तुकाराम गाथा — अभंग 901–1200

शेअर करा

द्रव्याचा तो आह्मी धरितों विटाळ । तया पाठी काळ लाग करी ॥1॥ करोनियां हें चि राहिलों जीवन । एक नारायण नाम ऐसें ॥2॥ तुका ह्मणे हें चि करुनि जतन । आलिया ही दान याचकासी ॥3॥

dravyācā to āhmī dharitoṃ viṭāḷa | tayā pāṭhī kāḷa lāga karī ||1|| karoniyāṃ heṃ ci rāhiloṃ jīvana | eka nārāyaṇa nāma aiseṃ ||2|| tukā hmaṇe heṃ ci karuni jatana | āliyā hī dāna yācakāsī ||3||

द्रव्याचिया मागें किळकाळाचा लाग । ह्मणोनियां संग खोटा त्याचा ॥1॥ निरयाचें मूळ घालुनिया मागें । मांडिली प्रसंगें कथा पुढें ॥ध्रु.॥ आजिच्या प्रसंगें हा चि लाभ घ्यावा । पुढील भार देवावरी घाला ॥2॥ प्रालब्ध कांहीं न पालटे सोसें । तृष्णेचें हें पिसें वांयांविण ॥3॥ तुका ह्मणे घेइप राहे ऐसें धन । सादर श्रवण करोनियां ॥4॥

dravyāciyā māgeṃ kiḷakāḷācā lāga | hmaṇoniyāṃ saṃga khoṭā tyācā ||1|| nirayāceṃ mūḷa ghāluniyā māgeṃ | māṃḍilī prasaṃgeṃ kathā puḍheṃ ||dhru.|| ājicyā prasaṃgeṃ hā ci lābha ghyāvā | puḍhīla bhāra devāvarī ghālā ||2|| prālabdha kāṃhīṃ na pālaṭe soseṃ | tṛṣṇeceṃ heṃ piseṃ vāṃyāṃviṇa ||3|| tukā hmaṇe gheipa rāhe aiseṃ dhana | sādara śravaṇa karoniyāṃ ||4||

रडे अळंकार दैन्याचिये कांती । उतमा विपित्तसंग घडे ॥1॥ एकाविण एक अशोभ दातारा । कृपेच्या सागरा पांडुरंगा ॥ध्रु.॥ रांधूं नेणे तया पुढील आइतें । केलें तें सोइतें वांयां जाय ॥2॥ तुका ह्मणे चिंतामणि शेळी गळा । पावे अवकळा ह्मणउनी ॥3॥

raḍe aḷaṃkāra dainyāciye kāṃtī | utamā vipittasaṃga ghaḍe ||1|| ekāviṇa eka aśobha dātārā | kṛpecyā sāgarā pāṃḍuraṃgā ||dhru.|| rāṃdhūṃ neṇe tayā puḍhīla āiteṃ | keleṃ teṃ soiteṃ vāṃyāṃ jāya ||2|| tukā hmaṇe ciṃtāmaṇi śeḷī gaḷā | pāve avakaḷā hmaṇaunī ||3||

दुःखाचे डोंगर लागती सोसावे । ऐसें तंव ठावें सकळांसीं ॥1॥ कांहीं न करिती विचार हिताचा । न करिती वाचा नामघोष ॥ध्रु.॥ भोग कळों येतो मागिल ते जन्म । उत्तम मध्यम कनिष्ठ ते ॥2॥ तुका ह्मणे येथें झांकितील डोळे । भोग देतेवेळे येइल कळों ॥3॥

duḥkhāce ḍoṃgara lāgatī sosāve | aiseṃ taṃva ṭhāveṃ sakaḷāṃsīṃ ||1|| kāṃhīṃ na karitī vicāra hitācā | na karitī vācā nāmaghoṣa ||dhru.|| bhoga kaḷoṃ yeto māgila te janma | uttama madhyama kaniṣṭha te ||2|| tukā hmaṇe yetheṃ jhāṃkitīla ḍoḷe | bhoga deteveḷe yeila kaḷoṃ ||3||

