तुकाराम गाथा — अभंग 1501–1800

शेअर करा

तुह्मी बैसलेती निर्गुणाचे खोळे । आह्मां कां हे डोळे कान दिले ॥1॥ नाइकवे तुझी अपकीिर्त्त देवा । अव्हेरली सेवा न देखवे ॥ध्रु.॥ आपुले पोटीं तों राखियेला वाव । आह्मांसी कां भाव अल्प दिला ॥2॥ तुका ह्मणे दुःखी असें हें कळों द्या । पुढिलिया धंद्या मन नेघे ॥3॥

tuhmī baisaletī nirguṇāce khoḷe | āhmāṃ kāṃ he ḍoḷe kāna dile ||1|| nāikave tujhī apakīिrtta devā | avheralī sevā na dekhave ||dhru.|| āpule poṭīṃ toṃ rākhiyelā vāva | āhmāṃsī kāṃ bhāva alpa dilā ||2|| tukā hmaṇe duḥkhī aseṃ heṃ kaḷoṃ dyā | puḍhiliyā dhaṃdyā mana neghe ||3||

सोंगें छंदें कांहीं । देव जोडे ऐसें नाहीं ॥1॥ सारा अवघें गाबाळ । डोऑया आडील पडळ ॥ध्रु.॥ शुद्ध भावाविण । जो जो केला तो तो सीण ॥2॥ तुका ह्मणे कळे । परि होताती अंधळे ॥3॥

soṃgeṃ chaṃdeṃ kāṃhīṃ | deva joḍe aiseṃ nāhīṃ ||1|| sārā avagheṃ gābāḷa | ḍoôyā āḍīla paḍaḷa ||dhru.|| śuddha bhāvāviṇa | jo jo kelā to to sīṇa ||2|| tukā hmaṇe kaḷe | pari hotātī aṃdhaḷe ||3||

अवघीं भूतें साम्या आलीं । देखिलीं म्यां कैं होतीं ॥1॥ विश्वास तो खरा मग । पांडुरंगकृपेचा ॥ध्रु.॥ माझी कोणी न धरो शंका ।हो कां लोकां निद्वपद्व ॥2॥ तुका ह्मणे जें जें भेटे । तें तें वाटे मी ऐसें ॥3॥

avaghīṃ bhūteṃ sāmyā ālīṃ | dekhilīṃ myāṃ kaiṃ hotīṃ ||1|| viśvāsa to kharā maga | pāṃḍuraṃgakṛpecā ||dhru.|| mājhī koṇī na dharo śaṃkā |ho kāṃ lokāṃ nidvapadva ||2|| tukā hmaṇe jeṃ jeṃ bheṭe | teṃ teṃ vāṭe mī aiseṃ ||3||

सत्यसंकल्पाचा दाता नारायण । सर्व करी पूर्ण मनोरथ ॥1॥ येथें अळंकार शोभती सकळ । भावबळें फळ इच्छेचेंतें ॥ध्रु.॥ अंतरींचें बीज जाणे कळवळा । व्यापक सकळां ब्रह्मांडाचा ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं चालत तांतडी । प्राप्तकाळघडी आल्याविण ॥3॥

satyasaṃkalpācā dātā nārāyaṇa | sarva karī pūrṇa manoratha ||1|| yetheṃ aḷaṃkāra śobhatī sakaḷa | bhāvabaḷeṃ phaḷa iccheceṃteṃ ||dhru.|| aṃtarīṃceṃ bīja jāṇe kaḷavaḷā | vyāpaka sakaḷāṃ brahmāṃḍācā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ cālata tāṃtaḍī | prāptakāḷaghaḍī ālyāviṇa ||3||

काय वाणूं आतां न पुरे हे वाणी । मस्तक चरणीं ठेवीतसें ॥1॥ थोरींव सांडिली आपुली परिसें । नेणे सिवों कैसें लोखंडासी ॥ध्रु.॥ जगाच्या कल्याणा संतांच्या विभूति । देह कष्टविती उपकारें ॥2॥ भूतांची दया हे भांडवल संतां । आपुली ममता नाहीं देहीं ॥3॥ तुका ह्मणे सुख पराविया सुखें । अमृत हें मुखें जरवतसे ॥4॥

kāya vāṇūṃ ātāṃ na pure he vāṇī | mastaka caraṇīṃ ṭhevītaseṃ ||1|| thorīṃva sāṃḍilī āpulī pariseṃ | neṇe sivoṃ kaiseṃ lokhaṃḍāsī ||dhru.|| jagācyā kalyāṇā saṃtāṃcyā vibhūti | deha kaṣṭavitī upakāreṃ ||2|| bhūtāṃcī dayā he bhāṃḍavala saṃtāṃ | āpulī mamatā nāhīṃ dehīṃ ||3|| tukā hmaṇe sukha parāviyā sukheṃ | amṛta heṃ mukheṃ jaravatase ||4||

जन्मा आलों त्याचें । आजि फळ जालें साचें ॥1॥ तुह्मी सांभािळलों संतीं । भय निवारली खंती ॥ध्रु.॥ कृत्याकृत्य जालों । इच्छा केली ते पावलों ॥2॥ तुका ह्मणे काळ । आतां करूं न शके बळ ॥3॥

janmā āloṃ tyāceṃ | āji phaḷa jāleṃ sāceṃ ||1|| tuhmī sāṃbhāिḷaloṃ saṃtīṃ | bhaya nivāralī khaṃtī ||dhru.|| kṛtyākṛtya jāloṃ | icchā kelī te pāvaloṃ ||2|| tukā hmaṇe kāḷa | ātāṃ karūṃ na śake baḷa ||3||

काय पुण्यराशी । गेल्या भेदूनि आकाशीं ॥1॥ तुह्मी जालेति कृपाळ । माझा केला जी सांभाळ ॥ध्रु.॥ काय वोळलें संचित । ऐसें नेणें अगणित ॥2॥ तुका ह्मणे नेणें । काय केलें नारायणें ॥3॥

kāya puṇyarāśī | gelyā bhedūni ākāśīṃ ||1|| tuhmī jāleti kṛpāḷa | mājhā kelā jī sāṃbhāḷa ||dhru.|| kāya voḷaleṃ saṃcita | aiseṃ neṇeṃ agaṇita ||2|| tukā hmaṇe neṇeṃ | kāya keleṃ nārāyaṇeṃ ||3||

असें येथींचिया दिनें । भाग्यहीन सकळां ॥1॥ भांडवल एवढें गांठी । नाम कंठीं धरियेलें ॥ध्रु.॥ आणिक तें दुजें कांहीं । मज नाहीं यावरी ॥2॥ तुका ह्मणे केली कोणें । एवढा नेणें लौकिक ॥3॥

aseṃ yethīṃciyā dineṃ | bhāgyahīna sakaḷāṃ ||1|| bhāṃḍavala evaḍheṃ gāṃṭhī | nāma kaṃṭhīṃ dhariyeleṃ ||dhru.|| āṇika teṃ dujeṃ kāṃhīṃ | maja nāhīṃ yāvarī ||2|| tukā hmaṇe kelī koṇeṃ | evaḍhā neṇeṃ laukika ||3||

गायें नाचें वायें टाळी । साधन कळी उत्तम हें ॥1॥ काय जाणों तरले किती । नाव ऐती या बैसा ॥ध्रु.॥ सायासाचें नाहीं काम । घेतां नाम विठोबाचें ॥2॥ तुका ह्मणे निर्वाणीचें । शस्त्र साचें हें एक ॥3॥

gāyeṃ nāceṃ vāyeṃ ṭāḷī | sādhana kaḷī uttama heṃ ||1|| kāya jāṇoṃ tarale kitī | nāva aitī yā baisā ||dhru.|| sāyāsāceṃ nāhīṃ kāma | ghetāṃ nāma viṭhobāceṃ ||2|| tukā hmaṇe nirvāṇīceṃ | śastra sāceṃ heṃ eka ||3||

सर्वकाळ माझे चित्तीं । हे चि खंती राहिली ॥1॥ बैसलें तें रूप डोळां । वेळोवेळां आठवे ॥ध्रु.॥ वेव्हाराची सरली मात । अखंडित अनुसंधान ॥2॥ तुका ह्मणे वेध जाला । अंगा आला श्रीरंग ॥3॥

sarvakāḷa mājhe cittīṃ | he ci khaṃtī rāhilī ||1|| baisaleṃ teṃ rūpa ḍoḷāṃ | veḷoveḷāṃ āṭhave ||dhru.|| vevhārācī saralī māta | akhaṃḍita anusaṃdhāna ||2|| tukā hmaṇe vedha jālā | aṃgā ālā śrīraṃga ||3||

जैसें दावी तैसा राहे । तरि कां देव दुरी आहे ॥1॥ दुःख पावायाचें मूळ । रहनी ठाव नाहीं ताळ ॥ध्रु.॥ माळामुद्रांवरी। कैंचा सोंगें जोडे हरि ॥2॥ तुका ह्मणे देखें । ऐसे परीचीं बहुतेकें ॥3॥

jaiseṃ dāvī taisā rāhe | tari kāṃ deva durī āhe ||1|| duḥkha pāvāyāceṃ mūḷa | rahanī ṭhāva nāhīṃ tāḷa ||dhru.|| māḷāmudrāṃvarī| kaiṃcā soṃgeṃ joḍe hari ||2|| tukā hmaṇe dekheṃ | aise parīcīṃ bahutekeṃ ||3||

अवघा तो शकुन । हृदयीं देवाचे चरण ॥1॥ येथें नसतां वियोग । लाभा उणें काय मग ॥ध्रु.॥ संग हरिच्या नामाचा। शुचिर्भूत सदा वाचा ॥2॥ तुका ह्मणे हरिच्या दासां । शुभकाळ अवघ्या दिशा ॥3॥

avaghā to śakuna | hṛdayīṃ devāce caraṇa ||1|| yetheṃ nasatāṃ viyoga | lābhā uṇeṃ kāya maga ||dhru.|| saṃga haricyā nāmācā| śucirbhūta sadā vācā ||2|| tukā hmaṇe haricyā dāsāṃ | śubhakāḷa avaghyā diśā ||3||

ब्रह्मरूपाचीं कर्में ब्रह्मरूप । विरहित संकल्प होती जाती ॥1॥ ठेविलिया दिसे रंगाऐसी शिळा । उपाधि निराळा स्फटिक मणि ॥ध्रु.॥ नानाभाषामतें आळविती बाळा । प्रबोध तो मूळा जननीठायीं ॥2॥ तुका ह्मणे माझें नमन जाणतियां । लागतसें पायां वेळोवेळां ॥3॥

brahmarūpācīṃ karmeṃ brahmarūpa | virahita saṃkalpa hotī jātī ||1|| ṭheviliyā dise raṃgāaisī śiḷā | upādhi nirāḷā sphaṭika maṇi ||dhru.|| nānābhāṣāmateṃ āḷavitī bāḷā | prabodha to mūḷā jananīṭhāyīṃ ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ namana jāṇatiyāṃ | lāgataseṃ pāyāṃ veḷoveḷāṃ ||3||

नाहीं सुगंधाची लागती लावणी । लावावी ते मनीं शुद्ध होतां ॥1॥ वाऱ्या हातीं माप चाले सज्जनाचें । कीतिऩ मुख त्याचें नारायण ॥ध्रु.॥ प्रभा आणि रवि काय असे आन । उदयीं तंव जन सकळ साक्षी ॥2॥ तुका ह्मणे बरा सत्याचा सायास । नवनीता नाश नाहीं पुन्हा ॥3॥

nāhīṃ sugaṃdhācī lāgatī lāvaṇī | lāvāvī te manīṃ śuddha hotāṃ ||1|| vāऱyā hātīṃ māpa cāle sajjanāceṃ | kītiऩ mukha tyāceṃ nārāyaṇa ||dhru.|| prabhā āṇi ravi kāya ase āna | udayīṃ taṃva jana sakaḷa sākṣī ||2|| tukā hmaṇe barā satyācā sāyāsa | navanītā nāśa nāhīṃ punhā ||3||

तीर्थाटणें एकें तपें हुंबरती । नाथिले धरिती अभिमान ॥1॥ तैसे विष्णुदास नव्हती साबडे । एकाचिया पडे पायां एक ॥ध्रु.॥ अक्षरें आणिती अंगासी जाणीव । इच्छा ते गौरव पूज्य व्हावें ॥2॥ तुका ह्मणे विधिनिषधाचे डोहीं । पडिले त्यां नाहीं देव कधीं ॥3॥

tīrthāṭaṇeṃ ekeṃ tapeṃ huṃbaratī | nāthile dharitī abhimāna ||1|| taise viṣṇudāsa navhatī sābaḍe | ekāciyā paḍe pāyāṃ eka ||dhru.|| akṣareṃ āṇitī aṃgāsī jāṇīva | icchā te gaurava pūjya vhāveṃ ||2|| tukā hmaṇe vidhiniṣadhāce ḍohīṃ | paḍile tyāṃ nāhīṃ deva kadhīṃ ||3||

पटे ढाळूं आह्मी विष्णुदास जगीं । लागों नेदूं अंगीं पापपुण्य ॥1॥ निर्भर अंतरीं सदा सर्वकाळ । घेतला सकळ भार देवें ॥ध्रु.॥ बिळवंत जेणें रचिलें सकळ । आह्मां त्याचें बळ अंकितांसी ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी देखत चि नाहीं । देवाविण कांहीं दुसरें तें ॥3॥

paṭe ḍhāḷūṃ āhmī viṣṇudāsa jagīṃ | lāgoṃ nedūṃ aṃgīṃ pāpapuṇya ||1|| nirbhara aṃtarīṃ sadā sarvakāḷa | ghetalā sakaḷa bhāra deveṃ ||dhru.|| biḷavaṃta jeṇeṃ racileṃ sakaḷa | āhmāṃ tyāceṃ baḷa aṃkitāṃsī ||2|| tukā hmaṇe āhmī dekhata ci nāhīṃ | devāviṇa kāṃhīṃ dusareṃ teṃ ||3||

कथेचा उलंघ तो अधमां अधम । नावडे ज्या नाम ओळखा तो ॥1॥ कासया जीऊन जाला भूमी भार । अनउपकार माते कुंसी ॥ध्रु.॥ निद्रेचा आदर जागरणीं वीट । त्याचे पोटीं कीट कुपथ्याचें ॥2॥ तुका ह्मणे दोन्ही बुडविलीं कुळें । ज्याचें तोंड काळें कथेमाजी ॥3॥

kathecā ulaṃgha to adhamāṃ adhama | nāvaḍe jyā nāma oḷakhā to ||1|| kāsayā jīūna jālā bhūmī bhāra | anaupakāra māte kuṃsī ||dhru.|| nidrecā ādara jāgaraṇīṃ vīṭa | tyāce poṭīṃ kīṭa kupathyāceṃ ||2|| tukā hmaṇe donhī buḍavilīṃ kuḷeṃ | jyāceṃ toṃḍa kāḷeṃ kathemājī ||3||

सांडोनी दों अक्षरां । काय करूं हा पसारा । विधिनिषेधाचा भारा । तेणें दातारा नातुडेसी ॥1॥ ह्मणोनि बोबडा उत्तरीं । वाचें जपें निरंतरीं । नाम तुझें हरी । भवसागरीं तारूं तें ॥ध्रु.॥ सर्वमय ऐसें वेदांचें वचन । श्रुति गर्जती पुराणें । नाहीं आणीक ध्यान । रे साधन मज चाड ॥2॥ शेवटीं ब्रह्मार्पण । या चि मंत्राचें कारण । काना मात्र वांयांविण । तुका ह्मणे बिंदुलीं ॥3॥

sāṃḍonī doṃ akṣarāṃ | kāya karūṃ hā pasārā | vidhiniṣedhācā bhārā | teṇeṃ dātārā nātuḍesī ||1|| hmaṇoni bobaḍā uttarīṃ | vāceṃ japeṃ niraṃtarīṃ | nāma tujheṃ harī | bhavasāgarīṃ tārūṃ teṃ ||dhru.|| sarvamaya aiseṃ vedāṃceṃ vacana | śruti garjatī purāṇeṃ | nāhīṃ āṇīka dhyāna | re sādhana maja cāḍa ||2|| śevaṭīṃ brahmārpaṇa | yā ci maṃtrāceṃ kāraṇa | kānā mātra vāṃyāṃviṇa | tukā hmaṇe biṃdulīṃ ||3||

हरिनामाचें करूनि तारूं । भवसिंधुपार उतरलों ॥1॥ फावलें फावलें आतां । पायीं संतां विनटलों ॥ध्रु.॥ हरिनामाचा शस्त्र घोडा । संसार गाढा छेदिला ॥2॥ हरिनामाचीं धनुष्यकांडें । विन्मुख तोंडें किळकाळ ॥3॥ येणें चि बळें सरते आह्मी । हरिचे नामें लोकीं तिहीं ॥4॥ तुका ह्मणे जालों साचे । श्रीविठ्ठलाचे डिंगर ॥5॥

harināmāceṃ karūni tārūṃ | bhavasiṃdhupāra utaraloṃ ||1|| phāvaleṃ phāvaleṃ ātāṃ | pāyīṃ saṃtāṃ vinaṭaloṃ ||dhru.|| harināmācā śastra ghoḍā | saṃsāra gāḍhā chedilā ||2|| harināmācīṃ dhanuṣyakāṃḍeṃ | vinmukha toṃḍeṃ kiḷakāḷa ||3|| yeṇeṃ ci baḷeṃ sarate āhmī | harice nāmeṃ lokīṃ tihīṃ ||4|| tukā hmaṇe jāloṃ sāce | śrīviṭhṭhalāce ḍiṃgara ||5||

नव्हें हें गुरुत्व मेघवृिष्ट वाणी । ऐकावी कानीं संतजनीं ॥1॥ आरुष हा शब्द देवाचा प्रसाद । करविला वाद तैसा केला ॥ध्रु.॥ देहपिंड दान दिला एकसरें । मुिळचें तें खरें टांकसाळ ॥2॥ तुका ह्मणे झरा लागला नवनीत । सेविलिया हित पोट धाय ॥3॥

navheṃ heṃ gurutva meghavṛिṣṭa vāṇī | aikāvī kānīṃ saṃtajanīṃ ||1|| āruṣa hā śabda devācā prasāda | karavilā vāda taisā kelā ||dhru.|| dehapiṃḍa dāna dilā ekasareṃ | muिḷaceṃ teṃ khareṃ ṭāṃkasāḷa ||2|| tukā hmaṇe jharā lāgalā navanīta | seviliyā hita poṭa dhāya ||3||

घटीं अलिप्त असे रवि । अिग्न काष्ठामाजी जेवी । तैसा नारायण जीवीं । जीवसाक्षीवर्तनें ॥1॥ भोग ज्याचे तया अंगीं । भिन्न प्रारब्ध जगीं । विचित्र ये रंगीं । रंगें रंगला गोसावी ॥ध्रु.॥ देह संकल्पासारिखें । एक एकांसी पारिखें । सुख आणि दुःखें । अंगी कर्में त्रिविध ॥2॥ तुका ह्मणे कोडें । न कळे तयासी सांकडें । त्याचिया निवाडें । उगवे केलें विंदान ॥3॥

ghaṭīṃ alipta ase ravi | aिgna kāṣṭhāmājī jevī | taisā nārāyaṇa jīvīṃ | jīvasākṣīvartaneṃ ||1|| bhoga jyāce tayā aṃgīṃ | bhinna prārabdha jagīṃ | vicitra ye raṃgīṃ | raṃgeṃ raṃgalā gosāvī ||dhru.|| deha saṃkalpāsārikheṃ | eka ekāṃsī pārikheṃ | sukha āṇi duḥkheṃ | aṃgī karmeṃ trividha ||2|| tukā hmaṇe koḍeṃ | na kaḷe tayāsī sāṃkaḍeṃ | tyāciyā nivāḍeṃ | ugave keleṃ viṃdāna ||3||

सद्गदित कंठ दाटो । येणें फुटो हृदय ॥1॥ चिंतनाचा एक लाहो । तुमच्या अहो विठ्ठला ॥ध्रु.॥ नेत्रीं जळ वाहो सदां । आनंदाचे रोमांच ॥2॥ तुका ह्मणे कृपादान । इच्छी मन हे जोडी ॥3॥

sadgadita kaṃṭha dāṭo | yeṇeṃ phuṭo hṛdaya ||1|| ciṃtanācā eka lāho | tumacyā aho viṭhṭhalā ||dhru.|| netrīṃ jaḷa vāho sadāṃ | ānaṃdāce romāṃca ||2|| tukā hmaṇe kṛpādāna | icchī mana he joḍī ||3||

जेथें देखें तेथें उभा । अवघ्या गगनाचा गाभा ॥1॥ डोळां बैसलें बैसलें । ध्यान राहोनि संचलें ॥ध्रु.॥ सरसावलें मन । केले सोज्वळ लोचन ॥2॥ तुका ह्मणे सवें । आतां असिजेत देवें ॥3॥

jetheṃ dekheṃ tetheṃ ubhā | avaghyā gaganācā gābhā ||1|| ḍoḷāṃ baisaleṃ baisaleṃ | dhyāna rāhoni saṃcaleṃ ||dhru.|| sarasāvaleṃ mana | kele sojvaḷa locana ||2|| tukā hmaṇe saveṃ | ātāṃ asijeta deveṃ ||3||

तान्हे तान्ह प्याली । भूक भुकेने खादली ॥1॥ जेथें तें च नाहीं जालें । झाडा घेतला विठ्ठलें ॥ध्रु.॥ वास वासनेसी नाहीं । मन पांगुळलें पायीं ॥2॥ शेष उरला तुका । जीवा जीवीं जाला चुका ॥3॥

tānhe tānha pyālī | bhūka bhukene khādalī ||1|| jetheṃ teṃ ca nāhīṃ jāleṃ | jhāḍā ghetalā viṭhṭhaleṃ ||dhru.|| vāsa vāsanesī nāhīṃ | mana pāṃguḷaleṃ pāyīṃ ||2|| śeṣa uralā tukā | jīvā jīvīṃ jālā cukā ||3||

पाणिपात्र दिगांबरा । हस्त करा सारिखे ॥1॥ आवश्यक देव मनीं । चिंतनींच सादर ॥ध्रु.॥ भिक्षा कामधेनुऐशी । अवकाशीं शयन ॥2॥ पांघरोनि तुका दिशा ॥ केला वास अलक्षीं ॥3॥

pāṇipātra digāṃbarā | hasta karā sārikhe ||1|| āvaśyaka deva manīṃ | ciṃtanīṃca sādara ||dhru.|| bhikṣā kāmadhenuaiśī | avakāśīṃ śayana ||2|| pāṃgharoni tukā diśā || kelā vāsa alakṣīṃ ||3||

विषयीं विसर पडिला निःशेष । अंगीं ब्रह्मरस ठसावला ॥1॥ माझी मज झाली अनावर वाचा । छंद या नामाचा घेतलासे ॥ध्रु.॥ लाभाचिया सोसें पुढें चाली मना । धनाचा कृपणा लोभ जैसा ॥2॥ तुका ह्मणे गंगासागरसंगमीं । अवघ्या जाल्या ऊमिऩ एकमय ॥3॥

viṣayīṃ visara paḍilā niḥśeṣa | aṃgīṃ brahmarasa ṭhasāvalā ||1|| mājhī maja jhālī anāvara vācā | chaṃda yā nāmācā ghetalāse ||dhru.|| lābhāciyā soseṃ puḍheṃ cālī manā | dhanācā kṛpaṇā lobha jaisā ||2|| tukā hmaṇe gaṃgāsāgarasaṃgamīṃ | avaghyā jālyā ūmiऩ ekamaya ||3||

कृष्णरामनाम मांडीं पां वोळी । तेणें होइल होळी पापा धुनी ॥1॥ ऐसा मना छंद लावीं रे अभ्यास । जया नाहीं नास ब्रह्मरसा ॥ध्रु.॥ जोडी तरी ऐसी करावी न सरे । पुढें आस नुरे मागुताली ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें धरा कांहीं मनीं । यातायाती खाणीं चुकतील ॥3॥

kṛṣṇarāmanāma māṃḍīṃ pāṃ voḷī | teṇeṃ hoila hoḷī pāpā dhunī ||1|| aisā manā chaṃda lāvīṃ re abhyāsa | jayā nāhīṃ nāsa brahmarasā ||dhru.|| joḍī tarī aisī karāvī na sare | puḍheṃ āsa nure māgutālī ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ dharā kāṃhīṃ manīṃ | yātāyātī khāṇīṃ cukatīla ||3||

परमार्थी तो न ह्मणावा आपुला । सलगी धाकुला हेळूं नये ॥1॥ थोडा चि स्फुलिंग बहुत दावाग्नी । वाढतां इंधनीं वाढविला ॥ध्रु.॥ पितियानें तैसा वंदावा कुमर । जयाचें अंतर देवें वसे ॥2॥ तुका ह्मणे शिरीं वाहावें खापर । माजी असे सार नवनीत ॥3॥

paramārthī to na hmaṇāvā āpulā | salagī dhākulā heḷūṃ naye ||1|| thoḍā ci sphuliṃga bahuta dāvāgnī | vāḍhatāṃ iṃdhanīṃ vāḍhavilā ||dhru.|| pitiyāneṃ taisā vaṃdāvā kumara | jayāceṃ aṃtara deveṃ vase ||2|| tukā hmaṇe śirīṃ vāhāveṃ khāpara | mājī ase sāra navanīta ||3||

ज्याचा ऐसा अनुभव । विश्व देव सत्यत्वें ॥1॥ देव तया जवळी असे । पाप नासे दरुषणें ॥ध्रु.॥ कामक्रोधा नाहीं चाली । भूतीं जाली समता ॥2॥ तुका ह्मणे भेदाभेद । गेले वाद खंडोनि ॥3॥

jyācā aisā anubhava | viśva deva satyatveṃ ||1|| deva tayā javaḷī ase | pāpa nāse daruṣaṇeṃ ||dhru.|| kāmakrodhā nāhīṃ cālī | bhūtīṃ jālī samatā ||2|| tukā hmaṇe bhedābheda | gele vāda khaṃḍoni ||3||

सेवा ते आवडी उच्चारावें नाम । भेदाभेदकाम निवारूनि ॥1॥ न लगे हालावें चालावें बाहेरी । अवघें चि घरीं बैसलिया ॥ध्रु.॥ देवाचीं च नामें देवाचिये शिरीं । सर्व अळंकारीं समर्पावीं ॥2॥ तुका ह्मणे आहे भावें चि संतोषी । वसे नामापाशीं आपुलिया ॥3॥

sevā te āvaḍī uccārāveṃ nāma | bhedābhedakāma nivārūni ||1|| na lage hālāveṃ cālāveṃ bāherī | avagheṃ ci gharīṃ baisaliyā ||dhru.|| devācīṃ ca nāmeṃ devāciye śirīṃ | sarva aḷaṃkārīṃ samarpāvīṃ ||2|| tukā hmaṇe āhe bhāveṃ ci saṃtoṣī | vase nāmāpāśīṃ āpuliyā ||3||

पंढरीची वाट पाहें निरंतर । निडळावरी कर ठेवूनियां ॥1॥ जातियां निरोप पाठवीं माहेरा । कां मज सासुरा सांडियेलें ॥ध्रु.॥ पैल कोण दिसे गरुडाचे वारिकें । विठ्ठलासारिकें चतुर्भुज ॥2॥ तुका ह्मणे धीर नाहीं माझ्या जीवा । भेटसी केधवां पांडुरंगा ॥3॥

paṃḍharīcī vāṭa pāheṃ niraṃtara | niḍaḷāvarī kara ṭhevūniyāṃ ||1|| jātiyāṃ niropa pāṭhavīṃ māherā | kāṃ maja sāsurā sāṃḍiyeleṃ ||dhru.|| paila koṇa dise garuḍāce vārikeṃ | viṭhṭhalāsārikeṃ caturbhuja ||2|| tukā hmaṇe dhīra nāhīṃ mājhyā jīvā | bheṭasī kedhavāṃ pāṃḍuraṃgā ||3||

ऐसी जोडी करा राम कंठीं धरा । जेणें चुके फेरा गर्भवास ॥1॥ नासिवंत आटी िप्रयापुत्रधन । बीज ज्याचा सीण तें चि फळ ॥ध्रु.॥ नाव धड करा सहजरा नामांची । जे भवसिंधूची थडी पावे ॥2॥ तुका ह्मणे काळा हाणा तोंडावरी । भाता भरा हरिरामबाणीं ॥3॥

aisī joḍī karā rāma kaṃṭhīṃ dharā | jeṇeṃ cuke pherā garbhavāsa ||1|| nāsivaṃta āṭī िprayāputradhana | bīja jyācā sīṇa teṃ ci phaḷa ||dhru.|| nāva dhaḍa karā sahajarā nāmāṃcī | je bhavasiṃdhūcī thaḍī pāve ||2|| tukā hmaṇe kāḷā hāṇā toṃḍāvarī | bhātā bharā harirāmabāṇīṃ ||3||

पाहें मजकडे भरोनियां दृष्टी । बहुत हिंपुष्टी जालों माते ॥1॥ करावेंसे वाटे जीवा स्तनपान । नव्हे हें वचन श्रुंघारिक ॥ध्रु.॥ सत्यासाटीं माझी शब्दविवंचना । जोडिल्या वचनाचें तें नव्हे ॥2॥ तुका ह्मणे माझी कळवऑयाची कींव । भागलासे जीव कर्तव्यानें ॥3॥

pāheṃ majakaḍe bharoniyāṃ dṛṣṭī | bahuta hiṃpuṣṭī jāloṃ māte ||1|| karāveṃse vāṭe jīvā stanapāna | navhe heṃ vacana śruṃghārika ||dhru.|| satyāsāṭīṃ mājhī śabdavivaṃcanā | joḍilyā vacanāceṃ teṃ navhe ||2|| tukā hmaṇe mājhī kaḷavaôyācī kīṃva | bhāgalāse jīva kartavyāneṃ ||3||

तुज ह्मणतील कृपेचा सागर । तरि कां केला धीर पांडुरंगा ॥1॥ आझुनि कां नये तुज माझी दया । काय देवराया पाहातोसि ॥ध्रु.॥ आळवितों जैसें पाडस कुरंगिणी । पीडिलिया वनीं तानभूक ॥2॥ प्रेमरसपान्हा पाजीं माझे आइऩ । धांवें वो विठाइऩ वोरसोनि ॥3॥ तुका ह्मणे माझें कोण हरी दुःख । तुजविण एक पांडुरंगा ॥4॥

tuja hmaṇatīla kṛpecā sāgara | tari kāṃ kelā dhīra pāṃḍuraṃgā ||1|| ājhuni kāṃ naye tuja mājhī dayā | kāya devarāyā pāhātosi ||dhru.|| āḷavitoṃ jaiseṃ pāḍasa kuraṃgiṇī | pīḍiliyā vanīṃ tānabhūka ||2|| premarasapānhā pājīṃ mājhe āiऩ | dhāṃveṃ vo viṭhāiऩ vorasoni ||3|| tukā hmaṇe mājheṃ koṇa harī duḥkha | tujaviṇa eka pāṃḍuraṃgā ||4||

पापी ह्मणों तरि आठवितों पाय । दोष बळी काय तयाहूनि ॥1॥ ऐशा विचाराचे घालूनि कोंडणी । काय चक्रपाणी निजलेती ॥ध्रु.॥ एकवेळ जेणें पुत्राच्या उद्देशें ॥ घेतल्याचें कैसें नेलें दुःख ॥2॥ तुका ह्मणे अहो वैकुंठनायका । चिंता कां सेवका तुमचिया ॥3॥

pāpī hmaṇoṃ tari āṭhavitoṃ pāya | doṣa baḷī kāya tayāhūni ||1|| aiśā vicārāce ghālūni koṃḍaṇī | kāya cakrapāṇī nijaletī ||dhru.|| ekaveḷa jeṇeṃ putrācyā uddeśeṃ || ghetalyāceṃ kaiseṃ neleṃ duḥkha ||2|| tukā hmaṇe aho vaikuṃṭhanāyakā | ciṃtā kāṃ sevakā tumaciyā ||3||

