ॥7॥

nāre tari kāya nujeḍe koṃbaḍeṃ | karūniyāṃ veḍeṃ āghro dāvī ||1|| āityāceṃ sāhe phukācā vibhāga | vikṣepāneṃ jaga cī thū karī ||dhru.|| nemūna ṭhevilā karatyāneṃ kāḷa | nalhāyeseṃ baḷa karūṃ puḍheṃ||2|| tukā hmaṇe deva sāhe jālyāvarī | asāṃga ci karī sarva saṃga ||3|| ||7||

तरी सदा निर्भर दास । चिंताआसविरहित ॥1॥ अवघा चि एकीं ठाव । सर्व भाव विठ्ठलीं ॥ध्रु.॥ निरविलें तेव्हां त्यास । जाला वास त्यामाजी ॥2॥ तुका ह्मणे रूप ध्यावें । नाहीं ठावे गुणदोष ॥3॥

tarī sadā nirbhara dāsa | ciṃtāāsavirahita ||1|| avaghā ci ekīṃ ṭhāva | sarva bhāva viṭhṭhalīṃ ||dhru.|| niravileṃ tevhāṃ tyāsa | jālā vāsa tyāmājī ||2|| tukā hmaṇe rūpa dhyāveṃ | nāhīṃ ṭhāve guṇadoṣa ||3||

मेघवृष्टीनें करावा उपदेश परि गुरुनें न करावा शिष्य। वांटा लाभे त्यास केल्या अर्धकर्माचा ॥1॥ द्रव्य वेचावें अन्नसत्रीं भूतीं द्यावें सर्वत्र । नेदावा हा पुत्र उत्तमयाती पोसना ॥ध्रु.॥ बीज न पेरावें खडकीं ओल नाहीं ज्याचे बुडखीं । थीतां ठके सेखीं पाठी लागे दिवाण ॥2॥ गुज बोलावें संतांशीं पत्नी राखावी जैसी दासी । लाड देतां तियेसी वांटा पावे कर्माचा ॥3॥ शुद्ध कसूनिपाहावें वरि रंगा न भुलावें । तुका ह्मणे घ्यावें जया नये तुटी तें ॥4॥

meghavṛṣṭīneṃ karāvā upadeśa pari guruneṃ na karāvā śiṣya| vāṃṭā lābhe tyāsa kelyā ardhakarmācā ||1|| dravya vecāveṃ annasatrīṃ bhūtīṃ dyāveṃ sarvatra | nedāvā hā putra uttamayātī posanā ||dhru.|| bīja na perāveṃ khaḍakīṃ ola nāhīṃ jyāce buḍakhīṃ | thītāṃ ṭhake sekhīṃ pāṭhī lāge divāṇa ||2|| guja bolāveṃ saṃtāṃśīṃ patnī rākhāvī jaisī dāsī | lāḍa detāṃ tiyesī vāṃṭā pāve karmācā ||3|| śuddha kasūnipāhāveṃ vari raṃgā na bhulāveṃ | tukā hmaṇe ghyāveṃ jayā naye tuṭī teṃ ||4||

नावडावें जन नावडावा मान । करूनि प्रमाण तूं चि होइप ॥1॥ सोडुनि देहसंबंध वेसनें । ऐसी नारायणें कृपा कीजे॥ध्रु.॥ नावडावें रूप नावडावे रस । अवघी राहो आस पायांपाशीं ॥2॥ तुका ह्मणे आतां आपुलिया सत्ता । करूनि अनंता ठेवा ऐसें ॥3॥

nāvaḍāveṃ jana nāvaḍāvā māna | karūni pramāṇa tūṃ ci hoipa ||1|| soḍuni dehasaṃbaṃdha vesaneṃ | aisī nārāyaṇeṃ kṛpā kīje||dhru.|| nāvaḍāveṃ rūpa nāvaḍāve rasa | avaghī rāho āsa pāyāṃpāśīṃ ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ āpuliyā sattā | karūni anaṃtā ṭhevā aiseṃ ||3||

उपाधिवेगळे तुह्मी निविऩकार । कांहीं च संसार तुह्मां नाहीं ॥1॥ ऐसें मज करूनि ठेवा नारायणा । समूळ वासना नुरवावी ॥ध्रु.॥ निसंग तुह्मांसी राहणें एकट । नाहीं कटकट साहों येक ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं मिळों येत शिळा । रंगासी सकळा स्पटिकाची ॥3॥

upādhivegaḷe tuhmī niviऩkāra | kāṃhīṃ ca saṃsāra tuhmāṃ nāhīṃ ||1|| aiseṃ maja karūni ṭhevā nārāyaṇā | samūḷa vāsanā nuravāvī ||dhru.|| nisaṃga tuhmāṃsī rāhaṇeṃ ekaṭa | nāhīṃ kaṭakaṭa sāhoṃ yeka ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ miḷoṃ yeta śiḷā | raṃgāsī sakaḷā spaṭikācī ||3||

माहार माते चपणी भरे । न कळे खरें पुढील ॥1॥ वोंगळ अधमाचे गुण । जातां घडी न लगे चि ॥ध्रु.॥ श्वान झोळी स्वामिसत्ता । कोप येतां उतरे ॥2॥ तुका ह्मणे गुमान कां । सांगों लोकां अधमासी ॥3॥

māhāra māte capaṇī bhare | na kaḷe khareṃ puḍhīla ||1|| voṃgaḷa adhamāce guṇa | jātāṃ ghaḍī na lage ci ||dhru.|| śvāna jhoḷī svāmisattā | kopa yetāṃ utare ||2|| tukā hmaṇe gumāna kāṃ | sāṃgoṃ lokāṃ adhamāsī ||3||

डोऑयामध्यें जैसें कणु । अणु तें हि न समाये ॥1॥ तैसें शुद्ध करीं हित । नका चित्त बाटवूं ॥ध्रु.॥ आपल्याचा कळवळा। आणिका बाळावरि न ये ॥2॥ तुका ह्मणे बीज मुडा । जैशा चाडा पिकाच्या ॥3॥

ḍoôyāmadhyeṃ jaiseṃ kaṇu | aṇu teṃ hi na samāye ||1|| taiseṃ śuddha karīṃ hita | nakā citta bāṭavūṃ ||dhru.|| āpalyācā kaḷavaḷā| āṇikā bāḷāvari na ye ||2|| tukā hmaṇe bīja muḍā | jaiśā cāḍā pikācyā ||3||

मुखीं नाम हातीं मोक्ष । ऐसी साक्ष बहुतांसी ॥1॥ वैष्णवांचा माल खरा । तुरतुरा वस्तूसी ॥ध्रु.॥ भस्म दंड न लगे काठी । तीर्थां आटी भ्रमण ॥2॥ तुका ह्मणे आडकाठी । नाहीं भेटी देवाचे ॥3॥

mukhīṃ nāma hātīṃ mokṣa | aisī sākṣa bahutāṃsī ||1|| vaiṣṇavāṃcā māla kharā | turaturā vastūsī ||dhru.|| bhasma daṃḍa na lage kāṭhī | tīrthāṃ āṭī bhramaṇa ||2|| tukā hmaṇe āḍakāṭhī | nāhīṃ bheṭī devāce ||3||

आगी लागो तया सुखा । जेणें हरि नये मुखा ॥1॥ मज होत कां विपित्त । पांडुरंग राहो चित्तीं ॥ध्रु.॥ जळो तें समूळ। धन संपित्त उत्तम कुळ ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । जेणें घडे तुझी सेवा॥3॥

āgī lāgo tayā sukhā | jeṇeṃ hari naye mukhā ||1|| maja hota kāṃ vipitta | pāṃḍuraṃga rāho cittīṃ ||dhru.|| jaḷo teṃ samūḷa| dhana saṃpitta uttama kuḷa ||2|| tukā hmaṇe devā | jeṇeṃ ghaḍe tujhī sevā||3||

आतां न ह्मणे मी माझें । नेघें भार कांहीं ओझें ॥1॥ तूं चि तारिता मारिता । कळों आलासी निरुता ॥ध्रु.॥ अवघा तूं चि जनादऩन । संत बोलती वचन ॥2॥ तुका ह्मणे पांडुरंगा । तुझ्या रिगालों वोसंगा ॥3॥

ātāṃ na hmaṇe mī mājheṃ | negheṃ bhāra kāṃhīṃ ojheṃ ||1|| tūṃ ci tāritā māritā | kaḷoṃ ālāsī nirutā ||dhru.|| avaghā tūṃ ci janādaऩna | saṃta bolatī vacana ||2|| tukā hmaṇe pāṃḍuraṃgā | tujhyā rigāloṃ vosaṃgā ||3||

समुद्रवळयांकित पृथ्वीचें दान । करितां समान न ये नामा ॥1॥ ह्मणऊनि कोणीं न करावा आळस । ह्मणा रात्रीदिवस रामराम ॥ध्रु.॥ सकळ ही शास्त्रें पठण करतां वेद । सरी नये गोविंदनाम एकें ॥2॥ सकळ ही तीथॉ प्रयाग काशी । करितां नामाशीं तुळेति ना ॥3॥ कर्वतीं कर्मरीं देहासी दंडण । करितां समान नये नामा ॥4॥ तुका ह्मणे ऐसा आहे श्रेष्ठाचार । नाम हें चि सार विठोबाचें ॥5॥

samudravaḷayāṃkita pṛthvīceṃ dāna | karitāṃ samāna na ye nāmā ||1|| hmaṇaūni koṇīṃ na karāvā āḷasa | hmaṇā rātrīdivasa rāmarāma ||dhru.|| sakaḷa hī śāstreṃ paṭhaṇa karatāṃ veda | sarī naye goviṃdanāma ekeṃ ||2|| sakaḷa hī tīthô prayāga kāśī | karitāṃ nāmāśīṃ tuḷeti nā ||3|| karvatīṃ karmarīṃ dehāsī daṃḍaṇa | karitāṃ samāna naye nāmā ||4|| tukā hmaṇe aisā āhe śreṣṭhācāra | nāma heṃ ci sāra viṭhobāceṃ ||5||

आह्मीं नामाचें धारक नेणों प्रकार आणीक । सर्व भावें एक विठ्ठल चि प्रमाण ॥1॥ न लगे जाणावें नेणावें गावें आनंदें नाचावें । प्रेमसुख घ्यावें वैष्णवांचे संगती ॥ध्रु.॥ भावबळें घालूं कास लज्जा चिंता दवडूं आस । पायीं निजध्यास ह्मणों दास विष्णूचे ॥2॥ भय नाहीं जन्म घेतां मोक्षपदा हाणों लाता । तुका ह्मणे सत्ता धरूं निकट सेवेची ॥3॥

āhmīṃ nāmāceṃ dhāraka neṇoṃ prakāra āṇīka | sarva bhāveṃ eka viṭhṭhala ci pramāṇa ||1|| na lage jāṇāveṃ neṇāveṃ gāveṃ ānaṃdeṃ nācāveṃ | premasukha ghyāveṃ vaiṣṇavāṃce saṃgatī ||dhru.|| bhāvabaḷeṃ ghālūṃ kāsa lajjā ciṃtā davaḍūṃ āsa | pāyīṃ nijadhyāsa hmaṇoṃ dāsa viṣṇūce ||2|| bhaya nāhīṃ janma ghetāṃ mokṣapadā hāṇoṃ lātā | tukā hmaṇe sattā dharūṃ nikaṭa sevecī ||3||

आह्मी हरिचे सवंगडे जुने ठायींचे वेडे बागडे । हातीं धरुनी कडे पाठीसवें वागविलों ॥1॥ ह्मणोनि भिन्न भेद नाहीं देवा आह्मां एकदेहीं । नाहीं जालों कहीं एका एक वेगळे ॥ध्रु.॥ निद्रा करितां होतों पायीं सवें चि लंका घेतली तइप । वान्नरें गोवळ गाइऩ सवें चारित फिरतसों ॥2॥ आह्मां नामाचें चिंतन राम कृष्ण नारायण। तुका ह्मणे क्षण खातां जेवितां न विसंभों ॥3॥