सदैव तुह्मां अवघें आहे । हातपाय चालाया ॥1॥ मुखीं वाणी कानीं कीतिऩ । डोळे मूर्ती देखाया ॥ध्रु.॥ अंध बहिर ठकलीं किती । मुकीं होती पांगुळें ॥2॥ घरास आगि लावुनि जागा। न पळे तो गा वांचे ना ॥3॥ तुका ह्मणे जागा हिता । कांहीं आतां आपुल्या ॥4॥

sadaiva tuhmāṃ avagheṃ āhe | hātapāya cālāyā ||1|| mukhīṃ vāṇī kānīṃ kītiऩ | ḍoḷe mūrtī dekhāyā ||dhru.|| aṃdha bahira ṭhakalīṃ kitī | mukīṃ hotī pāṃguḷeṃ ||2|| gharāsa āgi lāvuni jāgā| na paḷe to gā vāṃce nā ||3|| tukā hmaṇe jāgā hitā | kāṃhīṃ ātāṃ āpulyā ||4||

ऐसे पुढती मिळतां आतां । नाहीं सत्ता स्वतंत्र ॥1॥ म्हणउनि फावलें तें घ्यावें । नाम गावें आवडी ॥ध्रु.॥ संचित प्रारब्ध गाढें । धांवे पुढें क्रियमाण ॥2॥ तुका ह्मणे घुबडा ऐसें । जन्म सरिसे शुकराचें ॥3॥

aise puḍhatī miḷatāṃ ātāṃ | nāhīṃ sattā svataṃtra ||1|| mhaṇauni phāvaleṃ teṃ ghyāveṃ | nāma gāveṃ āvaḍī ||dhru.|| saṃcita prārabdha gāḍheṃ | dhāṃve puḍheṃ kriyamāṇa ||2|| tukā hmaṇe ghubaḍā aiseṃ | janma sarise śukarāceṃ ||3||

सर्वविशीं माझा त्रासलासे जीव । आतां कोण भाव निवडे एक ॥1॥ संसाराची मज न साहे चि वार्ता । आणीक ह्मणतां माझें कोणी ॥ध्रु.॥ देहसुख कांहीं बोलिले उपचार । विष तें आदर बंद वाटे ॥2॥ उपाधि दाटणी प्रतिष्ठा गौरव । होय माझा जीव कासावीस ॥3॥ तुका ह्मणे कांहीं आणीक न साहे । आवडती पाय वैष्णवांचे ॥2॥

sarvaviśīṃ mājhā trāsalāse jīva | ātāṃ koṇa bhāva nivaḍe eka ||1|| saṃsārācī maja na sāhe ci vārtā | āṇīka hmaṇatāṃ mājheṃ koṇī ||dhru.|| dehasukha kāṃhīṃ bolile upacāra | viṣa teṃ ādara baṃda vāṭe ||2|| upādhi dāṭaṇī pratiṣṭhā gaurava | hoya mājhā jīva kāsāvīsa ||3|| tukā hmaṇe kāṃhīṃ āṇīka na sāhe | āvaḍatī pāya vaiṣṇavāṃce ||2||

आणीक कांहीं या उत्तराचें काज । नाहीं आतां मज बोलावया ॥1॥ भिन्न भेद हे भावनास्वभाव । नव्हे कांहीं देव एकविध ॥ध्रु.॥ गुण दोष कोणें निवडावे धर्म । कोण जाणे कर्म अकर्म तें ॥2॥ तरिच भलें आतां न करावा संग । दुःखाचा प्रसंग तोडावया ॥3॥ तुका ह्मणे गुण गाइप या देवाचे । घेइप माझे वाचे हे चि धणी ॥4॥

āṇīka kāṃhīṃ yā uttarāceṃ kāja | nāhīṃ ātāṃ maja bolāvayā ||1|| bhinna bheda he bhāvanāsvabhāva | navhe kāṃhīṃ deva ekavidha ||dhru.|| guṇa doṣa koṇeṃ nivaḍāve dharma | koṇa jāṇe karma akarma teṃ ||2|| tarica bhaleṃ ātāṃ na karāvā saṃga | duḥkhācā prasaṃga toḍāvayā ||3|| tukā hmaṇe guṇa gāipa yā devāce | gheipa mājhe vāce he ci dhaṇī ||4||

आपुल्या विचार करीन जीवाशीं । काय या जनाशीं चाड मज ॥1॥ आपुलें स्वहित जाणती सकळ । निरोधितां बळें दुःख वाटे ॥ध्रु.॥ आइको नाइको कथा कोणी तरी । जाऊनियां घरीं निजो सुखें ॥2॥ माझी कोण वोज जाला हा शेवट । देखोनियां वाट आणिकां लावूं ॥3॥ तुका ह्मणे भाकुं आपुली करुणा । जयाची वासना तथा फळे ॥4॥