सरळीं हीं नामें उच्चारावीं सदा । हरि बा गोविंदा रामकृष्णा ॥1॥ पुण्य पर्वकाळ तीथॉ ही सकळ । कथा सिंधुजळ न्हाऊं येती ॥ध्रु.॥ अवघे चि लाभ बैसलिया घरा । येती भाव धरा एके ठायीं ॥2॥ सेऑया मेंढएा गाइऩ सेवा घेती ह्मैसी । कामधेनु तैसी नव्हे एक ॥3॥ तुका ह्मणे सुखें पाविजे अनंता । हें वर्म जाणतां सुलभ चि ॥4॥

saraḷīṃ hīṃ nāmeṃ uccārāvīṃ sadā | hari bā goviṃdā rāmakṛṣṇā ||1|| puṇya parvakāḷa tīthô hī sakaḷa | kathā siṃdhujaḷa nhāūṃ yetī ||dhru.|| avaghe ci lābha baisaliyā gharā | yetī bhāva dharā eke ṭhāyīṃ ||2|| seôyā meṃḍhaeा gāiऩ sevā ghetī hmaisī | kāmadhenu taisī navhe eka ||3|| tukā hmaṇe sukheṃ pāvije anaṃtā | heṃ varma jāṇatāṃ sulabha ci ||4||

पाप ताप दैन्य जाय उठाउठीं । जालिया भेटी हरिदासांची ॥1॥ ऐसें बळ नाहीं आणिकांचे अंगीं । तपें तिथॉ जगीं दानें व्रतें ॥ध्रु.॥ चरणींचे रज वंदी शूळपाणी । नाचती कीर्तनीं त्यांचे माथां ॥2॥ भव तरावया उत्तम हे नाव । भिजों नेंदी पाव हात कांहीं ॥3॥ तुका ह्मणे मन जालें समाधान । देखिले चरण वैष्णवांचे ॥4॥

pāpa tāpa dainya jāya uṭhāuṭhīṃ | jāliyā bheṭī haridāsāṃcī ||1|| aiseṃ baḷa nāhīṃ āṇikāṃce aṃgīṃ | tapeṃ tithô jagīṃ dāneṃ vrateṃ ||dhru.|| caraṇīṃce raja vaṃdī śūḷapāṇī | nācatī kīrtanīṃ tyāṃce māthāṃ ||2|| bhava tarāvayā uttama he nāva | bhijoṃ neṃdī pāva hāta kāṃhīṃ ||3|| tukā hmaṇe mana jāleṃ samādhāna | dekhile caraṇa vaiṣṇavāṃce ||4||

येणें बोधें आह्मी असों सर्वकाळ । करूनि निर्मळ हरिकथा ॥1॥ आह्मी भूमीवरी एक दइवांचे । निधान हें वाचे सांपडलें ॥ध्रु.॥ तरतील कुळें दोन्ही उभयतां । गातां आइकतां सुखरूप ॥2॥ न चळे हा मंत्र न ह्मणों यातीकुळ । न लगे काळ वेळ विचारावी ॥3॥ तुका ह्मणे माझा विठ्ठल विसांवा । सांटवीन हांवा हृदयांत ॥4॥

yeṇeṃ bodheṃ āhmī asoṃ sarvakāḷa | karūni nirmaḷa harikathā ||1|| āhmī bhūmīvarī eka daivāṃce | nidhāna heṃ vāce sāṃpaḍaleṃ ||dhru.|| taratīla kuḷeṃ donhī ubhayatāṃ | gātāṃ āikatāṃ sukharūpa ||2|| na caḷe hā maṃtra na hmaṇoṃ yātīkuḷa | na lage kāḷa veḷa vicārāvī ||3|| tukā hmaṇe mājhā viṭhṭhala visāṃvā | sāṃṭavīna hāṃvā hṛdayāṃta ||4||

तारूं लागलें बंदरीं । चंद्रभागेचिये तिरीं ॥1॥ लुटा लुटा संतजन । अमुप हें रासी धन ॥ध्रु.॥ जाला हरिनामाचा तारा। सीड लागलें फरारा ॥2॥ तुका जवळी हमाल । भार चालवी विठ्ठल ॥3॥

tārūṃ lāgaleṃ baṃdarīṃ | caṃdrabhāgeciye tirīṃ ||1|| luṭā luṭā saṃtajana | amupa heṃ rāsī dhana ||dhru.|| jālā harināmācā tārā| sīḍa lāgaleṃ pharārā ||2|| tukā javaḷī hamāla | bhāra cālavī viṭhṭhala ||3||

आळवीन स्वरें । कैशा मधुरा उत्तरें ॥1॥ यें वो यें वो पांडुरंगे । प्रेमपान्हा मज दें गे ॥ध्रु.॥ पसरूनि चोंची । वचन हें करुणेची ॥2॥ तुका ह्मणे बळी । आह्मी लडिवाळें आळीं ॥3॥

āḷavīna svareṃ | kaiśā madhurā uttareṃ ||1|| yeṃ vo yeṃ vo pāṃḍuraṃge | premapānhā maja deṃ ge ||dhru.|| pasarūni coṃcī | vacana heṃ karuṇecī ||2|| tukā hmaṇe baḷī | āhmī laḍivāḷeṃ āḷīṃ ||3||

सकिळकांचें समाधान । नव्हे देखिल्यावांचून ॥1॥ रूप दाखवीं रे आतां । सहजरभुजांच्या मंडिता ॥ध्रु.॥ शंखचक्रपद्मगदा। गरुडासहित ये गोविंदा ॥2॥ तुका ह्मणे कान्हा । भूक लागली नयनां ॥3॥

sakiḷakāṃceṃ samādhāna | navhe dekhilyāvāṃcūna ||1|| rūpa dākhavīṃ re ātāṃ | sahajarabhujāṃcyā maṃḍitā ||dhru.|| śaṃkhacakrapadmagadā| garuḍāsahita ye goviṃdā ||2|| tukā hmaṇe kānhā | bhūka lāgalī nayanāṃ ||3||

करीं हें चि काम । मना जपें राम राम ॥1॥ लागो हा चि छंद । मना गोविंद गोविंद ॥2॥ तुका ह्मणे मना । मज भीक द्यावी दीना ॥3॥

karīṃ heṃ ci kāma | manā japeṃ rāma rāma ||1|| lāgo hā ci chaṃda | manā goviṃda goviṃda ||2|| tukā hmaṇe manā | maja bhīka dyāvī dīnā ||3||

धेनु चरे वनांतरीं । चित्त बाळकापें घरीं ॥1॥ तैसें करीं वो माझे आइऩ । ठाव देऊनि राखें पायीं ॥ध्रु.॥ न काढितां तळमळी । जिवनाबाहेर मासोळी ॥2॥ तुका ह्मणे कुडी । जीवाप्राणांची आवडी ॥3॥

dhenu care vanāṃtarīṃ | citta bāḷakāpeṃ gharīṃ ||1|| taiseṃ karīṃ vo mājhe āiऩ | ṭhāva deūni rākheṃ pāyīṃ ||dhru.|| na kāḍhitāṃ taḷamaḷī | jivanābāhera māsoḷī ||2|| tukā hmaṇe kuḍī | jīvāprāṇāṃcī āvaḍī ||3||

ज्यासी आवडी हरिनामांची । तो चि एक बहु शुचि ॥1॥ जपतो हरिनामें बीज । तो चि वर्णांमाजी द्विज ॥2॥ तुका ह्मणे वर्णा धर्म । अवघें आहे सम ब्रह्म ॥3॥

jyāsī āvaḍī harināmāṃcī | to ci eka bahu śuci ||1|| japato harināmeṃ bīja | to ci varṇāṃmājī dvija ||2|| tukā hmaṇe varṇā dharma | avagheṃ āhe sama brahma ||3||

विठ्ठल हा चित्तीं । गोड लागे गातां गीतीं ॥1॥ आह्मां विठ्ठल जीवन । टाळ चिपिळया धन ॥ध्रु.॥ विठ्ठल हे वाणी। अमृत हे संजिवनी ॥2॥ रंगला या रंगें । तुका विठ्ठल सर्वांगें ॥3॥

viṭhṭhala hā cittīṃ | goḍa lāge gātāṃ gītīṃ ||1|| āhmāṃ viṭhṭhala jīvana | ṭāḷa cipiḷayā dhana ||dhru.|| viṭhṭhala he vāṇī| amṛta he saṃjivanī ||2|| raṃgalā yā raṃgeṃ | tukā viṭhṭhala sarvāṃgeṃ ||3||

विठ्ठल विठ्ठल मंत्र सोपा । करी पापा निर्मूळ ॥1॥ भाग्यवंता छंद मनीं । कोडें कानीं ऐकती ॥ध्रु.॥ विठ्ठल हें दैवत भोळें। चाड काळें न धरावी ॥2॥ तुका ह्मणे भलते याती । विठ्ठल चित्तीं ते शुद्ध ॥3॥

viṭhṭhala viṭhṭhala maṃtra sopā | karī pāpā nirmūḷa ||1|| bhāgyavaṃtā chaṃda manīṃ | koḍeṃ kānīṃ aikatī ||dhru.|| viṭhṭhala heṃ daivata bhoḷeṃ| cāḍa kāḷeṃ na dharāvī ||2|| tukā hmaṇe bhalate yātī | viṭhṭhala cittīṃ te śuddha ||3||

ह्मणे विठ्ठल ब्रह्म नव्हे । त्याचे बोल नाइकावे ॥1॥ मग तो हो का कोणी एक । आदि करोनि ब्रह्मादिक ॥ध्रु.॥ नाहीं विठ्ठल जया ठावा । तो ही डोळां न पाहावा ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं। त्याची भीड मज कांहीं ॥3॥

hmaṇe viṭhṭhala brahma navhe | tyāce bola nāikāve ||1|| maga to ho kā koṇī eka | ādi karoni brahmādika ||dhru.|| nāhīṃ viṭhṭhala jayā ṭhāvā | to hī ḍoḷāṃ na pāhāvā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ| tyācī bhīḍa maja kāṃhīṃ ||3||

एक पाहातसां एकांचीं दहनें । सावध त्या गुणें कां रे नव्हा ॥1॥ मारा हाक देवा भय अटाहासें । जंव काळाऐसें जालें नाहीं ॥ध्रु.॥ मरणांची तंव गांठोडी पदरीं । जिणें तो चि वरि माप भरी ॥2॥ तुका ह्मणे धींग वाहाती मारग । अंगा आलें मग हालों नेदी ॥3॥

eka pāhātasāṃ ekāṃcīṃ dahaneṃ | sāvadha tyā guṇeṃ kāṃ re navhā ||1|| mārā hāka devā bhaya aṭāhāseṃ | jaṃva kāḷāaiseṃ jāleṃ nāhīṃ ||dhru.|| maraṇāṃcī taṃva gāṃṭhoḍī padarīṃ | jiṇeṃ to ci vari māpa bharī ||2|| tukā hmaṇe dhīṃga vāhātī māraga | aṃgā āleṃ maga hāloṃ nedī ||3||

संतांसी तों नाहीं सन्मानाची चाड । परि पडे द्वाड अव्हेरितो ॥1॥ ह्मणऊनि तया न वजावें ठाया । होतसे घात या दुर्बळाचा ॥ध्रु.॥ भावहीना आड येतसे आशंका । उचितासी चुका घालावया ॥2॥ तुका ह्मणे जया संकोच दर्शनें । तया ठाया जाणें अनुचित ॥3॥

saṃtāṃsī toṃ nāhīṃ sanmānācī cāḍa | pari paḍe dvāḍa avherito ||1|| hmaṇaūni tayā na vajāveṃ ṭhāyā | hotase ghāta yā durbaḷācā ||dhru.|| bhāvahīnā āḍa yetase āśaṃkā | ucitāsī cukā ghālāvayā ||2|| tukā hmaṇe jayā saṃkoca darśaneṃ | tayā ṭhāyā jāṇeṃ anucita ||3||

संसारसंगें परमार्थ जोडे । ऐसें काय घडे जाणतेनो ॥1॥ हेंडग्याच्या आळां अवघीं चिपाडें । काय तेथें गोडें निवडावीं ॥ध्रु.॥ ढेकणाचे बाजे सुखाची कल्पना । मूर्खत्व वचना येऊं पाहे ॥2॥ तुका ह्मणे मद्य सांडवी लंगोटी । सांगितला सेटीं विचार त्या ॥3॥

saṃsārasaṃgeṃ paramārtha joḍe | aiseṃ kāya ghaḍe jāṇateno ||1|| heṃḍagyācyā āḷāṃ avaghīṃ cipāḍeṃ | kāya tetheṃ goḍeṃ nivaḍāvīṃ ||dhru.|| ḍhekaṇāce bāje sukhācī kalpanā | mūrkhatva vacanā yeūṃ pāhe ||2|| tukā hmaṇe madya sāṃḍavī laṃgoṭī | sāṃgitalā seṭīṃ vicāra tyā ||3||

जातीचें तें चढे प्रेम । पक्षी स्मरे राम राम ॥1॥ ते काय गुण लागती येरां । कागा पिंजरा शोभेना ॥ध्रु.॥ शिकविलें तें सुजात सोसी । मग तयासी मोल चढे ॥2॥ तुका ह्मणे वेषधारी ॥ हिजडएा नारी नव्हती ॥3॥

jātīceṃ teṃ caḍhe prema | pakṣī smare rāma rāma ||1|| te kāya guṇa lāgatī yerāṃ | kāgā piṃjarā śobhenā ||dhru.|| śikavileṃ teṃ sujāta sosī | maga tayāsī mola caḍhe ||2|| tukā hmaṇe veṣadhārī || hijaḍaeा nārī navhatī ||3||

वसनें थिल्लरीं । बेडुक सागरा धिक्कारी ॥1॥ नाहीं देखिला ना ठावा । तोंड पिटी करी हांवा ॥ध्रु.॥ फुगातें काउळें । ह्मणे मी राजहंसा आगळें ॥2॥ गजाहूनि खर । ह्मणे चांगला मी फार ॥3॥ मुलाम्याचें नाणें । तुका ह्मणे नव्हे सोनें ॥4॥

vasaneṃ thillarīṃ | beḍuka sāgarā dhikkārī ||1|| nāhīṃ dekhilā nā ṭhāvā | toṃḍa piṭī karī hāṃvā ||dhru.|| phugāteṃ kāuḷeṃ | hmaṇe mī rājahaṃsā āgaḷeṃ ||2|| gajāhūni khara | hmaṇe cāṃgalā mī phāra ||3|| mulāmyāceṃ nāṇeṃ | tukā hmaṇe navhe soneṃ ||4||

पोट लागलें पाठीशीं । हिंडवितें देशोदेशीं ॥1॥ पोटाभेणें जिकडे जावें । तिकडे पोट येतें सवें ॥ध्रु.॥ जप तप अनुष्ठान। पोटासाटीं जाले दीन ॥2॥ पोटें सांडियेली चवी । नीचापुढें तें नाचवी ॥3॥ पोट काशियानें भरे । तुका ह्मणे झुरझुरूं मरे ॥4॥ आरत्या ॥ 13 ॥

poṭa lāgaleṃ pāṭhīśīṃ | hiṃḍaviteṃ deśodeśīṃ ||1|| poṭābheṇeṃ jikaḍe jāveṃ | tikaḍe poṭa yeteṃ saveṃ ||dhru.|| japa tapa anuṣṭhāna| poṭāsāṭīṃ jāle dīna ||2|| poṭeṃ sāṃḍiyelī cavī | nīcāpuḍheṃ teṃ nācavī ||3|| poṭa kāśiyāneṃ bhare | tukā hmaṇe jhurajhurūṃ mare ||4|| āratyā || 13 ||

परमानंदा परमपुरुषोत्तमरामा । अच्युता अनंता हरि मेघश्यामा । अविनाशा अलक्षा परता परब्रह्मा । अकळकळा कमळापती न कळे महिमा ॥1॥ जय देव जय देव जया जी श्रीपती । मंगळशुभदायका करीन आरती ॥ध्रु.॥ गोविंदा गोपाळा गोकुळरक्षणा। गिरिधरकर भवसागरतारक दधिमथना । मधुसूदन मुनिजीवन धरणीश्रमहरणा । दीनवत्सळ सकळां मूळ जय जयनिधाना ॥2॥ विश्वंभरा सर्वेश्वर जगदाधारा । चक्रधर करुणाकर पावन गजेंद्रा । सुखसागर गुणआगर मुगुटमणी शूरा । कल्याणकैवल्यमूतिऩ मनोहरा ॥3॥ गरुडासना शेषशयना नरहरी । नारायणा ध्याना सुरहरवरगौरी। नंदा नंदनवंदन त्रिभुवनांभीतरी । अनंतनामीं ठसा अवतारांवरी ॥4॥ सगुणनिर्गुणसाक्ष श्रीमंत संतां । भगवाना भगवंता कालकृदांता। उत्पित्तपाळणपासुन संहारणसत्ता । शरण तुकयाबंधु तारीं रिति बहुतां ॥5॥

paramānaṃdā paramapuruṣottamarāmā | acyutā anaṃtā hari meghaśyāmā | avināśā alakṣā paratā parabrahmā | akaḷakaḷā kamaḷāpatī na kaḷe mahimā ||1|| jaya deva jaya deva jayā jī śrīpatī | maṃgaḷaśubhadāyakā karīna āratī ||dhru.|| goviṃdā gopāḷā gokuḷarakṣaṇā| giridharakara bhavasāgaratāraka dadhimathanā | madhusūdana munijīvana dharaṇīśramaharaṇā | dīnavatsaḷa sakaḷāṃ mūḷa jaya jayanidhānā ||2|| viśvaṃbharā sarveśvara jagadādhārā | cakradhara karuṇākara pāvana gajeṃdrā | sukhasāgara guṇaāgara muguṭamaṇī śūrā | kalyāṇakaivalyamūtiऩ manoharā ||3|| garuḍāsanā śeṣaśayanā naraharī | nārāyaṇā dhyānā suraharavaragaurī| naṃdā naṃdanavaṃdana tribhuvanāṃbhītarī | anaṃtanāmīṃ ṭhasā avatārāṃvarī ||4|| saguṇanirguṇasākṣa śrīmaṃta saṃtāṃ | bhagavānā bhagavaṃtā kālakṛdāṃtā| utpittapāḷaṇapāsuna saṃhāraṇasattā | śaraṇa tukayābaṃdhu tārīṃ riti bahutāṃ ||5||

सकुमार मुखकमळ निजसारनिर्मळ । सावळी सुनीळ तनु भ्रमरांग कुरळ । झळकति दिव्य तेजें दंत माज पातळ । मिरवलिं मयोरपत्रें मुगुट कुंडलें माळ ॥1॥ जय देवा जगदीश्वरा । धन्य रखुमाइऩवरा । आरती करीन काया । ओंवािळन सुंदरा । जय. ॥ध्रु.॥ गोजिरें ठाणमाण भुजा मंडित चारी । शोभति शंखचक्रगदापद्म मोहरी । हृदयीं ब्रह्मपद बाणलें शृंगारीं । गर्जति चरणीं वांकी कंठ कोकिळास्वरीं ॥2॥ घवघवित उटी अंगीं बावन चंदनांची । लल्हाट कस्तुरिचा कास पितांबरीची । कटिसूत्र वरि साजिरें प्रभा वर मोतियांची। संगीत सकळ मुद्रा पाउलें कुंकुमाचीं ॥3॥ सौभाग्यसुख सागर गुणलावण्यखाणी । लाघवी दीनवत्सळ विश्व लाविलें ध्यानीं । आश्चर्य देव करिती ॠषि राहिले मुनि । धन्य ते प्रसवली ऐसिया नंदपत्नी ॥4॥ वणिऩतां ध्यान महिमा श्रुति राहिल्या नेति । रविकोटि चंद्र तारा प्रकाशा न तुळती । उदार सुर गंभीर पूर्ण आनंदमूतिऩ । तुकयाबंधु ह्मणे स्तवूं मी काय किती ॥5॥

sakumāra mukhakamaḷa nijasāranirmaḷa | sāvaḷī sunīḷa tanu bhramarāṃga kuraḷa | jhaḷakati divya tejeṃ daṃta māja pātaḷa | miravaliṃ mayorapatreṃ muguṭa kuṃḍaleṃ māḷa ||1|| jaya devā jagadīśvarā | dhanya rakhumāiऩvarā | āratī karīna kāyā | oṃvāिḷana suṃdarā | jaya. ||dhru.|| gojireṃ ṭhāṇamāṇa bhujā maṃḍita cārī | śobhati śaṃkhacakragadāpadma moharī | hṛdayīṃ brahmapada bāṇaleṃ śṛṃgārīṃ | garjati caraṇīṃ vāṃkī kaṃṭha kokiḷāsvarīṃ ||2|| ghavaghavita uṭī aṃgīṃ bāvana caṃdanāṃcī | lalhāṭa kasturicā kāsa pitāṃbarīcī | kaṭisūtra vari sājireṃ prabhā vara motiyāṃcī| saṃgīta sakaḷa mudrā pāuleṃ kuṃkumācīṃ ||3|| saubhāgyasukha sāgara guṇalāvaṇyakhāṇī | lāghavī dīnavatsaḷa viśva lāvileṃ dhyānīṃ | āścarya deva karitī ṝṣi rāhile muni | dhanya te prasavalī aisiyā naṃdapatnī ||4|| vaṇiऩtāṃ dhyāna mahimā śruti rāhilyā neti | ravikoṭi caṃdra tārā prakāśā na tuḷatī | udāra sura gaṃbhīra pūrṇa ānaṃdamūtiऩ | tukayābaṃdhu hmaṇe stavūṃ mī kāya kitī ||5||

कनकाच्या परियेळीं उजळूनि आरती । रत्नदीपशोभा कैशा पाजळल्या ज्योती ॥1॥ ओंवाळूं गे माये सबाहए साजिरा । राहिरखुमाइऩसत्यभामेच्या वरा ।ध्रु.॥ मंडितचतुर्भुज दिव्य कानीं कुंडलें। श्रीमुखाची शोभा पाहातां तेज फांकलें ॥2॥ वैजयंती माळ गळां शोभे श्रीमंत । शंखचक्रगदापद्म आयुधें शोभत ॥3॥ सांवळा सकुमार जैसा कदऩळीगाभा । चरणीचीं नेपुरें वांकी गर्जती नभा ॥4॥ ओंवािळतां मन हें उभें ठाकलें ठायीं । समदृिष्ट समाधि तुकया लागली पायीं ॥5॥

kanakācyā pariyeḷīṃ ujaḷūni āratī | ratnadīpaśobhā kaiśā pājaḷalyā jyotī ||1|| oṃvāḷūṃ ge māye sabāhae sājirā | rāhirakhumāiऩsatyabhāmecyā varā |dhru.|| maṃḍitacaturbhuja divya kānīṃ kuṃḍaleṃ| śrīmukhācī śobhā pāhātāṃ teja phāṃkaleṃ ||2|| vaijayaṃtī māḷa gaḷāṃ śobhe śrīmaṃta | śaṃkhacakragadāpadma āyudheṃ śobhata ||3|| sāṃvaḷā sakumāra jaisā kadaऩḷīgābhā | caraṇīcīṃ nepureṃ vāṃkī garjatī nabhā ||4|| oṃvāिḷatāṃ mana heṃ ubheṃ ṭhākaleṃ ṭhāyīṃ | samadṛिṣṭa samādhi tukayā lāgalī pāyīṃ ||5||

मागणें तें एक तुजप्रति आहे । देशी तरि पाहें पांडुरंगा ॥1॥ या संतांसी निरवीं हें मज देइप । आणिक दुजें काहीं न मगें तुज ॥2॥ तुका ह्मणे आतां उदार होइप । मज ठेवीं पायीं संतांचिया ॥3॥ स्वामींनीं काया ब्रह्म केली ते अभंग ॥ 24 ॥

māgaṇeṃ teṃ eka tujaprati āhe | deśī tari pāheṃ pāṃḍuraṃgā ||1|| yā saṃtāṃsī niravīṃ heṃ maja deipa | āṇika dujeṃ kāhīṃ na mageṃ tuja ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ udāra hoipa | maja ṭhevīṃ pāyīṃ saṃtāṃciyā ||3|| svāmīṃnīṃ kāyā brahma kelī te abhaṃga || 24 ||

शोधितां चि नये । ह्मणोनि वोळगतों पाये ॥1॥ आतां दिसों नये जना । ऐसें करा नारायणा ॥ध्रु.॥ परतोनि मन । गेलें ठायीं चि मुरोन ॥2॥ विसरला तुका । बोलों चालों जाला मुका ॥3॥

śodhitāṃ ci naye | hmaṇoni voḷagatoṃ pāye ||1|| ātāṃ disoṃ naye janā | aiseṃ karā nārāyaṇā ||dhru.|| paratoni mana | geleṃ ṭhāyīṃ ci murona ||2|| visaralā tukā | boloṃ cāloṃ jālā mukā ||3||

रज्जुसर्पाकार । भासयेलें जगडंबर ॥1॥ ह्मणोनि आठवती पाय । घेतों आलाय बलाय ॥ध्रु.॥ द्रुश द्रुमाकार लाणी। केलों सर्व सासी धणी ॥2॥ तुकीं तुकला तुका । विश्वीं भरोनि उरला लोकां ॥3॥

rajjusarpākāra | bhāsayeleṃ jagaḍaṃbara ||1|| hmaṇoni āṭhavatī pāya | ghetoṃ ālāya balāya ||dhru.|| druśa drumākāra lāṇī| keloṃ sarva sāsī dhaṇī ||2|| tukīṃ tukalā tukā | viśvīṃ bharoni uralā lokāṃ ||3||

ह्मणवितों दास । परि मी असें उदास ॥1॥ हा चि निश्चय माझा । परि मी निश्चयाहुनि दुजा ॥ध्रु.॥ सरतें कर्तुत्व माझ्यानें । परि मी त्याही हून भिन्न ॥2॥ तुका तुकासी तुकला । तुका तुकाहुनि निराळा ॥1॥

hmaṇavitoṃ dāsa | pari mī aseṃ udāsa ||1|| hā ci niścaya mājhā | pari mī niścayāhuni dujā ||dhru.|| sarateṃ kartutva mājhyāneṃ | pari mī tyāhī hūna bhinna ||2|| tukā tukāsī tukalā | tukā tukāhuni nirāḷā ||1||

संसाराचे अंगीं अवघीं च वेसनें । आह्मी या कीर्तनें शुद्ध जालों ॥1॥ आतां हें सोंवळें जालें त्रिभुवन । विषम धोऊन सांडियेलें ॥ध्रु.॥ ब्रह्मपुरीं वास करणें अखंड । न देखिजे तोंड विटाळाचें ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मां एकांताचा वास । ब्रह्मीं ब्रह्मरस सेवूं सदा ॥3॥

saṃsārāce aṃgīṃ avaghīṃ ca vesaneṃ | āhmī yā kīrtaneṃ śuddha jāloṃ ||1|| ātāṃ heṃ soṃvaḷeṃ jāleṃ tribhuvana | viṣama dhoūna sāṃḍiyeleṃ ||dhru.|| brahmapurīṃ vāsa karaṇeṃ akhaṃḍa | na dekhije toṃḍa viṭāḷāceṃ ||2|| tukā hmaṇe āhmāṃ ekāṃtācā vāsa | brahmīṃ brahmarasa sevūṃ sadā ||3||

तुह्मी सनकादिक संत । ह्मणवितां कृपावंत ॥1॥ एवढा करा उपकार । देवा सांगा नमस्कार ॥ध्रु.॥ भाकूनि करुणा । विनवा वैकुंठींचा राणा ॥2॥ तुका ह्मणे मज आठवा । मुळ लवकरी पाठवा ॥3॥

tuhmī sanakādika saṃta | hmaṇavitāṃ kṛpāvaṃta ||1|| evaḍhā karā upakāra | devā sāṃgā namaskāra ||dhru.|| bhākūni karuṇā | vinavā vaikuṃṭhīṃcā rāṇā ||2|| tukā hmaṇe maja āṭhavā | muḷa lavakarī pāṭhavā ||3||

आपुल्या माहेरा जाइऩन मी आतां । निरोप या संतां हातीं आला ॥1॥ सुख दुःख माझें ऐकिलें कानीं । कळवळा मनीं करुणेचा ॥ध्रु.॥ करुनी सिद्ध मूळ साउलें भातुकें । येती दिसें एकें न्यावयासी ॥2॥ त्या चि पंथें माझें लागलेंसे चित्त । वाट पाहें नित्य माहेराची ॥3॥ तुका ह्मणे आतां येतील न्यावया । अंगें आपुलिया मायबाप ॥4॥

āpulyā māherā jāiऩna mī ātāṃ | niropa yā saṃtāṃ hātīṃ ālā ||1|| sukha duḥkha mājheṃ aikileṃ kānīṃ | kaḷavaḷā manīṃ karuṇecā ||dhru.|| karunī siddha mūḷa sāuleṃ bhātukeṃ | yetī diseṃ ekeṃ nyāvayāsī ||2|| tyā ci paṃtheṃ mājheṃ lāgaleṃse citta | vāṭa pāheṃ nitya māherācī ||3|| tukā hmaṇe ātāṃ yetīla nyāvayā | aṃgeṃ āpuliyā māyabāpa ||4||

चिन्हें उमटताती अंगीं । शकुना जोगीं उत्तम ॥1॥ आठवला बापमाय । येइल काय मूळ नेणों ॥ध्रु.॥ उत्कंठित जालें मन । ते चि खुण तेथींचि ॥2॥ तुका ह्मणे काम वारीं । आळस घरीं करमेना ॥3॥

cinheṃ umaṭatātī aṃgīṃ | śakunā jogīṃ uttama ||1|| āṭhavalā bāpamāya | yeila kāya mūḷa neṇoṃ ||dhru.|| utkaṃṭhita jāleṃ mana | te ci khuṇa tethīṃci ||2|| tukā hmaṇe kāma vārīṃ | āḷasa gharīṃ karamenā ||3||

आरोनियां पाहे वाट । कटकट सोसेना ॥1॥ आलियांस पुसें मात । तेथें चित्त लागलें ॥ध्रु.॥ दळीं कांडीं लोकांऐसें । परि मी नसें ते ठायीं ॥2॥ तुका ह्मणे येथें पिसें । तेथें तैसें असेल ॥3॥

āroniyāṃ pāhe vāṭa | kaṭakaṭa sosenā ||1|| āliyāṃsa puseṃ māta | tetheṃ citta lāgaleṃ ||dhru.|| daḷīṃ kāṃḍīṃ lokāṃaiseṃ | pari mī naseṃ te ṭhāyīṃ ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ piseṃ | tetheṃ taiseṃ asela ||3||

येथीलिया अनुभवें । कळों जीवें हें येतसे ॥1॥ दोहीं ठायीं एक जीव । माझी कींव त्या अंगीं ॥ध्रु.॥ भूक भुके चि खाउनि धाय । नाहीं हाय अन्नाची ॥2॥ तुका ह्मणे सुख जालें । अंतर धालें त्यागुणें ॥3॥

yethīliyā anubhaveṃ | kaḷoṃ jīveṃ heṃ yetase ||1|| dohīṃ ṭhāyīṃ eka jīva | mājhī kīṃva tyā aṃgīṃ ||dhru.|| bhūka bhuke ci khāuni dhāya | nāhīṃ hāya annācī ||2|| tukā hmaṇe sukha jāleṃ | aṃtara dhāleṃ tyāguṇeṃ ||3||

पैल आले हरि । शंख चक्र शोभे करीं ॥1॥ गरुड येतो फडत्कारें । ना भी ना भी ह्मणे त्वरे ॥ध्रु.॥ मुगुटकुंडलांच्या दीिप्त । तेजें लोपला गभिस्त ॥2॥ मेघश्यामवर्ण हरि । मूतिऩ डोळस साजिरी ॥3॥ चुतर्भुज वैजयंती । गळां माळ हे रुळती ॥4॥ पीतांबर झळके कैसा । उजळल्या दाही दिशा ॥5॥ तुका जालासे संतुष्ट । घरा आलें वैकुंठपीठ ॥6॥

paila āle hari | śaṃkha cakra śobhe karīṃ ||1|| garuḍa yeto phaḍatkāreṃ | nā bhī nā bhī hmaṇe tvare ||dhru.|| muguṭakuṃḍalāṃcyā dīिpta | tejeṃ lopalā gabhista ||2|| meghaśyāmavarṇa hari | mūtiऩ ḍoḷasa sājirī ||3|| cutarbhuja vaijayaṃtī | gaḷāṃ māḷa he ruḷatī ||4|| pītāṃbara jhaḷake kaisā | ujaḷalyā dāhī diśā ||5|| tukā jālāse saṃtuṣṭa | gharā āleṃ vaikuṃṭhapīṭha ||6||

पैल दिसतील भार । दिंडी पताका अपार ॥1॥ आला पंढरीचा राणा । दिसतील त्याच्या खुणा । सुख वाटे मना । डोळे बाहएा स्फुरती ॥ध्रु.॥ उठिले गजर नामाचे । दळभार वैष्णवांचे ॥2॥ तुका करी रिता ठाव । त्यांसी बैसावया वाव ॥3॥

paila disatīla bhāra | diṃḍī patākā apāra ||1|| ālā paṃḍharīcā rāṇā | disatīla tyācyā khuṇā | sukha vāṭe manā | ḍoḷe bāhaeा sphuratī ||dhru.|| uṭhile gajara nāmāce | daḷabhāra vaiṣṇavāṃce ||2|| tukā karī ritā ṭhāva | tyāṃsī baisāvayā vāva ||3||