āhmī harice savaṃgaḍe june ṭhāyīṃce veḍe bāgaḍe | hātīṃ dharunī kaḍe pāṭhīsaveṃ vāgaviloṃ ||1|| hmaṇoni bhinna bheda nāhīṃ devā āhmāṃ ekadehīṃ | nāhīṃ jāloṃ kahīṃ ekā eka vegaḷe ||dhru.|| nidrā karitāṃ hotoṃ pāyīṃ saveṃ ci laṃkā ghetalī taipa | vānnareṃ govaḷa gāiऩ saveṃ cārita phiratasoṃ ||2|| āhmāṃ nāmāceṃ ciṃtana rāma kṛṣṇa nārāyaṇa| tukā hmaṇe kṣaṇa khātāṃ jevitāṃ na visaṃbhoṃ ||3||

मागें बहुतां जन्मीं हें चि करित आलों आह्मी । भवतापश्रमी दुःखें पीडिलीं निववूं त्यां ॥1॥ गजाॉ हरिचे पवाडे मिळों वैष्णव बागडे । पाझर रोकडे काढूं पाषाणामध्यें ॥ध्रु.॥ भाव शुद्ध नामावळी हषॉ नाचों पिटूं टाळी । घालूं पायां तळीं किळकाळ त्याबळें ॥2॥ कामक्रोध बंदखाणी तुका ह्मणे दिले दोन्ही । इंिद्रयांचे धणी आह्मी जालों गोसांवी ॥3॥

māgeṃ bahutāṃ janmīṃ heṃ ci karita āloṃ āhmī | bhavatāpaśramī duḥkheṃ pīḍilīṃ nivavūṃ tyāṃ ||1|| gajāॉ harice pavāḍe miḷoṃ vaiṣṇava bāgaḍe | pājhara rokaḍe kāḍhūṃ pāṣāṇāmadhyeṃ ||dhru.|| bhāva śuddha nāmāvaḷī haṣô nācoṃ piṭūṃ ṭāḷī | ghālūṃ pāyāṃ taḷīṃ kiḷakāḷa tyābaḷeṃ ||2|| kāmakrodha baṃdakhāṇī tukā hmaṇe dile donhī | iṃिdrayāṃce dhaṇī āhmī jāloṃ gosāṃvī ||3||

अमर तूं खरा । नव्हे कैसा मी दातारा ॥1॥ चाल जाऊं संतांपुढें । वाद सांगेन निवाडें ॥ध्रु.॥ तुज नांव जर नाहीं । तर माझें दाव काइऩ ॥2॥ तुज रूप नाहीं । तर माझें दाव काइऩ॥3॥ खळसी तूं लीळा । तेथें मी काय वेगळा ॥4॥ साच तूं लटिका । तैसा मी ही ह्मणे तुका ॥5॥

amara tūṃ kharā | navhe kaisā mī dātārā ||1|| cāla jāūṃ saṃtāṃpuḍheṃ | vāda sāṃgena nivāḍeṃ ||dhru.|| tuja nāṃva jara nāhīṃ | tara mājheṃ dāva kāiऩ ||2|| tuja rūpa nāhīṃ | tara mājheṃ dāva kāiऩ||3|| khaḷasī tūṃ līḷā | tetheṃ mī kāya vegaḷā ||4|| sāca tūṃ laṭikā | taisā mī hī hmaṇe tukā ||5||

नव्हती ते संत करितां कवित्व । संताचे ते आप्त नव्हती संत ॥1॥ येथें नाहीं वेश सरतें आडनांवें । निवडे घावडाव व्हावा अंगीं ॥ध्रु.॥ नव्हती ते संत धरितां भोंपळा । करितां वाकळा प्रावरण ॥2॥ नव्हती ते संत करितां कीर्तन । सांगतां पुराणें नव्हती संत ॥3॥ नव्हती ते संत वेदाच्या पठणें । कर्म आचरणें नव्हती संत ॥4॥ नव्हती संत करितां तप तीर्थाटणें । सेविलिया वन नव्हती संत ॥5॥ नव्हती संत माळामुद्रांच्या भूषणें । भस्म उधळणें नव्हती संत ॥6॥ तुका ह्मणे नाहीं निरसला देहे । तों अवघे हे सांसारिक ॥7॥

navhatī te saṃta karitāṃ kavitva | saṃtāce te āpta navhatī saṃta ||1|| yetheṃ nāhīṃ veśa sarateṃ āḍanāṃveṃ | nivaḍe ghāvaḍāva vhāvā aṃgīṃ ||dhru.|| navhatī te saṃta dharitāṃ bhoṃpaḷā | karitāṃ vākaḷā prāvaraṇa ||2|| navhatī te saṃta karitāṃ kīrtana | sāṃgatāṃ purāṇeṃ navhatī saṃta ||3|| navhatī te saṃta vedācyā paṭhaṇeṃ | karma ācaraṇeṃ navhatī saṃta ||4|| navhatī saṃta karitāṃ tapa tīrthāṭaṇeṃ | seviliyā vana navhatī saṃta ||5|| navhatī saṃta māḷāmudrāṃcyā bhūṣaṇeṃ | bhasma udhaḷaṇeṃ navhatī saṃta ||6|| tukā hmaṇe nāhīṃ nirasalā dehe | toṃ avaghe he sāṃsārika ||7||

भाग्यवंता हे परवडी । करिती जोडी जन्माची ॥1॥ आपुलाल्या लाहो भावें । जें ज्या व्हावें तें आहे ॥ध्रु.॥ इच्छाभोजनाचा दाता । न लगे चिंता करावी ॥2॥ तुका ह्मणे आल्या थाऱ्या । वस्तु बऱ्या मोलाच्या ॥3॥

bhāgyavaṃtā he paravaḍī | karitī joḍī janmācī ||1|| āpulālyā lāho bhāveṃ | jeṃ jyā vhāveṃ teṃ āhe ||dhru.|| icchābhojanācā dātā | na lage ciṃtā karāvī ||2|| tukā hmaṇe ālyā thāऱyā | vastu baऱyā molācyā ||3||

वंचुनियां पिंड । भाता दान करी लंड ॥1॥ जैसी याची चाली वरी । तैसा अंतरला दुरी ॥ध्रु.॥ मेला राखे दिस । ज्यालेपणें जालें वोस ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । लोभें न पुरे चि सेवा॥3॥

vaṃcuniyāṃ piṃḍa | bhātā dāna karī laṃḍa ||1|| jaisī yācī cālī varī | taisā aṃtaralā durī ||dhru.|| melā rākhe disa | jyālepaṇeṃ jāleṃ vosa ||2|| tukā hmaṇe devā | lobheṃ na pure ci sevā||3||

अधीरा माझ्या मना ऐक एकी मात । तूं कां रे दुिश्चत निरंतर ॥1॥ हे चि चिंता काय खावें ह्मणऊनि । भले तुजहूनि पिक्षराज ॥ध्रु.॥ पाहा ते चातक नेघे भूमिजळा । वरुषे उन्हाळा मेघ तया ॥2॥ सकळयातींमध्यें ठक हा सोनार । त्याघरीं व्यापार झारियाचा ॥3॥ तुका ह्मणे जळीं वनीं जीव एक । तयापाशीं लेख काय असे ॥4॥

adhīrā mājhyā manā aika ekī māta | tūṃ kāṃ re duिścata niraṃtara ||1|| he ci ciṃtā kāya khāveṃ hmaṇaūni | bhale tujahūni pikṣarāja ||dhru.|| pāhā te cātaka neghe bhūmijaḷā | varuṣe unhāḷā megha tayā ||2|| sakaḷayātīṃmadhyeṃ ṭhaka hā sonāra | tyāgharīṃ vyāpāra jhāriyācā ||3|| tukā hmaṇe jaḷīṃ vanīṃ jīva eka | tayāpāśīṃ lekha kāya ase ||4||

कां रे नाठविसी कृपाळु देवासी । पोसितो जनासी एकला तो ॥1॥ बाळा दुधा कोण करितें उत्पत्ती । वाढवी श्रीपति सवें दोन्ही ॥ध्रु.॥ फुटती तरुवर उष्णकाळमासीं । जीवन तयांसी कोण घाली ॥2॥ तेणें तुझी काय नाहीं केली चिंता । राहे त्या अनंता आठवूनि ॥3॥ तुका ह्मणे ज्याचें नाम विश्वंभर । त्याचें निरंतर ध्यान करीं ॥4॥

kāṃ re nāṭhavisī kṛpāḷu devāsī | posito janāsī ekalā to ||1|| bāḷā dudhā koṇa kariteṃ utpattī | vāḍhavī śrīpati saveṃ donhī ||dhru.|| phuṭatī taruvara uṣṇakāḷamāsīṃ | jīvana tayāṃsī koṇa ghālī ||2|| teṇeṃ tujhī kāya nāhīṃ kelī ciṃtā | rāhe tyā anaṃtā āṭhavūni ||3|| tukā hmaṇe jyāceṃ nāma viśvaṃbhara | tyāceṃ niraṃtara dhyāna karīṃ ||4||

देवें देऊळ सेविलें । उदक कोरडें चि ठेविलें ॥1॥ नव्हे मत गूढ उमानें कांहीं । तूं आपणआपणापें पाहीं ॥ध्रु.॥ पाठें पूर वोसंडला । सरिता सागर तुंबोनि ठेला ॥2॥ वांजेघरीं बाळ तान्हा । एक बाळी दों कानां ॥3॥ तुका ह्मणे पैस । अनुभविया ठावा गोडीरस ॥4॥ ॥ लोहागांवीं कीर्तनांत मेलें मूल जीत झालें ते समयीं स्वामींनीं अभंग केले ते ॥

deveṃ deūḷa sevileṃ | udaka koraḍeṃ ci ṭhevileṃ ||1|| navhe mata gūḍha umāneṃ kāṃhīṃ | tūṃ āpaṇaāpaṇāpeṃ pāhīṃ ||dhru.|| pāṭheṃ pūra vosaṃḍalā | saritā sāgara tuṃboni ṭhelā ||2|| vāṃjegharīṃ bāḷa tānhā | eka bāḷī doṃ kānāṃ ||3|| tukā hmaṇe paisa | anubhaviyā ṭhāvā goḍīrasa ||4|| || lohāgāṃvīṃ kīrtanāṃta meleṃ mūla jīta jhāleṃ te samayīṃ svāmīṃnīṃ abhaṃga kele te ||

अशक्य तों तुह्मां नाहीं नारायणा । निर्जीवा चेतना आणावया ॥1॥ मागें काय जाणों स्वामीचे पवाडे । आतां कां रोकडे दावूं नये ॥ध्रु.॥ थोर भाग्य आह्मी समर्थाचे कासे । ह्मणवितों दास काय थोडें ॥2॥ तुका ह्मणे माझे निववावे डोळे । दावूनि सोहळे सामर्थ्याचे ॥3॥

aśakya toṃ tuhmāṃ nāhīṃ nārāyaṇā | nirjīvā cetanā āṇāvayā ||1|| māgeṃ kāya jāṇoṃ svāmīce pavāḍe | ātāṃ kāṃ rokaḍe dāvūṃ naye ||dhru.|| thora bhāgya āhmī samarthāce kāse | hmaṇavitoṃ dāsa kāya thoḍeṃ ||2|| tukā hmaṇe mājhe nivavāve ḍoḷe | dāvūni sohaḷe sāmarthyāce ||3||

दाता तो एक जाणा । नारायणा स्मरवी ॥1॥ आणीक नासिवंतें काय । न सरे हाय ज्यांच्यानें ॥ध्रु.॥ यावें तयां काकुलती । जे दाविती सुपंथ ॥2॥ तुका ह्मणे उरी नुरे । त्याचे खरे उपकार ॥3॥ अलंकापुरीं ब्राह्मण धरणें बसून बेताळीस दिवस उपवासी होता त्यास द्दष्टांत कीं देहूस तुकोबापाशी जाणें. ब्राह्मण स्वामीपें आला त्याबद्दल अभंग ॥ 31 ॥

dātā to eka jāṇā | nārāyaṇā smaravī ||1|| āṇīka nāsivaṃteṃ kāya | na sare hāya jyāṃcyāneṃ ||dhru.|| yāveṃ tayāṃ kākulatī | je dāvitī supaṃtha ||2|| tukā hmaṇe urī nure | tyāce khare upakāra ||3|| alaṃkāpurīṃ brāhmaṇa dharaṇeṃ basūna betāḷīsa divasa upavāsī hotā tyāsa ddaṣṭāṃta kīṃ dehūsa tukobāpāśī jāṇeṃ. brāhmaṇa svāmīpeṃ ālā tyābaddala abhaṃga || 31 ||