āpulyā vicāra karīna jīvāśīṃ | kāya yā janāśīṃ cāḍa maja ||1|| āpuleṃ svahita jāṇatī sakaḷa | nirodhitāṃ baḷeṃ duḥkha vāṭe ||dhru.|| āiko nāiko kathā koṇī tarī | jāūniyāṃ gharīṃ nijo sukheṃ ||2|| mājhī koṇa voja jālā hā śevaṭa | dekhoniyāṃ vāṭa āṇikāṃ lāvūṃ ||3|| tukā hmaṇe bhākuṃ āpulī karuṇā | jayācī vāsanā tathā phaḷe ||4||

धाइप अंतरिंच्या सुखें । काय बडबड वाचा मुखें ॥1॥ विधिनिषेध उर फोडी । जंव नाहीं अनुभवगोडी ॥ध्रु.॥ वाढे तळमळ उभयता । नाहीं देखिलें अनुभवितां ॥2॥ अपुल्या मतें पिसें । परि तें आहे जैसेंतैसें ॥3॥ साधनाची सििद्ध । मोन करा िस्थर बुिद्ध ॥4॥ तुका ह्मणे वादें । वांयां गेलीं ब्रह्मवृंदें ॥5॥

dhāipa aṃtariṃcyā sukheṃ | kāya baḍabaḍa vācā mukheṃ ||1|| vidhiniṣedha ura phoḍī | jaṃva nāhīṃ anubhavagoḍī ||dhru.|| vāḍhe taḷamaḷa ubhayatā | nāhīṃ dekhileṃ anubhavitāṃ ||2|| apulyā mateṃ piseṃ | pari teṃ āhe jaiseṃtaiseṃ ||3|| sādhanācī siिddha | mona karā िsthara buिddha ||4|| tukā hmaṇe vādeṃ | vāṃyāṃ gelīṃ brahmavṛṃdeṃ ||5||

कुशळ गुंतले निषेधा । वादी प्रवर्तले वादा ॥1॥ कैसी ठकलीं बापुडीं । दंभविषयांचे सांकडीं ॥ध्रु.॥ भुस उपणुनि केलें काय । हारपले दोन्ही ठाय ॥2॥ तुका ह्मणे लागे हातां । काय मथिलें घुसिळतां ॥3॥

kuśaḷa guṃtale niṣedhā | vādī pravartale vādā ||1|| kaisī ṭhakalīṃ bāpuḍīṃ | daṃbhaviṣayāṃce sāṃkaḍīṃ ||dhru.|| bhusa upaṇuni keleṃ kāya | hārapale donhī ṭhāya ||2|| tukā hmaṇe lāge hātāṃ | kāya mathileṃ ghusiḷatāṃ ||3||

संतांचीं उच्छिष्टें बोलतों उत्तरें । काय म्यां गव्हारें जाणावें हें ॥1॥ विठ्ठलाचे नाम घेता नये शुद्ध । तेथें मज बोध काय कळे ॥ध्रु.॥ करितो कवतुक बोबडा उत्तरी । झणी मजवरि कोप धरा ॥2॥ काय माझी याति नेणां हा विचार । काय मी तें फार बोलों नेणें ॥3॥ तुका ह्मणे मज बोलवितो देव । अर्थ गुहए भाव तो चि जाणे ॥4॥

saṃtāṃcīṃ ucchiṣṭeṃ bolatoṃ uttareṃ | kāya myāṃ gavhāreṃ jāṇāveṃ heṃ ||1|| viṭhṭhalāce nāma ghetā naye śuddha | tetheṃ maja bodha kāya kaḷe ||dhru.|| karito kavatuka bobaḍā uttarī | jhaṇī majavari kopa dharā ||2|| kāya mājhī yāti neṇāṃ hā vicāra | kāya mī teṃ phāra boloṃ neṇeṃ ||3|| tukā hmaṇe maja bolavito deva | artha guhae bhāva to ci jāṇe ||4||