चला जाऊं रे सामोरे । पुढें भेटों विठ्ठल धुरे ॥1॥ तुका आनंदला मनीं । कैसा जातो लोटांगणीं । फेडावया धणी । प्रेमसुखाची आजि ॥ध्रु.॥ पुढें आले कृपावंत । मायबाप साधुसंत ॥2॥ आळंगिला बाहीं । ठेविला विठोबाचे पायीं ॥3॥

calā jāūṃ re sāmore | puḍheṃ bheṭoṃ viṭhṭhala dhure ||1|| tukā ānaṃdalā manīṃ | kaisā jāto loṭāṃgaṇīṃ | pheḍāvayā dhaṇī | premasukhācī āji ||dhru.|| puḍheṃ āle kṛpāvaṃta | māyabāpa sādhusaṃta ||2|| āḷaṃgilā bāhīṃ | ṭhevilā viṭhobāce pāyīṃ ||3||

पाहुणे घरासी । आजि आले हृषीकेशी ॥1॥ काय करूं उपचार । कोंप मोडकी जर्जर । कण्या दरदर । पाण्यामाजी रांधिल्या ॥ध्रु.॥ घरीं मोडकिया बाजा । वरि वाकळांच्या शेजा ॥2॥ मुखशुिद्ध तुळसी दळ । तुका ह्मणे मी दुर्बळ ॥3॥

pāhuṇe gharāsī | āji āle hṛṣīkeśī ||1|| kāya karūṃ upacāra | koṃpa moḍakī jarjara | kaṇyā daradara | pāṇyāmājī rāṃdhilyā ||dhru.|| gharīṃ moḍakiyā bājā | vari vākaḷāṃcyā śejā ||2|| mukhaśuिddha tuḷasī daḷa | tukā hmaṇe mī durbaḷa ||3||

अवघियांच्या आलों मुळें । एका वेळे न्यावया ॥1॥ सिद्ध व्हावें सिद्ध व्हावें । आधीं ठावें करितों ॥ध्रु.॥ जोंवरि ते घटिका दुरी । आहे उरी तो काळ ॥2॥ मंगळाचे वेळे उभे । असों शोभे सावध ॥3॥ अवघियांचा योग घडे । तरी जोडे श्लाघ्यता ॥4॥ तुका ह्मणे पाहें वाट । बहु आट करूनि ॥5॥

avaghiyāṃcyā āloṃ muḷeṃ | ekā veḷe nyāvayā ||1|| siddha vhāveṃ siddha vhāveṃ | ādhīṃ ṭhāveṃ karitoṃ ||dhru.|| joṃvari te ghaṭikā durī | āhe urī to kāḷa ||2|| maṃgaḷāce veḷe ubhe | asoṃ śobhe sāvadha ||3|| avaghiyāṃcā yoga ghaḍe | tarī joḍe ślāghyatā ||4|| tukā hmaṇe pāheṃ vāṭa | bahu āṭa karūni ||5||

सकळ ही माझी बोळवण करा । परतोनि घरा जावें तुह्मीं ॥1॥ कर्मधर्में तुह्मां असावें कल्याण । घ्या माझें वचन आशीर्वाद ॥ध्रु.॥ वाढवूनि दिलों एकाचिये हातीं । सकळ नििंश्चती जाली तेथें ॥2॥ आतां मज जाणें प्राणेश्वरासवें । माझिया भावें अनुसरलों ॥3॥ वाढवितां लोभ होइऩल उसीर । अवघींच िस्थर करा ठायीं ॥4॥ धर्म अर्थ काम जाला एके ठायीं । मेळविला जिंहीं हाता हात ॥5॥ तुका ह्मणे आतां जाली हे चि भेटी । उरल्या त्या गोष्टी बोलावया ॥6॥

sakaḷa hī mājhī boḷavaṇa karā | paratoni gharā jāveṃ tuhmīṃ ||1|| karmadharmeṃ tuhmāṃ asāveṃ kalyāṇa | ghyā mājheṃ vacana āśīrvāda ||dhru.|| vāḍhavūni diloṃ ekāciye hātīṃ | sakaḷa niिṃścatī jālī tetheṃ ||2|| ātāṃ maja jāṇeṃ prāṇeśvarāsaveṃ | mājhiyā bhāveṃ anusaraloṃ ||3|| vāḍhavitāṃ lobha hoiऩla usīra | avaghīṃca िsthara karā ṭhāyīṃ ||4|| dharma artha kāma jālā eke ṭhāyīṃ | meḷavilā jiṃhīṃ hātā hāta ||5|| tukā hmaṇe ātāṃ jālī he ci bheṭī | uralyā tyā goṣṭī bolāvayā ||6||

करावें तें काम । उगाच वाढवावा श्रम ॥1॥ अवघें एकमय । राज्य बोलों चालों नये ॥ध्रु.॥ दुजयाची सत्ता । न चलेसी जाली आतां ॥2॥ आतां नाहीं तुका । पुन्हा हारपला लोकां ॥3॥

karāveṃ teṃ kāma | ugāca vāḍhavāvā śrama ||1|| avagheṃ ekamaya | rājya boloṃ cāloṃ naye ||dhru.|| dujayācī sattā | na calesī jālī ātāṃ ||2|| ātāṃ nāhīṃ tukā | punhā hārapalā lokāṃ ||3||

आह्मी जातों तुह्मी कृपा असों द्यावी । सकळा सांगावी विनंती माझी ॥1॥ वाडवेळ जाला उभा पांडुरंग । वैकुंठा श्रीरंग बोलावितो ॥2॥ अंतकाळीं विठो आह्मांसी पावला । कुडीसहित जाला गुप्त तुका ॥3॥

āhmī jātoṃ tuhmī kṛpā asoṃ dyāvī | sakaḷā sāṃgāvī vinaṃtī mājhī ||1|| vāḍaveḷa jālā ubhā pāṃḍuraṃga | vaikuṃṭhā śrīraṃga bolāvito ||2|| aṃtakāḷīṃ viṭho āhmāṃsī pāvalā | kuḍīsahita jālā gupta tukā ||3||

तुका उतरला तुकीं । नवल जालें तिहीं लोकीं ॥1॥ नित्य करितों कीर्तन । हें चि माझें अनुष्ठान ॥ध्रु.॥ तुका बैसला विमानीं । संत पाहाती लोचनीं ॥2॥ देव भावाचा भुकेला । तुका वैकुंठासी नेला ॥3॥

tukā utaralā tukīṃ | navala jāleṃ tihīṃ lokīṃ ||1|| nitya karitoṃ kīrtana | heṃ ci mājheṃ anuṣṭhāna ||dhru.|| tukā baisalā vimānīṃ | saṃta pāhātī locanīṃ ||2|| deva bhāvācā bhukelā | tukā vaikuṃṭhāsī nelā ||3||

न देखिजे ऐसें केलें । या विठ्ठलें दुःखासी ॥1॥ कृपेचिये सिंव्हासनीं । अधिष्ठानीं बैसविलें ॥ध्रु.॥ वाजता तो नलगे वारा क्षीरसागरा शयनीं ॥2॥ तुका ह्मणें अवघें ठायीं । मज पायीं राखिलें ॥3॥

na dekhije aiseṃ keleṃ | yā viṭhṭhaleṃ duḥkhāsī ||1|| kṛpeciye siṃvhāsanīṃ | adhiṣṭhānīṃ baisavileṃ ||dhru.|| vājatā to nalage vārā kṣīrasāgarā śayanīṃ ||2|| tukā hmaṇeṃ avagheṃ ṭhāyīṃ | maja pāyīṃ rākhileṃ ||3||

वाराणसीपयपत असों सुखरूप । सांगावा निरोप संतांसी हा ॥1॥ येथूनियां आह्मां जाणें निजधामा । सवें असे आह्मां गरुड हा ॥2॥ कृपा असों द्यावी मज दीनावरी । जातोंसों माहेरी तुका ह्मणे ॥3॥ ॥24॥ शखे 1571 एकाहत्तरीं विरोधनामसंवत्सरीं फालगुनवद्य द्वितीया सोमवासरीं प्रथमप्रहरीं तुकोबा गुप्त जाले ॥1॥

vārāṇasīpayapata asoṃ sukharūpa | sāṃgāvā niropa saṃtāṃsī hā ||1|| yethūniyāṃ āhmāṃ jāṇeṃ nijadhāmā | saveṃ ase āhmāṃ garuḍa hā ||2|| kṛpā asoṃ dyāvī maja dīnāvarī | jātoṃsoṃ māherī tukā hmaṇe ||3|| ||24|| śakhe 1571 ekāhattarīṃ virodhanāmasaṃvatsarīṃ phālagunavadya dvitīyā somavāsarīṃ prathamapraharīṃ tukobā gupta jāle ||1||

जाती पंढरीस । ह्मणे जाइपन तयांस ॥1॥ तया आहे संवसार । ऐसें बोले तो माहार ॥ध्रु.॥ असो नसो भाव । जो हा देखे पंढरिराव ॥2॥ चंद्रभागे न्हाती । तुका ह्मणे भलते याती ॥3॥

jātī paṃḍharīsa | hmaṇe jāipana tayāṃsa ||1|| tayā āhe saṃvasāra | aiseṃ bole to māhāra ||dhru.|| aso naso bhāva | jo hā dekhe paṃḍharirāva ||2|| caṃdrabhāge nhātī | tukā hmaṇe bhalate yātī ||3||

धरियेलीं सोंगें । येणें अवघीं पांडुरंगें ॥1॥ तें हें ब्रह्म विटेवरी । उभें चंद्रभागे तिरीं ॥ध्रु.॥ अंतर व्यापी बाहे । धांडोिळतां कोठें नोहे ॥2॥ योगयागतपें । ज्याकारणें दानजपें ॥3॥ दिले नेदी जति । भोग सकळ ज्या होती ॥4॥ अवघी लीळा पाहे । तुका ह्मणे दासां साहे ॥5॥

dhariyelīṃ soṃgeṃ | yeṇeṃ avaghīṃ pāṃḍuraṃgeṃ ||1|| teṃ heṃ brahma viṭevarī | ubheṃ caṃdrabhāge tirīṃ ||dhru.|| aṃtara vyāpī bāhe | dhāṃḍoिḷatāṃ koṭheṃ nohe ||2|| yogayāgatapeṃ | jyākāraṇeṃ dānajapeṃ ||3|| dile nedī jati | bhoga sakaḷa jyā hotī ||4|| avaghī līḷā pāhe | tukā hmaṇe dāsāṃ sāhe ||5||

ज्याचे गर्जतां पवाडे । श्रुतिशास्त्रां मौन्य पडे ॥1॥ तेथें माझी वाचा किती । पुरे करावया स्तुती ॥ध्रु.॥ सिणलें सहजर तोंडें । शेषाफणी ऐसें धेंडें ॥2॥ तुका ह्मणे मही । पत्र सिंधु न पुरे शाही ॥3॥

jyāce garjatāṃ pavāḍe | śrutiśāstrāṃ maunya paḍe ||1|| tetheṃ mājhī vācā kitī | pure karāvayā stutī ||dhru.|| siṇaleṃ sahajara toṃḍeṃ | śeṣāphaṇī aiseṃ dheṃḍeṃ ||2|| tukā hmaṇe mahī | patra siṃdhu na pure śāhī ||3||

देव राखे तया मारील कोण । न मोडे कांटा हिंडतां वन ॥1॥ न जळे न बुडे नव्हे कांहीं । विष तें ही अमृत पाहीं ॥ध्रु.॥ न चुके वाट न पडे फंदीं । नव्हे कधीं कधीं यमबाधा ॥2॥ तुका ह्मणे नारायण । येता गोऑया वारी वाण ॥3॥

deva rākhe tayā mārīla koṇa | na moḍe kāṃṭā hiṃḍatāṃ vana ||1|| na jaḷe na buḍe navhe kāṃhīṃ | viṣa teṃ hī amṛta pāhīṃ ||dhru.|| na cuke vāṭa na paḍe phaṃdīṃ | navhe kadhīṃ kadhīṃ yamabādhā ||2|| tukā hmaṇe nārāyaṇa | yetā goôyā vārī vāṇa ||3||

कोठे गुंतलासी द्वारकेच्या राया । वेळ कां सखया लावियेला ॥1॥ दिनानाथ ब्रीद सांभाळीं आपुले । नको पाहों केलें पापपुण्य ॥ध्रु.॥ पतितपावन ब्रीदें चराचर । पातकी अपार उद्धरिले ॥2॥ तुकयाबंधु ह्मणे द्रौपदीचा धांवा । केला तैसा मला पावें आतां ॥3॥

koṭhe guṃtalāsī dvārakecyā rāyā | veḷa kāṃ sakhayā lāviyelā ||1|| dinānātha brīda sāṃbhāḷīṃ āpule | nako pāhoṃ keleṃ pāpapuṇya ||dhru.|| patitapāvana brīdeṃ carācara | pātakī apāra uddharile ||2|| tukayābaṃdhu hmaṇe draupadīcā dhāṃvā | kelā taisā malā pāveṃ ātāṃ ||3||

परस्त्रीतें ह्मणतां माता । चित्त लाजवितें चित्ता ॥1॥ काय बोलोनियां तोंडें । मनामाजी कानकोंडें ॥ध्रु.॥ धर्मधारिष्टगोष्टी सांगे । उष्टएा हाते नुडवी काग ॥2॥ जें जें कर्म वसे अंगीं । तें तें आठवे प्रसंगीं ॥3॥ बोले तैसा चाले । तुका ह्मणे तो अमोल ॥4॥

parastrīteṃ hmaṇatāṃ mātā | citta lājaviteṃ cittā ||1|| kāya boloniyāṃ toṃḍeṃ | manāmājī kānakoṃḍeṃ ||dhru.|| dharmadhāriṣṭagoṣṭī sāṃge | uṣṭaeा hāte nuḍavī kāga ||2|| jeṃ jeṃ karma vase aṃgīṃ | teṃ teṃ āṭhave prasaṃgīṃ ||3|| bole taisā cāle | tukā hmaṇe to amola ||4||

असत्य वचन होतां सर्व जोडी । जरी लग्नघडी परउपकार ॥1॥ जाइऩल पतना यासि संदेह नाहीं । साक्ष आहे कांहीं सांगतों ते ॥ध्रु.॥ वदविलें मुखें नारायणें धर्मा । अंगुष्ठ त्या कर्मासाटीं गेला ॥2॥ तुका ह्मणे आतां सांभळा रे पुढें । अंतरिंचे कुडें देइल दुःख ॥3॥

asatya vacana hotāṃ sarva joḍī | jarī lagnaghaḍī paraupakāra ||1|| jāiऩla patanā yāsi saṃdeha nāhīṃ | sākṣa āhe kāṃhīṃ sāṃgatoṃ te ||dhru.|| vadavileṃ mukheṃ nārāyaṇeṃ dharmā | aṃguṣṭha tyā karmāsāṭīṃ gelā ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ sāṃbhaḷā re puḍheṃ | aṃtariṃce kuḍeṃ deila duḥkha ||3||

जळों त्याचें तोंड । ऐसी कां ते व्याली रांड ॥1॥ सदा भोवयासी गांठी । क्रोध धडधडीत पोटीं ॥ध्रु.॥ फोडिली गोंवरी। ऐसी दिसे तोंडावरी ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं । चित्ता समाधान कांहीं ॥3॥

jaḷoṃ tyāceṃ toṃḍa | aisī kāṃ te vyālī rāṃḍa ||1|| sadā bhovayāsī gāṃṭhī | krodha dhaḍadhaḍīta poṭīṃ ||dhru.|| phoḍilī goṃvarī| aisī dise toṃḍāvarī ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ | cittā samādhāna kāṃhīṃ ||3||

तोंडें खाये फार । पादे बोचा करी मार ॥1॥ एक ऐसे ते शाहाणे । आपुले अधीन तें नेणें ॥ध्रु.॥ कुले घालूनि उघडे। रागें पाहे लोकांकडे ॥2॥ खेळे जुतकर्म । मग बोंबली जुलूम ॥3॥ निजतां आला मोहो । वीतां ह्मणे मेला गोहो ॥4॥ तुका ह्मणे त्यांनीं। मनुष्यपणा केली हानी ॥5॥

toṃḍeṃ khāye phāra | pāde bocā karī māra ||1|| eka aise te śāhāṇe | āpule adhīna teṃ neṇeṃ ||dhru.|| kule ghālūni ughaḍe| rāgeṃ pāhe lokāṃkaḍe ||2|| kheḷe jutakarma | maga boṃbalī julūma ||3|| nijatāṃ ālā moho | vītāṃ hmaṇe melā goho ||4|| tukā hmaṇe tyāṃnīṃ| manuṣyapaṇā kelī hānī ||5||

पतिव्रता नेणे आणिकांची स्तुती । सर्वभावें पति ध्यानीं मनीं ॥1॥ तैसें माझें मन एकविध जालें । नावडे विठ्ठलेंविण दुजें ॥ध्रु.॥ सूर्यविकासिनी नेघे चंद्रकळा । गाय ते कोकिळा वसंतेंसी ॥2॥ तुका ह्मणे बाळ मातेपुढें नाचे । बोल आणिकांचे नावडती ॥3॥

pativratā neṇe āṇikāṃcī stutī | sarvabhāveṃ pati dhyānīṃ manīṃ ||1|| taiseṃ mājheṃ mana ekavidha jāleṃ | nāvaḍe viṭhṭhaleṃviṇa dujeṃ ||dhru.|| sūryavikāsinī neghe caṃdrakaḷā | gāya te kokiḷā vasaṃteṃsī ||2|| tukā hmaṇe bāḷa mātepuḍheṃ nāce | bola āṇikāṃce nāvaḍatī ||3||

पंडित ह्मणतां थोर सुख । परि तो पाहातां अवघा मूर्ख ॥1॥ काय करावें घोकिलें । वेदपठण वांयां गेलें ॥ध्रु.॥ वेदीं सांगितलें तें न करी । सम ब्रह्म नेणे दुराचारी ॥2॥ तुका देखे जीवीं शिव । हा तेथींचा अनुभव ॥3॥

paṃḍita hmaṇatāṃ thora sukha | pari to pāhātāṃ avaghā mūrkha ||1|| kāya karāveṃ ghokileṃ | vedapaṭhaṇa vāṃyāṃ geleṃ ||dhru.|| vedīṃ sāṃgitaleṃ teṃ na karī | sama brahma neṇe durācārī ||2|| tukā dekhe jīvīṃ śiva | hā tethīṃcā anubhava ||3||

पंडित तो चि एक भला । नित्य भजे जो विठ्ठला ॥1॥ अवघें सम ब्रह्म पाहे । सर्वां भूतीं विठ्ठल आहे ॥ध्रु.॥ रिता नाहीं कोणी ठाव । सर्वां भूतीं वासुदेव ॥2॥ तुका ह्मणे तो चि दास। त्यां देखिल्या जाती दोष ॥3॥

paṃḍita to ci eka bhalā | nitya bhaje jo viṭhṭhalā ||1|| avagheṃ sama brahma pāhe | sarvāṃ bhūtīṃ viṭhṭhala āhe ||dhru.|| ritā nāhīṃ koṇī ṭhāva | sarvāṃ bhūtīṃ vāsudeva ||2|| tukā hmaṇe to ci dāsa| tyāṃ dekhilyā jātī doṣa ||3||

ऐका पंडितजन । तुमचे वंदितों चरण ॥1॥ नका करूं नरस्तुति । माझी परिसा हे विनंती ॥ध्रु.॥ अन्न आच्छादन । हें तों प्रारब्धा अधीन ॥2॥ तुका ह्मणे वाणी । सुखें वेचा नारायणीं ॥3॥

aikā paṃḍitajana | tumace vaṃditoṃ caraṇa ||1|| nakā karūṃ narastuti | mājhī parisā he vinaṃtī ||dhru.|| anna ācchādana | heṃ toṃ prārabdhā adhīna ||2|| tukā hmaṇe vāṇī | sukheṃ vecā nārāyaṇīṃ ||3||

विठ्ठल टाळ विठ्ठल दिंडी । विठ्ठल तोंडीं उच्चारा ॥1॥ विठ्ठल अवघ्या भांडवला । विठ्ठल बोला विठ्ठल ॥ध्रु.॥ विठ्ठल नाद विठ्ठल भेद । विठ्ठल छंद विठ्ठल ॥2॥ विठ्ठल सुखा विठ्ठल दुःखा। तुकया मुखा विठ्ठल ॥3॥

viṭhṭhala ṭāḷa viṭhṭhala diṃḍī | viṭhṭhala toṃḍīṃ uccārā ||1|| viṭhṭhala avaghyā bhāṃḍavalā | viṭhṭhala bolā viṭhṭhala ||dhru.|| viṭhṭhala nāda viṭhṭhala bheda | viṭhṭhala chaṃda viṭhṭhala ||2|| viṭhṭhala sukhā viṭhṭhala duḥkhā| tukayā mukhā viṭhṭhala ||3||

काय तुझें वेचे मज भेटी देतां । वचन बोलतां एक दोन ॥1॥ काय तुझें रूप घेतों मी चोरोनि । त्या भेणें लपोनि राहिलासी ॥ध्रु.॥ काय तुझें आह्मां करावें वैकुंठ । भेवों नको भेट आतां मज ॥2॥ तुका ह्मणे तुझी नलगे दसोडी । परि आहे आवडी दर्शनाची ॥3॥

kāya tujheṃ vece maja bheṭī detāṃ | vacana bolatāṃ eka dona ||1|| kāya tujheṃ rūpa ghetoṃ mī coroni | tyā bheṇeṃ laponi rāhilāsī ||dhru.|| kāya tujheṃ āhmāṃ karāveṃ vaikuṃṭha | bhevoṃ nako bheṭa ātāṃ maja ||2|| tukā hmaṇe tujhī nalage dasoḍī | pari āhe āvaḍī darśanācī ||3||

संतनिंदा ज्याचे घरीं । नव्हे घर ते यमपुरी ॥1॥ त्याच्या पापा नाहीं जोडा । संगें जना होय पीडा ॥ध्रु.॥ संतनिंदा आवडे ज्यासी । तो जिता चि नर्कवासी ॥2॥ तुका ह्मणे तो नष्ट। जाणा गाढव तो स्पष्ट ॥3॥

saṃtaniṃdā jyāce gharīṃ | navhe ghara te yamapurī ||1|| tyācyā pāpā nāhīṃ joḍā | saṃgeṃ janā hoya pīḍā ||dhru.|| saṃtaniṃdā āvaḍe jyāsī | to jitā ci narkavāsī ||2|| tukā hmaṇe to naṣṭa| jāṇā gāḍhava to spaṣṭa ||3||

आलें देवाचिया मना । तेथें कोणाचें चालेना ॥1॥ हरिश्चंद्र ताराराणी । वाहे डोंबा घरीं पाणी ॥ध्रु.॥ पांडवांचा साहाकारी। राज्यावरोनि केले दुरी ॥2॥ तुका ह्मणे उगेचि राहा । होइऩल तें सहज पाहा ॥3॥

āleṃ devāciyā manā | tetheṃ koṇāceṃ cālenā ||1|| hariścaṃdra tārārāṇī | vāhe ḍoṃbā gharīṃ pāṇī ||dhru.|| pāṃḍavāṃcā sāhākārī| rājyāvaroni kele durī ||2|| tukā hmaṇe ugeci rāhā | hoiऩla teṃ sahaja pāhā ||3||

निजल्यानें गातां उभा नारायण । बैसल्या कीर्तन करितां डोले ॥1॥ उभा राहोनियां मुखीं नाम वदे । नाचे नाना छंदें गोविंद हा ॥ध्रु.॥ मारगीं चालतां मुखीं नाम वाणी । उभा चक्रपाणी मागें पुढें ॥2॥ तुका ह्मणे यासी कीर्तनाची गोडी । प्रेमे घाली उडी नामासाटीं ॥3॥

nijalyāneṃ gātāṃ ubhā nārāyaṇa | baisalyā kīrtana karitāṃ ḍole ||1|| ubhā rāhoniyāṃ mukhīṃ nāma vade | nāce nānā chaṃdeṃ goviṃda hā ||dhru.|| māragīṃ cālatāṃ mukhīṃ nāma vāṇī | ubhā cakrapāṇī māgeṃ puḍheṃ ||2|| tukā hmaṇe yāsī kīrtanācī goḍī | preme ghālī uḍī nāmāsāṭīṃ ||3||

काम क्रोध आह्मी वाहिले विठ्ठलीं । आवडी धरिली पायांसवें ॥1॥ आतां कोण पाहे मागें परतोनि । गेले हारपोनि देहभाव ॥ध्रु.॥ रििद्धसिद्धी सुखें हाणितल्या लाता । तेथें या प्राकृता कोण मानी ॥2॥ तुका ह्मणे आम्ही विठोबाचे दास । करूनि ठेलों ग्रास ब्रह्मांडाचा ॥3॥

kāma krodha āhmī vāhile viṭhṭhalīṃ | āvaḍī dharilī pāyāṃsaveṃ ||1|| ātāṃ koṇa pāhe māgeṃ paratoni | gele hāraponi dehabhāva ||dhru.|| riिddhasiddhī sukheṃ hāṇitalyā lātā | tetheṃ yā prākṛtā koṇa mānī ||2|| tukā hmaṇe āmhī viṭhobāce dāsa | karūni ṭheloṃ grāsa brahmāṃḍācā ||3||

उठाउठीं अभिमान । जाय ऐसें स्थळ कोण ॥1॥ तें या पंढरीस घडे । खळां पाझर रोकडे ॥ध्रु.॥ अश्रूचिया धारा । कोठें रोमांच शरीरा ॥2॥ तुका ह्मणे काला । कोठें अभेद देखिला ॥3॥

uṭhāuṭhīṃ abhimāna | jāya aiseṃ sthaḷa koṇa ||1|| teṃ yā paṃḍharīsa ghaḍe | khaḷāṃ pājhara rokaḍe ||dhru.|| aśrūciyā dhārā | koṭheṃ romāṃca śarīrā ||2|| tukā hmaṇe kālā | koṭheṃ abheda dekhilā ||3||

पंढरी पंढरी । ह्मणतां पापाची बोहोरी ॥1॥ धन्य धन्य जगीं ठाव । होतो नामाचा उत्साव ॥ध्रु.॥ रििद्धसिद्धी लोटांगणीं। प्रेमसुखाचिया खाणी ॥2॥ अधिक अक्षरानें एका । भूवैकुंठ ह्मणे तुका ॥3॥

paṃḍharī paṃḍharī | hmaṇatāṃ pāpācī bohorī ||1|| dhanya dhanya jagīṃ ṭhāva | hoto nāmācā utsāva ||dhru.|| riिddhasiddhī loṭāṃgaṇīṃ| premasukhāciyā khāṇī ||2|| adhika akṣarāneṃ ekā | bhūvaikuṃṭha hmaṇe tukā ||3||

भार घालीं देवा । न लगे देश डोइऩ घ्यावा ॥1॥ देह प्रारब्धा अधीन । सोसें अधिक वाढे सीण ॥ध्रु.॥ व्यवसाय निमित्त। फळ देतसे संचित ॥2॥ तुका ह्मणे फिरे । भोंवडीनें दम जिरे ॥3॥

bhāra ghālīṃ devā | na lage deśa ḍoiऩ ghyāvā ||1|| deha prārabdhā adhīna | soseṃ adhika vāḍhe sīṇa ||dhru.|| vyavasāya nimitta| phaḷa detase saṃcita ||2|| tukā hmaṇe phire | bhoṃvaḍīneṃ dama jire ||3||

भोग भोगावरी द्यावा । संचिताचा करुनी ठेवा ॥1॥ शांती धरणें जिवासाटीं । दशा उत्तम गोमटी ॥ध्रु.॥ देह लेखावें असार । सत्य परउपकार ॥2॥ तुका ह्मणे हे मिरासी । बुडी द्यावी ब्रह्मरसी ॥3॥

bhoga bhogāvarī dyāvā | saṃcitācā karunī ṭhevā ||1|| śāṃtī dharaṇeṃ jivāsāṭīṃ | daśā uttama gomaṭī ||dhru.|| deha lekhāveṃ asāra | satya paraupakāra ||2|| tukā hmaṇe he mirāsī | buḍī dyāvī brahmarasī ||3||

आनुहातीं गुंतला नेणे बाहए रंग । वृित्त येतां मग बळ लागे ॥1॥ मदें माते तया नाहीं देहभाव । आपुले आवेव आवरितां ॥ध्रु.॥ आणिकांची वाणी वेद तेणें मुखें । उपचारदुःखें नाठवती ॥2॥ तें सुख बोलतां आश्चर्य या जना । विपरीत मना भासतसे ॥3॥ तुका ह्मणे बाहए रंग तो विठ्ठल । अंतर निवालें ब्रह्मरसें ॥4॥

ānuhātīṃ guṃtalā neṇe bāhae raṃga | vṛिtta yetāṃ maga baḷa lāge ||1|| madeṃ māte tayā nāhīṃ dehabhāva | āpule āveva āvaritāṃ ||dhru.|| āṇikāṃcī vāṇī veda teṇeṃ mukheṃ | upacāraduḥkheṃ nāṭhavatī ||2|| teṃ sukha bolatāṃ āścarya yā janā | viparīta manā bhāsatase ||3|| tukā hmaṇe bāhae raṃga to viṭhṭhala | aṃtara nivāleṃ brahmaraseṃ ||4||

ब्रह्मरसगोडी तयांसी फावली । वासना निमाली सकळ ज्यांची ॥1॥ नाहीं त्या विटाळ अखंड सोंवळीं । उपाधीवेगळीं जाणिवेच्या ॥ध्रु.॥ मन हें निश्चळ जालें एके ठायीं । तयां उणें काइऩ निजसुखा ॥2॥ तीं चि पुण्यवंतें परउपकारी । प्रबोधी त्या नारीनरलोकां ॥3॥ तुका ह्मणे त्यांचे पायीं पायपोस । होऊनियां वास करिन तेथें ॥ 4॥

brahmarasagoḍī tayāṃsī phāvalī | vāsanā nimālī sakaḷa jyāṃcī ||1|| nāhīṃ tyā viṭāḷa akhaṃḍa soṃvaḷīṃ | upādhīvegaḷīṃ jāṇivecyā ||dhru.|| mana heṃ niścaḷa jāleṃ eke ṭhāyīṃ | tayāṃ uṇeṃ kāiऩ nijasukhā ||2|| tīṃ ci puṇyavaṃteṃ paraupakārī | prabodhī tyā nārīnaralokāṃ ||3|| tukā hmaṇe tyāṃce pāyīṃ pāyaposa | hoūniyāṃ vāsa karina tetheṃ || 4||

जैसें तैसें राहे देवाचें हें देणें । यत्न करितां तेणें काय नव्हे ॥1॥ दासां कृपासिंधु नुपेक्षी सर्वथा । अंतरींची व्यथा कळे त्यासी ॥ध्रु.॥ मागों नेणे परी माय जाणे वर्म । बाळा नेदी श्रम पावों कांहीं ॥2॥ तुका ह्मणे मज अनुभव अंगें । वचन वाउगें मानेना हें ॥3॥

jaiseṃ taiseṃ rāhe devāceṃ heṃ deṇeṃ | yatna karitāṃ teṇeṃ kāya navhe ||1|| dāsāṃ kṛpāsiṃdhu nupekṣī sarvathā | aṃtarīṃcī vyathā kaḷe tyāsī ||dhru.|| māgoṃ neṇe parī māya jāṇe varma | bāḷā nedī śrama pāvoṃ kāṃhīṃ ||2|| tukā hmaṇe maja anubhava aṃgeṃ | vacana vāugeṃ mānenā heṃ ||3||

आह्मां हरिच्या दासां कांहीं । भय नाहीं त्रैलोकीं ॥1॥ देव उभा मागें-पुढें । उगवी कोडें संकट ॥ध्रु.॥ जैसा केला तैसा होय। धांवे सोय धरोनि ॥2॥ तुका ह्मणे असों सुखें । गाऊं मुखें विठोबा ॥3॥

āhmāṃ haricyā dāsāṃ kāṃhīṃ | bhaya nāhīṃ trailokīṃ ||1|| deva ubhā māgeṃ-puḍheṃ | ugavī koḍeṃ saṃkaṭa ||dhru.|| jaisā kelā taisā hoya| dhāṃve soya dharoni ||2|| tukā hmaṇe asoṃ sukheṃ | gāūṃ mukheṃ viṭhobā ||3||