अगा ये उदारा अगा विश्वंभरा । रखुमाइऩच्या वरा पांडुरंगा ॥1॥ अगा सवाौत्तमा अगा कृष्णा रामा । अगा मेघश्यामा विश्वजनित्या ॥ध्रु.॥ अगा कृपावंता जीवन तूं दाता । अगा सर्वसत्ता धरितया ॥2॥ अगा सर्वजाणा अगा नारायणा । करुणवचना चित्त द्यावें ॥3॥ तुका ह्मणे नाहीं अधिकार तैसी । सरती पायांपाशीं केली मागें ॥4॥

agā ye udārā agā viśvaṃbharā | rakhumāiऩcyā varā pāṃḍuraṃgā ||1|| agā savāौttamā agā kṛṣṇā rāmā | agā meghaśyāmā viśvajanityā ||dhru.|| agā kṛpāvaṃtā jīvana tūṃ dātā | agā sarvasattā dharitayā ||2|| agā sarvajāṇā agā nārāyaṇā | karuṇavacanā citta dyāveṃ ||3|| tukā hmaṇe nāhīṃ adhikāra taisī | saratī pāyāṃpāśīṃ kelī māgeṃ ||4||

नव्हें दास खरा । परि जाला हा डांगोरा ॥1॥ यासी काय करूं आतां । तूं हें सकळ जाणता ॥ध्रु.॥ नाहीं पुण्यगाठीं । जे हें वेचूं कोणासाठीं ॥2॥ तुका ह्मणे कां उपाधी । वाढविली कृपानिधी ॥3॥

navheṃ dāsa kharā | pari jālā hā ḍāṃgorā ||1|| yāsī kāya karūṃ ātāṃ | tūṃ heṃ sakaḷa jāṇatā ||dhru.|| nāhīṃ puṇyagāṭhīṃ | je heṃ vecūṃ koṇāsāṭhīṃ ||2|| tukā hmaṇe kāṃ upādhī | vāḍhavilī kṛpānidhī ||3||

तुजविण सत्ता । नाहीं वाचा वदविता ॥1॥ ऐसे आह्मी जाणों दास । ह्मणोनि जालों उदास ॥ध्रु.॥ तुह्मी दिला धीर। तेणें मन झालें िस्थर ॥2॥ तुका ह्मणे आड । केलों मी हें तुझें कोड॥3॥

tujaviṇa sattā | nāhīṃ vācā vadavitā ||1|| aise āhmī jāṇoṃ dāsa | hmaṇoni jāloṃ udāsa ||dhru.|| tuhmī dilā dhīra| teṇeṃ mana jhāleṃ िsthara ||2|| tukā hmaṇe āḍa | keloṃ mī heṃ tujheṃ koḍa||3||

काय मी जाणता । तुह्मांहुनि अनंता ॥1॥ जो हा करूं अतिशय । कां तुह्मां दया नये ॥ध्रु.॥ काय तुज नाहीं कृपा । विश्वाचिया मायबापा ॥2॥ तुका ह्मणे वाणी । माझी वदे तुह्मांहुनि॥3॥

kāya mī jāṇatā | tuhmāṃhuni anaṃtā ||1|| jo hā karūṃ atiśaya | kāṃ tuhmāṃ dayā naye ||dhru.|| kāya tuja nāhīṃ kṛpā | viśvāciyā māyabāpā ||2|| tukā hmaṇe vāṇī | mājhī vade tuhmāṃhuni||3||

ठेवूनियां डोइऩ । पायीं जालों उतराइऩ ॥1॥ कारण तें तुह्मीं जाणां । मी तराळ नारायणा ॥ध्रु.॥ प्रसंगीं वचन । दिलें तें चि खावें अन्न ॥2॥ तुका ह्मणे भार । तुह्मी जाणां थोडा फार ॥3॥ उपदेश अभंग ॥ 11 ॥

ṭhevūniyāṃ ḍoiऩ | pāyīṃ jāloṃ utarāiऩ ||1|| kāraṇa teṃ tuhmīṃ jāṇāṃ | mī tarāḷa nārāyaṇā ||dhru.|| prasaṃgīṃ vacana | dileṃ teṃ ci khāveṃ anna ||2|| tukā hmaṇe bhāra | tuhmī jāṇāṃ thoḍā phāra ||3|| upadeśa abhaṃga || 11 ||

नको कांहीं पडों ग्रंथाचे भरीं । शीघ व्रत करीं हें चि एक ॥1॥ देवाचिये चाडे आळवावें देवा । ओस देहभावा पाडोनियां॥ध्रु.॥ साधनें घालिती काळाचिये मुखी । गर्भवास सेकीं न चुकती ॥2॥ उधाराचा मोक्ष होय नव्हे ऐसा । पतनासी इच्छा आवश्यक ॥3॥ रोकडी पातली अंगसंगें जरा । आतां उजगरा कोठवरि ॥4॥ तुका ह्मणे घालीं नामासाठी उडी । पांडुरंग थडी पाववील ॥5॥

nako kāṃhīṃ paḍoṃ graṃthāce bharīṃ | śīgha vrata karīṃ heṃ ci eka ||1|| devāciye cāḍe āḷavāveṃ devā | osa dehabhāvā pāḍoniyāṃ||dhru.|| sādhaneṃ ghālitī kāḷāciye mukhī | garbhavāsa sekīṃ na cukatī ||2|| udhārācā mokṣa hoya navhe aisā | patanāsī icchā āvaśyaka ||3|| rokaḍī pātalī aṃgasaṃgeṃ jarā | ātāṃ ujagarā koṭhavari ||4|| tukā hmaṇe ghālīṃ nāmāsāṭhī uḍī | pāṃḍuraṃga thaḍī pāvavīla ||5||

नाहीं देवापाशीं मोक्षाचे गांठोळें । आणूनि निराळें द्यावें हातीं ॥1॥ इंिद्रयांचा जय साधुनियां मन । निविऩषय कारण असे तेथें ॥ध्रु.॥ उपास पारणीं अक्षरांची आटी । सत्कर्मां शेवटीं असे फळ ॥2॥ आदरें संकल्प वारीं अतिशय । सहज तें काय दुःख जाण ॥3॥ स्वप्नींच्या घायें विळवसी वांयां । रडे रडतियासवें मिथ्या ॥4॥ तुका ह्मणे फळ आहे मूळापाशीं । शरण देवासीं जाय वेगीं ॥5॥

nāhīṃ devāpāśīṃ mokṣāce gāṃṭhoḷeṃ | āṇūni nirāḷeṃ dyāveṃ hātīṃ ||1|| iṃिdrayāṃcā jaya sādhuniyāṃ mana | niviऩṣaya kāraṇa ase tetheṃ ||dhru.|| upāsa pāraṇīṃ akṣarāṃcī āṭī | satkarmāṃ śevaṭīṃ ase phaḷa ||2|| ādareṃ saṃkalpa vārīṃ atiśaya | sahaja teṃ kāya duḥkha jāṇa ||3|| svapnīṃcyā ghāyeṃ viḷavasī vāṃyāṃ | raḍe raḍatiyāsaveṃ mithyā ||4|| tukā hmaṇe phaḷa āhe mūḷāpāśīṃ | śaraṇa devāsīṃ jāya vegīṃ ||5||

तजिलें भेटवी आणूनि वासना । दाविल्याचे जना काय काज ॥1॥ आळवावें देवा भाकूनि करुणा । आपुलिया मना साक्ष करीं ॥ध्रु.॥ नाहीं जावें यावें दुरूनि लागत । आहे साक्षभूत अंतरींचा ॥2॥ तुका ह्मणे हा आहे कृपासिंधु। तोडी भवबंधु तात्कािळक ॥3॥

tajileṃ bheṭavī āṇūni vāsanā | dāvilyāce janā kāya kāja ||1|| āḷavāveṃ devā bhākūni karuṇā | āpuliyā manā sākṣa karīṃ ||dhru.|| nāhīṃ jāveṃ yāveṃ durūni lāgata | āhe sākṣabhūta aṃtarīṃcā ||2|| tukā hmaṇe hā āhe kṛpāsiṃdhu| toḍī bhavabaṃdhu tātkāिḷaka ||3||

गोविंद गोविंद । मना लागलिया छंद ॥1॥ मग गोविंद ते काया । भेद नाहीं देवा तया ॥ध्रु.॥ आनंदलें मन । प्रेमें पाझरती लोचन ॥2॥ तुका ह्मणे आळी । जेवी नुरे चि वेगळी॥3॥

goviṃda goviṃda | manā lāgaliyā chaṃda ||1|| maga goviṃda te kāyā | bheda nāhīṃ devā tayā ||dhru.|| ānaṃdaleṃ mana | premeṃ pājharatī locana ||2|| tukā hmaṇe āḷī | jevī nure ci vegaḷī||3||

ज्याचें जया ध्यान । तें चि होय त्याचें मन ॥1॥ ह्मणऊनि अवघें सारा । पांडुरंग दृढ धरा ॥ध्रु.॥ सम खूण ज्याचे पाय । उभा व्यापक विटे ठाय ॥2॥ तुका ह्मणे नभा । परता अनूचा ही गाभा ॥3॥

jyāceṃ jayā dhyāna | teṃ ci hoya tyāceṃ mana ||1|| hmaṇaūni avagheṃ sārā | pāṃḍuraṃga dṛḍha dharā ||dhru.|| sama khūṇa jyāce pāya | ubhā vyāpaka viṭe ṭhāya ||2|| tukā hmaṇe nabhā | paratā anūcā hī gābhā ||3||

सुखें खावें अन्न । त्याचें करावें चिंतन ॥1॥ त्याचें दिलें त्यासी पावे । फळ आपणासी फावे ॥ध्रु.॥ आहे हा आधार। नाम त्याचें विश्वंभर ॥2॥ नाही रिता ठाव । तुका ह्मणे पसरीं भाव॥3॥

sukheṃ khāveṃ anna | tyāceṃ karāveṃ ciṃtana ||1|| tyāceṃ dileṃ tyāsī pāve | phaḷa āpaṇāsī phāve ||dhru.|| āhe hā ādhāra| nāma tyāceṃ viśvaṃbhara ||2|| nāhī ritā ṭhāva | tukā hmaṇe pasarīṃ bhāva||3||

संकोचोनि काय जालासी लहान । घेइप अपोशण ब्रह्मांडाचें ॥1॥ करोनि पारणें आंचवें संसारा । उशीर उशिरा लावूं नको ॥ध्रु.॥ घरकुलानें होता पडिला अंधार । तेणें केलें फार कासावीस ॥2॥ झुगारूनि दुरी लपविलें काखे । तुका ह्मणे वाखे कौतुकाचे ॥3॥

saṃkoconi kāya jālāsī lahāna | gheipa apośaṇa brahmāṃḍāceṃ ||1|| karoni pāraṇeṃ āṃcaveṃ saṃsārā | uśīra uśirā lāvūṃ nako ||dhru.|| gharakulāneṃ hotā paḍilā aṃdhāra | teṇeṃ keleṃ phāra kāsāvīsa ||2|| jhugārūni durī lapavileṃ kākhe | tukā hmaṇe vākhe kautukāce ||3||