चंदनाच्या वासें धरितील नाक । नावडे कनक न घडे हें ॥1॥ साकरेसी गोडी सारिखी सकळां । थोरां मोटएां बाळां धाकुटियां ॥2॥ तुका ह्मणे माझें चित्त शुद्ध होतें । तरि का निंदितें जन मज ॥3॥

caṃdanācyā vāseṃ dharitīla nāka | nāvaḍe kanaka na ghaḍe heṃ ||1|| sākaresī goḍī sārikhī sakaḷāṃ | thorāṃ moṭaeाṃ bāḷāṃ dhākuṭiyāṃ ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ citta śuddha hoteṃ | tari kā niṃditeṃ jana maja ||3||

तरि कां नेणते होते मागें ॠषी । तींहीं या जनासी दुराविलें ॥1॥ वोळगती जया अष्टमासििद्ध । ते या जनबुद्धी नातळती ॥2॥ कंदमूळें पाला धातूच्या पोषणा । खातील वास राणां तरी केला ॥3॥ लावुनियां नेत्र उगे चि बैसले । न बोलत ठेले मौन्यमुद्रे ॥4॥ तुका ह्मणे ऐसें करीं माझ्या चित्ता । दुरावीं अनंता जन दुरी ॥5॥

tari kāṃ neṇate hote māgeṃ ṝṣī | tīṃhīṃ yā janāsī durāvileṃ ||1|| voḷagatī jayā aṣṭamāsiिddha | te yā janabuddhī nātaḷatī ||2|| kaṃdamūḷeṃ pālā dhātūcyā poṣaṇā | khātīla vāsa rāṇāṃ tarī kelā ||3|| lāvuniyāṃ netra uge ci baisale | na bolata ṭhele maunyamudre ||4|| tukā hmaṇe aiseṃ karīṃ mājhyā cittā | durāvīṃ anaṃtā jana durī ||5||

कोणाच्या आधारें करूं मी विचार । कोण देइल धीर माझ्या जीवा ॥1॥ शास्त्रज्ञ पंडित नव्हें मी वाचक । यातिशुद्ध एक ठाव नाहीं ॥2॥ कलियुगीं बहु कुशळ हे जन । छिळतील गुण तुझे गातां ॥3॥ मज हा संदेह झाला दोहीं सवा । भजन करूं देवा किंवा नको ॥4॥ तुका ह्मणे आतां दुरावितां जन । किंवा हें मरण भलें दोन्ही ॥5॥

koṇācyā ādhāreṃ karūṃ mī vicāra | koṇa deila dhīra mājhyā jīvā ||1|| śāstrajña paṃḍita navheṃ mī vācaka | yātiśuddha eka ṭhāva nāhīṃ ||2|| kaliyugīṃ bahu kuśaḷa he jana | chiḷatīla guṇa tujhe gātāṃ ||3|| maja hā saṃdeha jhālā dohīṃ savā | bhajana karūṃ devā kiṃvā nako ||4|| tukā hmaṇe ātāṃ durāvitāṃ jana | kiṃvā heṃ maraṇa bhaleṃ donhī ||5||

काय उणें जालें तुज समर्थासी । ऐसा मजपाशीं कोण दोष ॥1॥ जो तूं माझा न करिसी अंगीकार । सांगेन वेव्हार संतांमधीं ॥2॥ तुजविण रत आणिकांचे ठायीं । ऐसें कोण ग्वाही दावीं मज ॥3॥ तुका ह्मणे काय धरूनी गुमान । सांग उगवून पांडुरंगा ॥4॥

kāya uṇeṃ jāleṃ tuja samarthāsī | aisā majapāśīṃ koṇa doṣa ||1|| jo tūṃ mājhā na karisī aṃgīkāra | sāṃgena vevhāra saṃtāṃmadhīṃ ||2|| tujaviṇa rata āṇikāṃce ṭhāyīṃ | aiseṃ koṇa gvāhī dāvīṃ maja ||3|| tukā hmaṇe kāya dharūnī gumāna | sāṃga ugavūna pāṃḍuraṃgā ||4||

काय करूं आन दैवतें । एका विण पंढरीनाथें ॥1॥ सरिता मिळाली सागरीं । आणिकां नांवां कैची उरी ॥ध्रु.॥ अनेक दीपीचा प्रकाश । सूर्य उगवतां नाश ॥2॥ तुका ह्मणे नेणें दुजें । एका विण पंढरीराजें ॥3॥

kāya karūṃ āna daivateṃ | ekā viṇa paṃḍharīnātheṃ ||1|| saritā miḷālī sāgarīṃ | āṇikāṃ nāṃvāṃ kaicī urī ||dhru.|| aneka dīpīcā prakāśa | sūrya ugavatāṃ nāśa ||2|| tukā hmaṇe neṇeṃ dujeṃ | ekā viṇa paṃḍharīrājeṃ ||3||