परद्रव्यपरनारीचा अभिळास । तेथूनि हारास सर्वभाग्या ॥1॥ घटिका दिवस मास वरुषें लागेतीन । बांधलें पतन गांठोडीस ॥ध्रु.॥ पुढें घात त्याचा रोकडा शकुन । पुढें करी गुण निश्चयेंसी ॥2॥ तुका ह्मणे एकां तडतांथवड । काळ लागे नाड परी खरा ॥3॥

paradravyaparanārīcā abhiḷāsa | tethūni hārāsa sarvabhāgyā ||1|| ghaṭikā divasa māsa varuṣeṃ lāgetīna | bāṃdhaleṃ patana gāṃṭhoḍīsa ||dhru.|| puḍheṃ ghāta tyācā rokaḍā śakuna | puḍheṃ karī guṇa niścayeṃsī ||2|| tukā hmaṇe ekāṃ taḍatāṃthavaḍa | kāḷa lāge nāḍa parī kharā ||3||

समर्थाचें केलें । कोणां जाइऩल मोडिलें ॥1॥ वांयां करावी ते उरे । खटपटें सोस पुरे ॥ध्रु.॥ ठेविला जो ठेवा । आपुलाला तैसा खावा ॥2॥ ज्याचें त्याचें हातीं । भुके तयाची फजिती ॥3॥ तुका ह्मणे कोटी । बाळे जाले शूळ पोटी ॥4॥

samarthāceṃ keleṃ | koṇāṃ jāiऩla moḍileṃ ||1|| vāṃyāṃ karāvī te ure | khaṭapaṭeṃ sosa pure ||dhru.|| ṭhevilā jo ṭhevā | āpulālā taisā khāvā ||2|| jyāceṃ tyāceṃ hātīṃ | bhuke tayācī phajitī ||3|| tukā hmaṇe koṭī | bāḷe jāle śūḷa poṭī ||4||

हे माझी मिराशी । ठाव तुझ्या पायांपाशीं ॥1॥ याचा धरीन अभिमान । करीन आपुलें जतन ॥ध्रु.॥ देऊनियां जीव। बळी साधिला हा ठाव ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । जुन्हाट हे माझी सेवा ॥3॥

he mājhī mirāśī | ṭhāva tujhyā pāyāṃpāśīṃ ||1|| yācā dharīna abhimāna | karīna āpuleṃ jatana ||dhru.|| deūniyāṃ jīva| baḷī sādhilā hā ṭhāva ||2|| tukā hmaṇe devā | junhāṭa he mājhī sevā ||3||

नेणे गति काय कवण अधोगति । मानिली नििंश्चती तुझ्या पायीं ॥1॥ कर्म धर्म कोण नेणें हा उपाव । तुझ्या पायीं भाव ठेवियेला ॥ध्रु.॥ नेणें निरसं पाप पुण्य नेणें काय । ह्मणऊनि पाय धरिले तुझे ॥2॥ वेडा मी अविचार न कळे विचार । तुज माझा भार पांडुरंगा ॥3॥ तुका ह्मणे तुज करितां नव्हे काय । माझा तो उपाय कवण तेथें ॥4॥

neṇe gati kāya kavaṇa adhogati | mānilī niिṃścatī tujhyā pāyīṃ ||1|| karma dharma koṇa neṇeṃ hā upāva | tujhyā pāyīṃ bhāva ṭheviyelā ||dhru.|| neṇeṃ nirasaṃ pāpa puṇya neṇeṃ kāya | hmaṇaūni pāya dharile tujhe ||2|| veḍā mī avicāra na kaḷe vicāra | tuja mājhā bhāra pāṃḍuraṃgā ||3|| tukā hmaṇe tuja karitāṃ navhe kāya | mājhā to upāya kavaṇa tetheṃ ||4||

मारगीं चालतां पाउलापाउलीं । चिंतावी माउली पांडुरंग ॥1॥ सर्व सुख लागे घेउनिया पाठी । आवडींचा कंठीं रस ओती ॥ध्रु.॥ पीतांबरें छाया करी लोभापर । पाहे तें उत्तर आवडीचें ॥2॥ तुका ह्मणे हें चि करावें जीवन । वाचे नारायण तान भूक ॥3॥

māragīṃ cālatāṃ pāulāpāulīṃ | ciṃtāvī māulī pāṃḍuraṃga ||1|| sarva sukha lāge gheuniyā pāṭhī | āvaḍīṃcā kaṃṭhīṃ rasa otī ||dhru.|| pītāṃbareṃ chāyā karī lobhāpara | pāhe teṃ uttara āvaḍīceṃ ||2|| tukā hmaṇe heṃ ci karāveṃ jīvana | vāce nārāyaṇa tāna bhūka ||3||

जालों आतां दास । माझे तोडोनियां पाश ॥1॥ ठाव द्यावा पायांपाशीं । मी तो पातकांची राशी ॥ध्रु.॥ सकळ ही गोवा । माझा उगवूनि देवा ॥2॥ तुका ह्मणे भय । करा जवळी तें नये ॥3॥

jāloṃ ātāṃ dāsa | mājhe toḍoniyāṃ pāśa ||1|| ṭhāva dyāvā pāyāṃpāśīṃ | mī to pātakāṃcī rāśī ||dhru.|| sakaḷa hī govā | mājhā ugavūni devā ||2|| tukā hmaṇe bhaya | karā javaḷī teṃ naye ||3||

अंतरींचें जाणां । तरि कां येऊं दिलें मना ॥1॥ तुमची करावी म्यां सेवा । आतां अव्हेरितां देवा ॥ध्रु.॥ नव्हती मोडामोडी । केली मागें ते चि घडी ॥2॥ तुका ह्मणे दिला वाव । पायीं लागों दिला भाव ॥3॥

aṃtarīṃceṃ jāṇāṃ | tari kāṃ yeūṃ dileṃ manā ||1|| tumacī karāvī myāṃ sevā | ātāṃ avheritāṃ devā ||dhru.|| navhatī moḍāmoḍī | kelī māgeṃ te ci ghaḍī ||2|| tukā hmaṇe dilā vāva | pāyīṃ lāgoṃ dilā bhāva ||3||

पवित्र होइऩन चरित्रउच्चारें । रूपाच्या आधारें गोजिरिया ॥1॥ आपुरती बुिद्ध पुण्य नाहीं गांठी । पायीं घालीं मिठी पाहें डोळां ॥ध्रु.॥ गाइऩन ओविया शिष्टांच्या आधारें । सारीन विचारें आयुष्या या ॥2॥ तुका ह्मणे तुझें नाम नारायणा । ठेवीन मी मना आपुलिया ॥3॥

pavitra hoiऩna caritrauccāreṃ | rūpācyā ādhāreṃ gojiriyā ||1|| āpuratī buिddha puṇya nāhīṃ gāṃṭhī | pāyīṃ ghālīṃ miṭhī pāheṃ ḍoḷāṃ ||dhru.|| gāiऩna oviyā śiṣṭāṃcyā ādhāreṃ | sārīna vicāreṃ āyuṣyā yā ||2|| tukā hmaṇe tujheṃ nāma nārāyaṇā | ṭhevīna mī manā āpuliyā ||3||

काय ऐसा जन्म जावा वांयांविण । कांहीं तरी ॠण असो माथां ॥1॥ कोणे तरी काळें होइऩल आठव । नाहीं जरी भाव भार खरा ॥ध्रु.॥ शता एकातरी जन्माच्या शेवटीं । कृपाळुवा पोटीं होइल दया ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं फांकों तरी देत । सर्वांचें उचित सांपडलें ॥3॥

kāya aisā janma jāvā vāṃyāṃviṇa | kāṃhīṃ tarī ṝṇa aso māthāṃ ||1|| koṇe tarī kāḷeṃ hoiऩla āṭhava | nāhīṃ jarī bhāva bhāra kharā ||dhru.|| śatā ekātarī janmācyā śevaṭīṃ | kṛpāḷuvā poṭīṃ hoila dayā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ phāṃkoṃ tarī deta | sarvāṃceṃ ucita sāṃpaḍaleṃ ||3||

नाहीं कोणी दिस जात वांयांविण । साध्य नाहीं सीण लटिका चि ॥1॥ एकाचिये माथां असावें निमित्त । नसो नाहीं हित कपाळीं तें ॥ध्रु.॥ कांहीं एक तरी बोलायाचा जागा । नेदिती वाउगा उभा ठाकों ॥2॥ तुका ह्मणे वर्में कळों येती कांहीं । ओळखी जे नाहीं होइऩल ते ॥3॥

nāhīṃ koṇī disa jāta vāṃyāṃviṇa | sādhya nāhīṃ sīṇa laṭikā ci ||1|| ekāciye māthāṃ asāveṃ nimitta | naso nāhīṃ hita kapāḷīṃ teṃ ||dhru.|| kāṃhīṃ eka tarī bolāyācā jāgā | neditī vāugā ubhā ṭhākoṃ ||2|| tukā hmaṇe varmeṃ kaḷoṃ yetī kāṃhīṃ | oḷakhī je nāhīṃ hoiऩla te ||3||

काय करील तें नव्हे विश्वंभर । सेवका दारिद्र लाज नाहीं ॥1॥ मजपासूनि हें पडिलें अंतर । काय तो अव्हेर करूं जाणे ॥ध्रु.॥ नामाच्या चिंतनें नासी गर्भवास । नेदी करूं आस आणिकांची ॥2॥ तुका ह्मणे नेणों किती वांयां गेले । तयां उद्धरिलें पांडुरंगें ॥3॥

kāya karīla teṃ navhe viśvaṃbhara | sevakā dāridra lāja nāhīṃ ||1|| majapāsūni heṃ paḍileṃ aṃtara | kāya to avhera karūṃ jāṇe ||dhru.|| nāmācyā ciṃtaneṃ nāsī garbhavāsa | nedī karūṃ āsa āṇikāṃcī ||2|| tukā hmaṇe neṇoṃ kitī vāṃyāṃ gele | tayāṃ uddharileṃ pāṃḍuraṃgeṃ ||3||

संध्या करितोसी केशवाच्या नांवें । आरंभीं तें ठावें नाहीं कैसें ॥1॥ किती या सांगावें करूनि फजित । खळ नेणे हित जवळीं तें ॥ध्रु.॥ माजल्या न कळे उचित तें काय । नेघावें तें खाय घ्यावें सांडी ॥2॥ तुका ह्मणे घेती भिंती सवें डोकें । वावसी तें एकें अंधारलीं ॥3॥

saṃdhyā karitosī keśavācyā nāṃveṃ | āraṃbhīṃ teṃ ṭhāveṃ nāhīṃ kaiseṃ ||1|| kitī yā sāṃgāveṃ karūni phajita | khaḷa neṇe hita javaḷīṃ teṃ ||dhru.|| mājalyā na kaḷe ucita teṃ kāya | neghāveṃ teṃ khāya ghyāveṃ sāṃḍī ||2|| tukā hmaṇe ghetī bhiṃtī saveṃ ḍokeṃ | vāvasī teṃ ekeṃ aṃdhāralīṃ ||3||

दुधाचे घागरी मद्याचा हा बुंद । पडिलिया शुद्ध नव्हे मग ॥1॥ तैसे खळां मुखें न करावें श्रवण । अहंकारें मन विटाळलें ॥ध्रु.॥ काय करावीं तें बत्तीस लक्षणें । नाक नाहीं तेणें वांयां गेलीं ॥2॥ तुका ह्मणे अन्न जिरों नेदी माशी । आपुलिया जैशी सवें श्वगॉ ॥3॥

dudhāce ghāgarī madyācā hā buṃda | paḍiliyā śuddha navhe maga ||1|| taise khaḷāṃ mukheṃ na karāveṃ śravaṇa | ahaṃkāreṃ mana viṭāḷaleṃ ||dhru.|| kāya karāvīṃ teṃ battīsa lakṣaṇeṃ | nāka nāhīṃ teṇeṃ vāṃyāṃ gelīṃ ||2|| tukā hmaṇe anna jiroṃ nedī māśī | āpuliyā jaiśī saveṃ śvagô ||3||

सांगावें तें बरें असतें हें पोटीं । दुःख देते खोटी बुिद्ध मग ॥1॥ आपला आपण करावा वेव्हार । जिंकोनि अंतर मन ग्वाही ॥ध्रु.॥ नाहीं मागें येत बोलिलें वचन । पावावा तो सीण बरा मग ॥2॥ तुका ह्मणे बहु भ्यालों खटपटे । आतां देवा खोटे शब्द पुरे ॥3॥ वाराणसीस यात्रा चालली तेव्हां स्वामींनीं भागीरथीस पत्र धाडिलें - ते अभंग ॥ 4 ॥

sāṃgāveṃ teṃ bareṃ asateṃ heṃ poṭīṃ | duḥkha dete khoṭī buिddha maga ||1|| āpalā āpaṇa karāvā vevhāra | jiṃkoni aṃtara mana gvāhī ||dhru.|| nāhīṃ māgeṃ yeta bolileṃ vacana | pāvāvā to sīṇa barā maga ||2|| tukā hmaṇe bahu bhyāloṃ khaṭapaṭe | ātāṃ devā khoṭe śabda pure ||3|| vārāṇasīsa yātrā cālalī tevhāṃ svāmīṃnīṃ bhāgīrathīsa patra dhāḍileṃ - te abhaṃga || 4 ||

तुह्मी विश्वनाथ । दीनरंक मी अनाथ ॥1॥ कृपा कराल ते थोडी । पायां पडिलों बराडी ॥ध्रु.॥ काय उणें तुह्मांपाशीं। मी तों अल्पें चि संतोषी ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । कांहीं भातुकें पाठवा ॥3॥

tuhmī viśvanātha | dīnaraṃka mī anātha ||1|| kṛpā karāla te thoḍī | pāyāṃ paḍiloṃ barāḍī ||dhru.|| kāya uṇeṃ tuhmāṃpāśīṃ| mī toṃ alpeṃ ci saṃtoṣī ||2|| tukā hmaṇe devā | kāṃhīṃ bhātukeṃ pāṭhavā ||3||

पिंड पदावरी । दिला आपुलिये करीं ॥1॥ माझें जालें गयावर्जन । फिटलें पितरांचें ॠण ॥ध्रु.॥ केलें कर्मांतर । बोंब मारिली हरिहर ॥2॥ तुका ह्मणे माझें । भार उतरलें ओझें ॥3॥ ॥3॥

piṃḍa padāvarī | dilā āpuliye karīṃ ||1|| mājheṃ jāleṃ gayāvarjana | phiṭaleṃ pitarāṃceṃ ṝṇa ||dhru.|| keleṃ karmāṃtara | boṃba mārilī harihara ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ | bhāra utaraleṃ ojheṃ ||3|| ||3||

मथुरेच्या राया । माझें दंडवत पायां ॥1॥ तुमचे कृपेचें पोसनें । माझा समाचार घेणें ॥ध्रु.॥ नाम धरिलें कंठीं । असें आर्तभूत पोटीं ॥2॥ जीवींचें ते जाणा । तुका ह्मणे नारायणा ॥3॥

mathurecyā rāyā | mājheṃ daṃḍavata pāyāṃ ||1|| tumace kṛpeceṃ posaneṃ | mājhā samācāra gheṇeṃ ||dhru.|| nāma dharileṃ kaṃṭhīṃ | aseṃ ārtabhūta poṭīṃ ||2|| jīvīṃceṃ te jāṇā | tukā hmaṇe nārāyaṇā ||3||

जाय तिकडे लागे पाठीं । नाहीं तुटी आठवाची ॥1॥ हरूनियां नेलें चित्त । माझें थीत भांडवल ॥ध्रु.॥ दावूनियां रूप डोळां। मन चाळा लावियेलें ॥2॥ आणीक तोंडा पडिली मिठी । कान गोठी नाइकती ॥3॥ बोलिल्याचा आठव न घडे । वाणी ओढे ते सोइऩ ॥4॥ तुका ह्मणे प्रेमधगी । भरली अंगीं अखंड ॥5॥

jāya tikaḍe lāge pāṭhīṃ | nāhīṃ tuṭī āṭhavācī ||1|| harūniyāṃ neleṃ citta | mājheṃ thīta bhāṃḍavala ||dhru.|| dāvūniyāṃ rūpa ḍoḷāṃ| mana cāḷā lāviyeleṃ ||2|| āṇīka toṃḍā paḍilī miṭhī | kāna goṭhī nāikatī ||3|| bolilyācā āṭhava na ghaḍe | vāṇī oḍhe te soiऩ ||4|| tukā hmaṇe premadhagī | bharalī aṃgīṃ akhaṃḍa ||5||

नको ऐसें जालें अन्न । भूक तान ते गेली ॥1॥ गोविंदाची आवडी जीवा । करीन सेवा धणीवरी ॥ध्रु.॥ राहिलें तें राहो काम । सकळ धर्म देहीचे ॥2॥ देह घरिला त्याचें फळ । आणीक काळ धन्य हा ॥3॥ जाऊं नेदीं करितां सोस । क्षेमा दोष करवीन ॥4॥ तुका ह्मणे या च पाठी । आता साटी जीवाची ॥5॥

nako aiseṃ jāleṃ anna | bhūka tāna te gelī ||1|| goviṃdācī āvaḍī jīvā | karīna sevā dhaṇīvarī ||dhru.|| rāhileṃ teṃ rāho kāma | sakaḷa dharma dehīce ||2|| deha gharilā tyāceṃ phaḷa | āṇīka kāḷa dhanya hā ||3|| jāūṃ nedīṃ karitāṃ sosa | kṣemā doṣa karavīna ||4|| tukā hmaṇe yā ca pāṭhī | ātā sāṭī jīvācī ||5||

वाट पाहें हरि कां नये आझूनि । निष्ठ‍ कां मनीं धरियेलें ॥1॥ काय करूं धीर होत नाहीं जीवा । काय आड ठेवा उभा ठेला ॥ध्रु.॥ नाहीं माझा धांवा पडियेला कानीं । कोठें चक्रपाणी गुंतलेती ॥2॥ नाही आलें कळों अंतरा अंतर । कृपावंत फार ऐकतो ॥3॥ बहुता दिसांचें राहिलें भातुकें । नाहीं कवतुकें कृवािळलें ॥4॥ तुका ह्मणे देइप एकवेळा भेटी । शीतळ हें पोटीं होइल मग ॥5॥

vāṭa pāheṃ hari kāṃ naye ājhūni | niṣṭha kāṃ manīṃ dhariyeleṃ ||1|| kāya karūṃ dhīra hota nāhīṃ jīvā | kāya āḍa ṭhevā ubhā ṭhelā ||dhru.|| nāhīṃ mājhā dhāṃvā paḍiyelā kānīṃ | koṭheṃ cakrapāṇī guṃtaletī ||2|| nāhī āleṃ kaḷoṃ aṃtarā aṃtara | kṛpāvaṃta phāra aikato ||3|| bahutā disāṃceṃ rāhileṃ bhātukeṃ | nāhīṃ kavatukeṃ kṛvāिḷaleṃ ||4|| tukā hmaṇe deipa ekaveḷā bheṭī | śītaḷa heṃ poṭīṃ hoila maga ||5||

नाहीं दिलें कधीं कठिण उत्तर । तरी कां अंतर पडियेलें ॥1॥ ह्मणऊनि आतां वियोग न साहे । लांचावलें देहे संघष्टणें ॥ध्रु.॥ वेळोवेळां वाचे आठवितों नाम । अधिक चि प्रेम चढे घेतां ॥2॥ तुका ह्मणे पांडुरंगे जननिये । घेऊनि कडिये बुझाविलें ॥3॥

nāhīṃ dileṃ kadhīṃ kaṭhiṇa uttara | tarī kāṃ aṃtara paḍiyeleṃ ||1|| hmaṇaūni ātāṃ viyoga na sāhe | lāṃcāvaleṃ dehe saṃghaṣṭaṇeṃ ||dhru.|| veḷoveḷāṃ vāce āṭhavitoṃ nāma | adhika ci prema caḍhe ghetāṃ ||2|| tukā hmaṇe pāṃḍuraṃge jananiye | gheūni kaḍiye bujhāvileṃ ||3||

आतां न करीं सोस । सेवीन हा ब्रह्मरस ॥1॥ सुखें सेवीन अमृत । ब्रह्मपदींचें नििश्चत ॥ध्रु.॥ तुमचा निज ठेवा । आह्मी पाडियेला ठावा ॥2॥ तुका ह्मणे देवरांया । आतां लपालेती वांयां ॥3॥

ātāṃ na karīṃ sosa | sevīna hā brahmarasa ||1|| sukheṃ sevīna amṛta | brahmapadīṃceṃ niिścata ||dhru.|| tumacā nija ṭhevā | āhmī pāḍiyelā ṭhāvā ||2|| tukā hmaṇe devarāṃyā | ātāṃ lapāletī vāṃyāṃ ||3||

जेथें जेथें जासी । तेथें मज चि तूं पासी ॥1॥ ऐसा पसरीन भाव । रिता नाहीं कोणी ठाव ॥ध्रु.॥ चित्त जडलें पायीं । पाळती हें ठायीं ठायीं ॥2॥ तुका ह्मणे पोटीं । देव घालुनि सांगें गोष्टी ॥3॥

jetheṃ jetheṃ jāsī | tetheṃ maja ci tūṃ pāsī ||1|| aisā pasarīna bhāva | ritā nāhīṃ koṇī ṭhāva ||dhru.|| citta jaḍaleṃ pāyīṃ | pāḷatī heṃ ṭhāyīṃ ṭhāyīṃ ||2|| tukā hmaṇe poṭīṃ | deva ghāluni sāṃgeṃ goṣṭī ||3||

सांपडला हातीं । तरी जाली हे नििंश्चती ॥1॥ नाहीं धांवा घेत मन । इंिद्रयांचें समाधान ॥ध्रु.॥ सांडियेला हेवा । अवघा संचिताचा ठेवा ॥2॥ तुका ह्मणे काम । निरसुनियां घेतों नाम ॥3॥

sāṃpaḍalā hātīṃ | tarī jālī he niिṃścatī ||1|| nāhīṃ dhāṃvā gheta mana | iṃिdrayāṃceṃ samādhāna ||dhru.|| sāṃḍiyelā hevā | avaghā saṃcitācā ṭhevā ||2|| tukā hmaṇe kāma | nirasuniyāṃ ghetoṃ nāma ||3||

सेवीन उिच्छष्ट लोळेन अंगणीं । वैष्णवां चरणीं होइन जोडा ॥1॥ ऐसें जन्म आतां मज देइप देवा । आवडी हे जीवा सर्व काळ ॥ध्रु.॥ त्यांचे चरणरज येती अंगावरी । वंदीत ते शिरीं जाइन मागें ॥2॥ तुका ह्मणे येथें राहिलासे भाव । सकळ ही वाव जाणोनियां ॥3॥

sevīna uिcchaṣṭa loḷena aṃgaṇīṃ | vaiṣṇavāṃ caraṇīṃ hoina joḍā ||1|| aiseṃ janma ātāṃ maja deipa devā | āvaḍī he jīvā sarva kāḷa ||dhru.|| tyāṃce caraṇaraja yetī aṃgāvarī | vaṃdīta te śirīṃ jāina māgeṃ ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ rāhilāse bhāva | sakaḷa hī vāva jāṇoniyāṃ ||3||

क्षेम देयाला हो । स्फुरताती दंड बाहो ॥1॥ आतां झडझडां चालें । देइप उचलूं पाउलें ॥ध्रु.॥ सांडीं हंसगती । बहु उत्कंठा हे चित्तीं ॥2॥ तुका ह्मणे आइऩ । श्रीरंगे विठाबाइऩ ॥3॥

kṣema deyālā ho | sphuratātī daṃḍa bāho ||1|| ātāṃ jhaḍajhaḍāṃ cāleṃ | deipa ucalūṃ pāuleṃ ||dhru.|| sāṃḍīṃ haṃsagatī | bahu utkaṃṭhā he cittīṃ ||2|| tukā hmaṇe āiऩ | śrīraṃge viṭhābāiऩ ||3||

जेणें वेळ लागे । ऐसें सांडीं पांडुरंगे ॥1॥ कंठ कंठा मिळों देइप । माझा वोरस तूं घेइप ॥ध्रु.॥ नको पीतांबर । सांवरूं हे अळंकार ॥2॥ टाकीं वो भातुकें । लौकिकाचें कवतुकें ॥3॥ हातां पायां नको । कांहीं वेगळालें राखों ॥4॥ तुका ह्मणे यावरी । मग सुखें अळंकारीं ॥5॥

jeṇeṃ veḷa lāge | aiseṃ sāṃḍīṃ pāṃḍuraṃge ||1|| kaṃṭha kaṃṭhā miḷoṃ deipa | mājhā vorasa tūṃ gheipa ||dhru.|| nako pītāṃbara | sāṃvarūṃ he aḷaṃkāra ||2|| ṭākīṃ vo bhātukeṃ | laukikāceṃ kavatukeṃ ||3|| hātāṃ pāyāṃ nako | kāṃhīṃ vegaḷāleṃ rākhoṃ ||4|| tukā hmaṇe yāvarī | maga sukheṃ aḷaṃkārīṃ ||5||

कृपेचा ओलावा । दिसे वेगळा चि देवा ॥1॥ मी हें इच्छीतसें साचें । न लगे फुकटशाइऩ काचें ॥ध्रु.॥ जेणें जाय कळसा। पाया उत्तम तो तैसा ॥2॥ तुका ह्मणे घरीं । तुझ्या अवघिया परी ॥3॥

kṛpecā olāvā | dise vegaḷā ci devā ||1|| mī heṃ icchītaseṃ sāceṃ | na lage phukaṭaśāiऩ kāceṃ ||dhru.|| jeṇeṃ jāya kaḷasā| pāyā uttama to taisā ||2|| tukā hmaṇe gharīṃ | tujhyā avaghiyā parī ||3||

दावूनियां कोणां कांहीं । ते चि वाहीं चाळविलीं ॥1॥ तैसें नको करूं देवा । शुद्धभावा माझिया ॥ध्रु.॥ रििद्धसिद्धी ऐसे आड । येती नाड नागवूं ॥2॥ उदकाऐसे दावुनि ओढी । उर फोडी झळइऩ ॥3॥ दर्पणींचें दिलें धन । दिसे पण चरफडी ॥4॥ तुका ह्मणे पायांसाटीं । करीं आटी कळों द्या ॥5॥

dāvūniyāṃ koṇāṃ kāṃhīṃ | te ci vāhīṃ cāḷavilīṃ ||1|| taiseṃ nako karūṃ devā | śuddhabhāvā mājhiyā ||dhru.|| riिddhasiddhī aise āḍa | yetī nāḍa nāgavūṃ ||2|| udakāaise dāvuni oḍhī | ura phoḍī jhaḷaiऩ ||3|| darpaṇīṃceṃ dileṃ dhana | dise paṇa caraphaḍī ||4|| tukā hmaṇe pāyāṃsāṭīṃ | karīṃ āṭī kaḷoṃ dyā ||5||

काय माता विसरे बाळा । कळवळा प्रीतीचा ॥1॥ आवडीनें गळां मिठी । घाली उठी बैसवी ॥ध्रु.॥ लावूं धांवे मुख स्तना । नये मना निराळें ॥2॥ भावंडाचें भातें दावी । आपुलें लावी त्यास जी ॥3॥ माझें थोडें त्याचें फार । उत्तर हें वाढवी ॥4॥ तुका ह्मणे नारायणा । तुह्मी जाणां बुझावूं ॥5॥

kāya mātā visare bāḷā | kaḷavaḷā prītīcā ||1|| āvaḍīneṃ gaḷāṃ miṭhī | ghālī uṭhī baisavī ||dhru.|| lāvūṃ dhāṃve mukha stanā | naye manā nirāḷeṃ ||2|| bhāvaṃḍāceṃ bhāteṃ dāvī | āpuleṃ lāvī tyāsa jī ||3|| mājheṃ thoḍeṃ tyāceṃ phāra | uttara heṃ vāḍhavī ||4|| tukā hmaṇe nārāyaṇā | tuhmī jāṇāṃ bujhāvūṃ ||5||

तरीं आह्मी तुझी धरियेली कास । नाहीं कोणी दास वांयां गेला ॥1॥ आगा पंढरीच्या उभ्या विटेवरी । येइप लवकरी धांवें नेटे ॥ध्रु.॥ पालवितों तुज उभी करोनि बाहे । कृपावंता पाहे मजकडे ॥2॥ तुका ह्मणे तुज बहु कान डोळे । कां हे माझे वेळे ऐसी परी ॥3॥

tarīṃ āhmī tujhī dhariyelī kāsa | nāhīṃ koṇī dāsa vāṃyāṃ gelā ||1|| āgā paṃḍharīcyā ubhyā viṭevarī | yeipa lavakarī dhāṃveṃ neṭe ||dhru.|| pālavitoṃ tuja ubhī karoni bāhe | kṛpāvaṃtā pāhe majakaḍe ||2|| tukā hmaṇe tuja bahu kāna ḍoḷe | kāṃ he mājhe veḷe aisī parī ||3||

करावा कांटाळा नव्हे हें उचित । आधीं च कां प्रीत लावियेली ॥1॥ जाणतसां तुह्मीं रूपाचें लाघव । आपुलें तें जीव घेतें ऐसा ॥ध्रु.॥ काय ह्मणऊनि आलेती आकारा । आह्मां उजगरा करावया ॥2॥ तुका ह्मणे भीड होती आजिवरी । आतां देवा उरी कोण ठेवी ॥3॥

karāvā kāṃṭāḷā navhe heṃ ucita | ādhīṃ ca kāṃ prīta lāviyelī ||1|| jāṇatasāṃ tuhmīṃ rūpāceṃ lāghava | āpuleṃ teṃ jīva gheteṃ aisā ||dhru.|| kāya hmaṇaūni āletī ākārā | āhmāṃ ujagarā karāvayā ||2|| tukā hmaṇe bhīḍa hotī ājivarī | ātāṃ devā urī koṇa ṭhevī ||3||

धरूनि पालव असुडीन करें । मग काय बरें दिसे लोकीं ॥1॥ काय तें विचारा ठायींचें आपणां । जो हा नारायणा अवकाश ॥ध्रु.॥ अंतर पायांसी तो वरी या गोष्टी । पडिलिया मिठी हालों नेदीं ॥2॥ रुसलेती तरी होइऩल बुझावणी । तांतडी करूनि साधावें हें ॥3॥ सांपडलिया आधीं कारणासी ठाव । येथें करूं भाव दृढ आतां ॥4॥ तुका ह्मणे तुझे ठाउके बोभाट । मग खटपट चुकली ते ॥5॥

dharūni pālava asuḍīna kareṃ | maga kāya bareṃ dise lokīṃ ||1|| kāya teṃ vicārā ṭhāyīṃceṃ āpaṇāṃ | jo hā nārāyaṇā avakāśa ||dhru.|| aṃtara pāyāṃsī to varī yā goṣṭī | paḍiliyā miṭhī hāloṃ nedīṃ ||2|| rusaletī tarī hoiऩla bujhāvaṇī | tāṃtaḍī karūni sādhāveṃ heṃ ||3|| sāṃpaḍaliyā ādhīṃ kāraṇāsī ṭhāva | yetheṃ karūṃ bhāva dṛḍha ātāṃ ||4|| tukā hmaṇe tujhe ṭhāuke bobhāṭa | maga khaṭapaṭa cukalī te ||5||

निष्ठ‍ा उत्तरीं न धरावा राग । आहे लागभाग ठायींचा चि ॥1॥ तूं माझा जनिता तूं माझा जनिता । रखुमाइऩच्या कांता पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ मुळींच्या ठेवण्यां आहे अधिकार । दुरावोनि दूर गेलों होतों ॥2॥ पोटींच्या आठवा पडिला विसर । काहीं आला भार माथां तेणें ॥3॥ राखिला हा होता बहु चौघां चार । साक्षीने वेव्हार निवडिला ॥4॥ तुका ह्मणे कांहीं बोलणें न लगे । आतां पांडुरंगे तूं मी ऐसें ॥5॥

niṣṭhaा uttarīṃ na dharāvā rāga | āhe lāgabhāga ṭhāyīṃcā ci ||1|| tūṃ mājhā janitā tūṃ mājhā janitā | rakhumāiऩcyā kāṃtā pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| muḷīṃcyā ṭhevaṇyāṃ āhe adhikāra | durāvoni dūra geloṃ hotoṃ ||2|| poṭīṃcyā āṭhavā paḍilā visara | kāhīṃ ālā bhāra māthāṃ teṇeṃ ||3|| rākhilā hā hotā bahu caughāṃ cāra | sākṣīne vevhāra nivaḍilā ||4|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ bolaṇeṃ na lage | ātāṃ pāṃḍuraṃge tūṃ mī aiseṃ ||5||