अविश्वासीयाचें शरीर सुतकी । विटाळ पातकी भेद वाही ॥1॥ काय त्याचे वेल जाइऩल मांडवा । होता तैसा ठेवा आला पुढें ॥ध्रु.॥ मातेचा संकल्प व्हावा राजबिंडा । कपाळीचें धोंडा उभा ठाके । तुका ह्मणे जैसा कुचराचा दाणा । परिपाकीं अन्ना न मिळे जैसा ॥3॥ 2327. तामसाचीं तपें पापाची सिदोरी । तमोगुणें भरी घातले ते ॥1॥ राज्यमदा आड सुखाची संपित्त । उलंघूनि जाती निरयगांवा॥ध्रु.॥ इंिद्रयें दमिलीं इच्छा जिती जीवीं । नागविती ठावीं नाहीं पुढें ॥2॥ तुका ह्मणे हरिभजनावांचून । करिती तो सीण पाहों नये ॥3॥

aviśvāsīyāceṃ śarīra sutakī | viṭāḷa pātakī bheda vāhī ||1|| kāya tyāce vela jāiऩla māṃḍavā | hotā taisā ṭhevā ālā puḍheṃ ||dhru.|| mātecā saṃkalpa vhāvā rājabiṃḍā | kapāḷīceṃ dhoṃḍā ubhā ṭhāke | tukā hmaṇe jaisā kucarācā dāṇā | paripākīṃ annā na miḷe jaisā ||3|| 2327. tāmasācīṃ tapeṃ pāpācī sidorī | tamoguṇeṃ bharī ghātale te ||1|| rājyamadā āḍa sukhācī saṃpitta | ulaṃghūni jātī nirayagāṃvā||dhru.|| iṃिdrayeṃ damilīṃ icchā jitī jīvīṃ | nāgavitī ṭhāvīṃ nāhīṃ puḍheṃ ||2|| tukā hmaṇe haribhajanāvāṃcūna | karitī to sīṇa pāhoṃ naye ||3||

हरिकथेवांचून इिच्छती स्वहित । हरिजन चित्त न घला तेथें ॥1॥ जाइऩल भंगोन आपुला विश्वास । होइऩल या नास कारणांचा ॥ध्रु.॥ ज्याचिया बैसावे भोजनपंगती । त्याचिया संगती तैसे खावें ॥2॥ तुका ह्मणे काय जालेसि जाणते । देवा ही परते थोर तुह्मी ॥3॥

harikathevāṃcūna iिcchatī svahita | harijana citta na ghalā tetheṃ ||1|| jāiऩla bhaṃgona āpulā viśvāsa | hoiऩla yā nāsa kāraṇāṃcā ||dhru.|| jyāciyā baisāve bhojanapaṃgatī | tyāciyā saṃgatī taise khāveṃ ||2|| tukā hmaṇe kāya jālesi jāṇate | devā hī parate thora tuhmī ||3||

बहुतां छंदाचें बहु वसे जन । नये वांटूं मन त्यांच्या संगें ॥1॥ करावा जतन आपुला विश्वास । अंगा आला रस आवडीचा ॥ध्रु.॥ सुखाची समाधी हरिकथा माउली । विश्रांति साउली सिणलियांची ॥2॥ तुका ह्मणे बुडे बांधोनि दगड । तेथें काय कोड धांवायाचें ॥3॥

bahutāṃ chaṃdāceṃ bahu vase jana | naye vāṃṭūṃ mana tyāṃcyā saṃgeṃ ||1|| karāvā jatana āpulā viśvāsa | aṃgā ālā rasa āvaḍīcā ||dhru.|| sukhācī samādhī harikathā māulī | viśrāṃti sāulī siṇaliyāṃcī ||2|| tukā hmaṇe buḍe bāṃdhoni dagaḍa | tetheṃ kāya koḍa dhāṃvāyāceṃ ||3||

हरिकथे नाहीं । विश्वास ज्याचे ठायीं ॥1॥ त्याची वाणी अमंगळ । कान उंदराचें बीळ ॥ध्रु.॥ सांडुनि हा रस । करिती आणीक सायास ॥2॥ तुका ह्मणे पिसीं । वांयां गेलीं किती ऐसीं॥3॥

harikathe nāhīṃ | viśvāsa jyāce ṭhāyīṃ ||1|| tyācī vāṇī amaṃgaḷa | kāna uṃdarāceṃ bīḷa ||dhru.|| sāṃḍuni hā rasa | karitī āṇīka sāyāsa ||2|| tukā hmaṇe pisīṃ | vāṃyāṃ gelīṃ kitī aisīṃ||3||

प्रेम अमृताची धार । वाहे देवा ही समोर ॥1॥ उर्ध्ववाहिनी हरिकथा । मुगुटमणि सकळां तीर्थां ॥ध्रु.॥ शिवाचें जीवन। जाळी महादोष कीर्तन ॥2॥ तुका ह्मणे हरि । इची स्तुति वाणी थोरी ॥3॥

prema amṛtācī dhāra | vāhe devā hī samora ||1|| urdhvavāhinī harikathā | muguṭamaṇi sakaḷāṃ tīrthāṃ ||dhru.|| śivāceṃ jīvana| jāḷī mahādoṣa kīrtana ||2|| tukā hmaṇe hari | icī stuti vāṇī thorī ||3||

आतां माझ्या मना । इची घडो उपासना ॥1॥ ऐसें करींपांडुरंगा।प्रेमवोसंडेसेंअंगा ॥ध्रु.॥ सर्व काळ नये । वाचेविट आड भये ॥2॥ तुका वैष्णवांसंगती । हें चि भजन पंगती ॥3॥

ātāṃ mājhyā manā | icī ghaḍo upāsanā ||1|| aiseṃ karīṃpāṃḍuraṃgā|premavosaṃḍeseṃaṃgā ||dhru.|| sarva kāḷa naye | vāceviṭa āḍa bhaye ||2|| tukā vaiṣṇavāṃsaṃgatī | heṃ ci bhajana paṃgatī ||3||

करविली तैसी केली कटकट । वांकडें कीं नीट देव जाणे ॥1॥ कोणाकारणें हें जालेंसे निर्माण । देवाचें कारण देव जाणे ॥2॥ तुका ह्मणे मी या अभिमाना वेगळा । घालुनि गोपाळा भार असें ॥3॥

karavilī taisī kelī kaṭakaṭa | vāṃkaḍeṃ kīṃ nīṭa deva jāṇe ||1|| koṇākāraṇeṃ heṃ jāleṃse nirmāṇa | devāceṃ kāraṇa deva jāṇe ||2|| tukā hmaṇe mī yā abhimānā vegaḷā | ghāluni gopāḷā bhāra aseṃ ||3||

तुह्मी येथें पाठविला धरणेकरी । त्याची जाली परी आइका ते ॥1॥ आतां काय पुढें वाढवुनि विस्तार । जाला समाचार आइका तो ॥ध्रु.॥ देवाचें उचित एकादश अभंग । महाफळ त्याग करूनि गेला ॥2॥ तुका ह्मणे सेवा समर्पूनि पायीं । जालों उतराइऩ ठावें असो ॥3॥ ॥31॥

tuhmī yetheṃ pāṭhavilā dharaṇekarī | tyācī jālī parī āikā te ||1|| ātāṃ kāya puḍheṃ vāḍhavuni vistāra | jālā samācāra āikā to ||dhru.|| devāceṃ ucita ekādaśa abhaṃga | mahāphaḷa tyāga karūni gelā ||2|| tukā hmaṇe sevā samarpūni pāyīṃ | jāloṃ utarāiऩ ṭhāveṃ aso ||3|| ||31||

मरण माझें मरोन गेलें । मज केलें अमर ॥1॥ ठाव पुसिलें बुड पुसिलें । वोस वोसलें देहभावा ॥ध्रु.॥ आला होता गेला पूर । धरिला धीर जीवनीं ॥2॥ तुका ह्मणे बुनादीचें । जालें साचें उजवणें ॥3॥

maraṇa mājheṃ marona geleṃ | maja keleṃ amara ||1|| ṭhāva pusileṃ buḍa pusileṃ | vosa vosaleṃ dehabhāvā ||dhru.|| ālā hotā gelā pūra | dharilā dhīra jīvanīṃ ||2|| tukā hmaṇe bunādīceṃ | jāleṃ sāceṃ ujavaṇeṃ ||3||

माझे लेखीं देव मेला । असो त्याला असेल ॥1॥ गोष्टी न करी नांव नेघें । गेलों दोघें खंडोनी ॥ध्रु.॥ स्तुतिसमवेत निंदा । केला धंदा उदंड ॥2॥ तुका ह्मणे निवांत ठेलों । वेचित आलों जीवित्व ॥3॥

mājhe lekhīṃ deva melā | aso tyālā asela ||1|| goṣṭī na karī nāṃva negheṃ | geloṃ dogheṃ khaṃḍonī ||dhru.|| stutisamaveta niṃdā | kelā dhaṃdā udaṃḍa ||2|| tukā hmaṇe nivāṃta ṭheloṃ | vecita āloṃ jīvitva ||3||

पंढरीची वारी आहे माझे घरीं । आणीक न करीं तीर्थव्रत ॥1॥ व्रत एकादशी करीन उपवासी । गाइन अहनिऩशीं मुखीं नाम ॥2॥ नाम विठोबाचें घेइऩन मी वाचे । बीज कल्पांतींचें तुका ह्मणे ॥3॥

paṃḍharīcī vārī āhe mājhe gharīṃ | āṇīka na karīṃ tīrthavrata ||1|| vrata ekādaśī karīna upavāsī | gāina ahaniऩśīṃ mukhīṃ nāma ||2|| nāma viṭhobāceṃ gheiऩna mī vāce | bīja kalpāṃtīṃceṃ tukā hmaṇe ||3||

संपदा सोहळा नावडे मनाला । करी तें टकळा पंढरीचा ॥1॥ जावें पंढरिसी आवडी मनासी । कधीं एकादशी आषाढी हे ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें आर्त ज्याचे मनीं । त्याची चक्रपाणी वाट पाहे ॥3॥

saṃpadā sohaḷā nāvaḍe manālā | karī teṃ ṭakaḷā paṃḍharīcā ||1|| jāveṃ paṃḍharisī āvaḍī manāsī | kadhīṃ ekādaśī āṣāḍhī he ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ ārta jyāce manīṃ | tyācī cakrapāṇī vāṭa pāhe ||3||

कथनी पठणी करूनि काय । वांचुनि रहणी वांयां जाय ॥1॥ मुखीं वाणी अमृतगोडी । मिथ्या भुकें चरफडी ॥ध्रु.॥ पिळणी पाक करितां दगडा । काय जडा होय तें ॥2॥ मधु मेळवूनि माशी । आणिका सांसी पारधिया ॥3॥ मेळऊनि धन मेळवी माती । लोभ्या हातीं तें चि मुखीं ॥4॥ आपलें केलें आपण खाय । तुका वंदी त्याचे पाय ॥5॥

kathanī paṭhaṇī karūni kāya | vāṃcuni rahaṇī vāṃyāṃ jāya ||1|| mukhīṃ vāṇī amṛtagoḍī | mithyā bhukeṃ caraphaḍī ||dhru.|| piḷaṇī pāka karitāṃ dagaḍā | kāya jaḍā hoya teṃ ||2|| madhu meḷavūni māśī | āṇikā sāṃsī pāradhiyā ||3|| meḷaūni dhana meḷavī mātī | lobhyā hātīṃ teṃ ci mukhīṃ ||4|| āpaleṃ keleṃ āpaṇa khāya | tukā vaṃdī tyāce pāya ||5||

उमटती वाणी । वाटे नामाचिया ध्वनी ॥1॥ बरें सेवन उपकारा । द्यावें द्यावें या उत्तरा ॥ध्रु.॥ सरळ आणि मृद । कथा पाहावी तें उर्ध ॥2॥ गात जात तुका । हा चि उपदेश आइका॥3॥

umaṭatī vāṇī | vāṭe nāmāciyā dhvanī ||1|| bareṃ sevana upakārā | dyāveṃ dyāveṃ yā uttarā ||dhru.|| saraḷa āṇi mṛda | kathā pāhāvī teṃ urdha ||2|| gāta jāta tukā | hā ci upadeśa āikā||3||