काय करूं कर्माकर्म । बरें सांपडलें वर्म ॥1॥ होसी नामा च सारिका । समजाविली नाहीं लेखा ॥ध्रु.॥ नाहीं वेचावेच जाला । उरला आहेसी संचला ॥2॥ तुका ह्मणे माझें । काय होइऩल तुह्मां ओझें ॥3॥

kāya karūṃ karmākarma | bareṃ sāṃpaḍaleṃ varma ||1|| hosī nāmā ca sārikā | samajāvilī nāhīṃ lekhā ||dhru.|| nāhīṃ vecāveca jālā | uralā āhesī saṃcalā ||2|| tukā hmaṇe mājheṃ | kāya hoiऩla tuhmāṃ ojheṃ ||3||

पुढिलाचें इच्छी फळ । नाहीं बळ तें अंगीं ॥1॥ संत गेले तया ठाया । देवराया पाववीं ॥ध्रु.॥ ज्येष्ठांचीं कां आह्मां जोडी। परवडी न लभों ॥2॥ तुका ह्मणे करीं कोड । पुरवीं लाड आमुचा ॥3॥

puḍhilāceṃ icchī phaḷa | nāhīṃ baḷa teṃ aṃgīṃ ||1|| saṃta gele tayā ṭhāyā | devarāyā pāvavīṃ ||dhru.|| jyeṣṭhāṃcīṃ kāṃ āhmāṃ joḍī| paravaḍī na labhoṃ ||2|| tukā hmaṇe karīṃ koḍa | puravīṃ lāḍa āmucā ||3||

कैवल्याच्या तुह्मां घरीं । रासी हरी उदंड ॥1॥ मजसाठीं कां जी वाणी । नव्हे धणी विभागा ॥ध्रु.॥ सर्वा गुणीं सपुरता । ऐसा पिता असोनी ॥2॥ तुका ह्मणे पांडुरंगा । जालों सांगा सन्मुख ॥3॥

kaivalyācyā tuhmāṃ gharīṃ | rāsī harī udaṃḍa ||1|| majasāṭhīṃ kāṃ jī vāṇī | navhe dhaṇī vibhāgā ||dhru.|| sarvā guṇīṃ sapuratā | aisā pitā asonī ||2|| tukā hmaṇe pāṃḍuraṃgā | jāloṃ sāṃgā sanmukha ||3||

आपलाल्या तुह्मी रूपासी समजा । कासया वरजा आरसिया ॥1॥ हें तों नव्हे देहबुद्धीचें कारण । होइल नारायणें दान केलें ॥ध्रु.॥ बब्रूचिया बाणें वर्मासि स्पर्शावें । हें तों नाहीं ठावें मोकलित्या ॥2॥ तुका ह्मणे बहु मुखें या वचना । सत्याविण जाणा चाल नाहीं ॥3॥

āpalālyā tuhmī rūpāsī samajā | kāsayā varajā ārasiyā ||1|| heṃ toṃ navhe dehabuddhīceṃ kāraṇa | hoila nārāyaṇeṃ dāna keleṃ ||dhru.|| babrūciyā bāṇeṃ varmāsi sparśāveṃ | heṃ toṃ nāhīṃ ṭhāveṃ mokalityā ||2|| tukā hmaṇe bahu mukheṃ yā vacanā | satyāviṇa jāṇā cāla nāhīṃ ||3||

न मनावी चिंता तुह्मीं संतजनीं । हिरा स्पटिकमणी केंवि होय ॥1॥ पडिला प्रसंग स्तळा त्या सारिखा । देखिला पारिखा भाव कांहीं ॥ध्रु.॥ बहुतांसी भय एकाचिया दंडें । बहुत या तोंडें वचनासी ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं वैखरी बा सर । करायाचे चार वेडे वेडे ॥3॥

na manāvī ciṃtā tuhmīṃ saṃtajanīṃ | hirā spaṭikamaṇī keṃvi hoya ||1|| paḍilā prasaṃga staḷā tyā sārikhā | dekhilā pārikhā bhāva kāṃhīṃ ||dhru.|| bahutāṃsī bhaya ekāciyā daṃḍeṃ | bahuta yā toṃḍeṃ vacanāsī ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ vaikharī bā sara | karāyāce cāra veḍe veḍe ||3||