सांगतां गोष्टी लागती गोडा । हा तो रोकडा अनुभव ॥1॥ सुख जालें सुख जालें । नये बोले बोलतां ॥ध्रु.॥ अंतर तें नये दिसों । आतां सोस कासया ॥2॥ तुका ह्मणे जतन करूं । हें चि धरूं जीवेंसी ॥3॥

sāṃgatāṃ goṣṭī lāgatī goḍā | hā to rokaḍā anubhava ||1|| sukha jāleṃ sukha jāleṃ | naye bole bolatāṃ ||dhru.|| aṃtara teṃ naye disoṃ | ātāṃ sosa kāsayā ||2|| tukā hmaṇe jatana karūṃ | heṃ ci dharūṃ jīveṃsī ||3||

मजशीं पुरे न पडे वादें । सुख दोहींच्या संवादें ॥1॥ तूं चि आगळा काशानें । शिर काय पायांविणे ॥ध्रु.॥ वाहों तुझा भार । दुःख साहोनि अपार ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं भेद । देवा करूं नये वाद ॥3॥

majaśīṃ pure na paḍe vādeṃ | sukha dohīṃcyā saṃvādeṃ ||1|| tūṃ ci āgaḷā kāśāneṃ | śira kāya pāyāṃviṇe ||dhru.|| vāhoṃ tujhā bhāra | duḥkha sāhoni apāra ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ bheda | devā karūṃ naye vāda ||3||

तुझाठायीं ओस । दोन्ही पुण्य आणि दोष ॥1॥ झडलें उरलें किती । आह्मी धरियेलें चित्तीं ॥ध्रु.॥ कळलासी नष्टा। यातिक्रियाकर्मभ्रष्टा ॥2॥ तुका ह्मणे बोला । नाहीं ताळा गा विठ्ठला ॥3॥

tujhāṭhāyīṃ osa | donhī puṇya āṇi doṣa ||1|| jhaḍaleṃ uraleṃ kitī | āhmī dhariyeleṃ cittīṃ ||dhru.|| kaḷalāsī naṣṭā| yātikriyākarmabhraṣṭā ||2|| tukā hmaṇe bolā | nāhīṃ tāḷā gā viṭhṭhalā ||3||

भांडावें तों हित । ठायी पडा तें उचित ॥1॥ नये खंडों देऊं वाद । आह्मां भांडवलभेद ॥ध्रु.॥ शब्दासारसें भेटी । नये पडों देऊं तुटी ॥2॥ तुका ह्मणे आळस । तो चि कारणांचा नास ॥3॥

bhāṃḍāveṃ toṃ hita | ṭhāyī paḍā teṃ ucita ||1|| naye khaṃḍoṃ deūṃ vāda | āhmāṃ bhāṃḍavalabheda ||dhru.|| śabdāsāraseṃ bheṭī | naye paḍoṃ deūṃ tuṭī ||2|| tukā hmaṇe āḷasa | to ci kāraṇāṃcā nāsa ||3||

नव्हों गांढे आळसी । जो तूं आह्मांपुढें जासी ॥1॥ अरे दिलें आह्मां हातीं । वर्म वेवादाचें संतीं ॥ध्रु.॥ धरोनियां वाट। जालों शिरोमणि थोंट ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । वाद करीन खरी सेवा ॥3॥

navhoṃ gāṃḍhe āḷasī | jo tūṃ āhmāṃpuḍheṃ jāsī ||1|| are dileṃ āhmāṃ hātīṃ | varma vevādāceṃ saṃtīṃ ||dhru.|| dharoniyāṃ vāṭa| jāloṃ śiromaṇi thoṃṭa ||2|| tukā hmaṇe devā | vāda karīna kharī sevā ||3||

तुझा विसर नको माझिया जीवा । क्षण एक केशवा मायबापा ॥1॥ जाओ राहो देह आतां ये चि घडी । कायसी आवडी याची मज ॥ध्रु.॥ कुश्चीळ इंिद्रयें आपुलिया गुणें । यांचिया पाळणें कोण हित ॥2॥ पुत्र पत्नी बंधु सोयरीं खाणोरीं । यांचा कोण धरी संग आतां ॥3॥ पिंड हा उसना आणिला पांचांचा । सेकीं लागे ज्याचा त्यासी देणें ॥4॥ तुका ह्मणे नाहीं आणिक सोइरें । तुजविण दुसरें पांडुरंगा ॥5॥

tujhā visara nako mājhiyā jīvā | kṣaṇa eka keśavā māyabāpā ||1|| jāo rāho deha ātāṃ ye ci ghaḍī | kāyasī āvaḍī yācī maja ||dhru.|| kuścīḷa iṃिdrayeṃ āpuliyā guṇeṃ | yāṃciyā pāḷaṇeṃ koṇa hita ||2|| putra patnī baṃdhu soyarīṃ khāṇorīṃ | yāṃcā koṇa dharī saṃga ātāṃ ||3|| piṃḍa hā usanā āṇilā pāṃcāṃcā | sekīṃ lāge jyācā tyāsī deṇeṃ ||4|| tukā hmaṇe nāhīṃ āṇika soireṃ | tujaviṇa dusareṃ pāṃḍuraṃgā ||5||

ऐसें सत्य माझें येइऩल अंतरा । तरि मज करा कृपा देवा ॥1॥ वचनांसारिखें तळमळी चित्त । बाहेरि तो आंत होइल भाव ॥ध्रु.॥ तरि मज ठाव द्यावा पायांपाशीं । सत्यत्वें जाणसी दास खरा ॥2॥ तुका ह्मणे सत्य निकट सेवकें । तरि च भातुकें प्रेम द्यावें ॥3॥

aiseṃ satya mājheṃ yeiऩla aṃtarā | tari maja karā kṛpā devā ||1|| vacanāṃsārikheṃ taḷamaḷī citta | bāheri to āṃta hoila bhāva ||dhru.|| tari maja ṭhāva dyāvā pāyāṃpāśīṃ | satyatveṃ jāṇasī dāsa kharā ||2|| tukā hmaṇe satya nikaṭa sevakeṃ | tari ca bhātukeṃ prema dyāveṃ ||3||

आदि वर्तमान जाणसी भविष्य । मागें पुढें नीस संचिताचा ॥1॥ आतां काय देऊं पायांपें परिहार । जाणां तो विचार करा देवा ॥ध्रु.॥ आपुलें तें येथें काय चाले केलें । जोडावे ते भले हात पुढें ॥2॥ तुका ह्मणे फिके बोल माझे वारा । कराल दातारा होइऩल तें ॥3॥

ādi vartamāna jāṇasī bhaviṣya | māgeṃ puḍheṃ nīsa saṃcitācā ||1|| ātāṃ kāya deūṃ pāyāṃpeṃ parihāra | jāṇāṃ to vicāra karā devā ||dhru.|| āpuleṃ teṃ yetheṃ kāya cāle keleṃ | joḍāve te bhale hāta puḍheṃ ||2|| tukā hmaṇe phike bola mājhe vārā | karāla dātārā hoiऩla teṃ ||3||

सुखें न मनी अवगुण । दुःख भोगी त्याचें कोण ॥1॥ हें कां ठायींचें न कळे । राती करा झांकुनि डोळे ॥ध्रु.॥ चालोनि आड वाटे । पायीं मोडविले कांटे ॥2॥ तुका ह्मणे कोणा। बोल ठेवितो शाहाणा ॥3॥

sukheṃ na manī avaguṇa | duḥkha bhogī tyāceṃ koṇa ||1|| heṃ kāṃ ṭhāyīṃceṃ na kaḷe | rātī karā jhāṃkuni ḍoḷe ||dhru.|| cāloni āḍa vāṭe | pāyīṃ moḍavile kāṃṭe ||2|| tukā hmaṇe koṇā| bola ṭhevito śāhāṇā ||3||

काय माझी संत पाहाती जाणीव । सर्व माझा भावत्यांचे पायीं ॥1॥ कारण सरतें करा पांडुरंगीं । भूषणाची जगीं काय चाड ॥ध्रु.॥ बोबडा उत्तरीं ह्मणें हरिहरि । आणीक भीकारी नेणें दुजें॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी विठ्ठलाचे दास । करितों मी आस उिच्छष्टाची॥3॥

kāya mājhī saṃta pāhātī jāṇīva | sarva mājhā bhāvatyāṃce pāyīṃ ||1|| kāraṇa sarateṃ karā pāṃḍuraṃgīṃ | bhūṣaṇācī jagīṃ kāya cāḍa ||dhru.|| bobaḍā uttarīṃ hmaṇeṃ harihari | āṇīka bhīkārī neṇeṃ dujeṃ||2|| tukā hmaṇe tuhmī viṭhṭhalāce dāsa | karitoṃ mī āsa uिcchaṣṭācī||3||

जीवाचें जीवन अमृताची तनु । ब्रह्मांड भूषणु नारायण ॥1॥ सुखाचा सांगात अंतकासी अंत । निजांचा निवांत नारायण ॥ध्रु.॥ गोडाचें ही गोड हर्षाचें ही कोड । प्रीतीचा ही लाड नारायण ॥2॥ भावाचा निज भाव नांवांचा हा नांव । अवघा पंढरिराव अवतरलासे ॥3॥ तुका ह्मणे जें हें साराचें हें सार । माझा अंगीकार तेणें केला ॥4॥

jīvāceṃ jīvana amṛtācī tanu | brahmāṃḍa bhūṣaṇu nārāyaṇa ||1|| sukhācā sāṃgāta aṃtakāsī aṃta | nijāṃcā nivāṃta nārāyaṇa ||dhru.|| goḍāceṃ hī goḍa harṣāceṃ hī koḍa | prītīcā hī lāḍa nārāyaṇa ||2|| bhāvācā nija bhāva nāṃvāṃcā hā nāṃva | avaghā paṃḍharirāva avataralāse ||3|| tukā hmaṇe jeṃ heṃ sārāceṃ heṃ sāra | mājhā aṃgīkāra teṇeṃ kelā ||4||

आतां मी सर्वथा नव्हें गा दुर्बळ । यातिहीनकुळ दैन्यवाणा ॥1॥ माय रखुमाइऩ पांडुरंग पिता । शुद्ध उभयतां पक्ष दोन्ही ॥ध्रु.॥ बापुडा मी नव्हें दुर्बळ ठेंगणा । पांगिला हा कोणा आणिकांसी ॥2॥ दृष्ट नव्हों आह्मी अभागी अनाथ । आमुचा समर्थ कैवारी हा ॥3॥ संवसार आह्मां सरला सकळ । लपोनियां काळ ठेला धाकें ॥4॥ तुका ह्मणे जालों निर्भर मानसीं । जोडलिया रासी सुखाचिया ॥5॥

ātāṃ mī sarvathā navheṃ gā durbaḷa | yātihīnakuḷa dainyavāṇā ||1|| māya rakhumāiऩ pāṃḍuraṃga pitā | śuddha ubhayatāṃ pakṣa donhī ||dhru.|| bāpuḍā mī navheṃ durbaḷa ṭheṃgaṇā | pāṃgilā hā koṇā āṇikāṃsī ||2|| dṛṣṭa navhoṃ āhmī abhāgī anātha | āmucā samartha kaivārī hā ||3|| saṃvasāra āhmāṃ saralā sakaḷa | laponiyāṃ kāḷa ṭhelā dhākeṃ ||4|| tukā hmaṇe jāloṃ nirbhara mānasīṃ | joḍaliyā rāsī sukhāciyā ||5||

केलें नाहीं मनीं तया घडे त्याग । उबगें उद्वेग नाहीं चित्तीं ॥1॥ देव चि हा जाणे अंतरींचा भाव । मिथ्या तो उपाव बाहए रंग ॥ध्रु.॥ त्यागिल्याचें ध्यान राहिलें अंतरीं । अवघी ते परी विटंबना ॥2॥ तुका ह्मणे आपआपण्यां विचारा । कोण हा दुसरा सांगे तुह्मां ॥3॥

keleṃ nāhīṃ manīṃ tayā ghaḍe tyāga | ubageṃ udvega nāhīṃ cittīṃ ||1|| deva ci hā jāṇe aṃtarīṃcā bhāva | mithyā to upāva bāhae raṃga ||dhru.|| tyāgilyāceṃ dhyāna rāhileṃ aṃtarīṃ | avaghī te parī viṭaṃbanā ||2|| tukā hmaṇe āpaāpaṇyāṃ vicārā | koṇa hā dusarā sāṃge tuhmāṃ ||3||

हित व्हावें तरी दंभ दुरी ठेवा । चित्त शुद्ध सेवा देवाची हे ॥1॥ आवडी विठ्ठल गाइऩजे एकांतीं । अलभ्य ते येती लाभ घरा ॥ध्रु.॥ आणीकां अंतरीं निदावी वसति । करावी हे शांती वासनेची ॥2॥ तुका ह्मणे बाण हा चि निर्वाणींचा । वाउगी हे वाचा वेचूं नये ॥3॥

hita vhāveṃ tarī daṃbha durī ṭhevā | citta śuddha sevā devācī he ||1|| āvaḍī viṭhṭhala gāiऩje ekāṃtīṃ | alabhya te yetī lābha gharā ||dhru.|| āṇīkāṃ aṃtarīṃ nidāvī vasati | karāvī he śāṃtī vāsanecī ||2|| tukā hmaṇe bāṇa hā ci nirvāṇīṃcā | vāugī he vācā vecūṃ naye ||3||

हो कां नर अथवा नारी । ज्यांचा आवडता हरि ॥1॥ ते मज विठोबासमान । नमूं आवडी ते जन ॥ध्रु.॥ ज्याचें अंतर निर्मळ । त्याचें सबाहए कोमळ ॥2॥ तुका ह्मणे भावें । जिव्हें प्रेम वोसंडावें ॥3॥

ho kāṃ nara athavā nārī | jyāṃcā āvaḍatā hari ||1|| te maja viṭhobāsamāna | namūṃ āvaḍī te jana ||dhru.|| jyāceṃ aṃtara nirmaḷa | tyāceṃ sabāhae komaḷa ||2|| tukā hmaṇe bhāveṃ | jivheṃ prema vosaṃḍāveṃ ||3||

हरिची हरिकथा नावडे जया । अधम ह्मणतां तया वेळ लागे । मनुष्यदेहीं तया नाट लागलें । अघोर साधिलें कुंभपाक ॥1॥ कासया जन्मा आला तो पाषाण । जंत कां होऊन पडिला नाहीं। उपजे मरोनि वेळोवेळां भांड । परिलाज लंड न धरी कांहीं ॥ध्रु.॥ ऐसियाची माता कासया प्रसवली । वर नाहीं घातली मुखावरी। देवधर्मांविण तो हा चांडाळ नर । न साहे भूमि भार क्षणभरी ॥2॥ राम ह्मणतां तुझें काय वेचेल । कां हित आपुलें न विचारिसी । जन्मोजन्मींचा होइऩल नरकीं । तुका ह्मणे चुकी जरी यासी ॥3॥

haricī harikathā nāvaḍe jayā | adhama hmaṇatāṃ tayā veḷa lāge | manuṣyadehīṃ tayā nāṭa lāgaleṃ | aghora sādhileṃ kuṃbhapāka ||1|| kāsayā janmā ālā to pāṣāṇa | jaṃta kāṃ hoūna paḍilā nāhīṃ| upaje maroni veḷoveḷāṃ bhāṃḍa | parilāja laṃḍa na dharī kāṃhīṃ ||dhru.|| aisiyācī mātā kāsayā prasavalī | vara nāhīṃ ghātalī mukhāvarī| devadharmāṃviṇa to hā cāṃḍāḷa nara | na sāhe bhūmi bhāra kṣaṇabharī ||2|| rāma hmaṇatāṃ tujheṃ kāya vecela | kāṃ hita āpuleṃ na vicārisī | janmojanmīṃcā hoiऩla narakīṃ | tukā hmaṇe cukī jarī yāsī ||3||

उपेिक्षला येणें कोणी शरणागत । ऐसी नाहीं मात आइऩिकली ॥1॥ आतां काय ब्रीद सांडील आपुलें । ठायींचें धरिलें जाणोनियां ॥ध्रु.॥ माझ्या दोषासाटीं होइल पाठमोरा । ऐसा कोण पुरा भोग बळी ॥2॥ तुका ह्मणे रूप आमुच्या कैवारें । धरिलें गोजिरें चतुर्भुज ॥3॥

upeिkṣalā yeṇeṃ koṇī śaraṇāgata | aisī nāhīṃ māta āiऩिkalī ||1|| ātāṃ kāya brīda sāṃḍīla āpuleṃ | ṭhāyīṃceṃ dharileṃ jāṇoniyāṃ ||dhru.|| mājhyā doṣāsāṭīṃ hoila pāṭhamorā | aisā koṇa purā bhoga baḷī ||2|| tukā hmaṇe rūpa āmucyā kaivāreṃ | dharileṃ gojireṃ caturbhuja ||3||

आवडीसारिखें संपादिलें सोंग । अनंत हें मग जालें नाम ॥1॥ कळे ऐशा वाटा रचिल्या सुलभा । दुर्गम या नभाचा ही साक्षी ॥ध्रु.॥ हातें जेवी एक मुखीं मागे घांस । माउली जयास तैसी बाळा ॥2॥ तुका ह्मणे माझें ध्यान विटेंवरी । तैसी च गोजिरी दिसे मूतिऩ ॥3॥

āvaḍīsārikheṃ saṃpādileṃ soṃga | anaṃta heṃ maga jāleṃ nāma ||1|| kaḷe aiśā vāṭā racilyā sulabhā | durgama yā nabhācā hī sākṣī ||dhru.|| hāteṃ jevī eka mukhīṃ māge ghāṃsa | māulī jayāsa taisī bāḷā ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ dhyāna viṭeṃvarī | taisī ca gojirī dise mūtiऩ ||3||

धन्य मी मानीन आपुलें संचित । राहिलीसे प्रीत तुझे नामीं ॥1॥ धन्य जालों आतां यासि संदेह नाहीं । न पडों या वाहीं काळा हातीं ॥ध्रु.॥ ब्रह्मरस करूं भोजन पंगती । संतांचे संगती सर्वकाळ ॥2॥ तुका ह्मणे पोट धालें चि न धाये । खादलें चि खायें आवडीनें ॥3॥

dhanya mī mānīna āpuleṃ saṃcita | rāhilīse prīta tujhe nāmīṃ ||1|| dhanya jāloṃ ātāṃ yāsi saṃdeha nāhīṃ | na paḍoṃ yā vāhīṃ kāḷā hātīṃ ||dhru.|| brahmarasa karūṃ bhojana paṃgatī | saṃtāṃce saṃgatī sarvakāḷa ||2|| tukā hmaṇe poṭa dhāleṃ ci na dhāye | khādaleṃ ci khāyeṃ āvaḍīneṃ ||3||

आवडी न पुरे सेवितां न सरे । पडियेली धुरेसवें गांठी ॥1॥ न पुरे हा जन्म हें सुख सांटितां । पुढती ही आतां हें चि मागों ॥ध्रु.॥ मारगाची चिंता पालखी बैसतां । नाहीं उसंतितां कोसपेणी ॥2॥ तुका ह्मणे माझी विठ्ठल माउली । जाणे ते लागली भूक तान ॥3॥

āvaḍī na pure sevitāṃ na sare | paḍiyelī dhuresaveṃ gāṃṭhī ||1|| na pure hā janma heṃ sukha sāṃṭitāṃ | puḍhatī hī ātāṃ heṃ ci māgoṃ ||dhru.|| māragācī ciṃtā pālakhī baisatāṃ | nāhīṃ usaṃtitāṃ kosapeṇī ||2|| tukā hmaṇe mājhī viṭhṭhala māulī | jāṇe te lāgalī bhūka tāna ||3||

नाहीं त्रिभुवनीं सुख या समान । ह्मणऊनि मन िस्थरावलें ॥1॥ धरियेलीं जीवीं पाउलें कोमळीं । केली एकावळी नाममाळा ॥ध्रु.॥ शीतळ होऊनियां पावलों विश्रांती । न साहे पुढती घाली चित्ता ॥2॥ तुका ह्मणे जाले सकळ सोहळे । पुरविले डोहळे पांडुरंगें ॥3॥

nāhīṃ tribhuvanīṃ sukha yā samāna | hmaṇaūni mana िstharāvaleṃ ||1|| dhariyelīṃ jīvīṃ pāuleṃ komaḷīṃ | kelī ekāvaḷī nāmamāḷā ||dhru.|| śītaḷa hoūniyāṃ pāvaloṃ viśrāṃtī | na sāhe puḍhatī ghālī cittā ||2|| tukā hmaṇe jāle sakaḷa sohaḷe | puravile ḍohaḷe pāṃḍuraṃgeṃ ||3||

मायबापापुढें लाटिकें लेंकरूं । तैसे बोल करूं कवतुकें ॥1॥ कृपावंता घालीं प्रेमपान्हारस । वोळली वोरसे पांडुरंग ॥ध्रु.॥ नाहीं धीर खुंटी जवळी हुंबरे । ठायीं च पाखर कविळते ॥2॥ तुका ह्मणे मज होऊं नेदी सीण । कळों नेदी भिन्न आहे ऐसें ॥3॥

māyabāpāpuḍheṃ lāṭikeṃ leṃkarūṃ | taise bola karūṃ kavatukeṃ ||1|| kṛpāvaṃtā ghālīṃ premapānhārasa | voḷalī vorase pāṃḍuraṃga ||dhru.|| nāhīṃ dhīra khuṃṭī javaḷī huṃbare | ṭhāyīṃ ca pākhara kaviḷate ||2|| tukā hmaṇe maja hoūṃ nedī sīṇa | kaḷoṃ nedī bhinna āhe aiseṃ ||3||

आठवों नेंदी आवडी आणीक । भरूनियां लोक तिन्ही राहे ॥1॥ मन धांवे तेथें तिचें चि दुभतें । संपूर्ण आइतें सर्वकाळ ॥ध्रु.॥ न लगे वोळावीं इंिद्रयें धांवतां । ठाव नाहीं रिता उरों दिला ॥2॥ तुका ह्मणे समपाउलाचा खुंट । केला बळकट हालों नेदी ॥3॥

āṭhavoṃ neṃdī āvaḍī āṇīka | bharūniyāṃ loka tinhī rāhe ||1|| mana dhāṃve tetheṃ ticeṃ ci dubhateṃ | saṃpūrṇa āiteṃ sarvakāḷa ||dhru.|| na lage voḷāvīṃ iṃिdrayeṃ dhāṃvatāṃ | ṭhāva nāhīṃ ritā uroṃ dilā ||2|| tukā hmaṇe samapāulācā khuṃṭa | kelā baḷakaṭa hāloṃ nedī ||3||

उत्तम घालावें आमुचिये मुखीं । निवारावें दुःखी होऊनि तें ॥1॥ न बैसे न वजे जवळूनि दुरी । मागें पुढें वारी घातपात ॥ध्रु.॥ नाहीं शंका असो भलतिये ठायीं । मावळलें पाहीं द्वैताद्वैत ॥2॥ तुका ह्मणे भार घेतला विठ्ठलें । अंतरीं भरलें बाहए रूप ॥3॥

uttama ghālāveṃ āmuciye mukhīṃ | nivārāveṃ duḥkhī hoūni teṃ ||1|| na baise na vaje javaḷūni durī | māgeṃ puḍheṃ vārī ghātapāta ||dhru.|| nāhīṃ śaṃkā aso bhalatiye ṭhāyīṃ | māvaḷaleṃ pāhīṃ dvaitādvaita ||2|| tukā hmaṇe bhāra ghetalā viṭhṭhaleṃ | aṃtarīṃ bharaleṃ bāhae rūpa ||3||

चला पंढरीसी जाऊं । रखुमादेवीवरा पाहूं ॥1॥ डोळे निवतील कान । मना तेथें समाधान ॥ध्रु.॥ संतां महंतां होतील भेटी । आनंदें नाचों वाळवंटीं ॥2॥ तें तीर्थांचे माहेर । सर्वसुखाचें भांडार ॥3॥ जन्म नाहीं रे आणीक । तुका ह्मणे माझी भाक ॥4॥

calā paṃḍharīsī jāūṃ | rakhumādevīvarā pāhūṃ ||1|| ḍoḷe nivatīla kāna | manā tetheṃ samādhāna ||dhru.|| saṃtāṃ mahaṃtāṃ hotīla bheṭī | ānaṃdeṃ nācoṃ vāḷavaṃṭīṃ ||2|| teṃ tīrthāṃce māhera | sarvasukhāceṃ bhāṃḍāra ||3|| janma nāhīṃ re āṇīka | tukā hmaṇe mājhī bhāka ||4||

पैल घरीं जाली चोरी । देहा करीं बोंब ॥1॥ हाबा हाबा करिसी काये । फिराऊनि नेटएां वायें ॥ध्रु.॥ सांडुनियां शुद्धी। निजलासी गेली बुद्धी ॥2॥ चोरीं तुझा काढला बुर । वेगळें भावा घातलें दूर ॥3॥ भलतियासी देसी वाव । लाहेसि तूं एवढा ठाव ॥4॥ तुका ह्मणे अझुनि तरी । उरलें तें जतन करीं ॥5॥

paila gharīṃ jālī corī | dehā karīṃ boṃba ||1|| hābā hābā karisī kāye | phirāūni neṭaeाṃ vāyeṃ ||dhru.|| sāṃḍuniyāṃ śuddhī| nijalāsī gelī buddhī ||2|| corīṃ tujhā kāḍhalā bura | vegaḷeṃ bhāvā ghātaleṃ dūra ||3|| bhalatiyāsī desī vāva | lāhesi tūṃ evaḍhā ṭhāva ||4|| tukā hmaṇe ajhuni tarī | uraleṃ teṃ jatana karīṃ ||5||

किती वेळा खादला दगा । अझून कां जागसी ना ॥1॥ लाज नाहीं हिंडतां गांवें । दुःख नवें नित्य नित्य ॥ध्रु.॥ सवें चोरा हातीं फांसे । देखतां कैसे न देखसी ॥2॥ तुका ह्मणे सांडिती वाट । तळपट करावया ॥3॥

kitī veḷā khādalā dagā | ajhūna kāṃ jāgasī nā ||1|| lāja nāhīṃ hiṃḍatāṃ gāṃveṃ | duḥkha naveṃ nitya nitya ||dhru.|| saveṃ corā hātīṃ phāṃse | dekhatāṃ kaise na dekhasī ||2|| tukā hmaṇe sāṃḍitī vāṭa | taḷapaṭa karāvayā ||3||

मुदलामध्यें पडे तोटा । ऐसा खोटा उदीम ॥1॥ आणिकांची कां लाज नाहीं । आळसा जिहीं तजिलें ॥ध्रु.॥ एके सांते सरिखीं वित्तें । हानि हित वेगळालीं ॥2॥ तुका ह्मणे हित धरा । नव्हे पुरा गांवढाळ ॥3॥

mudalāmadhyeṃ paḍe toṭā | aisā khoṭā udīma ||1|| āṇikāṃcī kāṃ lāja nāhīṃ | āḷasā jihīṃ tajileṃ ||dhru.|| eke sāṃte sarikhīṃ vitteṃ | hāni hita vegaḷālīṃ ||2|| tukā hmaṇe hita dharā | navhe purā gāṃvaḍhāḷa ||3||

निरोप सांगतां । न धरीं भय न करीं चिंता ॥1॥ असो ज्याचें त्याचे त्याचे माथां । आपण करावी ते कथा ॥ध्रु.॥ उतरावा भार । किंवा न व्हावें सादर ॥2॥ तुका ह्मणे धाक । तया इह ना परलोक ॥3॥

niropa sāṃgatāṃ | na dharīṃ bhaya na karīṃ ciṃtā ||1|| aso jyāceṃ tyāce tyāce māthāṃ | āpaṇa karāvī te kathā ||dhru.|| utarāvā bhāra | kiṃvā na vhāveṃ sādara ||2|| tukā hmaṇe dhāka | tayā iha nā paraloka ||3||

शूरत्वासी मोल । नये कामा फिके बोल ॥1॥ केला न संडी कैवाड । जीवेंसाटीं तों हे होड ॥ध्रु.॥ धीर तो कारण । साहए होतो नारायण ॥2॥ तुका ह्मणे हरि । दासां रिक्षतो निर्धारीं ॥3॥

śūratvāsī mola | naye kāmā phike bola ||1|| kelā na saṃḍī kaivāḍa | jīveṃsāṭīṃ toṃ he hoḍa ||dhru.|| dhīra to kāraṇa | sāhae hoto nārāyaṇa ||2|| tukā hmaṇe hari | dāsāṃ rikṣato nirdhārīṃ ||3||

हरिच्या दासां भये । ऐसें बोलों तें ही नये ॥1॥ राहोनियां आड । उभा देव पुरवी कोड ॥ध्रु.॥ हरिच्या दासां चिंता। अघटित हे वार्ता ॥2॥ खावे ल्यावें द्यावें । तुका ह्मणे पुरवावें ॥3॥

haricyā dāsāṃ bhaye | aiseṃ boloṃ teṃ hī naye ||1|| rāhoniyāṃ āḍa | ubhā deva puravī koḍa ||dhru.|| haricyā dāsāṃ ciṃtā| aghaṭita he vārtā ||2|| khāve lyāveṃ dyāveṃ | tukā hmaṇe puravāveṃ ||3||

दासां सर्व काळ । तेथें सुखाचे कल्लोळ ॥1॥ जेथें वसती हरिदास । पुण्य पिके पापा नास ॥ध्रु.॥ फिरे सुदर्शन । घेऊनियां नारायण ॥2॥ तुका ह्मणे घरीं । होय ह्मणियारा कामारी ॥3॥

dāsāṃ sarva kāḷa | tetheṃ sukhāce kalloḷa ||1|| jetheṃ vasatī haridāsa | puṇya pike pāpā nāsa ||dhru.|| phire sudarśana | gheūniyāṃ nārāyaṇa ||2|| tukā hmaṇe gharīṃ | hoya hmaṇiyārā kāmārī ||3||

आमचा स्वदेश । भुवनत्रयामध्यें वास ॥1॥ मायबापाचीं लाडकीं । कळों आलें हें लौकिकीं ॥ध्रु.॥ नाहीं निपराद । कोणां आह्मांमध्यें भेद ॥2॥ तुका ह्मणे मान । अवघें आमचें हें धन ॥3॥

āmacā svadeśa | bhuvanatrayāmadhyeṃ vāsa ||1|| māyabāpācīṃ lāḍakīṃ | kaḷoṃ āleṃ heṃ laukikīṃ ||dhru.|| nāhīṃ niparāda | koṇāṃ āhmāṃmadhyeṃ bheda ||2|| tukā hmaṇe māna | avagheṃ āmaceṃ heṃ dhana ||3||

काय ढोरापुढें घालूनि मिष्टान्न । खरा विलेपन चंदनाचें ॥1॥ नको नको देवा खळाची संगति । रस ज्या पंगती नाहीं कथे ॥ध्रु.॥ काय सेज बाज माकडा विलास । अळंकारा नास करुनी टाकी ॥2॥ तुका ह्मणे काय पाजूनि नवनीत । सर्पा विष थीत अमृताचें ॥3॥

kāya ḍhorāpuḍheṃ ghālūni miṣṭānna | kharā vilepana caṃdanāceṃ ||1|| nako nako devā khaḷācī saṃgati | rasa jyā paṃgatī nāhīṃ kathe ||dhru.|| kāya seja bāja mākaḍā vilāsa | aḷaṃkārā nāsa karunī ṭākī ||2|| tukā hmaṇe kāya pājūni navanīta | sarpā viṣa thīta amṛtāceṃ ||3||

आनंदें एकांतीं प्रेमें वोसंडत । घेऊं अगणित प्रेमसुख ॥1॥ गोप्य धन वारा लागों यास । पाहों नेदूं वास दुर्जनासी ॥ध्रु.॥ झणी दृिष्ट लागे आवडीच्या रसा । सेवूं जिरे तैसा आपणासी ॥2॥ तुका ह्मणे हें बहु सकुमार । न साहावे भार वचनाचा ॥3॥

ānaṃdeṃ ekāṃtīṃ premeṃ vosaṃḍata | gheūṃ agaṇita premasukha ||1|| gopya dhana vārā lāgoṃ yāsa | pāhoṃ nedūṃ vāsa durjanāsī ||dhru.|| jhaṇī dṛिṣṭa lāge āvaḍīcyā rasā | sevūṃ jire taisā āpaṇāsī ||2|| tukā hmaṇe heṃ bahu sakumāra | na sāhāve bhāra vacanācā ||3||

नको बोलों भांडा । खीळ घालुन बैस तोंडा ॥1॥ ऐक विठोबाचे गुण । करीं सादर श्रवण ॥ध्रु.॥ प्रेमसुखा आड । काय वाजातें चाभाड ॥2॥ तुका ह्मणे हिता । कां रे नागवसी थीता ॥3॥

nako boloṃ bhāṃḍā | khīḷa ghāluna baisa toṃḍā ||1|| aika viṭhobāce guṇa | karīṃ sādara śravaṇa ||dhru.|| premasukhā āḍa | kāya vājāteṃ cābhāḍa ||2|| tukā hmaṇe hitā | kāṃ re nāgavasī thītā ||3||