कथाकाळींची मर्यादा सांगतों ते भावें वंदा । प्रीतीने गोविंदा हें चि एक आवडे ॥1॥ टाळ वाद्या गीत नृत्य अंतःकरणें प्रेमभरित । वाणिता तो कीर्त तद्भावने लेखावा ॥ध्रु.॥ नये अळसें मोडूं अंग कथे कानवडें हुंग । हेळणेचा रंग दावी तो चांडाळ ॥2॥ तोंडी विडा माने ताठा थोरपणे धाली गेंठा । चित्त नेदी नामपाठा गोष्टी लावी तो चांडाळ ॥4॥ कथे इच्छी मान दावूनियां थोरपण रजा संकोच न लुगडी सांवरी तो चांडाळा ॥4॥ आपण बैसे बाजेवरी सामान हरिच्या दासां धरी । तरि तो सुळावरि वाहिजे निश्चयेसीं ॥5॥ येतां नकरी नमस्कार कर जोडोनियां नम्र । न म्हणवितां थोर आणिकां खेटी तो चांडाळ ॥6॥ तुका विनवी जना कथे नाणावें अवगुणा । करा नारायणा ॠणी समर्पक भावें ॥7॥

kathākāḷīṃcī maryādā sāṃgatoṃ te bhāveṃ vaṃdā | prītīne goviṃdā heṃ ci eka āvaḍe ||1|| ṭāḷa vādyā gīta nṛtya aṃtaḥkaraṇeṃ premabharita | vāṇitā to kīrta tadbhāvane lekhāvā ||dhru.|| naye aḷaseṃ moḍūṃ aṃga kathe kānavaḍeṃ huṃga | heḷaṇecā raṃga dāvī to cāṃḍāḷa ||2|| toṃḍī viḍā māne tāṭhā thorapaṇe dhālī geṃṭhā | citta nedī nāmapāṭhā goṣṭī lāvī to cāṃḍāḷa ||4|| kathe icchī māna dāvūniyāṃ thorapaṇa rajā saṃkoca na lugaḍī sāṃvarī to cāṃḍāḷā ||4|| āpaṇa baise bājevarī sāmāna haricyā dāsāṃ dharī | tari to suḷāvari vāhije niścayesīṃ ||5|| yetāṃ nakarī namaskāra kara joḍoniyāṃ namra | na mhaṇavitāṃ thora āṇikāṃ kheṭī to cāṃḍāḷa ||6|| tukā vinavī janā kathe nāṇāveṃ avaguṇā | karā nārāyaṇā ṝṇī samarpaka bhāveṃ ||7||

कथा देवाचें ध्यान । कथा साधना मंडण । कथे ऐसें पुण्य आणीक नाहीं सर्वथा ॥1॥ ऐसा साच खरा भाव । कथेमाजी उभा देव ॥ध्रु.॥ मंत्र स्वल्प जना उच्चारितां वाचे मना । म्हणतां नारायणा क्षणें जळती महा दोष ॥2॥ भावें करितां कीर्तन तरे तारी आणीक जन । भेटे नारायण संदेह नाहीं ह्मणे तुका ॥3॥

kathā devāceṃ dhyāna | kathā sādhanā maṃḍaṇa | kathe aiseṃ puṇya āṇīka nāhīṃ sarvathā ||1|| aisā sāca kharā bhāva | kathemājī ubhā deva ||dhru.|| maṃtra svalpa janā uccāritāṃ vāce manā | mhaṇatāṃ nārāyaṇā kṣaṇeṃ jaḷatī mahā doṣa ||2|| bhāveṃ karitāṃ kīrtana tare tārī āṇīka jana | bheṭe nārāyaṇa saṃdeha nāhīṃ hmaṇe tukā ||3||

सांडूनि कीर्तन न करीं आणीक काज । नाचेन निर्लज्ज तुझ्या रंगीं ॥1॥ आवडीचें आर्त पुरवीं पंढरिराया । शरण तुझ्या पायां या चि लागीं ॥ध्रु.॥ टाळी वाहूनियां विठ्ठल ह्मणेन । तेणें निवारीन भवश्रम ॥2॥ तुका ह्मणे देवा नुपेक्षावें आह्मां । न्यावें निजधामा आपुलिया ॥3॥

sāṃḍūni kīrtana na karīṃ āṇīka kāja | nācena nirlajja tujhyā raṃgīṃ ||1|| āvaḍīceṃ ārta puravīṃ paṃḍharirāyā | śaraṇa tujhyā pāyāṃ yā ci lāgīṃ ||dhru.|| ṭāḷī vāhūniyāṃ viṭhṭhala hmaṇena | teṇeṃ nivārīna bhavaśrama ||2|| tukā hmaṇe devā nupekṣāveṃ āhmāṃ | nyāveṃ nijadhāmā āpuliyā ||3||

जळती कीर्तनें दोष पळतील विघ्नें ॥1॥ हें चि बिळवंत गाढें । आनंद करूं दिंडीपुढें ॥ध्रु.॥ किळ पापाची हे मूतिऩ। नामखड्ग घेऊं हातीं ॥2॥ तुका ह्मणे जाऊं । बळें दमामे ही लावूं ॥3॥

jaḷatī kīrtaneṃ doṣa paḷatīla vighneṃ ||1|| heṃ ci biḷavaṃta gāḍheṃ | ānaṃda karūṃ diṃḍīpuḍheṃ ||dhru.|| kiḷa pāpācī he mūtiऩ| nāmakhaḍga gheūṃ hātīṃ ||2|| tukā hmaṇe jāūṃ | baḷeṃ damāme hī lāvūṃ ||3||

कान्हया रे जगजेठी । देइप भेटी एकवेळे ॥1॥ काय मोकलिलें वनीं । सावजांनीं वेढिलें ॥ध्रु.॥ येथवरी होता संग । अंगें अंग लपविलें ॥2॥ तुका ह्मणें पाहिलें मागें । एवढएा वेगें अंतरला ॥3॥

kānhayā re jagajeṭhī | deipa bheṭī ekaveḷe ||1|| kāya mokalileṃ vanīṃ | sāvajāṃnīṃ veḍhileṃ ||dhru.|| yethavarī hotā saṃga | aṃgeṃ aṃga lapavileṃ ||2|| tukā hmaṇeṃ pāhileṃ māgeṃ | evaḍhaeा vegeṃ aṃtaralā ||3||

आपुल्या आह्मी पुसिलें नाही । तुज कांहीं कारणें॥1॥ मागें मागें धांवत आलों । कांहीं बोलों यासाटीं ॥ध्रु.॥ बहुत दिस होतें मनीं । घ्यावी धणी एकांतीं ॥2॥ तुका ह्मणे उभा राहें । कान्हो पाहें मजकडे ॥3॥

āpulyā āhmī pusileṃ nāhī | tuja kāṃhīṃ kāraṇeṃ||1|| māgeṃ māgeṃ dhāṃvata āloṃ | kāṃhīṃ boloṃ yāsāṭīṃ ||dhru.|| bahuta disa hoteṃ manīṃ | ghyāvī dhaṇī ekāṃtīṃ ||2|| tukā hmaṇe ubhā rāheṃ | kānho pāheṃ majakaḍe ||3||

धन्य बा हएा ऐशा नारी । घरीं दारीं नांदती ॥1॥ चोरूनिया तुजपाशीं । येतां त्यांसी न कळतां ॥ध्रु.॥ दोन्हीं ठायीं समाधान । सम कठीण बहुतचि ॥2॥ तुका ह्मणे जीवासाठीं । दुर्लभ भेटी ते देवा ॥3॥

dhanya bā haeा aiśā nārī | gharīṃ dārīṃ nāṃdatī ||1|| corūniyā tujapāśīṃ | yetāṃ tyāṃsī na kaḷatāṃ ||dhru.|| donhīṃ ṭhāyīṃ samādhāna | sama kaṭhīṇa bahutaci ||2|| tukā hmaṇe jīvāsāṭhīṃ | durlabha bheṭī te devā ||3||

उदासीना पावल्या वेगीं । अंगा अंगीं जडलिया॥1॥ वेटािळला भोंवता हरी । मयोरफेरीं नाचती ॥ध्रु.॥ मना आले करिती चार । त्या फार हा एकला ॥2॥ तुका ह्मणे नारायणीं । निराजनी मीनलिया ॥3॥

udāsīnā pāvalyā vegīṃ | aṃgā aṃgīṃ jaḍaliyā||1|| veṭāिḷalā bhoṃvatā harī | mayorapherīṃ nācatī ||dhru.|| manā āle karitī cāra | tyā phāra hā ekalā ||2|| tukā hmaṇe nārāyaṇīṃ | nirājanī mīnaliyā ||3||

विशमाची शंका वाटे । सारिखें भेटे तरी सुख ॥1॥ ह्मणऊनि चोरिलें जना । आल्या राणां एकांतीं ॥ध्रु.॥ दुजियासी कळों नये । जया सोय नाहीं हे ।2॥ तुका ह्मणे मोकळें मन । नारायण भोगासी ॥3॥

viśamācī śaṃkā vāṭe | sārikheṃ bheṭe tarī sukha ||1|| hmaṇaūni corileṃ janā | ālyā rāṇāṃ ekāṃtīṃ ||dhru.|| dujiyāsī kaḷoṃ naye | jayā soya nāhīṃ he |2|| tukā hmaṇe mokaḷeṃ mana | nārāyaṇa bhogāsī ||3||

आलिंगन कंठाकंठीं । पडे मिठी सर्वांगें ॥1॥ न घडे मागें परतें मन । नारायण संभोगी ॥ध्रु.॥ वचनासी वचन मिळे। रिघती डोळे डोिळयांत ॥2॥ तुका ह्मणे अंतर्ध्यानीं । जीव जीवनीं विराल्या ॥3॥

āliṃgana kaṃṭhākaṃṭhīṃ | paḍe miṭhī sarvāṃgeṃ ||1|| na ghaḍe māgeṃ parateṃ mana | nārāyaṇa saṃbhogī ||dhru.|| vacanāsī vacana miḷe| righatī ḍoḷe ḍoिḷayāṃta ||2|| tukā hmaṇe aṃtardhyānīṃ | jīva jīvanīṃ virālyā ||3||

कोणी सुना कोणी लेंकी । कोणी एकी सतंता ॥1॥ अवघियांची जगनिंद । जाली धिंद सारखी ॥ध्रु.॥ अवघ्या अवघ्या चोरा । विना वरा मायबापा ॥2॥ तुका ह्मणे करा सेवा । आलें जीवावर तरी ॥3॥

koṇī sunā koṇī leṃkī | koṇī ekī sataṃtā ||1|| avaghiyāṃcī jaganiṃda | jālī dhiṃda sārakhī ||dhru.|| avaghyā avaghyā corā | vinā varā māyabāpā ||2|| tukā hmaṇe karā sevā | āleṃ jīvāvara tarī ||3||

येथील जें एक घडी । तये जोडी पार नाहीं ॥1॥ ती त्यांचा सासुरवास । कैंचा रस हा तेथें ॥ध्रु.॥ अवघे दिवस गेले कामा । हीं जन्मा खंडण ॥2॥ तुका ह्मणे रतल्या जनीं । सोडा झणी कान्होबा ॥3॥ ॥8॥

yethīla jeṃ eka ghaḍī | taye joḍī pāra nāhīṃ ||1|| tī tyāṃcā sāsuravāsa | kaiṃcā rasa hā tetheṃ ||dhru.|| avaghe divasa gele kāmā | hīṃ janmā khaṃḍaṇa ||2|| tukā hmaṇe ratalyā janīṃ | soḍā jhaṇī kānhobā ||3|| ||8||

चिंता नाहीं गांवीं विष्णुदासांचिये । घोष जयजयकार सदा ॥1॥ नारायण घरीं सांठविलें धन । अवघे चि वाण तया पोटीं ॥ध्रु.॥ सवंग सकळां पुरे धणीवरी । सेवावया नारी नर बाळा॥2॥ तुका ह्मणे येणें आनंदी आनंदु । गोविंदें गोविंदु पिकविला॥3॥

ciṃtā nāhīṃ gāṃvīṃ viṣṇudāsāṃciye | ghoṣa jayajayakāra sadā ||1|| nārāyaṇa gharīṃ sāṃṭhavileṃ dhana | avaghe ci vāṇa tayā poṭīṃ ||dhru.|| savaṃga sakaḷāṃ pure dhaṇīvarī | sevāvayā nārī nara bāḷā||2|| tukā hmaṇe yeṇeṃ ānaṃdī ānaṃdu | goviṃdeṃ goviṃdu pikavilā||3||