यथाविधि पूजा करी । सामोग्री तोंवरि हे नाहीं ॥1॥ आतां माझा सर्व भार । तूं दातार चालविसी ॥ध्रु.॥ मंगळ तें तुह्मी जाणां । नारायणा काय तें ॥2॥ तुका ह्मणे समपिऩला । तुज विठ्ठला देहभाव ॥3॥

yathāvidhi pūjā karī | sāmogrī toṃvari he nāhīṃ ||1|| ātāṃ mājhā sarva bhāra | tūṃ dātāra cālavisī ||dhru.|| maṃgaḷa teṃ tuhmī jāṇāṃ | nārāyaṇā kāya teṃ ||2|| tukā hmaṇe samapiऩlā | tuja viṭhṭhalā dehabhāva ||3||

भवसिंधूचें हें तारूं । मज विचारूं पाहातां ॥1॥ चित्तीं तुझे धरिन पाय । सुख काय तें तेथें ॥ध्रु.॥ माझ्या खुणा मनापाशीं। तें या रसीं बुडालें ॥2॥ तुका ह्मणे वर्म आलें । हातां भलें हें माझ्या ॥3॥

bhavasiṃdhūceṃ heṃ tārūṃ | maja vicārūṃ pāhātāṃ ||1|| cittīṃ tujhe dharina pāya | sukha kāya teṃ tetheṃ ||dhru.|| mājhyā khuṇā manāpāśīṃ| teṃ yā rasīṃ buḍāleṃ ||2|| tukā hmaṇe varma āleṃ | hātāṃ bhaleṃ heṃ mājhyā ||3||

पाहातां श्रीमुख सुखावलें सुख । डोिळयांची भूक न वजे माझी ॥1॥ जिव्हे गोडी तीन अक्षरांचा रस । अमृत जयास फिकें पुढें ॥ध्रु.॥ श्रवणीची वाट चोखाळली शुद्ध । गेले भेदाभेद वारोनियां ॥2॥ महामळें मन होतें जें गांदलें । शुद्ध चोखाळलें स्पटिक जैसें ॥3॥ तुका ह्मणे माझ्या जीवाचें जीवन । विठ्ठल निधान सांपडलें ॥4॥

pāhātāṃ śrīmukha sukhāvaleṃ sukha | ḍoिḷayāṃcī bhūka na vaje mājhī ||1|| jivhe goḍī tīna akṣarāṃcā rasa | amṛta jayāsa phikeṃ puḍheṃ ||dhru.|| śravaṇīcī vāṭa cokhāḷalī śuddha | gele bhedābheda vāroniyāṃ ||2|| mahāmaḷeṃ mana hoteṃ jeṃ gāṃdaleṃ | śuddha cokhāḷaleṃ spaṭika jaiseṃ ||3|| tukā hmaṇe mājhyā jīvāceṃ jīvana | viṭhṭhala nidhāna sāṃpaḍaleṃ ||4||

हा चि परमानंद आळंगीन बाहीं । क्षेम देतां ठायीं द्वैत तुटे ॥1॥ बोलायासि मात मन निवे हरषें चित्त । दुणी वाढे प्रीत प्रेमसुख ॥ध्रु.॥ जनांत भूषण वैकुंठीं सरता । फावलें स्वहिता सर्वभावें ॥2॥ तुटला वेव्हार माया लोकाचार । समूळ संसार पारुषला ॥3॥ तुका ह्मणे हा विठ्ठल चि व्हावा । आणिकी या जीवा चाड नाहीं ॥4॥

hā ci paramānaṃda āḷaṃgīna bāhīṃ | kṣema detāṃ ṭhāyīṃ dvaita tuṭe ||1|| bolāyāsi māta mana nive haraṣeṃ citta | duṇī vāḍhe prīta premasukha ||dhru.|| janāṃta bhūṣaṇa vaikuṃṭhīṃ saratā | phāvaleṃ svahitā sarvabhāveṃ ||2|| tuṭalā vevhāra māyā lokācāra | samūḷa saṃsāra pāruṣalā ||3|| tukā hmaṇe hā viṭhṭhala ci vhāvā | āṇikī yā jīvā cāḍa nāhīṃ ||4||