अति जालें उत्तम वेश्येचें लावण्य । परि ते सवासीण न ह्मणावी ॥1॥ उचित अनुचित केले ठाया ठाव । गुणां मोल वाव थोरपण ॥ध्रु.॥ शूरत्वावांचूनि शूरांमाजी ठाव । नाहीं आयुर्भाव आणिलिया ॥2॥ तुका ह्मणे सोंग पोटाचे उपाय । कारण कमाइऩिवण नाहीं ॥3॥

ati jāleṃ uttama veśyeceṃ lāvaṇya | pari te savāsīṇa na hmaṇāvī ||1|| ucita anucita kele ṭhāyā ṭhāva | guṇāṃ mola vāva thorapaṇa ||dhru.|| śūratvāvāṃcūni śūrāṃmājī ṭhāva | nāhīṃ āyurbhāva āṇiliyā ||2|| tukā hmaṇe soṃga poṭāce upāya | kāraṇa kamāiऩिvaṇa nāhīṃ ||3||

शूरां साजती हतियारें । गांढएां हासतील पोरें ॥1॥ काय केली विटंबण । मोतीं नासिकावांचून ॥ध्रु.॥ पतिव्रते रूप साजे। सिंदळ काजळ लेतां लाजे ॥2॥ दासी पत्नी सुता । नव्हे सरी एक पिता ॥3॥ मान बुिद्धवंतां । थोर न मनिती पिता ॥4॥ तुका ह्मणे तरी । आंत शुद्ध दंडे वरी ॥5॥

śūrāṃ sājatī hatiyāreṃ | gāṃḍhaeाṃ hāsatīla poreṃ ||1|| kāya kelī viṭaṃbaṇa | motīṃ nāsikāvāṃcūna ||dhru.|| pativrate rūpa sāje| siṃdaḷa kājaḷa letāṃ lāje ||2|| dāsī patnī sutā | navhe sarī eka pitā ||3|| māna buिddhavaṃtāṃ | thora na manitī pitā ||4|| tukā hmaṇe tarī | āṃta śuddha daṃḍe varī ||5||

काय केलें जळचरीं । ढीवर त्यांच्या घातावरी ॥1॥ हा तों ठायींचा विचार । आहे यातिवैराकार ॥ध्रु.॥ श्वापदातें वधी । निरपराधें पारधी ॥2॥ तुका ह्मणे खळ । संतां पीडिती चांडाळ ॥3॥

kāya keleṃ jaḷacarīṃ | ḍhīvara tyāṃcyā ghātāvarī ||1|| hā toṃ ṭhāyīṃcā vicāra | āhe yātivairākāra ||dhru.|| śvāpadāteṃ vadhī | niraparādheṃ pāradhī ||2|| tukā hmaṇe khaḷa | saṃtāṃ pīḍitī cāṃḍāḷa ||3||

वाइटानें भलें । हीनें दाविलें चांगलें ॥1॥ एकाविण एका । कैचें मोल होतें फुका ॥ध्रु.॥ विषें दाविलें अमृत । कडू गोड घातें हित ॥2॥ कािळमेनें ज्योती । दिवस कळों आला राती ॥3॥ उंच निंच गारा । हिरा परिस मोहरा ॥4॥ तुका ह्मणे भले । ऐसे नष्टांनीं कळले ॥5॥

vāiṭāneṃ bhaleṃ | hīneṃ dāvileṃ cāṃgaleṃ ||1|| ekāviṇa ekā | kaiceṃ mola hoteṃ phukā ||dhru.|| viṣeṃ dāvileṃ amṛta | kaḍū goḍa ghāteṃ hita ||2|| kāिḷameneṃ jyotī | divasa kaḷoṃ ālā rātī ||3|| uṃca niṃca gārā | hirā parisa moharā ||4|| tukā hmaṇe bhale | aise naṣṭāṃnīṃ kaḷale ||5||

असो खळ ऐसे फार । आह्मां त्यांचे उपकार ॥1॥ करिती पातकांची धुनी । मोल न घेतां साबनीं ॥ध्रु.॥ फुकाचे मजुर। ओझें वागविती भार ॥2॥ पार उतरुन ह्मणे तुका । आह्मां आपण जाती नरका ॥3॥

aso khaḷa aise phāra | āhmāṃ tyāṃce upakāra ||1|| karitī pātakāṃcī dhunī | mola na ghetāṃ sābanīṃ ||dhru.|| phukāce majura| ojheṃ vāgavitī bhāra ||2|| pāra utaruna hmaṇe tukā | āhmāṃ āpaṇa jātī narakā ||3||

संत पंढरीस जाती । निरोप धाडीं तया हातीं ॥1॥ माझा न पडावा विसर । तुका विनवितो किंकर ॥ध्रु.॥ केरसुणी महाद्वारीं । ते मी असें निरंतरीं ॥2॥ तुमचे पायीं पाइतन । मोचे माझे तन मन ॥3॥ तांबुलाची पिकधरणी । ते मी असें मुख पसरूनि ॥4॥ तुमची इष्टा पंढरीराया । ते सारसुबी माझी काया ॥5॥ लागती पादुका । ते मी तळील मृित्तका ॥6॥ तुका ह्मणे पंढरिनाथा। दुजें न धरावें सर्वथा ॥7॥

saṃta paṃḍharīsa jātī | niropa dhāḍīṃ tayā hātīṃ ||1|| mājhā na paḍāvā visara | tukā vinavito kiṃkara ||dhru.|| kerasuṇī mahādvārīṃ | te mī aseṃ niraṃtarīṃ ||2|| tumace pāyīṃ pāitana | moce mājhe tana mana ||3|| tāṃbulācī pikadharaṇī | te mī aseṃ mukha pasarūni ||4|| tumacī iṣṭā paṃḍharīrāyā | te sārasubī mājhī kāyā ||5|| lāgatī pādukā | te mī taḷīla mṛिttakā ||6|| tukā hmaṇe paṃḍharināthā| dujeṃ na dharāveṃ sarvathā ||7||

इच्छेचें पाहिलें । डोळीं अंतीं मोकलिलें ॥1॥ यांचा विश्वास तो काइऩ । ऐसें विचारूनि पाहीं ॥ध्रु.॥ सुगंध अभ्यंगें पािळतां । केश फिरले जाणतां ॥2॥ पिंड पािळतां ओसरे । अवघी घेऊनि मागें सरे ॥3॥ करितां उपचार । कोणां नाहीं उपकार ॥4॥ अल्प जीवन करीं । तुका ह्मणे साधीं हरी ॥5॥

iccheceṃ pāhileṃ | ḍoḷīṃ aṃtīṃ mokalileṃ ||1|| yāṃcā viśvāsa to kāiऩ | aiseṃ vicārūni pāhīṃ ||dhru.|| sugaṃdha abhyaṃgeṃ pāिḷatāṃ | keśa phirale jāṇatāṃ ||2|| piṃḍa pāिḷatāṃ osare | avaghī gheūni māgeṃ sare ||3|| karitāṃ upacāra | koṇāṃ nāhīṃ upakāra ||4|| alpa jīvana karīṃ | tukā hmaṇe sādhīṃ harī ||5||

संध्या कर्म ध्यान जप तप अनुष्ठान । अवघें घडे नाम उच्चारितां । न वेचे मोल कांहीं लागती न सायास । तरी कां आळस करिसी झणी ॥1॥ ऐसें हे सार कां नेघेसी फुकाचें । काय तुझें वेचे मोल तया ॥ध्रु.॥ पुत्रस्नेहें शोक करी अजामेळ । तंव तो कृपाळ जवळी उभा । अनाथांच्या नाथें घातला विमानीं । नेला उचलूनि परलोका ॥2॥ अंतकाळीं गणिका पिक्षयाच्या छंदें । राम राम उच्चारिलें । तंव त्या दिनानाथा कृपा आली । त्यानें तयेसी वैकुंठा नेलें ॥3॥ अवचिता नाम आलिया हे गती । चिंतितां चित्तीं जवळी असे । तुका ह्मणे भावें स्मरा राम राम । कोण जाणे तये दशे ॥4॥

saṃdhyā karma dhyāna japa tapa anuṣṭhāna | avagheṃ ghaḍe nāma uccāritāṃ | na vece mola kāṃhīṃ lāgatī na sāyāsa | tarī kāṃ āḷasa karisī jhaṇī ||1|| aiseṃ he sāra kāṃ neghesī phukāceṃ | kāya tujheṃ vece mola tayā ||dhru.|| putrasneheṃ śoka karī ajāmeḷa | taṃva to kṛpāḷa javaḷī ubhā | anāthāṃcyā nātheṃ ghātalā vimānīṃ | nelā ucalūni paralokā ||2|| aṃtakāḷīṃ gaṇikā pikṣayācyā chaṃdeṃ | rāma rāma uccārileṃ | taṃva tyā dinānāthā kṛpā ālī | tyāneṃ tayesī vaikuṃṭhā neleṃ ||3|| avacitā nāma āliyā he gatī | ciṃtitāṃ cittīṃ javaḷī ase | tukā hmaṇe bhāveṃ smarā rāma rāma | koṇa jāṇe taye daśe ||4||

दुष्टाचें चित्त न भिन्ने अंतरीं । जरी जन्मवरी उपदेशिला। पालथे घागरी घातलें जीवन । न धरी च जाण तें ही त्याला ॥1॥ जन्मा येउनि तेणें पतन चि साधिलें । तमोगुणें व्यापिलें जया नरा। जळो जळो हें त्याचें ज्यालेपण । कासया हे आलें संवसारा ॥ध्रु.॥ पाषाण जीवनीं असतां कल्पवरी । पाहातां अंतरीं कोरडा तो। कुचर मुग नये चि पाका । पाहातां सारिखा होता तैसा ॥2॥ तुका ह्मणे असे उपाय सकळां । न चले या खळा प्रेत्न कांहीं । ह्मणऊनि संग न करितां भला । धरितां अबोला सर्व हित ॥3॥

duṣṭāceṃ citta na bhinne aṃtarīṃ | jarī janmavarī upadeśilā| pālathe ghāgarī ghātaleṃ jīvana | na dharī ca jāṇa teṃ hī tyālā ||1|| janmā yeuni teṇeṃ patana ci sādhileṃ | tamoguṇeṃ vyāpileṃ jayā narā| jaḷo jaḷo heṃ tyāceṃ jyālepaṇa | kāsayā he āleṃ saṃvasārā ||dhru.|| pāṣāṇa jīvanīṃ asatāṃ kalpavarī | pāhātāṃ aṃtarīṃ koraḍā to| kucara muga naye ci pākā | pāhātāṃ sārikhā hotā taisā ||2|| tukā hmaṇe ase upāya sakaḷāṃ | na cale yā khaḷā pretna kāṃhīṃ | hmaṇaūni saṃga na karitāṃ bhalā | dharitāṃ abolā sarva hita ||3||

कासियानें पूजा करूं केशीराजा । हा चि संदेह माझा फेडीं आतां ॥1॥ उदकें न्हाणूं तरी स्वरूप तुझें । तेथें काय माझें वेचे देवा ॥ध्रु.॥ गंधाचा सुगंध पुष्पाचा परिमळ । तेथें मी दुर्बळ काय करूं ॥2॥ फळदाता तूंच तांबोल अक्षता । तरी काय आतां वाहों तुज ॥3॥ वाहूं दिक्षणा जरी धातु नारायण । ब्रह्म तें चि अन्न दुजें काइऩ ॥4॥ गातां तूं ओंकार टाळी नादेश्वर । नाचावया थार नाहीं कोठें ॥5॥ तुका ह्मणें मज अवघें तुझें नाम । धूप दीप रामकृष्णहरि ॥6॥

kāsiyāneṃ pūjā karūṃ keśīrājā | hā ci saṃdeha mājhā pheḍīṃ ātāṃ ||1|| udakeṃ nhāṇūṃ tarī svarūpa tujheṃ | tetheṃ kāya mājheṃ vece devā ||dhru.|| gaṃdhācā sugaṃdha puṣpācā parimaḷa | tetheṃ mī durbaḷa kāya karūṃ ||2|| phaḷadātā tūṃca tāṃbola akṣatā | tarī kāya ātāṃ vāhoṃ tuja ||3|| vāhūṃ dikṣaṇā jarī dhātu nārāyaṇa | brahma teṃ ci anna dujeṃ kāiऩ ||4|| gātāṃ tūṃ oṃkāra ṭāḷī nādeśvara | nācāvayā thāra nāhīṃ koṭheṃ ||5|| tukā hmaṇeṃ maja avagheṃ tujheṃ nāma | dhūpa dīpa rāmakṛṣṇahari ||6||

गातां आइकतां कांटाळा जो करी । वास त्या अघोरीं कुंभपाकीं ॥1॥ रागें यमधर्म जाचविती तया । तु दिलें कासया मुख कान ॥ध्रु.॥ विषयांच्या सुखें अखंड जगासी । न वजे एकादशी जागरणा ॥2॥ वेचूनियां द्रव्य सेवी मद्यपान । नाहीं दिलें अन्न अतीतासी ॥3॥ तीर्थाटण नाहीं केले उपकार । पािळलें शरीर पुष्ट लोभें ॥4॥ तुका ह्मणे मग केला साहे दंड । नाइकती लंड सांगितलें ॥5॥

gātāṃ āikatāṃ kāṃṭāḷā jo karī | vāsa tyā aghorīṃ kuṃbhapākīṃ ||1|| rāgeṃ yamadharma jācavitī tayā | tu dileṃ kāsayā mukha kāna ||dhru.|| viṣayāṃcyā sukheṃ akhaṃḍa jagāsī | na vaje ekādaśī jāgaraṇā ||2|| vecūniyāṃ dravya sevī madyapāna | nāhīṃ dileṃ anna atītāsī ||3|| tīrthāṭaṇa nāhīṃ kele upakāra | pāिḷaleṃ śarīra puṣṭa lobheṃ ||4|| tukā hmaṇe maga kelā sāhe daṃḍa | nāikatī laṃḍa sāṃgitaleṃ ||5||

तुझें ह्मणवितां काय नास जाला । ऐकें बा विठ्ठला कीर्ती तुझी ॥1॥ परी तुज नाहीं आमचे उपकार । नामरूपा थार केलियाचे ॥ध्रु.॥ समूळीं संसार केला देशधडी । सांडिली आवडी ममतेची ॥2॥ लोभ दंभ काम क्रोध अहंकार । यांसी नाहीं थार ऐसें केलें ॥3॥ मृित्तका पाषाण तैसें केलें धन । आपले ते कोण पर नेणों ॥4॥ तुका ह्मणे जालों देहासी उदार । आणीक विचार काय तेथें ॥5॥

tujheṃ hmaṇavitāṃ kāya nāsa jālā | aikeṃ bā viṭhṭhalā kīrtī tujhī ||1|| parī tuja nāhīṃ āmace upakāra | nāmarūpā thāra keliyāce ||dhru.|| samūḷīṃ saṃsāra kelā deśadhaḍī | sāṃḍilī āvaḍī mamatecī ||2|| lobha daṃbha kāma krodha ahaṃkāra | yāṃsī nāhīṃ thāra aiseṃ keleṃ ||3|| mṛिttakā pāṣāṇa taiseṃ keleṃ dhana | āpale te koṇa para neṇoṃ ||4|| tukā hmaṇe jāloṃ dehāsī udāra | āṇīka vicāra kāya tetheṃ ||5||

जाऊनियां तीर्था काय तुवां केलें । चर्म प्रक्षािळलें वरीं वरीं ॥1॥ अंतरींचें शुद्ध कासयानें जालें । भूषण तों केलें आपणया ॥ध्रु.॥ इंद्रावण फळ घोिळलें साकरा । भीतरील थारा मोडे चि ना ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं शांति क्षमा दया । तोंवरी कासया काुंफ्दां तुह्मी ॥3॥

jāūniyāṃ tīrthā kāya tuvāṃ keleṃ | carma prakṣāिḷaleṃ varīṃ varīṃ ||1|| aṃtarīṃceṃ śuddha kāsayāneṃ jāleṃ | bhūṣaṇa toṃ keleṃ āpaṇayā ||dhru.|| iṃdrāvaṇa phaḷa ghoिḷaleṃ sākarā | bhītarīla thārā moḍe ci nā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ śāṃti kṣamā dayā | toṃvarī kāsayā kāुṃphdāṃ tuhmī ||3||

बैसोनि निवांत शुद्ध करीं चित्त । तया सुखा अंतपार नाहीं ॥1॥ येऊनि अंतरीं राहील गोपाळ । सायासाचें फळ बैसलिया ॥ध्रु.॥ राम कृष्ण हरि मुकुंद मुरारि । मंत्र हा उच्चारीं वेळोवेळां ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसें देइऩन मी दिव्य । जरी होइल भाव एकविध ॥3॥

baisoni nivāṃta śuddha karīṃ citta | tayā sukhā aṃtapāra nāhīṃ ||1|| yeūni aṃtarīṃ rāhīla gopāḷa | sāyāsāceṃ phaḷa baisaliyā ||dhru.|| rāma kṛṣṇa hari mukuṃda murāri | maṃtra hā uccārīṃ veḷoveḷāṃ ||2|| tukā hmaṇe aiseṃ deiऩna mī divya | jarī hoila bhāva ekavidha ||3||

धन्य पुंडलिका बहु बरें केलें । निधान आणिलें पंढरिये ॥1॥ न पवीजे केल्या तपांचिया रासी । तें जनलोकांसी दाखविलें ॥ध्रु.॥ सवाौत्तम तीर्थ क्षेत्र आणि देव । शास्त्रांनी हा भाव निवडिला ॥2॥ विष्णुपद गया रामधाम काशी । अवघीं पायांपाशीं विठोबाच्या ॥3॥ तुका ह्मणे मोक्ष देखिल्या कळस । तात्काळ या नास अहंकाराचा ॥4॥

dhanya puṃḍalikā bahu bareṃ keleṃ | nidhāna āṇileṃ paṃḍhariye ||1|| na pavīje kelyā tapāṃciyā rāsī | teṃ janalokāṃsī dākhavileṃ ||dhru.|| savāौttama tīrtha kṣetra āṇi deva | śāstrāṃnī hā bhāva nivaḍilā ||2|| viṣṇupada gayā rāmadhāma kāśī | avaghīṃ pāyāṃpāśīṃ viṭhobācyā ||3|| tukā hmaṇe mokṣa dekhilyā kaḷasa | tātkāḷa yā nāsa ahaṃkārācā ||4||

धन्य ते पंढरी धन्य भीमातीर । आणियेलें सार पुंडलिकें ॥1॥ धन्य तो हि लोक अवघा दैवांचा । सुकाळ प्रेमाचा घरोघरीं ॥ध्रु.॥ धन्य ते ही भूमी धन्य तरुवर । धन्य ते सुरवर तीर्थरूप ॥2॥ धन्य त्या नरनारी मुखीं नाम ध्यान । आनंदें भवन गर्जतसे ॥3॥ धन्य पशु पक्षी कीटक पाषाण । अवघा नारायण अवतरला ॥4॥ तुका ह्मणे धन्य संसारातें आलीं । हरिरंगीं रंगलीं सर्वभावें ॥5॥

dhanya te paṃḍharī dhanya bhīmātīra | āṇiyeleṃ sāra puṃḍalikeṃ ||1|| dhanya to hi loka avaghā daivāṃcā | sukāḷa premācā gharogharīṃ ||dhru.|| dhanya te hī bhūmī dhanya taruvara | dhanya te suravara tīrtharūpa ||2|| dhanya tyā naranārī mukhīṃ nāma dhyāna | ānaṃdeṃ bhavana garjatase ||3|| dhanya paśu pakṣī kīṭaka pāṣāṇa | avaghā nārāyaṇa avataralā ||4|| tukā hmaṇe dhanya saṃsārāteṃ ālīṃ | hariraṃgīṃ raṃgalīṃ sarvabhāveṃ ||5||

मायबाप करिती चिंता । पोर नाइके सांगतां ॥1॥ नको जाऊं देउळासी । नेतो बागुल लोकांसी ॥ध्रु.॥ कर्णद्वारें पुराणिक। भुलवी शब्दें लावी भीक ॥2॥ वैष्णवां संगती । हातीं पडलीं नेणों किती ॥3॥ आह्मां कैंचा मग । करिसी उघडियांचा संग ॥4॥ तुका ह्मणे जाणें नरका । त्यांचा उपदेश आइका ॥5॥

māyabāpa karitī ciṃtā | pora nāike sāṃgatāṃ ||1|| nako jāūṃ deuḷāsī | neto bāgula lokāṃsī ||dhru.|| karṇadvāreṃ purāṇika| bhulavī śabdeṃ lāvī bhīka ||2|| vaiṣṇavāṃ saṃgatī | hātīṃ paḍalīṃ neṇoṃ kitī ||3|| āhmāṃ kaiṃcā maga | karisī ughaḍiyāṃcā saṃga ||4|| tukā hmaṇe jāṇeṃ narakā | tyāṃcā upadeśa āikā ||5||

मन माझें चपळ न राहे निश्चळ । घडी एकी पळ िस्थर नाहीं ॥1॥ आतां तूं उदास नव्हें नारायणा । धांवें मज दीना गांजियेलें ॥ध्रु.॥ धांव घालीं पुढें इंिद्रयांचे ओढी । केलें तडातडी चित्त माझें ॥2॥ तुका ह्मणे माझा न चले सायास । राहिलों हे आस धरुनी तुझी ॥3॥

mana mājheṃ capaḷa na rāhe niścaḷa | ghaḍī ekī paḷa िsthara nāhīṃ ||1|| ātāṃ tūṃ udāsa navheṃ nārāyaṇā | dhāṃveṃ maja dīnā gāṃjiyeleṃ ||dhru.|| dhāṃva ghālīṃ puḍheṃ iṃिdrayāṃce oḍhī | keleṃ taḍātaḍī citta mājheṃ ||2|| tukā hmaṇe mājhā na cale sāyāsa | rāhiloṃ he āsa dharunī tujhī ||3||

मागतियाचे दोनि च कर । अमित भांडार दातियाचें ॥1॥ काय करूं आतां कासयांत भरूं । हा मज विचारु पडियेला ॥ध्रु.॥ एकें सांटवणें प्रेमें वोसंडलीं । जिव्हा हे भागली करितां माप ॥2॥ तुका ह्मणे आतां आहे तेथें असो । अंखुनियां बैसों पायांपाशीं ॥3॥

māgatiyāce doni ca kara | amita bhāṃḍāra dātiyāceṃ ||1|| kāya karūṃ ātāṃ kāsayāṃta bharūṃ | hā maja vicāru paḍiyelā ||dhru.|| ekeṃ sāṃṭavaṇeṃ premeṃ vosaṃḍalīṃ | jivhā he bhāgalī karitāṃ māpa ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ āhe tetheṃ aso | aṃkhuniyāṃ baisoṃ pāyāṃpāśīṃ ||3||

जिचें पीडे बाळ । प्राण तयेचा विकळ ॥1॥ ऐसा मातेचा स्वभाव । सूत्र दोरी एक जीव ॥ध्रु.॥ सुखाची विश्रांती । उमटे मातेचिये चित्तीं ॥2॥ तुका ह्मणे संत । तुह्मी बहु कृपावंत ॥3॥

jiceṃ pīḍe bāḷa | prāṇa tayecā vikaḷa ||1|| aisā mātecā svabhāva | sūtra dorī eka jīva ||dhru.|| sukhācī viśrāṃtī | umaṭe māteciye cittīṃ ||2|| tukā hmaṇe saṃta | tuhmī bahu kṛpāvaṃta ||3||

यावें माहेरास । हे च सर्वकाळ आस ॥1॥ घ्यावी उिच्छष्टाची धणी । तीर्थ इच्छी पायवणी ॥ध्रु.॥ भोग उभा आड । आहे तोंवरी च नाड ॥2॥ तुका ह्मणे देवें । माझें सिद्धी पाववावें ॥3॥

yāveṃ māherāsa | he ca sarvakāḷa āsa ||1|| ghyāvī uिcchaṣṭācī dhaṇī | tīrtha icchī pāyavaṇī ||dhru.|| bhoga ubhā āḍa | āhe toṃvarī ca nāḍa ||2|| tukā hmaṇe deveṃ | mājheṃ siddhī pāvavāveṃ ||3||

लेंकराचें हित । वाहे माउलीचें चित्त ॥1॥ ऐसी कळवऑयाची जाती । करी लाभेंविण प्रीती ॥ध्रु.॥ पोटीं भार वाहे। त्याचें सर्वस्व ही साहे ॥2॥ तुका ह्मणे माझें । तैसे तुह्मां संतां ओझें ॥3॥

leṃkarāceṃ hita | vāhe māulīceṃ citta ||1|| aisī kaḷavaôyācī jātī | karī lābheṃviṇa prītī ||dhru.|| poṭīṃ bhāra vāhe| tyāceṃ sarvasva hī sāhe ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ | taise tuhmāṃ saṃtāṃ ojheṃ ||3||

आह्मां गांजी जन । तरि कां मेला नारायण ॥1॥ जालों पोरटीं निढळें । नाहीं ठाव बुड आळें ॥ध्रु.॥ आह्मीं जना भ्यावें। तरि कां न लाजिजे देवें ॥2॥ तुका ह्मणे देश । जाला देवाविण ओस ॥3॥

āhmāṃ gāṃjī jana | tari kāṃ melā nārāyaṇa ||1|| jāloṃ poraṭīṃ niḍhaḷeṃ | nāhīṃ ṭhāva buḍa āḷeṃ ||dhru.|| āhmīṃ janā bhyāveṃ| tari kāṃ na lājije deveṃ ||2|| tukā hmaṇe deśa | jālā devāviṇa osa ||3||

तुह्मी पाय संतीं । माझे ठेवियेले चित्तीं ॥1॥ आतां बाधूं न सके काळ । जालीं विषम शीतळ ॥ध्रु.॥ भय नाहीं मनीं । देव वसे घरीं रानीं ॥2॥ तुका ह्मणे भये । आतां स्वप्नीं ही नये ॥3॥

tuhmī pāya saṃtīṃ | mājhe ṭheviyele cittīṃ ||1|| ātāṃ bādhūṃ na sake kāḷa | jālīṃ viṣama śītaḷa ||dhru.|| bhaya nāhīṃ manīṃ | deva vase gharīṃ rānīṃ ||2|| tukā hmaṇe bhaye | ātāṃ svapnīṃ hī naye ||3||

काळाचे ही काळ । आह्मी विठोबाचे लडिवाळ ॥1॥ करूं सत्ता सर्वां ठायी । वसों निकटवासें पायीं ॥ध्रु.॥ ऐसी कोणाची वैखरी । वदे आमुचे समोरी ॥2॥ तुका ह्मणे बाण । हातीं हरिनाम तीक्षण ॥3॥

kāḷāce hī kāḷa | āhmī viṭhobāce laḍivāḷa ||1|| karūṃ sattā sarvāṃ ṭhāyī | vasoṃ nikaṭavāseṃ pāyīṃ ||dhru.|| aisī koṇācī vaikharī | vade āmuce samorī ||2|| tukā hmaṇe bāṇa | hātīṃ harināma tīkṣaṇa ||3||

जन्मा येऊन उदार जाला । उद्धार केला वंशाचा । मेळवूनि धन मेळवी माती । सदा विपत्ती भोगीतसे ॥1॥ नाम घेतां न मिळे अन्न । नव्हे कारण देखिलिया । धर्म करितां ऐके कानीं । बांधे निजोनि डोकियासी ॥ध्रु.॥ घरा व्याही पाहुणा आला । ह्मणे त्याला बरें नाहीं । तुमचे गावीं वैद्य आहे । बैसोनि काय प्रयोजन ॥2॥ उजवूं किती होतिल पोरें । मरतां बरें ह्मणे यांसी । ह्मणऊनि देवा नवस करी । दावी घरींहुनि बोनें ॥3॥ पर्वकाळीं भट घरासी आला । बोंब घाला ह्मणे पोरां । तुमचा उणा होइऩल वांटा । काळ पिठासी आला ॥4॥ दाढी करितां अडका गेला । घरांत आला बाइलेपें । ह्मणे आतां उगवीं मोडी । डोइऩ बोडीं आपुली ॥5॥ तीर्थ स्वप्नीं नेणें गंगा । पूजन लिंगा गांविंचिया । आडकुनि दार बैसे दारीं। आल्या घर ह्मणे ओस ॥6॥ तुका ह्मणे ऐसे आहेत गा हरी। या ही तारीं जीवांसी । माझ्या भय वाटे चित्तीं । नरका जाती ह्मणोनि ॥7॥

janmā yeūna udāra jālā | uddhāra kelā vaṃśācā | meḷavūni dhana meḷavī mātī | sadā vipattī bhogītase ||1|| nāma ghetāṃ na miḷe anna | navhe kāraṇa dekhiliyā | dharma karitāṃ aike kānīṃ | bāṃdhe nijoni ḍokiyāsī ||dhru.|| gharā vyāhī pāhuṇā ālā | hmaṇe tyālā bareṃ nāhīṃ | tumace gāvīṃ vaidya āhe | baisoni kāya prayojana ||2|| ujavūṃ kitī hotila poreṃ | maratāṃ bareṃ hmaṇe yāṃsī | hmaṇaūni devā navasa karī | dāvī gharīṃhuni boneṃ ||3|| parvakāḷīṃ bhaṭa gharāsī ālā | boṃba ghālā hmaṇe porāṃ | tumacā uṇā hoiऩla vāṃṭā | kāḷa piṭhāsī ālā ||4|| dāḍhī karitāṃ aḍakā gelā | gharāṃta ālā bāilepeṃ | hmaṇe ātāṃ ugavīṃ moḍī | ḍoiऩ boḍīṃ āpulī ||5|| tīrtha svapnīṃ neṇeṃ gaṃgā | pūjana liṃgā gāṃviṃciyā | āḍakuni dāra baise dārīṃ| ālyā ghara hmaṇe osa ||6|| tukā hmaṇe aise āheta gā harī| yā hī tārīṃ jīvāṃsī | mājhyā bhaya vāṭe cittīṃ | narakā jātī hmaṇoni ||7||

जाणे वर्तमान । परि तें न वारे त्याच्याने ॥1॥ तो ही कारणांचा दास । देव ह्मणवितां पावे नास ॥ध्रु.॥ वेची अनुष्ठान। सिद्धी कराया प्रसन्न ॥2॥ तुका ह्मणे त्याचें । मुदल गेलें हाटवेचें ॥3॥

jāṇe vartamāna | pari teṃ na vāre tyācyāne ||1|| to hī kāraṇāṃcā dāsa | deva hmaṇavitāṃ pāve nāsa ||dhru.|| vecī anuṣṭhāna| siddhī karāyā prasanna ||2|| tukā hmaṇe tyāceṃ | mudala geleṃ hāṭaveceṃ ||3||

घातला दुकान । पढीये तैसा आहे वान ॥1॥ आह्मी भांडारी देवाचे । द्यावें घ्यावें माप वाचे ॥ध्रु.॥ उगवूं जाणों मोडी । जाली नव्हे त्याची जोडी ॥2॥ तुका ह्मणे पुडी । मोल तैसी खरी कुडी ॥3॥

ghātalā dukāna | paḍhīye taisā āhe vāna ||1|| āhmī bhāṃḍārī devāce | dyāveṃ ghyāveṃ māpa vāce ||dhru.|| ugavūṃ jāṇoṃ moḍī | jālī navhe tyācī joḍī ||2|| tukā hmaṇe puḍī | mola taisī kharī kuḍī ||3||

सादाविलें एका । सरें अवघियां लोकां ॥1॥ आतां आवडीचे हातीं । भेद नाहीं ये पंगती ॥ध्रु.॥ मोकळी च पोतीं । नाहीं पुसायाची गुंती ॥2॥ तुका ह्मणे बरा । आहे ढसाळ वेव्हारा ॥3॥

sādāvileṃ ekā | sareṃ avaghiyāṃ lokāṃ ||1|| ātāṃ āvaḍīce hātīṃ | bheda nāhīṃ ye paṃgatī ||dhru.|| mokaḷī ca potīṃ | nāhīṃ pusāyācī guṃtī ||2|| tukā hmaṇe barā | āhe ḍhasāḷa vevhārā ||3||