करिती तया वेवसाव आहे । येथें व्हा रे साहे एकां एक ॥1॥ गातां आइकतां समान चि घडे । लाभें लाभ जोडे विशेषता ॥ध्रु.॥ प्रेमाचें भरतें भातें घ्यावें अंगीं । नटे टाळी रंगीं शूरत्वेंसी ॥2॥ तुका ह्मणे बहुजन्मांचे खंडण । होइल हा सीण निवारोनि ॥3॥ ॥2॥

karitī tayā vevasāva āhe | yetheṃ vhā re sāhe ekāṃ eka ||1|| gātāṃ āikatāṃ samāna ci ghaḍe | lābheṃ lābha joḍe viśeṣatā ||dhru.|| premāceṃ bharateṃ bhāteṃ ghyāveṃ aṃgīṃ | naṭe ṭāḷī raṃgīṃ śūratveṃsī ||2|| tukā hmaṇe bahujanmāṃce khaṃḍaṇa | hoila hā sīṇa nivāroni ||3|| ||2||

नाहीं घाटावें लागत । एका सितें कळें भात ॥1॥ क्षीर निवडितें पाणी । चोंची हंसाचिये आणी ॥ध्रु.॥ आंगडें फाडुनि घोंगडें करी । अवकळा तये परी ॥2॥ तुका ह्मणे कण । भुसीं निवडे कैंचा सीण ॥3॥ स्वामीचें अभंगींचें नांव काढून सालोमालो आपलें नांव घालीत त्यावर अभंग ॥ 8 ॥

nāhīṃ ghāṭāveṃ lāgata | ekā siteṃ kaḷeṃ bhāta ||1|| kṣīra nivaḍiteṃ pāṇī | coṃcī haṃsāciye āṇī ||dhru.|| āṃgaḍeṃ phāḍuni ghoṃgaḍeṃ karī | avakaḷā taye parī ||2|| tukā hmaṇe kaṇa | bhusīṃ nivaḍe kaiṃcā sīṇa ||3|| svāmīceṃ abhaṃgīṃceṃ nāṃva kāḍhūna sālomālo āpaleṃ nāṃva ghālīta tyāvara abhaṃga || 8 ||

सालोमालो हरिचे दास । ह्मणउन केला अवघा नास॥1॥ अवघें बचमंगळ केलें । ह्मणती एकांचें आपुले ॥ध्रु.॥ मोडूनि संतांचीं वचनें । करिती आपणां भूषणें ॥2॥ तुका ह्मणे कवी । जगामधीं रूढ दावी ॥3॥

sālomālo harice dāsa | hmaṇauna kelā avaghā nāsa||1|| avagheṃ bacamaṃgaḷa keleṃ | hmaṇatī ekāṃceṃ āpule ||dhru.|| moḍūni saṃtāṃcīṃ vacaneṃ | karitī āpaṇāṃ bhūṣaṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe kavī | jagāmadhīṃ rūḍha dāvī ||3||

जायाचे अळंकार । बुडवूनि होती चोर ॥1॥ त्यांसी ताडणाची पूजा । योग घडे बऱ्या वोजा ॥ध्रु.॥ अभिलाषाच्या सुखें। अंतीं होती काळीं मुखें ॥2॥ तुका ह्मणे चोरा । होय भूषण मातेरा ॥3॥

jāyāce aḷaṃkāra | buḍavūni hotī cora ||1|| tyāṃsī tāḍaṇācī pūjā | yoga ghaḍe baऱyā vojā ||dhru.|| abhilāṣācyā sukheṃ| aṃtīṃ hotī kāḷīṃ mukheṃ ||2|| tukā hmaṇe corā | hoya bhūṣaṇa māterā ||3||

कालवूनि विष । केला अमृताचा नास ॥1॥ ऐशा अभाग्याच्या बुिद्ध । सत्य लोपी नाहीं शुिद्ध ॥ध्रु.॥ नाक कापुनि लावी सोनें । कोण अळंकार तेणें ॥2॥ तुका ह्मणे बावी । मोडूनि मदार बांधावी ॥3॥

kālavūni viṣa | kelā amṛtācā nāsa ||1|| aiśā abhāgyācyā buिddha | satya lopī nāhīṃ śuिddha ||dhru.|| nāka kāpuni lāvī soneṃ | koṇa aḷaṃkāra teṇeṃ ||2|| tukā hmaṇe bāvī | moḍūni madāra bāṃdhāvī ||3||

विकल तेथें विका । माती नांव ठेवूनि बुका ॥1॥ हा तो निवाडएाचा ठाव । खऱ्या खोटएा निवडी भाव ॥ध्रु.॥ गऱ्हवारे हा विधि । पोट वाढविलें चिंधीं ॥2॥ लावूं जाणे विल्हे। तुका साच आणिक कल्हे ॥3॥

vikala tetheṃ vikā | mātī nāṃva ṭhevūni bukā ||1|| hā to nivāḍaeाcā ṭhāva | khaऱyā khoṭaeा nivaḍī bhāva ||dhru.|| gaऱhavāre hā vidhi | poṭa vāḍhavileṃ ciṃdhīṃ ||2|| lāvūṃ jāṇe vilhe| tukā sāca āṇika kalhe ||3||

विषयीं अद्वये । त्यासी आह्मां सिवो नये ॥1॥ देव तेथुनि निराळा । असे निष्काम वेगळा ॥ध्रु.॥ वासनेची बुंथी । तेथें कैची ब्रह्मिस्थति ॥2॥ तुका ह्मणे असतां देहीं । तेथें नाही जेमेतीं ॥3॥

viṣayīṃ advaye | tyāsī āhmāṃ sivo naye ||1|| deva tethuni nirāḷā | ase niṣkāma vegaḷā ||dhru.|| vāsanecī buṃthī | tetheṃ kaicī brahmisthati ||2|| tukā hmaṇe asatāṃ dehīṃ | tetheṃ nāhī jemetīṃ ||3||

नमितों या देवा । माझी एके ठायीं सेवा ॥1॥ गुणअवगुण निवाडा । ह्मैस ह्मैस रेडा रेडा ॥ध्रु.॥ जनीं जनादऩन। साक्ष त्यासी लोटांगण ॥2॥ तुका ह्मणे खडे । निवडू दळणीं घडघडे ॥3॥ ॥8॥

namitoṃ yā devā | mājhī eke ṭhāyīṃ sevā ||1|| guṇaavaguṇa nivāḍā | hmaisa hmaisa reḍā reḍā ||dhru.|| janīṃ janādaऩna| sākṣa tyāsī loṭāṃgaṇa ||2|| tukā hmaṇe khaḍe | nivaḍū daḷaṇīṃ ghaḍaghaḍe ||3|| ||8||

जीव जीती जीवना संगें । मत्स्या मरण त्या वियोगें॥1॥ जया चित्तीं जैसा भाव । तयां जविळ तैसा देव ॥ध्रु.॥ सकळां पाडीये भानु । परि त्या कमळाचें जीवनु ॥2॥ तुका ह्मणे माता । वाहे तान्हे याची चिंता ॥3॥

jīva jītī jīvanā saṃgeṃ | matsyā maraṇa tyā viyogeṃ||1|| jayā cittīṃ jaisā bhāva | tayāṃ javiḷa taisā deva ||dhru.|| sakaḷāṃ pāḍīye bhānu | pari tyā kamaḷāceṃ jīvanu ||2|| tukā hmaṇe mātā | vāhe tānhe yācī ciṃtā ||3||

मुंगीचिया घरा कोण जाय मूळ । देखोनियां गूळ धांव घाली ॥1॥ याचकाविण काय खोळंबला दाता । तोचि धांवे हिता आपुलिया ॥ध्रु.॥ उदक अन्न काये ह्मणे मज खा ये । भुकेला तो जाये चोजवीत ॥2॥ व्याधी पिडिला धांवे वैद्याचिया घरा । दुःखाच्या परिहारा आपुलिया ॥3॥ तुका ह्मणे जया आपुलें स्वहित। करणें तो चि प्रीत धरी कथे ॥4॥

muṃgīciyā gharā koṇa jāya mūḷa | dekhoniyāṃ gūḷa dhāṃva ghālī ||1|| yācakāviṇa kāya khoḷaṃbalā dātā | toci dhāṃve hitā āpuliyā ||dhru.|| udaka anna kāye hmaṇe maja khā ye | bhukelā to jāye cojavīta ||2|| vyādhī piḍilā dhāṃve vaidyāciyā gharā | duḥkhācyā parihārā āpuliyā ||3|| tukā hmaṇe jayā āpuleṃ svahita| karaṇeṃ to ci prīta dharī kathe ||4||

जन्मांतरिंचा परिट न्हावी । जात ठेवी त्यानें तें॥1॥ वाखर जैसा चरचरी । तोंड करी संव दणी ॥ध्रु.॥ पूर्व जन्म शिखासूत्र । मळ मूत्र अंतरीं ॥2॥ तुका ह्मणे करिती निंदा । धुवटधंदा पुढिलांचा ॥3॥

janmāṃtariṃcā pariṭa nhāvī | jāta ṭhevī tyāneṃ teṃ||1|| vākhara jaisā caracarī | toṃḍa karī saṃva daṇī ||dhru.|| pūrva janma śikhāsūtra | maḷa mūtra aṃtarīṃ ||2|| tukā hmaṇe karitī niṃdā | dhuvaṭadhaṃdā puḍhilāṃcā ||3||

नाम दुसी त्याचें नको दरषण । विष तें वचन वाटे मज ॥2॥ अमंगळ वाणी नाइकवे कानीं । निंदेची पोहोणी उठे तेथें॥ध्रु.॥ काय लभ्य त्याचिये वचनीं । कोणत्या पुराणीं दिली ग्वाही ॥2॥ काय आड लावूं त्याचिया तोंडासी । आतां या जिभेसी काय करूं ॥3॥ तुका ह्मणे संत न मनिती त्यांस । घेऊं पाहे ग्रास यमदूत ॥4॥

nāma dusī tyāceṃ nako daraṣaṇa | viṣa teṃ vacana vāṭe maja ||2|| amaṃgaḷa vāṇī nāikave kānīṃ | niṃdecī pohoṇī uṭhe tetheṃ||dhru.|| kāya labhya tyāciye vacanīṃ | koṇatyā purāṇīṃ dilī gvāhī ||2|| kāya āḍa lāvūṃ tyāciyā toṃḍāsī | ātāṃ yā jibhesī kāya karūṃ ||3|| tukā hmaṇe saṃta na manitī tyāṃsa | gheūṃ pāhe grāsa yamadūta ||4||

येऊनि नरदेहा झांकितील डोळे । बळें चि अंधळे होती लोक ॥1॥ उजडासरसी न चलती वाट । पुढील बोभाट जाणोनियां ॥ध्रु.॥ बहु फेरे आले सोसोनि वोळसा । पुढें नाहीं ऐसा लाभ मग ॥2॥ तुका ह्मणे जाऊं सादावीत वाट । भेटे तरी भेटो कोणी तरी ॥3॥

yeūni naradehā jhāṃkitīla ḍoḷe | baḷeṃ ci aṃdhaḷe hotī loka ||1|| ujaḍāsarasī na calatī vāṭa | puḍhīla bobhāṭa jāṇoniyāṃ ||dhru.|| bahu phere āle sosoni voḷasā | puḍheṃ nāhīṃ aisā lābha maga ||2|| tukā hmaṇe jāūṃ sādāvīta vāṭa | bheṭe tarī bheṭo koṇī tarī ||3||

पडतां जड भारी । दासीं आठवावा हरी ॥1॥ मग तो होऊं नेदी सीण । आड घाली सुदर्शन ॥ध्रु.॥ नामाच्या चिंतनें । बारा वाटा पळती विघ्नें ॥2॥ तुका ह्मणे प्राण । करा देवासी अर्पण ॥3॥

paḍatāṃ jaḍa bhārī | dāsīṃ āṭhavāvā harī ||1|| maga to hoūṃ nedī sīṇa | āḍa ghālī sudarśana ||dhru.|| nāmācyā ciṃtaneṃ | bārā vāṭā paḷatī vighneṃ ||2|| tukā hmaṇe prāṇa | karā devāsī arpaṇa ||3||