आमुची कृपाळू तूं होसी माउली । विठ्ठले साउली शरणागता ॥1॥ प्रेमपान्हा स्तनीं सदा सर्वकाळ । दृिष्ट हे निर्मळ अमृताची ॥ध्रु.॥ भूक तान दुःख वाटों नेदीं सीण । अंतरींचा गुण जाणोनियां ॥2॥ आशा तृष्णा माया चिंता दवडीं दुरी । ठाव आह्मां करीं खेळावया ॥3॥ तुका ह्मणे लावीं संताचा सांगात । जेथें न पवे हात किळकाळाचा ॥4॥

āmucī kṛpāḷū tūṃ hosī māulī | viṭhṭhale sāulī śaraṇāgatā ||1|| premapānhā stanīṃ sadā sarvakāḷa | dṛिṣṭa he nirmaḷa amṛtācī ||dhru.|| bhūka tāna duḥkha vāṭoṃ nedīṃ sīṇa | aṃtarīṃcā guṇa jāṇoniyāṃ ||2|| āśā tṛṣṇā māyā ciṃtā davaḍīṃ durī | ṭhāva āhmāṃ karīṃ kheḷāvayā ||3|| tukā hmaṇe lāvīṃ saṃtācā sāṃgāta | jetheṃ na pave hāta kiḷakāḷācā ||4||

जेथें जावें तेथें कपाळ सरिसें । लाभ तो विशेषें संतसंगें ॥1॥ पूर्व पुण्यें जरि होतीं सानुकूळ । अंतरायमूळ नुपजे तेथें ॥ध्रु.॥ भाग्य तरी नव्हे धन पुत्र दारा । निकट वास बरा संतांपायीं ॥2॥ तुका ह्मणे हे चि करावी मिरासी । बळी संतांपाशीं द्यावा जीव ॥3॥

jetheṃ jāveṃ tetheṃ kapāḷa sariseṃ | lābha to viśeṣeṃ saṃtasaṃgeṃ ||1|| pūrva puṇyeṃ jari hotīṃ sānukūḷa | aṃtarāyamūḷa nupaje tetheṃ ||dhru.|| bhāgya tarī navhe dhana putra dārā | nikaṭa vāsa barā saṃtāṃpāyīṃ ||2|| tukā hmaṇe he ci karāvī mirāsī | baḷī saṃtāṃpāśīṃ dyāvā jīva ||3||

आतां कांहीं सोस न करीं आणीक । धरीन तें एक हें चि दृढ ॥1॥ जेणें भवसिंधु उतरिजे पार । तुटे हा दुस्तर गर्भवास ॥ध्रु.॥ जोडीन ते आतां देवाचे चरण । अविनाश धन परमार्थ ॥2॥ तुका ह्मणे बरा जोडला हा देह । मनुष्यपणें इहलोका आलों ॥3॥

ātāṃ kāṃhīṃ sosa na karīṃ āṇīka | dharīna teṃ eka heṃ ci dṛḍha ||1|| jeṇeṃ bhavasiṃdhu utarije pāra | tuṭe hā dustara garbhavāsa ||dhru.|| joḍīna te ātāṃ devāce caraṇa | avināśa dhana paramārtha ||2|| tukā hmaṇe barā joḍalā hā deha | manuṣyapaṇeṃ ihalokā āloṃ ||3||

जतन करीन जीवें । शुद्धभावें करूनी ॥1॥ विठ्ठल विठ्ठल हें धन । जीवन अंतकाळींचें ।ध्रु.॥ वदऩळ हें संचित सारूं । बरवा करूं उदिम हा ॥2॥ तुका ह्मणे हृदयपेटी । ये संपुटीं सांटवूं ॥3॥

jatana karīna jīveṃ | śuddhabhāveṃ karūnī ||1|| viṭhṭhala viṭhṭhala heṃ dhana | jīvana aṃtakāḷīṃceṃ |dhru.|| vadaऩḷa heṃ saṃcita sārūṃ | baravā karūṃ udima hā ||2|| tukā hmaṇe hṛdayapeṭī | ye saṃpuṭīṃ sāṃṭavūṃ ||3||