तडामोडी करा । परि उत्तम तें भरा ॥1॥ जेणें खंडे एके खेपे । जाय तेथें लाभें वोपे ॥ध्रु.॥ दाविल्या सारिखें । मागें नसावें पारिखें ॥2॥ मागें पुढें ॠण । तुका ह्मणे फिटे हीण ॥3॥

taḍāmoḍī karā | pari uttama teṃ bharā ||1|| jeṇeṃ khaṃḍe eke khepe | jāya tetheṃ lābheṃ vope ||dhru.|| dāvilyā sārikheṃ | māgeṃ nasāveṃ pārikheṃ ||2|| māgeṃ puḍheṃ ṝṇa | tukā hmaṇe phiṭe hīṇa ||3||

नसावें ओशाळ । मग मानिती सकळ ॥1॥ जाय तेथें पावे मान । चाले बोलिलें वचन ॥ध्रु.॥ राहों नेदी बाकी । दान ज्याचें त्यासी टाकी ॥2॥ होवा वाटे जना । तुका ह्मणे साटीं गुणां ॥3॥ अनघडसिद्धाच्या शब्देंकरून रामेश्वरभटाच्या शरीरीं दाह जाला तो ज्यानें शमला तो अभंग ॥ 1 ॥

nasāveṃ ośāḷa | maga mānitī sakaḷa ||1|| jāya tetheṃ pāve māna | cāle bolileṃ vacana ||dhru.|| rāhoṃ nedī bākī | dāna jyāceṃ tyāsī ṭākī ||2|| hovā vāṭe janā | tukā hmaṇe sāṭīṃ guṇāṃ ||3|| anaghaḍasiddhācyā śabdeṃkarūna rāmeśvarabhaṭācyā śarīrīṃ dāha jālā to jyāneṃ śamalā to abhaṃga || 1 ||

चित्त शुद्ध तरी शत्रु मित्र होती । व्याघ्र हे न खाती सर्प तया ॥1॥ विष तें अमृत अघातें हित । अकर्तव्य नीत होय त्यासी ॥ध्रु.॥ दुःख तें देइऩल सर्व सुख फळ । होतील शीतळ अिग्नज्वाळा ॥2॥ आवडेल जीवां जीवाचे परी । सकळां अंतरीं एक भाव ॥3॥ तुका ह्मणे कृपा केली नारायणें । जाणियेते येणें अनुभवें ॥4॥

citta śuddha tarī śatru mitra hotī | vyāghra he na khātī sarpa tayā ||1|| viṣa teṃ amṛta aghāteṃ hita | akartavya nīta hoya tyāsī ||dhru.|| duḥkha teṃ deiऩla sarva sukha phaḷa | hotīla śītaḷa aिgnajvāḷā ||2|| āvaḍela jīvāṃ jīvāce parī | sakaḷāṃ aṃtarīṃ eka bhāva ||3|| tukā hmaṇe kṛpā kelī nārāyaṇeṃ | jāṇiyete yeṇeṃ anubhaveṃ ||4||

लाज वाटे मज मानिती हे लोक । हें तों नाहीं एक माझे अंगी ॥1॥ मजुनि झिजलों मापाचिया परी । जाळावी हे थोरी लाभाविण ॥ध्रु.॥ कोमळ कंटक तीक्षण अगरीं । पोचट ते वरी अंगकांति ॥2॥ चित्रींचे लेप शृंगारिलें निकें । जीवेंविण फिकें रूप त्याचें ॥3॥ तुका ह्मणे दिसें वांयां गेलों देवा । अनुभव ठावा नाहीं तेणें ॥4॥

lāja vāṭe maja mānitī he loka | heṃ toṃ nāhīṃ eka mājhe aṃgī ||1|| majuni jhijaloṃ māpāciyā parī | jāḷāvī he thorī lābhāviṇa ||dhru.|| komaḷa kaṃṭaka tīkṣaṇa agarīṃ | pocaṭa te varī aṃgakāṃti ||2|| citrīṃce lepa śṛṃgārileṃ nikeṃ | jīveṃviṇa phikeṃ rūpa tyāceṃ ||3|| tukā hmaṇe diseṃ vāṃyāṃ geloṃ devā | anubhava ṭhāvā nāhīṃ teṇeṃ ||4||

बोलविसी माझें मुख । परी या जना वाटे दुःख ॥1॥ जया जयाची आवडी । तया लागीं तें चरफडी ॥ध्रु.॥ कठीण देतां काढा । जल्पे रोगी मेळवी दाढा ॥2॥ खाऊं नये तें चि मागे । निवारितां रडों लागे ॥3॥ वैद्या भीड काय । अतित्याइऩ जीवें जाय ॥4॥ नये भिडा सांगों आन । पथ्य औषधाकारण ॥5॥ धन माया पुत्र दारा । हे तों आवडी नरका थारा ॥6॥ तुका ह्मणे यांत । आवडे ते करा मात ॥7॥

bolavisī mājheṃ mukha | parī yā janā vāṭe duḥkha ||1|| jayā jayācī āvaḍī | tayā lāgīṃ teṃ caraphaḍī ||dhru.|| kaṭhīṇa detāṃ kāḍhā | jalpe rogī meḷavī dāḍhā ||2|| khāūṃ naye teṃ ci māge | nivāritāṃ raḍoṃ lāge ||3|| vaidyā bhīḍa kāya | atityāiऩ jīveṃ jāya ||4|| naye bhiḍā sāṃgoṃ āna | pathya auṣadhākāraṇa ||5|| dhana māyā putra dārā | he toṃ āvaḍī narakā thārā ||6|| tukā hmaṇe yāṃta | āvaḍe te karā māta ||7||

पतिव्रते आनंद मनीं । सिंदळ खोंचे व्यभिचारवचनीं ॥1॥ जळो वर्म लागो आगी । शुद्धपण भलें जगीं ॥ध्रु.॥ सुख पुराणीं आचारशीळा । दुःख वाटे अनर्गळा ॥2॥ शूरा उल्हास अंगीं । गांढएा मरण ते प्रसंगीं ॥3॥ शुद्ध सोनें उजळे अगी । हीन काळें धांवे रंगीं ॥4॥ तुका ह्मणे तो चि हिरा । घनघायें निवडे पुरा ॥5॥

pativrate ānaṃda manīṃ | siṃdaḷa khoṃce vyabhicāravacanīṃ ||1|| jaḷo varma lāgo āgī | śuddhapaṇa bhaleṃ jagīṃ ||dhru.|| sukha purāṇīṃ ācāraśīḷā | duḥkha vāṭe anargaḷā ||2|| śūrā ulhāsa aṃgīṃ | gāṃḍhaeा maraṇa te prasaṃgīṃ ||3|| śuddha soneṃ ujaḷe agī | hīna kāḷeṃ dhāṃve raṃgīṃ ||4|| tukā hmaṇe to ci hirā | ghanaghāyeṃ nivaḍe purā ||5||

चालिती आड वाटा । आणिकां द्राविती जे नीटा ॥1॥ न मनीं तयांचे उपकार । नाहीं जोडा तो गंव्हार ॥ध्रु.॥ विष सेवूनि वारी मागें । प्राण जातां जेणें संगें ॥2॥ बुडतां हाक मारी । ठाव नाहीं आणिकां वारी ॥3॥ तुका ह्मणे न करीं हिंका । गुण घेऊन अवगुण टाका ॥4॥

cālitī āḍa vāṭā | āṇikāṃ drāvitī je nīṭā ||1|| na manīṃ tayāṃce upakāra | nāhīṃ joḍā to gaṃvhāra ||dhru.|| viṣa sevūni vārī māgeṃ | prāṇa jātāṃ jeṇeṃ saṃgeṃ ||2|| buḍatāṃ hāka mārī | ṭhāva nāhīṃ āṇikāṃ vārī ||3|| tukā hmaṇe na karīṃ hiṃkā | guṇa gheūna avaguṇa ṭākā ||4||

कुळींचे दैवत ज्याचें पंढरीनाथ । होइऩन दासीसुत त्याचे घरीं ॥1॥ शुद्ध यातिकुळवर्णा चाड नाहीं । करीं भलते ठायीं दास तुझा ॥ध्रु.॥ पंढरीस कोणी जाती वारेकरी । होइऩन त्यांचे घरीं पशुयाति ॥2॥ विठ्ठलचिंतन दिवसरात्रीं ध्यान । होइऩन पायतन त्याचे पायीं ॥3॥ तुळसीवृंदावन जयाचे अंगणीं । होइन केरसुणी त्याचे घरीं ॥4॥ तुका ह्मणे हा चि भाव माझ्या चित्तीं । नाहीं आणिकां गती चाड मज ॥5॥

kuḷīṃce daivata jyāceṃ paṃḍharīnātha | hoiऩna dāsīsuta tyāce gharīṃ ||1|| śuddha yātikuḷavarṇā cāḍa nāhīṃ | karīṃ bhalate ṭhāyīṃ dāsa tujhā ||dhru.|| paṃḍharīsa koṇī jātī vārekarī | hoiऩna tyāṃce gharīṃ paśuyāti ||2|| viṭhṭhalaciṃtana divasarātrīṃ dhyāna | hoiऩna pāyatana tyāce pāyīṃ ||3|| tuḷasīvṛṃdāvana jayāce aṃgaṇīṃ | hoina kerasuṇī tyāce gharīṃ ||4|| tukā hmaṇe hā ci bhāva mājhyā cittīṃ | nāhīṃ āṇikāṃ gatī cāḍa maja ||5||

अवघिया चाडा कुंटित करूनि । लावीं आपुली च गोडी । आशा मनसा तृष्णा कल्पना । करूनियां देशधडी । मीतूंपणापासाव गुंतलों । मिथ्या संकल्प तो माझा तोडीं । तुझिये चरणीं माझे दोन्ही पक्ष । अवघी करुनि दाखवीं पिंडी रे रे ॥1॥ माझें साच काय केलें मृगजळ । वर्णा याती कुळ अभिमान । कुमारी भातुकें खेळती कवतुकें । काय त्यांचें साचपण ॥ध्रु.॥ वेगळाल्या भावें चित्ता तडातोडी । केलों देशधडी मायाजाळें । गोत वित्त माय बाप बहिणी सुत । बंधुवर्ग माझीं बाळें । एका एक न धरी संबंध पुरलिया । पातलिया जवळी काळें । जाणोनियां त्याग सर्वस्वें केला। सांभाळीं आपुलें जाळें ॥2॥ एकां जवळी धरी आणिकां अंतरीं । तीं काय सोयरीं नव्हतीं माझीं । एकांचे पाळण एकांसी भांडण । चाड कवणिये काजीं । अधिक असे उणें कवण कवण्या गुणें । हे माव न कळे चि तुझी । ह्मणोनि चिंतनीं राहिलों श्रीपती। तुका ह्मणे भाक माझी ॥3॥

avaghiyā cāḍā kuṃṭita karūni | lāvīṃ āpulī ca goḍī | āśā manasā tṛṣṇā kalpanā | karūniyāṃ deśadhaḍī | mītūṃpaṇāpāsāva guṃtaloṃ | mithyā saṃkalpa to mājhā toḍīṃ | tujhiye caraṇīṃ mājhe donhī pakṣa | avaghī karuni dākhavīṃ piṃḍī re re ||1|| mājheṃ sāca kāya keleṃ mṛgajaḷa | varṇā yātī kuḷa abhimāna | kumārī bhātukeṃ kheḷatī kavatukeṃ | kāya tyāṃceṃ sācapaṇa ||dhru.|| vegaḷālyā bhāveṃ cittā taḍātoḍī | keloṃ deśadhaḍī māyājāḷeṃ | gota vitta māya bāpa bahiṇī suta | baṃdhuvarga mājhīṃ bāḷeṃ | ekā eka na dharī saṃbaṃdha puraliyā | pātaliyā javaḷī kāḷeṃ | jāṇoniyāṃ tyāga sarvasveṃ kelā| sāṃbhāḷīṃ āpuleṃ jāḷeṃ ||2|| ekāṃ javaḷī dharī āṇikāṃ aṃtarīṃ | tīṃ kāya soyarīṃ navhatīṃ mājhīṃ | ekāṃce pāḷaṇa ekāṃsī bhāṃḍaṇa | cāḍa kavaṇiye kājīṃ | adhika ase uṇeṃ kavaṇa kavaṇyā guṇeṃ | he māva na kaḷe ci tujhī | hmaṇoni ciṃtanīṃ rāhiloṃ śrīpatī| tukā hmaṇe bhāka mājhī ||3||

आणिकां छळावया जालासी शाहाणा । स्वहिता घातले खानें । आडिके पैके करूनि सायास । कृपणें सांचलें धन। न जिरे क्षीर श्वानासी भिक्षतां । याती तयाचा गुण । तारुण्यदशे अधम मातला । दवडी हात पाय कान ॥1॥ काय जालें यांस वांयां कां ठकले । हातीं सांपडलें टाकीतसे । घेउनि स्फटिकमणी टाकी चिंतामणी । नागवले आपुले इच्छे ॥ध्रु.॥ सिद्धीं सेविलें सेविती अधम । पात्रासारिखे फळ । सिंपिला मोतीं जन्मलें स्वाती । वरुषलें सर्वत्र जळ । कापुस पट नये चि कारणा । तयास पातला काळ । तें चि भुजंगें धरिलें कंठीं । मा विष जालें त्याची गरळ ॥2॥ भक्षूनि मिष्टान्न घृतसाकर । सहित सोलुनि केळें । घालुनियां घसां अंगोिळया। हाते वांत करू बळें । कुंथावयाची आवडी बोंबा । उन्हवणी रडवी बाळें । तुका ह्मणे जे जैसें करिती । ते पवती तैसीं च फळें ॥3॥

āṇikāṃ chaḷāvayā jālāsī śāhāṇā | svahitā ghātale khāneṃ | āḍike paike karūni sāyāsa | kṛpaṇeṃ sāṃcaleṃ dhana| na jire kṣīra śvānāsī bhikṣatāṃ | yātī tayācā guṇa | tāruṇyadaśe adhama mātalā | davaḍī hāta pāya kāna ||1|| kāya jāleṃ yāṃsa vāṃyāṃ kāṃ ṭhakale | hātīṃ sāṃpaḍaleṃ ṭākītase | gheuni sphaṭikamaṇī ṭākī ciṃtāmaṇī | nāgavale āpule icche ||dhru.|| siddhīṃ sevileṃ sevitī adhama | pātrāsārikhe phaḷa | siṃpilā motīṃ janmaleṃ svātī | varuṣaleṃ sarvatra jaḷa | kāpusa paṭa naye ci kāraṇā | tayāsa pātalā kāḷa | teṃ ci bhujaṃgeṃ dharileṃ kaṃṭhīṃ | mā viṣa jāleṃ tyācī garaḷa ||2|| bhakṣūni miṣṭānna ghṛtasākara | sahita soluni keḷeṃ | ghāluniyāṃ ghasāṃ aṃgoिḷayā| hāte vāṃta karū baḷeṃ | kuṃthāvayācī āvaḍī boṃbā | unhavaṇī raḍavī bāḷeṃ | tukā hmaṇe je jaiseṃ karitī | te pavatī taisīṃ ca phaḷeṃ ||3||

चंदनाचे गांवीं सर्पांच्या वसति । भोगिते ते होती द्वीपांतरीं ॥1॥ एका ओझें एका लाभ घडे देवा । संचिताचा ठेवा वेगळाला ॥ध्रु.॥ क्षीराची वसति अशुद्ध सेवावें । जवळी तें जावें भोगें दुरी ॥2॥ तुका ह्मणे ऐसी बुिद्ध ज्याची जड । त्याहुनि दगड बरे देवा ॥3॥

caṃdanāce gāṃvīṃ sarpāṃcyā vasati | bhogite te hotī dvīpāṃtarīṃ ||1|| ekā ojheṃ ekā lābha ghaḍe devā | saṃcitācā ṭhevā vegaḷālā ||dhru.|| kṣīrācī vasati aśuddha sevāveṃ | javaḷī teṃ jāveṃ bhogeṃ durī ||2|| tukā hmaṇe aisī buिddha jyācī jaḍa | tyāhuni dagaḍa bare devā ||3||

तुज दिलें आतां करीं यत्न याचा । जीवाभाव-वाचाकायामन ॥1॥ भागलों दातारा सीण जाला भारी । आतां मज तारीं शरणागता ॥ध्रु.॥ नेणतां सोसिली तयाची आटणी । नव्हतां ही कोणी कांहीं माझीं ॥2॥ वर्म नेणें दिशा हिंडती मोकट । इंिद्रयें सुनाट दाही दिशा ॥3॥ वेरझारीफेरा सिणलों सायासीं । आतां हृषीकेशी अंगिकारीं ॥4॥ तुका ह्मणे मन इंिद्रयांचे सोइऩ । धांवे यासी काइऩ करूं आतां ॥5॥

tuja dileṃ ātāṃ karīṃ yatna yācā | jīvābhāva-vācākāyāmana ||1|| bhāgaloṃ dātārā sīṇa jālā bhārī | ātāṃ maja tārīṃ śaraṇāgatā ||dhru.|| neṇatāṃ sosilī tayācī āṭaṇī | navhatāṃ hī koṇī kāṃhīṃ mājhīṃ ||2|| varma neṇeṃ diśā hiṃḍatī mokaṭa | iṃिdrayeṃ sunāṭa dāhī diśā ||3|| verajhārīpherā siṇaloṃ sāyāsīṃ | ātāṃ hṛṣīkeśī aṃgikārīṃ ||4|| tukā hmaṇe mana iṃिdrayāṃce soiऩ | dhāṃve yāsī kāiऩ karūṃ ātāṃ ||5||

स्वयें पाक करी । संशय तो चि धरी । संदेहसागरीं। आणीक परी बुडती ॥1॥ जाणे विरळा एक । जालें तेथींचे हें सुख। देखिले बहुतेक । पुसतां वाट चुकले ॥ध्रु.॥ तो चि जाणे सोंवळें । शोधी विकल्पाचीं मुळें । नाचती पाल्हाळें । जे विटाळें कोंडिले ॥2॥ तो चि साधी संधी । सावध त्रिकाळ जो बुद्धी । संदेहाचा संधी। वेठी आणि करियेले ॥3॥ अखंड ते ध्यान । समबुिद्ध समाधान । सोंग वांयांविण । ते झांकून बैसती ॥4॥ करणें जयासाटीं । जो नातुडे कवणे आटी । तुका ह्मणे साटी । चित्तवित्तेंवांचूनि ॥5॥

svayeṃ pāka karī | saṃśaya to ci dharī | saṃdehasāgarīṃ| āṇīka parī buḍatī ||1|| jāṇe viraḷā eka | jāleṃ tethīṃce heṃ sukha| dekhile bahuteka | pusatāṃ vāṭa cukale ||dhru.|| to ci jāṇe soṃvaḷeṃ | śodhī vikalpācīṃ muḷeṃ | nācatī pālhāḷeṃ | je viṭāḷeṃ koṃḍile ||2|| to ci sādhī saṃdhī | sāvadha trikāḷa jo buddhī | saṃdehācā saṃdhī| veṭhī āṇi kariyele ||3|| akhaṃḍa te dhyāna | samabuिddha samādhāna | soṃga vāṃyāṃviṇa | te jhāṃkūna baisatī ||4|| karaṇeṃ jayāsāṭīṃ | jo nātuḍe kavaṇe āṭī | tukā hmaṇe sāṭī | cittavitteṃvāṃcūni ||5||

तुझा ह्मणवून तुज नेणें । ऐसें काय माझें जिणें॥1॥ तरि मज कवणाचा आधार । करोनियां राहों धीर ॥ध्रु.॥ काय शब्दीं चि ऐकिला । भेटी नव्हतां गा विठ्ठला ॥2॥ तुका ह्मणे आतां । अभय देइप पंढरिनाथा ॥3॥

tujhā hmaṇavūna tuja neṇeṃ | aiseṃ kāya mājheṃ jiṇeṃ||1|| tari maja kavaṇācā ādhāra | karoniyāṃ rāhoṃ dhīra ||dhru.|| kāya śabdīṃ ci aikilā | bheṭī navhatāṃ gā viṭhṭhalā ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ | abhaya deipa paṃḍharināthā ||3||

उद्धवअक्रूरासी । आणीक व्यासआंबॠषी । रुक्मांगदाप्रल्हादासी । दाविलें तें दाखवीं ॥1॥ तरि मी पाहेन पाहेन। तुझे श्रीमुखचरण । उताविळ मन । तयाकारणें तेथें ॥ध्रु.॥ जनकश्रुतदेवा करीं । कैसा शोभलासी हरी । विदुराच्या घरीं । कण्या धरी कवतुकें ॥2॥ पांडवा अकांतीं । तेथें पावसी स्मरती । घातलें द्रौपदी । यागीं बिरडें चोळीचें ॥3॥ करी गोपीचें कवतुक । गाइऩगोपाळांसी सुख । दावीं तें चि मुख । दृष्टी माझ्या आपुलें ॥4॥ तरि तूं अनाथाचा दाता । मागतियां शरणागतां । तुका ह्मणें आतां। कोड पुरवीं हें माझें ॥5॥

uddhavaakrūrāsī | āṇīka vyāsaāṃbaṝṣī | rukmāṃgadāpralhādāsī | dāvileṃ teṃ dākhavīṃ ||1|| tari mī pāhena pāhena| tujhe śrīmukhacaraṇa | utāviḷa mana | tayākāraṇeṃ tetheṃ ||dhru.|| janakaśrutadevā karīṃ | kaisā śobhalāsī harī | vidurācyā gharīṃ | kaṇyā dharī kavatukeṃ ||2|| pāṃḍavā akāṃtīṃ | tetheṃ pāvasī smaratī | ghātaleṃ draupadī | yāgīṃ biraḍeṃ coḷīceṃ ||3|| karī gopīceṃ kavatuka | gāiऩgopāḷāṃsī sukha | dāvīṃ teṃ ci mukha | dṛṣṭī mājhyā āpuleṃ ||4|| tari tūṃ anāthācā dātā | māgatiyāṃ śaraṇāgatāṃ | tukā hmaṇeṃ ātāṃ| koḍa puravīṃ heṃ mājheṃ ||5||

मागता भिकारी जालों तुझे द्वारीं । देइप मज हरी कृपादान ॥1॥ प्रेम प्रीति नाम उचित करावें । भावें संचरावें हृदयामाजी ॥ध्रु.॥ सर्वभावें शरण आलों पांडुरंगा । कृपाळु तूं जगामाजी एक ॥2॥ तापत्रयें माझी तापविली काया । शीतळ व्हावया पाय तुझे ॥3॥ संबंधीं जनवाद पीडलों परोपरी । अंतरलों दुरी तुजसी तेणें ॥4॥ तुका ह्मणे आतां तुझा शरणागता । करावें सनाथ मायबापा ॥5॥

māgatā bhikārī jāloṃ tujhe dvārīṃ | deipa maja harī kṛpādāna ||1|| prema prīti nāma ucita karāveṃ | bhāveṃ saṃcarāveṃ hṛdayāmājī ||dhru.|| sarvabhāveṃ śaraṇa āloṃ pāṃḍuraṃgā | kṛpāḷu tūṃ jagāmājī eka ||2|| tāpatrayeṃ mājhī tāpavilī kāyā | śītaḷa vhāvayā pāya tujhe ||3|| saṃbaṃdhīṃ janavāda pīḍaloṃ paroparī | aṃtaraloṃ durī tujasī teṇeṃ ||4|| tukā hmaṇe ātāṃ tujhā śaraṇāgatā | karāveṃ sanātha māyabāpā ||5||

भाव नाहीं काय मुद्रा वाणी । बैसे बगळा निश्चळ ध्यानीं ॥1॥ न मनी नाम न मनी त्यासी । वाचाळ शब्द पिटी भासी ॥ध्रु.॥ नाहीं चाड देवाची कांहीं । छळणें टोंके तस्करघाइऩ ॥2॥ तुका ह्मणे त्याचा संग । नको शब्द स्पर्शअंग ॥3॥

bhāva nāhīṃ kāya mudrā vāṇī | baise bagaḷā niścaḷa dhyānīṃ ||1|| na manī nāma na manī tyāsī | vācāḷa śabda piṭī bhāsī ||dhru.|| nāhīṃ cāḍa devācī kāṃhīṃ | chaḷaṇeṃ ṭoṃke taskaraghāiऩ ||2|| tukā hmaṇe tyācā saṃga | nako śabda sparśaaṃga ||3||

दिनदिन शंका वाटे । आयुष्य नेणवतां गाढें ॥1॥ कैसीं भुललीं बापुडीं । दंबविषयांचे सांकडीं ॥ध्रु.॥ विसरला मरण। त्याची नाहीं आठवण ॥2॥ देखत देखत पाहीं । तुका ह्मणे आठव नाहीं ॥3॥

dinadina śaṃkā vāṭe | āyuṣya neṇavatāṃ gāḍheṃ ||1|| kaisīṃ bhulalīṃ bāpuḍīṃ | daṃbaviṣayāṃce sāṃkaḍīṃ ||dhru.|| visaralā maraṇa| tyācī nāhīṃ āṭhavaṇa ||2|| dekhata dekhata pāhīṃ | tukā hmaṇe āṭhava nāhīṃ ||3||

माझें मज आतां न देखें निरसतां । ह्मणऊन आधार केला । संसाराची आस सांडुनि लौकिक । जीव भाव तुज दिला । नव्हतीं माझीं कोणी मी कवणांचा । अर्थ मोहो सांडवला । तारीं मारीं करीं भलतें दातारा । होऊन तुझा आतां ठेलों रे ॥1॥ असो माझें कोडें तुज हे सांकडें । मी असेन निवाडें सुखरूप । बाळकासी चिंता काय पोटवेथा । जया शिरीं मायबाप ॥ध्रु.॥ पापपुण्यें श्रुति आटिल्या। शास्त्रांस न लगे चि ठाव । विधिनिषिधें गोविलीं पुराणें वेदांसी तो अहंभाव । ओंकाराचें मूळ व्यापिलें माया । तेथें न धरे च भाव । ह्मणऊन काबाड सांडिलें उपसतां । धरिलें तुझें चि नांव ॥2॥ तनमनइंिद्रयें ठेवूनि राहिलों । सर्व आशा तुझे पायीं । तप तीर्थ दान करवूं कवणा । हातीं अधीन तें मज काइऩ । आहिक्यें परत्रें चाड नाहीं सर्वथा । जन्म सदा मज देहीं । मायामोहपाश करीं विष तैसें । तुका ह्मणे माझ्याठायीं ॥3॥

mājheṃ maja ātāṃ na dekheṃ nirasatāṃ | hmaṇaūna ādhāra kelā | saṃsārācī āsa sāṃḍuni laukika | jīva bhāva tuja dilā | navhatīṃ mājhīṃ koṇī mī kavaṇāṃcā | artha moho sāṃḍavalā | tārīṃ mārīṃ karīṃ bhalateṃ dātārā | hoūna tujhā ātāṃ ṭheloṃ re ||1|| aso mājheṃ koḍeṃ tuja he sāṃkaḍeṃ | mī asena nivāḍeṃ sukharūpa | bāḷakāsī ciṃtā kāya poṭavethā | jayā śirīṃ māyabāpa ||dhru.|| pāpapuṇyeṃ śruti āṭilyā| śāstrāṃsa na lage ci ṭhāva | vidhiniṣidheṃ govilīṃ purāṇeṃ vedāṃsī to ahaṃbhāva | oṃkārāceṃ mūḷa vyāpileṃ māyā | tetheṃ na dhare ca bhāva | hmaṇaūna kābāḍa sāṃḍileṃ upasatāṃ | dharileṃ tujheṃ ci nāṃva ||2|| tanamanaiṃिdrayeṃ ṭhevūni rāhiloṃ | sarva āśā tujhe pāyīṃ | tapa tīrtha dāna karavūṃ kavaṇā | hātīṃ adhīna teṃ maja kāiऩ | āhikyeṃ paratreṃ cāḍa nāhīṃ sarvathā | janma sadā maja dehīṃ | māyāmohapāśa karīṃ viṣa taiseṃ | tukā hmaṇe mājhyāṭhāyīṃ ||3||

तुझें नाम गोड नाम गोड । पुरे कोड सकळ ही ॥1॥ रसना येरां रसां विटे । घेतां घोट अधिक हें ॥ध्रु.॥ आणिकां रसें मरण गांठी । येणें तुटी संसारें ॥2॥ तुका ह्मणे आहार जाला। हा विठ्ठला आह्मांसी ॥3॥

tujheṃ nāma goḍa nāma goḍa | pure koḍa sakaḷa hī ||1|| rasanā yerāṃ rasāṃ viṭe | ghetāṃ ghoṭa adhika heṃ ||dhru.|| āṇikāṃ raseṃ maraṇa gāṃṭhī | yeṇeṃ tuṭī saṃsāreṃ ||2|| tukā hmaṇe āhāra jālā| hā viṭhṭhalā āhmāṃsī ||3||

धालों सुखें ढेकर देऊं । उमटे जेवूं तोंवरी ॥1॥ क्रीडा करूं निरांजनीं । न पुरे धणी हरिसवें ॥ध्रु.॥ अवघे खेळों अवघ्यामधीं । डाइप न पडों ऐसी बुिद्ध ॥2॥ तुका ह्मणे वांचवीत। आह्मां सत्ता समर्थ ॥3॥

dhāloṃ sukheṃ ḍhekara deūṃ | umaṭe jevūṃ toṃvarī ||1|| krīḍā karūṃ nirāṃjanīṃ | na pure dhaṇī harisaveṃ ||dhru.|| avaghe kheḷoṃ avaghyāmadhīṃ | ḍāipa na paḍoṃ aisī buिddha ||2|| tukā hmaṇe vāṃcavīta| āhmāṃ sattā samartha ||3||

एकल्या नव्हे खेळ चांग । धरिला संग ह्मणऊनि॥1॥ उमटे तेव्हां कळे नाद । भेदाभेद निवडेना ॥ध्रु.॥ दुसरा परी एक ऐसा । वजे रिसा निकुरें ही ॥2॥ तुका ह्मणे कळत्यां कळे । येर खेळे खेळ ह्मुण ॥3॥

ekalyā navhe kheḷa cāṃga | dharilā saṃga hmaṇaūni||1|| umaṭe tevhāṃ kaḷe nāda | bhedābheda nivaḍenā ||dhru.|| dusarā parī eka aisā | vaje risā nikureṃ hī ||2|| tukā hmaṇe kaḷatyāṃ kaḷe | yera kheḷe kheḷa hmuṇa ||3||

बोलविले जेणें । तो चि याचें गुहए जाणे ॥1॥ मी तों काबाडाचा धनी । जेवूं मागावें थिंकोनि ॥ध्रु.॥ मजुराच्या हातें । माप जालें गेलें रितें ॥2॥ जाला पुरविता । पांडुरंग माझा पिता॥3॥ मायबापासवें । बाळें कौतुकें खेळावें ॥4॥ जैसा करिती धंदा । तैसा पडोनियां छंदा ॥5॥ त्याच्या साच गाइऩ ह्मैसी । येणें खेळावें मातीशीं ॥6॥ तुका ह्मणे बोल । माझा बोलतो विठ्ठल ॥7॥

bolavile jeṇeṃ | to ci yāceṃ guhae jāṇe ||1|| mī toṃ kābāḍācā dhanī | jevūṃ māgāveṃ thiṃkoni ||dhru.|| majurācyā hāteṃ | māpa jāleṃ geleṃ riteṃ ||2|| jālā puravitā | pāṃḍuraṃga mājhā pitā||3|| māyabāpāsaveṃ | bāḷeṃ kautukeṃ kheḷāveṃ ||4|| jaisā karitī dhaṃdā | taisā paḍoniyāṃ chaṃdā ||5|| tyācyā sāca gāiऩ hmaisī | yeṇeṃ kheḷāveṃ mātīśīṃ ||6|| tukā hmaṇe bola | mājhā bolato viṭhṭhala ||7||

कां हो तुह्मी माझी वदविली वाणी । नेदा हे निवडूनि पांडुरंगा ॥1॥ आणीक म्यां कोणां पुसावा विचार । मुळीं संवसार दुराविला ॥ध्रु.॥ स्वामिसेवा ह्मुण घेतली पदरीं । सांगितलें करीं कारण तें ॥2॥ तुका ह्मणें नाहीं शिकविलें जेणें । तो याच्या वचनें उगा राहे ॥3॥

kāṃ ho tuhmī mājhī vadavilī vāṇī | nedā he nivaḍūni pāṃḍuraṃgā ||1|| āṇīka myāṃ koṇāṃ pusāvā vicāra | muḷīṃ saṃvasāra durāvilā ||dhru.|| svāmisevā hmuṇa ghetalī padarīṃ | sāṃgitaleṃ karīṃ kāraṇa teṃ ||2|| tukā hmaṇeṃ nāhīṃ śikavileṃ jeṇeṃ | to yācyā vacaneṃ ugā rāhe ||3||