मायें मोकलिलें कोठें जावें बळें । आपुलिया बळें न वंचे तें ॥1॥ रुसोनियां पळे सांडुनियां ताट । मागें पाहे वाट यावें ऐसीं ॥ध्रु.॥ भांडवल आह्मां आळी करावी हे । आपणें माये धांवसील ॥2॥ तुका ह्मणे आळी करुनियां निकी । देसील भातुकीं बुझाऊनि ॥3॥

māyeṃ mokalileṃ koṭheṃ jāveṃ baḷeṃ | āpuliyā baḷeṃ na vaṃce teṃ ||1|| rusoniyāṃ paḷe sāṃḍuniyāṃ tāṭa | māgeṃ pāhe vāṭa yāveṃ aisīṃ ||dhru.|| bhāṃḍavala āhmāṃ āḷī karāvī he | āpaṇeṃ māye dhāṃvasīla ||2|| tukā hmaṇe āḷī karuniyāṃ nikī | desīla bhātukīṃ bujhāūni ||3||

विठ्ठलनामाचा नाहीं ज्या विश्वास । तो वसे उदास नरकामध्यें ॥1॥ तयासी बोलतां होइऩल विटाळ । नेव जाये तो जळस्नान करितां ॥ध्रु.॥ विठ्ठलनामाची नाहीं ज्या आवडी । त्याची काळ घडी लेखिताहे ॥2॥ तुका ह्मणे मज विठोबाची आण। जरी प्रतिवचन करिन त्यासी ॥3॥

viṭhṭhalanāmācā nāhīṃ jyā viśvāsa | to vase udāsa narakāmadhyeṃ ||1|| tayāsī bolatāṃ hoiऩla viṭāḷa | neva jāye to jaḷasnāna karitāṃ ||dhru.|| viṭhṭhalanāmācī nāhīṃ jyā āvaḍī | tyācī kāḷa ghaḍī lekhitāhe ||2|| tukā hmaṇe maja viṭhobācī āṇa| jarī prativacana karina tyāsī ||3||

तया घडले सकळ नेम । मुखीं विठोबाचें नाम॥1॥ कांहीं न लगे सिणावें । आणिक वेगळाल्या भावें । वाचे उच्चारावें। रामकृष्णगोविंदा ॥ध्रु.॥ फळ पावाल अवलिळा । भोग वैकुंठ सोहळा ॥2॥ तुका ह्मणे त्याच्या नांवें । तो चि होइजेल स्वभावें॥3॥

tayā ghaḍale sakaḷa nema | mukhīṃ viṭhobāceṃ nāma||1|| kāṃhīṃ na lage siṇāveṃ | āṇika vegaḷālyā bhāveṃ | vāce uccārāveṃ| rāmakṛṣṇagoviṃdā ||dhru.|| phaḷa pāvāla avaliḷā | bhoga vaikuṃṭha sohaḷā ||2|| tukā hmaṇe tyācyā nāṃveṃ | to ci hoijela svabhāveṃ||3||

पुराणप्रसिद्ध सीमा । नामतारकमहिमा ॥1॥ मागें जाळी महा दोष । पुढें नाही गर्भवास ॥ध्रु.॥ जें निंदिलें शास्त्रें । वंद्य जालें नाममात्रें ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसा । त्रिभुवनीं नामठसा ॥3॥

purāṇaprasiddha sīmā | nāmatārakamahimā ||1|| māgeṃ jāḷī mahā doṣa | puḍheṃ nāhī garbhavāsa ||dhru.|| jeṃ niṃdileṃ śāstreṃ | vaṃdya jāleṃ nāmamātreṃ ||2|| tukā hmaṇe aisā | tribhuvanīṃ nāmaṭhasā ||3||

नाम घेतां न लगे मोल । नाममंत्र नाहीं खोल ॥1॥ दों अक्षरांचें काम । उच्चारावें राम राम ॥ध्रु.॥ नाहीं वर्णाधमयाती। नामीं अवघीं चि सरतीं ॥2॥ तुका ह्मणे नाम । चैतन्य निजधाम॥3॥

nāma ghetāṃ na lage mola | nāmamaṃtra nāhīṃ khola ||1|| doṃ akṣarāṃceṃ kāma | uccārāveṃ rāma rāma ||dhru.|| nāhīṃ varṇādhamayātī| nāmīṃ avaghīṃ ci saratīṃ ||2|| tukā hmaṇe nāma | caitanya nijadhāma||3||

नाम घेतां वांयां गेलां । ऐसा कोणें आइऩिकला ॥1॥ सांगा विनवितों तुह्मांसी । संत महंत सिद्ध ॠषी ॥ध्रु.॥ नामें तरला नाहीं कोण । ऐसा द्यावा निवडून ॥2॥ सलगीच्या उत्तरा । तुका ह्मणे क्षमा करा ॥3॥

nāma ghetāṃ vāṃyāṃ gelāṃ | aisā koṇeṃ āiऩिkalā ||1|| sāṃgā vinavitoṃ tuhmāṃsī | saṃta mahaṃta siddha ṝṣī ||dhru.|| nāmeṃ taralā nāhīṃ koṇa | aisā dyāvā nivaḍūna ||2|| salagīcyā uttarā | tukā hmaṇe kṣamā karā ||3||

फुकाचें तें लुटा सार । व्हा रे अमर सदैव ॥1॥ नाहीं गर्भवास पुढती । डोंगर जळती दोषांचे ॥ध्रु.॥ उदंड भावें उदंड घ्यावें । नाम गावें आवडी ॥2॥ तुका ह्मणे घरिच्या घरीं । देशा उरीं न सीणीजे ॥3॥ ॥15॥

phukāceṃ teṃ luṭā sāra | vhā re amara sadaiva ||1|| nāhīṃ garbhavāsa puḍhatī | ḍoṃgara jaḷatī doṣāṃce ||dhru.|| udaṃḍa bhāveṃ udaṃḍa ghyāveṃ | nāma gāveṃ āvaḍī ||2|| tukā hmaṇe gharicyā gharīṃ | deśā urīṃ na sīṇīje ||3|| ||15||

करावा उद्धार किंवा घ्यावी हारी । एका बोला िस्थरी राहें देवा ॥1॥ निरसनें माझा होइऩल संदेह । अवघें चि आहे मूळ पायीं ॥ध्रु.॥ राहिलों चिकटूण कांहीं चि न कळे । कोणा नेणों काळे उदय भाग्य ॥2॥ तुका ह्मणे बहु उद्वेगला जीव । भाकीतसें कीव देवराया ॥3॥ ॥1॥

karāvā uddhāra kiṃvā ghyāvī hārī | ekā bolā िstharī rāheṃ devā ||1|| nirasaneṃ mājhā hoiऩla saṃdeha | avagheṃ ci āhe mūḷa pāyīṃ ||dhru.|| rāhiloṃ cikaṭūṇa kāṃhīṃ ci na kaḷe | koṇā neṇoṃ kāḷe udaya bhāgya ||2|| tukā hmaṇe bahu udvegalā jīva | bhākītaseṃ kīva devarāyā ||3|| ||1||

आलिया भोगासी असावें सादर । देवावरी भार घालूनियां ॥1॥ मग तो कृपासिंधु निवारी सांकडें । येर तें बापुडें काय रंके ॥ध्रु.॥ भयाचिये पोटीं दुःखाचिया रासी । शरण देवासी जातां भले ॥2॥ तुका ह्मणे नव्हे काय त्या करितां । चिंतावा तो आतां विश्वंभर ॥3॥

āliyā bhogāsī asāveṃ sādara | devāvarī bhāra ghālūniyāṃ ||1|| maga to kṛpāsiṃdhu nivārī sāṃkaḍeṃ | yera teṃ bāpuḍeṃ kāya raṃke ||dhru.|| bhayāciye poṭīṃ duḥkhāciyā rāsī | śaraṇa devāsī jātāṃ bhale ||2|| tukā hmaṇe navhe kāya tyā karitāṃ | ciṃtāvā to ātāṃ viśvaṃbhara ||3||

भोग तो न घडे संचितावांचूनि । करावें तें मनीं समाधान ॥1॥ ह्मणऊनी मनीं मानूं नये खेदु । ह्मणावा गोविंद वेळोवेळां ॥ध्रु.॥ आणिकां रुसावें न लगे बहुतां । आपुल्या संचितावांचूनियां ॥2॥ तुका ह्मणे भार घातलिया वरी । होइऩल कैवारी नारायण ॥3॥

bhoga to na ghaḍe saṃcitāvāṃcūni | karāveṃ teṃ manīṃ samādhāna ||1|| hmaṇaūnī manīṃ mānūṃ naye khedu | hmaṇāvā goviṃda veḷoveḷāṃ ||dhru.|| āṇikāṃ rusāveṃ na lage bahutāṃ | āpulyā saṃcitāvāṃcūniyāṃ ||2|| tukā hmaṇe bhāra ghātaliyā varī | hoiऩla kaivārī nārāyaṇa ||3||

निर्वैर व्हावें सर्वभूतांसवें । साधन बरवें हें चि एक॥1॥ तरी च अंगीकार करिल नारायण । बडबड तो सीण येणेंविण ॥ध्रु.॥ सोइरें पिशुन समान चि घटे । चित्त पर ओढे उपकारी ॥2॥ तुका ह्मणे चित्त जालिया निर्मळ । तरि च सकळ केलें होय ॥3॥

nirvaira vhāveṃ sarvabhūtāṃsaveṃ | sādhana baraveṃ heṃ ci eka||1|| tarī ca aṃgīkāra karila nārāyaṇa | baḍabaḍa to sīṇa yeṇeṃviṇa ||dhru.|| soireṃ piśuna samāna ci ghaṭe | citta para oḍhe upakārī ||2|| tukā hmaṇe citta jāliyā nirmaḷa | tari ca sakaḷa keleṃ hoya ||3||

दिली चाले वाचा । क्षय मागिल्या तपाचा ॥1॥ रििद्ध सििद्ध येती घरा । त्याचा करिती पसारा ॥ध्रु.॥ मानदंभांसाटीं। पडे देवासवें तुटी ॥2॥ तुका ह्मणे मेवा । कैचा वेठीच्या नदवां॥3॥

dilī cāle vācā | kṣaya māgilyā tapācā ||1|| riिddha siिddha yetī gharā | tyācā karitī pasārā ||dhru.|| mānadaṃbhāṃsāṭīṃ| paḍe devāsaveṃ tuṭī ||2|| tukā hmaṇe mevā | kaicā veṭhīcyā nadavāṃ||3||

तापल्यावांचून नव्हे अळंकार । पिटूनियां सार उरलें तें ॥1॥ मग कदाकाळीं नव्हे शुद्ध जाति । नासें शत्रु होती मित्र ते चि ॥ध्रु.॥ किळवर बरें भोगूं द्यावें भोगा । फांसिलें तें रोगा हातीं सुटे ॥2॥ तुका ह्मणे मन करावें पाठेळ । साहावे चि जाळ सिजेवरि ॥3॥

tāpalyāvāṃcūna navhe aḷaṃkāra | piṭūniyāṃ sāra uraleṃ teṃ ||1|| maga kadākāḷīṃ navhe śuddha jāti | nāseṃ śatru hotī mitra te ci ||dhru.|| kiḷavara bareṃ bhogūṃ dyāveṃ bhogā | phāṃsileṃ teṃ rogā hātīṃ suṭe ||2|| tukā hmaṇe mana karāveṃ pāṭheḷa | sāhāve ci jāḷa sijevari ||3||

पाठेळ करितां न साहावे वारा । साहेलिया ढोरा गोणी चाले ॥1॥ आपणां आपण हे चि कसवटी । हर्षामर्ष पोटीं विरों द्यावें ॥ध्रु.॥ नवनीत तोंवरी कडकडी लोणी । निश्चळ होऊनी राहे मग ॥2॥ तुका ह्मणे जरी जग टाकी घाया । त्याच्या पडे पायां जन मग ॥3॥

pāṭheḷa karitāṃ na sāhāve vārā | sāheliyā ḍhorā goṇī cāle ||1|| āpaṇāṃ āpaṇa he ci kasavaṭī | harṣāmarṣa poṭīṃ viroṃ dyāveṃ ||dhru.|| navanīta toṃvarī kaḍakaḍī loṇī | niścaḷa hoūnī rāhe maga ||2|| tukā hmaṇe jarī jaga ṭākī ghāyā | tyācyā paḍe pāyāṃ jana maga ||3||