बिळवंत आह्मी समर्थाचे दास । घातली या कास किळकाळासी ॥1॥ तेथें मानसाचा कोण आला पाड । उलंघोनि जड गेलों आधीं ॥ध्रु.॥ संसाराचे बळी साधिलें निधान । मारिले दुर्जन षडवर्ग ॥2॥ तुका ह्मणे एक उरला धरिता ठाव । येर केले वाव तृणवत ॥3॥

biḷavaṃta āhmī samarthāce dāsa | ghātalī yā kāsa kiḷakāḷāsī ||1|| tetheṃ mānasācā koṇa ālā pāḍa | ulaṃghoni jaḍa geloṃ ādhīṃ ||dhru.|| saṃsārāce baḷī sādhileṃ nidhāna | mārile durjana ṣaḍavarga ||2|| tukā hmaṇe eka uralā dharitā ṭhāva | yera kele vāva tṛṇavata ||3||

एका गावें आह्मीं विठोबाचे नाम । आणिकांपें काम नाहीं आतां ॥1॥ मोडूनियां वाटा सूक्षम सगर । केला राज्यभार चाले ऐसा ॥ध्रु.॥ लावूनि मृदांग टाळश्रुतिघोष । सेवूं ब्रह्मरस आवडीनें ॥2॥ तुका ह्मणे महापातकी पतित । ऐसियांचे हित हेळामात्रें ॥3॥

ekā gāveṃ āhmīṃ viṭhobāce nāma | āṇikāṃpeṃ kāma nāhīṃ ātāṃ ||1|| moḍūniyāṃ vāṭā sūkṣama sagara | kelā rājyabhāra cāle aisā ||dhru.|| lāvūni mṛdāṃga ṭāḷaśrutighoṣa | sevūṃ brahmarasa āvaḍīneṃ ||2|| tukā hmaṇe mahāpātakī patita | aisiyāṃce hita heḷāmātreṃ ||3||

वाचाचापल्ये बहु जालों कुशळ । नाहीं बीजमूळ हाता आलें ॥1॥ ह्मणोनि पंढरिराया दुखी होतें मन । अंतरींचे कोण जाणे माझें ॥ध्रु.॥ पूज्य जालों अंगा आला अभिमान । पुढील कारण खोळंबलें ॥2॥ तुका ह्मणे खूण न कळे चि निरुती। सांपडलों हातीं अहंकाराचे ॥3॥

vācācāpalye bahu jāloṃ kuśaḷa | nāhīṃ bījamūḷa hātā āleṃ ||1|| hmaṇoni paṃḍharirāyā dukhī hoteṃ mana | aṃtarīṃce koṇa jāṇe mājheṃ ||dhru.|| pūjya jāloṃ aṃgā ālā abhimāna | puḍhīla kāraṇa khoḷaṃbaleṃ ||2|| tukā hmaṇe khūṇa na kaḷe ci nirutī| sāṃpaḍaloṃ hātīṃ ahaṃkārāce ||3||

आतां काढाकाढी करीं बा पंढरिराया । नाहीं तरी वांयां गेलों दास ॥1॥ जाणतां बैसलों दगडाचे नावे । तिचा धर्म घ्यावे प्राण हा चि ॥ध्रु.॥ मनाचा स्वभाव इंिद्रयांचे ओढी । पतनाचे जोडी वरी हांव ॥2॥ तुका ह्मणे जाली अंधऑयाची परी । आतां मज हरी वाट दावीं ॥3॥

ātāṃ kāḍhākāḍhī karīṃ bā paṃḍharirāyā | nāhīṃ tarī vāṃyāṃ geloṃ dāsa ||1|| jāṇatāṃ baisaloṃ dagaḍāce nāve | ticā dharma ghyāve prāṇa hā ci ||dhru.|| manācā svabhāva iṃिdrayāṃce oḍhī | patanāce joḍī varī hāṃva ||2|| tukā hmaṇe jālī aṃdhaôyācī parī | ātāṃ maja harī vāṭa dāvīṃ ||3||

सज्जन तो शब्द सत्य जो मानी । छळी दुर्जन आणिकांसी ॥1॥ एक गुण तो केला दोंठायीं । ज्याचा त्यास पाहीं जैसा तैसा ॥ध्रु.॥ भाविक शब्द बोले वाणीचा । लटिका वाचा वाचाळ तो ॥2॥ परउपकार घडे तो भला । नाठएाळ तया दया नाहीं ॥3॥ जाणीवंत तो पायरी जाणे । अधम तो नेणे खुंट जैसा॥4॥ हित तें अनहित केलें कैसें । तुका ह्मणे पिसें लागलें यास ॥5॥

sajjana to śabda satya jo mānī | chaḷī durjana āṇikāṃsī ||1|| eka guṇa to kelā doṃṭhāyīṃ | jyācā tyāsa pāhīṃ jaisā taisā ||dhru.|| bhāvika śabda bole vāṇīcā | laṭikā vācā vācāḷa to ||2|| paraupakāra ghaḍe to bhalā | nāṭhaeाḷa tayā dayā nāhīṃ ||3|| jāṇīvaṃta to pāyarī jāṇe | adhama to neṇe khuṃṭa jaisā||4|| hita teṃ anahita keleṃ kaiseṃ | tukā hmaṇe piseṃ lāgaleṃ yāsa ||5||

तुझें नाम मुखीं न घेतां आवडी । जिव्हा ते चि घडी झडो माझी ॥1॥ हें मज देइप हें मज देइप । आणिक दुजें कांहीं न मगें तुज ॥ध्रु.॥ बहिर कान तुझी कीर्ती नाइकतां । पाय न देखतां जात डोळे ॥3॥ मना तुझें ध्यान नाहीं नित्य काळ । धिग तें चांडाळ जळो जळो ॥3॥ हातपाय तेणें पंथ न चलतां । जावे ते अनंता गळोनियां ॥4॥ तुजविण जिणें नाहीं मज चाड । तुका ह्मणे गोड नाम तुझें ॥5॥ ह्मणसी होऊनी नििंश्चता । हरूनियां अवघी चिंता । मग जाऊं एकांता भजन करूं । संसारसंभ्रमें आशा लागे पाठी । तेणें जीवा साटी होइऩल तुझ्या ॥1॥ सेकीं नाडसील नाडसील । विषयसंगें अवघा नाडसील । मागुता पडसील भवडोहीं ॥ध्रु.॥ शरीर सकळ मायेचा बांधा । यासी नाहीं कधीं अराणूक । करिती तडातोडी आंत बाहएात्कारीं । ऐसे जाती चारी दिवस वेगीं ॥2॥ मोलाची घडी जाते वांयांविण । न मिळे मोल धन देतां कोडी । जागा होइप करीं हिताचा उपाय । तुका ह्मणे हाय करिसी मग ॥3॥

tujheṃ nāma mukhīṃ na ghetāṃ āvaḍī | jivhā te ci ghaḍī jhaḍo mājhī ||1|| heṃ maja deipa heṃ maja deipa | āṇika dujeṃ kāṃhīṃ na mageṃ tuja ||dhru.|| bahira kāna tujhī kīrtī nāikatāṃ | pāya na dekhatāṃ jāta ḍoḷe ||3|| manā tujheṃ dhyāna nāhīṃ nitya kāḷa | dhiga teṃ cāṃḍāḷa jaḷo jaḷo ||3|| hātapāya teṇeṃ paṃtha na calatāṃ | jāve te anaṃtā gaḷoniyāṃ ||4|| tujaviṇa jiṇeṃ nāhīṃ maja cāḍa | tukā hmaṇe goḍa nāma tujheṃ ||5|| hmaṇasī hoūnī niिṃścatā | harūniyāṃ avaghī ciṃtā | maga jāūṃ ekāṃtā bhajana karūṃ | saṃsārasaṃbhrameṃ āśā lāge pāṭhī | teṇeṃ jīvā sāṭī hoiऩla tujhyā ||1|| sekīṃ nāḍasīla nāḍasīla | viṣayasaṃgeṃ avaghā nāḍasīla | māgutā paḍasīla bhavaḍohīṃ ||dhru.|| śarīra sakaḷa māyecā bāṃdhā | yāsī nāhīṃ kadhīṃ arāṇūka | karitī taḍātoḍī āṃta bāhaeाtkārīṃ | aise jātī cārī divasa vegīṃ ||2|| molācī ghaḍī jāte vāṃyāṃviṇa | na miḷe mola dhana detāṃ koḍī | jāgā hoipa karīṃ hitācā upāya | tukā hmaṇe hāya karisī maga ||3||

कवणा पाषाणासी धरूनि भाव । कवणावरी पाव ठेवूं आतां । ह्मणऊनि नििश्चत राहिलों मनीं । तूं चि सर्वां खाणी देखोनियां ॥1॥ कवणाचें कारण न लगे कांहीं । सर्वांठायीं तूं एक। कायावाचामन ठेविलें तुझ्या पायीं । आता उरलें काइऩ न दिसे देवा ॥ध्रु.॥ जळें जळ काय धोविलें एक । कवण तें पातक हरलें तेथें । पापपुण्य हे वासना सकळ । ते तुज समूळ समपिऩली ॥2॥ पितरस्वरूपी तूं चि जनादऩन। सव्य तें कवण अपसव्य । तुका ह्मणे जीत पिंड तुह्मां हातीं। देऊनि नििंश्चती मानियेली ॥3॥

kavaṇā pāṣāṇāsī dharūni bhāva | kavaṇāvarī pāva ṭhevūṃ ātāṃ | hmaṇaūni niिścata rāhiloṃ manīṃ | tūṃ ci sarvāṃ khāṇī dekhoniyāṃ ||1|| kavaṇāceṃ kāraṇa na lage kāṃhīṃ | sarvāṃṭhāyīṃ tūṃ eka| kāyāvācāmana ṭhevileṃ tujhyā pāyīṃ | ātā uraleṃ kāiऩ na dise devā ||dhru.|| jaḷeṃ jaḷa kāya dhovileṃ eka | kavaṇa teṃ pātaka haraleṃ tetheṃ | pāpapuṇya he vāsanā sakaḷa | te tuja samūḷa samapiऩlī ||2|| pitarasvarūpī tūṃ ci janādaऩna| savya teṃ kavaṇa apasavya | tukā hmaṇe jīta piṃḍa tuhmāṃ hātīṃ| deūni niिṃścatī māniyelī ||3||

सिणलों दातारा करितां वेरझारा । आतां सोडवीं संसारापासोनियां ॥1॥ न सुटे चि बाकी नव्हे झाडापाडा । घातलोंसें खोडा हाडांचिया ॥ध्रु.॥ मायबापें माझीं जीवाचीं सांगाती । तीं देतील हातीं काळाचिया ॥2॥ पडताळूनि सुरी बैसली सेजारीं । यमफासा करीं घेऊनिया ॥3॥ पाठी पोटीं एकें लागलीं सरसीं । नेती नरकापाशीं ओढूनियां ॥4॥ जन साहेभूत असे या सकळां । मी एक निराळा परदेशी ॥5॥ कोणा काकुलती नाहीं कोणे परी । तुजविण हरी कृपाळुवा ॥6॥ तुका ह्मणे मज तुझाची भरवसा । ह्मणऊनि आशा मोकलिली ॥7॥

siṇaloṃ dātārā karitāṃ verajhārā | ātāṃ soḍavīṃ saṃsārāpāsoniyāṃ ||1|| na suṭe ci bākī navhe jhāḍāpāḍā | ghātaloṃseṃ khoḍā hāḍāṃciyā ||dhru.|| māyabāpeṃ mājhīṃ jīvācīṃ sāṃgātī | tīṃ detīla hātīṃ kāḷāciyā ||2|| paḍatāḷūni surī baisalī sejārīṃ | yamaphāsā karīṃ gheūniyā ||3|| pāṭhī poṭīṃ ekeṃ lāgalīṃ sarasīṃ | netī narakāpāśīṃ oḍhūniyāṃ ||4|| jana sāhebhūta ase yā sakaḷāṃ | mī eka nirāḷā paradeśī ||5|| koṇā kākulatī nāhīṃ koṇe parī | tujaviṇa harī kṛpāḷuvā ||6|| tukā hmaṇe maja tujhācī bharavasā | hmaṇaūni āśā mokalilī ||7||

कस्तुरी भिनली जये मृित्तके । तयेसी आणिके कैसी सरी ॥1॥ लोखंडाचे अंगीं लागला परिस । तया आणिकास कैसी सरी ॥2॥ तुका ह्मणे मी न वजें यातीवरी । पूज्यमान करीं वैष्णवांसी ॥ ।3॥

kasturī bhinalī jaye mṛिttake | tayesī āṇike kaisī sarī ||1|| lokhaṃḍāce aṃgīṃ lāgalā parisa | tayā āṇikāsa kaisī sarī ||2|| tukā hmaṇe mī na vajeṃ yātīvarī | pūjyamāna karīṃ vaiṣṇavāṃsī || |3||

देवासी लागे सकळांसी पोसावें । आह्मां न लगे खावें काय चिंता ॥1॥ देवा विचारावें लागे पापपुण्य । आह्मासी हे जन अवघें भलें ॥ध्रु.॥ देवासी उत्पित्त लागला संहार । आह्मां नाहीं फार थोडें काहीं ॥2॥ देवासी काम लागला धंदा । आह्मासी ते सदा रिकामीक ॥3॥ तुका ह्मणे आह्मी भले देवाहून । विचारितां गुण सर्वभावें ॥4॥

devāsī lāge sakaḷāṃsī posāveṃ | āhmāṃ na lage khāveṃ kāya ciṃtā ||1|| devā vicārāveṃ lāge pāpapuṇya | āhmāsī he jana avagheṃ bhaleṃ ||dhru.|| devāsī utpitta lāgalā saṃhāra | āhmāṃ nāhīṃ phāra thoḍeṃ kāhīṃ ||2|| devāsī kāma lāgalā dhaṃdā | āhmāsī te sadā rikāmīka ||3|| tukā hmaṇe āhmī bhale devāhūna | vicāritāṃ guṇa sarvabhāveṃ ||4||

घेइऩन मी जन्म याजसाठीं देवा । तुझी चरणसेवा साधावया ॥1॥ हरिनामकीर्तन संतांचे पूजन । घालूं लोटांगण महाद्वारीं ॥ध्रु.॥ आनंदें निर्भर असों भलते ठायीं । सुखदुःख नाहीं चाड आह्मां ॥2॥ आणीक सायास न करीं न धरीं आस । होइऩन उदास सर्व भावें ॥3॥ मोक्ष आह्मां घरीं कामारी ते दासी । होय सांगों तैसी तुका ह्मणे ॥4॥

gheiऩna mī janma yājasāṭhīṃ devā | tujhī caraṇasevā sādhāvayā ||1|| harināmakīrtana saṃtāṃce pūjana | ghālūṃ loṭāṃgaṇa mahādvārīṃ ||dhru.|| ānaṃdeṃ nirbhara asoṃ bhalate ṭhāyīṃ | sukhaduḥkha nāhīṃ cāḍa āhmāṃ ||2|| āṇīka sāyāsa na karīṃ na dharīṃ āsa | hoiऩna udāsa sarva bhāveṃ ||3|| mokṣa āhmāṃ gharīṃ kāmārī te dāsī | hoya sāṃgoṃ taisī tukā hmaṇe ||4||

देवा तुज मज पण । पाहों आगळा तो कोण ॥1॥ तरी साच मी पतित । तूं च खोटा दिनानाथ । ग्वाही साधुसंत जन। करूनि अंगीं लावीन ॥ध्रु.॥ आह्मी धरिले भेदाभेद । तुज नव्हे त्याचा छेद ॥2॥ न चले तुझे कांहीं त्यास । आह्मी बळकाविले दोष ॥3॥ दिशा भरल्या माझ्या मनें । लपालासी त्याच्या भेणें ॥4॥ तुका ह्मणे चित्त । करी तुझी माझी नीत ॥5॥

devā tuja maja paṇa | pāhoṃ āgaḷā to koṇa ||1|| tarī sāca mī patita | tūṃ ca khoṭā dinānātha | gvāhī sādhusaṃta jana| karūni aṃgīṃ lāvīna ||dhru.|| āhmī dharile bhedābheda | tuja navhe tyācā cheda ||2|| na cale tujhe kāṃhīṃ tyāsa | āhmī baḷakāvile doṣa ||3|| diśā bharalyā mājhyā maneṃ | lapālāsī tyācyā bheṇeṃ ||4|| tukā hmaṇe citta | karī tujhī mājhī nīta ||5||

लापनिकशब्दें नातुडे हा देव । मनिंचे गुहए भाव शुद्ध बोला ॥1॥ अंतरिंचा भेद जाणे परमानंद । जयासी संवाद करणें लागे ॥2॥ तुका ह्मणे जरी आपुलें स्वहित । तरी करीं चित्त शुद्धभावें ॥3॥

lāpanikaśabdeṃ nātuḍe hā deva | maniṃce guhae bhāva śuddha bolā ||1|| aṃtariṃcā bheda jāṇe paramānaṃda | jayāsī saṃvāda karaṇeṃ lāge ||2|| tukā hmaṇe jarī āpuleṃ svahita | tarī karīṃ citta śuddhabhāveṃ ||3||

गंगाजळा पाहीं पाठी पोट नाहीं । अवगुण तो कांहीं अमृतासी ॥1॥ रवि दीप कािळमा काय जाणे हिरा । आणिका तिमिरा नासे तेणे ॥ध्रु.॥ कर्पूरकांडणी काय कोंडा कणी । सिंधू मिळवणीं काय चाले ॥2॥ परिस चिंतामणि आणिकांचा गुणी । पालटे लागोनि नव्हे तैसा ॥3॥ तुका ह्मणे तैसे जाणा संतजन । सर्वत्र संपूर्ण गगन जैसें ॥4॥

gaṃgājaḷā pāhīṃ pāṭhī poṭa nāhīṃ | avaguṇa to kāṃhīṃ amṛtāsī ||1|| ravi dīpa kāिḷamā kāya jāṇe hirā | āṇikā timirā nāse teṇe ||dhru.|| karpūrakāṃḍaṇī kāya koṃḍā kaṇī | siṃdhū miḷavaṇīṃ kāya cāle ||2|| parisa ciṃtāmaṇi āṇikāṃcā guṇī | pālaṭe lāgoni navhe taisā ||3|| tukā hmaṇe taise jāṇā saṃtajana | sarvatra saṃpūrṇa gagana jaiseṃ ||4||

परिस काय धातु । फेडितो निभ्रांतु लोहपांगु ॥1॥ काय तयाहूनि जालासी बापुडें । फेडितां सांकडें माझे एक ॥ध्रु.॥ कल्तपरु कोड पुरवितो रोकडा । चिंतामणि खडा चिंतिलें तें ॥2॥ चंदनांच्या वासें वसतां चंदन । होती काष्ठ आन वृक्षयाती ॥3॥ काय त्याचें उणें जालें त्यासी देतां । विचारीं अनंता तुका ह्मणे॥4॥

parisa kāya dhātu | pheḍito nibhrāṃtu lohapāṃgu ||1|| kāya tayāhūni jālāsī bāpuḍeṃ | pheḍitāṃ sāṃkaḍeṃ mājhe eka ||dhru.|| kaltaparu koḍa puravito rokaḍā | ciṃtāmaṇi khaḍā ciṃtileṃ teṃ ||2|| caṃdanāṃcyā vāseṃ vasatāṃ caṃdana | hotī kāṣṭha āna vṛkṣayātī ||3|| kāya tyāceṃ uṇeṃ jāleṃ tyāsī detāṃ | vicārīṃ anaṃtā tukā hmaṇe||4||

तोडुनि पुष्पवटिका फळवृक्षयाति । बाभळा राखती करूनि सार ॥1॥ कोण हित तेणें देखिलें आपुलें । आणीक पाहिलें सुख काइऩ ॥ध्रु.॥ धान्यें बीजें जेणें जािळलीं सकळें । पेरितो काळें जिरें बीज ॥2॥ मोडोनिया वाटा पुढिलांची सोय । आडरानें जाय घेउनि लोकां ॥3॥ विषाचें अमृत ठेवूनियां नाम । करितो अधम ब्रह्महत्या ॥4॥ तुका ह्मणे त्यास नाइके सांगतां । तया हाल करितां पाप नाहीं ॥5॥

toḍuni puṣpavaṭikā phaḷavṛkṣayāti | bābhaḷā rākhatī karūni sāra ||1|| koṇa hita teṇeṃ dekhileṃ āpuleṃ | āṇīka pāhileṃ sukha kāiऩ ||dhru.|| dhānyeṃ bījeṃ jeṇeṃ jāिḷalīṃ sakaḷeṃ | perito kāḷeṃ jireṃ bīja ||2|| moḍoniyā vāṭā puḍhilāṃcī soya | āḍarāneṃ jāya gheuni lokāṃ ||3|| viṣāceṃ amṛta ṭhevūniyāṃ nāma | karito adhama brahmahatyā ||4|| tukā hmaṇe tyāsa nāike sāṃgatāṃ | tayā hāla karitāṃ pāpa nāhīṃ ||5||

संसाराच्या भेणें । पळों न लाहेसें केलें ॥1॥ जेथें तेथें आपण आहे । आह्मीं करावें तें काये ॥ध्रु.॥ एकांतींसी ठाव । तिहीं लोकीं नाहीं वाव ॥2॥ गांवा जातों ऐसें । न लगे ह्मणावें तें कैसें ॥3॥ स्वप्नाचे परी । जागा पाहे तंव घरीं ॥4॥ तुका ह्मणे काये । तुझे घेतले म्यां आहे ॥5॥

saṃsārācyā bheṇeṃ | paḷoṃ na lāheseṃ keleṃ ||1|| jetheṃ tetheṃ āpaṇa āhe | āhmīṃ karāveṃ teṃ kāye ||dhru.|| ekāṃtīṃsī ṭhāva | tihīṃ lokīṃ nāhīṃ vāva ||2|| gāṃvā jātoṃ aiseṃ | na lage hmaṇāveṃ teṃ kaiseṃ ||3|| svapnāce parī | jāgā pāhe taṃva gharīṃ ||4|| tukā hmaṇe kāye | tujhe ghetale myāṃ āhe ||5||

चित्त तुझ्या पायीं । ठेवुनि जालों उतराइऩ ॥1॥ परि तूं खोटा केशीराजा । अंतपार न कळे तुझा ॥ध्रु.॥ आह्मी सर्वस्वें उदार । तुज देऊनियां धीर ॥2॥ इंिद्रयांची होळी । संवसार दिला बळी ॥3॥ न पडे विसर । तुझा आह्मां निरंतर ॥4॥ प्रेम एकासाटी। तुका ह्मणे न वेचे गांठी ॥5॥

citta tujhyā pāyīṃ | ṭhevuni jāloṃ utarāiऩ ||1|| pari tūṃ khoṭā keśīrājā | aṃtapāra na kaḷe tujhā ||dhru.|| āhmī sarvasveṃ udāra | tuja deūniyāṃ dhīra ||2|| iṃिdrayāṃcī hoḷī | saṃvasāra dilā baḷī ||3|| na paḍe visara | tujhā āhmāṃ niraṃtara ||4|| prema ekāsāṭī| tukā hmaṇe na vece gāṃṭhī ||5||

आह्मी पतित ह्मणोनि तुज आलों शरण । करितों चिंतन दिवस रात्रीं । नाहीं तरी मज काय होती चाड । धरावया भीड तुज चित्तीं ॥1॥ आह्मां न तारावें तुह्मी काय करावें । सांगीजोजी भावें नारायणा ॥ध्रु.॥ अन्याय एकाचा अंगीकार करणें। तया हातीं देणें लाज ते चि । काय ते शूरत्व मिरवूनि बोलणें । जनामाजी दावणें बळरया ॥2॥ पोहएा अन्नछत्र घालूनियां घरीं । दंडितो बाहेरी आलियासी । नव्हे कीर्त कांहीं न माने लोकां । काय विटंबणा तैसी ॥3॥ प्रत्यक्षासी काय द्यावें हें प्रमाण । पाहातां दर्पण साक्ष काइऩ । तुका ह्मणे तरी आह्मां का न कळे । तरलों किंवा आह्मी नाहीं ॥4॥

āhmī patita hmaṇoni tuja āloṃ śaraṇa | karitoṃ ciṃtana divasa rātrīṃ | nāhīṃ tarī maja kāya hotī cāḍa | dharāvayā bhīḍa tuja cittīṃ ||1|| āhmāṃ na tārāveṃ tuhmī kāya karāveṃ | sāṃgījojī bhāveṃ nārāyaṇā ||dhru.|| anyāya ekācā aṃgīkāra karaṇeṃ| tayā hātīṃ deṇeṃ lāja te ci | kāya te śūratva miravūni bolaṇeṃ | janāmājī dāvaṇeṃ baḷarayā ||2|| pohaeा annachatra ghālūniyāṃ gharīṃ | daṃḍito bāherī āliyāsī | navhe kīrta kāṃhīṃ na māne lokāṃ | kāya viṭaṃbaṇā taisī ||3|| pratyakṣāsī kāya dyāveṃ heṃ pramāṇa | pāhātāṃ darpaṇa sākṣa kāiऩ | tukā hmaṇe tarī āhmāṃ kā na kaḷe | taraloṃ kiṃvā āhmī nāhīṃ ||4||

तुजविण देवा । कोणा ह्मणे माझी जिव्हा ॥1॥ तरि हे हो कां शतखंड । पडो झडोनियां रांड ॥ध्रु.॥ कांहीं इच्छेसाटीं । करिल वळवळ करंटी ॥2॥ तुका ह्मणे कर । कटीं तयाचा विसर॥3॥

tujaviṇa devā | koṇā hmaṇe mājhī jivhā ||1|| tari he ho kāṃ śatakhaṃḍa | paḍo jhaḍoniyāṃ rāṃḍa ||dhru.|| kāṃhīṃ icchesāṭīṃ | karila vaḷavaḷa karaṃṭī ||2|| tukā hmaṇe kara | kaṭīṃ tayācā visara||3||

आह्मां सर्वभावें हें चि काम । न विसंभावें तुझें नाम॥1॥ न लगे करावी हे चिंता । तरणें करणें काय आतां॥ध्रु.॥ आसनीं भोजनीं शयनीं । दुजें नाहीं ध्यानीं मनीं ॥2॥ तुका ह्मणे कृपानिधी । माझी तोडिली उपाधी ॥3॥

āhmāṃ sarvabhāveṃ heṃ ci kāma | na visaṃbhāveṃ tujheṃ nāma||1|| na lage karāvī he ciṃtā | taraṇeṃ karaṇeṃ kāya ātāṃ||dhru.|| āsanīṃ bhojanīṃ śayanīṃ | dujeṃ nāhīṃ dhyānīṃ manīṃ ||2|| tukā hmaṇe kṛpānidhī | mājhī toḍilī upādhī ||3||

नव्हें कांहीं कवणाचा । भाव जाणवला साचा ॥1॥ ह्मणोनि तुझ्या पायीं । जीव ठेविला निश्चयीं ॥ध्रु.॥ शरीर जायाचें कोंपट । याची काय खटपट ॥2॥ तुका ह्मणे वांयांविण । देवा कळों आला सीण ॥3॥

navheṃ kāṃhīṃ kavaṇācā | bhāva jāṇavalā sācā ||1|| hmaṇoni tujhyā pāyīṃ | jīva ṭhevilā niścayīṃ ||dhru.|| śarīra jāyāceṃ koṃpaṭa | yācī kāya khaṭapaṭa ||2|| tukā hmaṇe vāṃyāṃviṇa | devā kaḷoṃ ālā sīṇa ||3||

पद 1501

पद 1502

पद 1503

पद 1504

पद 1505

पद 1506

पद 1507

पद 1508

पद 1509

पद 1510

पद 1511

पद 1512

पद 1513

पद 1514

पद 1515

पद 1516

पद 1517

पद 1518

पद 1519

पद 1520

पद 1521

पद 1522

पद 1523

पद 1524

पद 1525

पद 1526

पद 1527

पद 1528

पद 1529

पद 1530

पद 1532

पद 1533

पद 1534

पद 1535

पद 1537

पद 1539

पद 1541

पद 1542

पद 1544

पद 1545

पद 1546

पद 1548

karīṃ heṃ ci kāma | manā japeṃ rāma rāma ||1|| lāgo hā ci chaṃda | manā goviṃda goviṃda ||2|| tukā hmaṇe manā | maja bhīka dyāvī dīnā ||3||

पद 1551

पद 1553

jyāsī āvaḍī harināmāṃcī | to ci eka bahu śuci ||1|| japato harināmeṃ bīja | to ci varṇāṃmājī dvija ||2|| tukā hmaṇe varṇā dharma | avagheṃ āhe sama brahma ||3||

पद 1554

पद 1555

पद 1556

पद 1557

पद 1558

पद 1559

पद 1560

पद 1561

पद 1564

पद 1569

पद 1573

पद 1576

पद 1580

पद 1581

पद 1582

पद 1583

पद 1585

पद 1586

पद 1587

पद 1588

पद 1589

पद 1590

पद 1591

पद 1593

पद 1594

पद 1595

पद 1597

पद 1598

पद 1600

पद 1601

पद 1602

पद 1603

पद 1604

पद 1605

पद 1606

पद 1608

पद 1609

पद 1610

पद 1612

पद 1613

पद 1614

पद 1615

पद 1616

पद 1617

पद 1618

पद 1619

पद 1620

पद 1621

पद 1622

पद 1623

पद 1624

पद 1625

पद 1626

पद 1627

पद 1628

पद 1629

पद 1631

पद 1632

पद 1633

पद 1634

पद 1635

पद 1636

पद 1637

पद 1638

पद 1640

पद 1641

पद 1642

पद 1643

पद 1644

पद 1645

पद 1646

पद 1647

पद 1648

पद 1649

पद 1651

पद 1652

पद 1653

पद 1654

पद 1655

पद 1656

पद 1657

पद 1658

पद 1659

पद 1660

पद 1662

पद 1663

पद 1664

पद 1665

पद 1666

पद 1667

पद 1668

पद 1669

पद 1670

पद 1671

पद 1672

पद 1673

पद 1675

पद 1676

पद 1677

पद 1678

पद 1679

पद 1680

पद 1681

पद 1684

पद 1685

पद 1686

पद 1687

पद 1688

पद 1689

पद 1690

पद 1691

पद 1692

पद 1693

पद 1694

पद 1695

पद 1696

पद 1697

पद 1698

पद 1700

पद 1701

पद 1702

पद 1703

पद 1704

पद 1705

पद 1706

पद 1707

पद 1708

पद 1709

पद 1710

पद 1712

पद 1713

पद 1714

पद 1715

पद 1716

पद 1717

पद 1718

पद 1719

पद 1721

पद 1722

पद 1723

पद 1724

पद 1725

पद 1726

पद 1727

पद 1728

पद 1729

पद 1730

पद 1731

पद 1732

पद 1733

पद 1734

पद 1735

पद 1736

पद 1737

पद 1738

पद 1739

पद 1740

पद 1741

पद 1742

पद 1743

पद 1744

पद 1745

पद 1746

पद 1747

पद 1748

पद 1749

पद 1750

पद 1751

पद 1752

पद 1753

पद 1754

पद 1755

पद 1758

पद 1759

पद 1760

पद 1761

पद 1762

पद 1763

पद 1764

पद 1765

पद 1766

पद 1767

पद 1768

पद 1771

पद 1772

पद 1773

पद 1774

पद 1775

पद 1776

पद 1779

पद 1780

पद 1782

पद 1785

पद 1786

पद 1787

पद 1788

पद 1790

पद 1791

पद 1792

पद 1793

पद 1795

पद 1796

पद 1798

पद 1799

पद 1800

या पाठाविषयी

परिचय

संत तुकाराम महाराजांच्या गाथेतील अभंग 1501 ते 1800. तुकारामांचे अभंग हे वारकरी संप्रदायाचा प्राण मानले जातात — विठ्ठलभक्ती, संतसंगती, नामस्मरण आणि परखड आत्मपरीक्षण हे त्यांचे विषय.

॥ पुंडलीक वरदा हरि विठ्ठल ॥

संदर्भ 1

तुकाराम गाथा — mr.wikisource.org
मराठी विकिस्रोत आवृत्ती. या विभागातील 249 अभंग येथे दिले आहेत; 51 अभंगांचा मूळ पाठ विश्वसनीय स्वरूपात उपलब्ध नसल्याने वगळला आहे.

परवाना: CC BY-SA 4.0 — Text adapted from Wikimedia projects, licensed CC BY-SA 4.0. Adaptations must be shared alike.

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

तुकाराम गाथा — अभंग 1501–1800

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

हरिपाठ — संत तुकाराम

साखळीचे अभंग

ताटीचे अभंग

तुकाराम गाथा — अभंग 1–300

आणखी पाहा 2

आरती

आरती तुकारामा

श्री एकनाथांची आरती