काविळयासी नाहीं दया उपकार । कािळमा अंतर विटाळसें ॥1॥ तैसें कुधनाचें जिणें अमंगळ । घाणेरी वोंगळ वदे वाणी ॥ध्रु.॥ कडु भोंपऑयाचा उपचारें पाक । सेविल्या तिडीक कपाळासी ॥2॥ तुका ह्मणे विष सांडूं नेणे साप । आदरें तें पाप त्याचे ठायीं ॥3॥

kāviḷayāsī nāhīṃ dayā upakāra | kāिḷamā aṃtara viṭāḷaseṃ ||1|| taiseṃ kudhanāceṃ jiṇeṃ amaṃgaḷa | ghāṇerī voṃgaḷa vade vāṇī ||dhru.|| kaḍu bhoṃpaôyācā upacāreṃ pāka | sevilyā tiḍīka kapāḷāsī ||2|| tukā hmaṇe viṣa sāṃḍūṃ neṇe sāpa | ādareṃ teṃ pāpa tyāce ṭhāyīṃ ||3||

लाभ खरा नये तुटी । नाहीं आडखळा भेटी ॥1॥ जाय अवघिया देशा । येथें संचलाची तैसा ॥ध्रु.॥ मग न लगे पारखी। अवघीं सकट सारखीं । तुका ह्मणे वोळे । रूपें भुलविले डोळे ॥3॥ 2394. नको आतां पुसों कांहीं । लवलाहीं उसंती ॥1॥ जाय वेगीं पंढरपुरा । तो सोयरा दीनांचा ॥ध्रु.॥ वचनाचा न करीं गोवा । रिघें देवासीं शरण ॥2॥ तुका ह्मणे कृपावंता । बहु चिंता दीनाची ॥3॥

lābha kharā naye tuṭī | nāhīṃ āḍakhaḷā bheṭī ||1|| jāya avaghiyā deśā | yetheṃ saṃcalācī taisā ||dhru.|| maga na lage pārakhī| avaghīṃ sakaṭa sārakhīṃ | tukā hmaṇe voḷe | rūpeṃ bhulavile ḍoḷe ||3|| 2394. nako ātāṃ pusoṃ kāṃhīṃ | lavalāhīṃ usaṃtī ||1|| jāya vegīṃ paṃḍharapurā | to soyarā dīnāṃcā ||dhru.|| vacanācā na karīṃ govā | righeṃ devāsīṃ śaraṇa ||2|| tukā hmaṇe kṛpāvaṃtā | bahu ciṃtā dīnācī ||3||

ह्मणऊनि काकुळती । येतों पुढतों पुढती । तुह्मां असे हातीं । कमळापती भांडार ॥1॥ फेडूं आलेती दरिद्र । तरी न लगे उशीर । पुरे अभयंकर । ठाया ठाव रंकाशी ॥ध्रु.॥ कोठें न घली धांव । याजसाठीं तजिली हांव । घेऊं नेदी वाव । मना केला विरोध ॥2॥ कारणांच्या गुणें । वेळ काळ तोही नेणें । तुमच्या कीर्तनें । तुका तुह्मां जागवी ॥3॥

hmaṇaūni kākuḷatī | yetoṃ puḍhatoṃ puḍhatī | tuhmāṃ ase hātīṃ | kamaḷāpatī bhāṃḍāra ||1|| pheḍūṃ āletī daridra | tarī na lage uśīra | pure abhayaṃkara | ṭhāyā ṭhāva raṃkāśī ||dhru.|| koṭheṃ na ghalī dhāṃva | yājasāṭhīṃ tajilī hāṃva | gheūṃ nedī vāva | manā kelā virodha ||2|| kāraṇāṃcyā guṇeṃ | veḷa kāḷa tohī neṇeṃ | tumacyā kīrtaneṃ | tukā tuhmāṃ jāgavī ||3||

बहु नांवें ठेविलीं स्तुतीचे आवडी । बहुत या गोडी आली रसा ॥1॥ बहु सोसें सेवन केलें बहुवस । बहु आला दिस गोमटएाचा ॥ध्रु.॥ बहुतां पुरला बहुतां उरला । बहुतांचा केला बहु नट ॥2॥ बहु तुका जाला निकट वृत्ती । बहु काकुलती येऊनियां॥3॥

bahu nāṃveṃ ṭhevilīṃ stutīce āvaḍī | bahuta yā goḍī ālī rasā ||1|| bahu soseṃ sevana keleṃ bahuvasa | bahu ālā disa gomaṭaeाcā ||dhru.|| bahutāṃ puralā bahutāṃ uralā | bahutāṃcā kelā bahu naṭa ||2|| bahu tukā jālā nikaṭa vṛttī | bahu kākulatī yeūniyāṃ||3||

येहलोकीं आह्मां वस्तीचें पेणें । उदासीन तेणें देहभावीं॥1॥ कार्यापुरतें कारण मारगीं । उलंघूनि वेगीं जावें स्थळा ॥ध्रु.॥ सोंगसंपादणी चालवितों वेव्हार । अत्यंतिक आदर नाहीं गोवा ॥2॥ तुका ह्मणे वेंच लाविला संचिता । होइल घेतां लोभ कोणां ॥3॥

yehalokīṃ āhmāṃ vastīceṃ peṇeṃ | udāsīna teṇeṃ dehabhāvīṃ||1|| kāryāpurateṃ kāraṇa māragīṃ | ulaṃghūni vegīṃ jāveṃ sthaḷā ||dhru.|| soṃgasaṃpādaṇī cālavitoṃ vevhāra | atyaṃtika ādara nāhīṃ govā ||2|| tukā hmaṇe veṃca lāvilā saṃcitā | hoila ghetāṃ lobha koṇāṃ ||3||

रोजकीदव जमा धरुनी सकळ । खताविला काळ वरावरी ॥1॥ नाहीं होत झाडएापाडएाचें लिगाड । हुजराती ते गोड सेवा रूजू ॥ध्रु.॥ चोरासाटीं रदबदल आटा हाश । जळो जिणे दाश बहुताचें ॥2॥ सावधान तुका निर्भर मानसीं । सालझाडएापाशी गुंपों नेणे ॥3॥

rojakīdava jamā dharunī sakaḷa | khatāvilā kāḷa varāvarī ||1|| nāhīṃ hota jhāḍaeाpāḍaeाceṃ ligāḍa | hujarātī te goḍa sevā rūjū ||dhru.|| corāsāṭīṃ radabadala āṭā hāśa | jaḷo jiṇe dāśa bahutāceṃ ||2|| sāvadhāna tukā nirbhara mānasīṃ | sālajhāḍaeाpāśī guṃpoṃ neṇe ||3||

त्रिविधकर्माचे वेगळाले भाव । निवडूनि ठाव दाखविला॥1॥ आलियाचा झाडा राहिल्याचा ठाव । सुख गौरव संतां अंगीं ॥ध्रु.॥ हिशेबें आलें तें सकळांसी प्रमाण । तेथें नाही आन चालों येत ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं पापपुण्य खतीं । झाडएाची हुजती हातां आली ॥3॥

trividhakarmāce vegaḷāle bhāva | nivaḍūni ṭhāva dākhavilā||1|| āliyācā jhāḍā rāhilyācā ṭhāva | sukha gaurava saṃtāṃ aṃgīṃ ||dhru.|| hiśebeṃ āleṃ teṃ sakaḷāṃsī pramāṇa | tetheṃ nāhī āna cāloṃ yeta ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ pāpapuṇya khatīṃ | jhāḍaeाcī hujatī hātāṃ ālī ||3||

पद 2101

पद 2104

पद 2105

पद 2107

पद 2108

पद 2110

पद 2112

पद 2113

पद 2115

पद 2116

पद 2119

पद 2120

पद 2121

पद 2122

पद 2123

पद 2124

पद 2125

पद 2126

पद 2127

पद 2128

पद 2129

पद 2130

पद 2131

पद 2133

पद 2134

पद 2135

पद 2136

पद 2137

पद 2138

पद 2139

पद 2140

पद 2142

पद 2144

पद 2145

पद 2146

पद 2149

पद 2150

पद 2151

पद 2152

पद 2153

पद 2154

पद 2155

पद 2157

पद 2158

पद 2159

पद 2160

पद 2161

पद 2162

पद 2163

पद 2164

पद 2165

पद 2167

पद 2168

पद 2169

पद 2170

पद 2171

पद 2172

पद 2173

पद 2174

पद 2175

पद 2178

पद 2179

पद 2180

पद 2181

पद 2182

पद 2183

पद 2184

पद 2185

पद 2186

पद 2187

पद 2190

पद 2191

पद 2192

पद 2193

पद 2194

पद 2195

पद 2196

पद 2197

पद 2199

पद 2200

पद 2201

पद 2202

पद 2203

पद 2204

पद 2205

पद 2206

पद 2207

पद 2209

पद 2210

पद 2211

पद 2212

पद 2215

पद 2216

पद 2217

पद 2218

पद 2219

पद 2220

पद 2221

पद 2222

पद 2223

पद 2224

पद 2225

पद 2226

पद 2227

पद 2228

पद 2230

पद 2231

पद 2232

पद 2233

पद 2234

पद 2235

पद 2237

पद 2238

पद 2239

पद 2240

पद 2241

पद 2242

पद 2243

पद 2244

पद 2245

पद 2246

पद 2247

पद 2249

पद 2250

पद 2253

पद 2254

पद 2255

पद 2256

पद 2257

पद 2258

पद 2259

पद 2260

पद 2261

पद 2262

पद 2263

पद 2264

पद 2265

पद 2266

पद 2267

पद 2268

पद 2270

पद 2272

पद 2273

पद 2274

पद 2275

पद 2276

पद 2277

पद 2278

पद 2280

पद 2281

पद 2282

पद 2283

पद 2284

पद 2285

पद 2286

पद 2287

पद 2288

पद 2290

पद 2291

पद 2292

पद 2293

पद 2295

पद 2297

पद 2298

पद 2299

पद 2300

पद 2304

पद 2305

पद 2306

पद 2308

पद 2309

पद 2310

पद 2311

पद 2313

पद 2314

पद 2315

पद 2316

पद 2317

पद 2318

पद 2320

पद 2321

पद 2326

पद 2328

पद 2331

पद 2332

पद 2333

पद 2334

पद 2336

पद 2337

पद 2338

पद 2339

पद 2341

पद 2342

पद 2343

पद 2344

पद 2345

पद 2346

पद 2348

पद 2349

पद 2351

पद 2352

पद 2353

पद 2354

पद 2355

पद 2356

पद 2357

पद 2358

पद 2359

पद 2360

पद 2361

पद 2362

पद 2363

पद 2364

पद 2366

पद 2367

पद 2368

पद 2369

पद 2370

पद 2371

पद 2372

पद 2373

पद 2375

पद 2376

पद 2378

पद 2379

पद 2380

पद 2381

पद 2382

पद 2383

पद 2385

पद 2386

पद 2387

पद 2388

पद 2389

पद 2390

पद 2391

पद 2392

पद 2393

पद 2396

पद 2397

पद 2398

पद 2399

पद 2400

या पाठाविषयी

परिचय

संत तुकाराम महाराजांच्या गाथेतील अभंग 2101 ते 2400. तुकारामांचे अभंग हे वारकरी संप्रदायाचा प्राण मानले जातात — विठ्ठलभक्ती, संतसंगती, नामस्मरण आणि परखड आत्मपरीक्षण हे त्यांचे विषय.

॥ पुंडलीक वरदा हरि विठ्ठल ॥

संदर्भ 1

तुकाराम गाथा — mr.wikisource.org
मराठी विकिस्रोत आवृत्ती. या विभागातील 243 अभंग येथे दिले आहेत; 57 अभंगांचा मूळ पाठ विश्वसनीय स्वरूपात उपलब्ध नसल्याने वगळला आहे.

परवाना: CC BY-SA 4.0 — Text adapted from Wikimedia projects, licensed CC BY-SA 4.0. Adaptations must be shared alike.

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

तुकाराम गाथा — अभंग 2101–2400

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

हरिपाठ — संत तुकाराम

साखळीचे अभंग

ताटीचे अभंग

तुकाराम गाथा — अभंग 1–300

आणखी पाहा 2

आरती

आरती तुकारामा

श्री एकनाथांची आरती