भाग्यें ऐसी जाली जोडी । आतां घडी विसंभेना ॥1॥ विटेवरी समचरण । संतीं खुण सांगितली ॥ध्रु.॥ अवघें आतां काम सारूं । हा चि करूं कैवाड ॥2॥ तुका ह्मणे खंडूं खेपा । पुढें पापापुण्याच्या ॥3॥

bhāgyeṃ aisī jālī joḍī | ātāṃ ghaḍī visaṃbhenā ||1|| viṭevarī samacaraṇa | saṃtīṃ khuṇa sāṃgitalī ||dhru.|| avagheṃ ātāṃ kāma sārūṃ | hā ci karūṃ kaivāḍa ||2|| tukā hmaṇe khaṃḍūṃ khepā | puḍheṃ pāpāpuṇyācyā ||3||

पतिव्रते जैसा भ्रतार प्रमाण । आह्मां नारायण तैशापरी ॥1॥ सर्वभावें लोभ्या आवडे हें धन । आह्मां नारायण तैशापरी ॥2॥ तुका ह्मणे एकविध जालें मन । विठ्ठला वांचून नेणे दुजें ॥3॥

pativrate jaisā bhratāra pramāṇa | āhmāṃ nārāyaṇa taiśāparī ||1|| sarvabhāveṃ lobhyā āvaḍe heṃ dhana | āhmāṃ nārāyaṇa taiśāparī ||2|| tukā hmaṇe ekavidha jāleṃ mana | viṭhṭhalā vāṃcūna neṇe dujeṃ ||3||

विठो सांपडावया हातीं । ठावी जाली एक गती । न धरीं भय चित्तीं । बळ किती तयाचें ॥1॥ लागे आपण चि हातीं । किंव भाकावी काकुलती । करी मग चित्तीं । असेल तें तयाचें ॥ध्रु.॥ एकलिया भावबळें । कैं सांपडे तो काळें । वैष्णवांच्या मेळें। उभा ठाके हाकेसी ॥2॥ बांधा माझिया जीवासी । तुका ह्मणे प्रेमपाशीं । न सोडीं तयासी । सर्वस्वासी उदार ॥3॥

viṭho sāṃpaḍāvayā hātīṃ | ṭhāvī jālī eka gatī | na dharīṃ bhaya cittīṃ | baḷa kitī tayāceṃ ||1|| lāge āpaṇa ci hātīṃ | kiṃva bhākāvī kākulatī | karī maga cittīṃ | asela teṃ tayāceṃ ||dhru.|| ekaliyā bhāvabaḷeṃ | kaiṃ sāṃpaḍe to kāḷeṃ | vaiṣṇavāṃcyā meḷeṃ| ubhā ṭhāke hākesī ||2|| bāṃdhā mājhiyā jīvāsī | tukā hmaṇe premapāśīṃ | na soḍīṃ tayāsī | sarvasvāsī udāra ||3||

सोनें दावी वरी तांबें तयापोटीं । खरियाचे साटीं विकुं पाहे ॥1॥ पारखी तो जाणे तयाचे जीवींचें । निवडी दोहींचें वेगळालें ॥ध्रु.॥ क्षीरा नीरा कैसें होय एकपण । स्वादीं तो चि भिन्न भिन्न काढी ॥2॥ तुका ह्मणे थीता नागवला चि खोटा । अपमान मोटा पावइऩल ॥3॥

soneṃ dāvī varī tāṃbeṃ tayāpoṭīṃ | khariyāce sāṭīṃ vikuṃ pāhe ||1|| pārakhī to jāṇe tayāce jīvīṃceṃ | nivaḍī dohīṃceṃ vegaḷāleṃ ||dhru.|| kṣīrā nīrā kaiseṃ hoya ekapaṇa | svādīṃ to ci bhinna bhinna kāḍhī ||2|| tukā hmaṇe thītā nāgavalā ci khoṭā | apamāna moṭā pāvaiऩla ||3||

फोडुनि सांगडी बांधली माजासी । पैल थडी कैसी पावे सहजीं ॥1॥ आपला घात आपण चि करी । आणिकां सांगतां नाइके तरी ॥ध्रु.॥ भुकेभेणें विष देऊ पाहे आतां । आपल्या चि घाता करूं पाहे ॥2॥ तुका ह्मणे एक चालतील पुढें । तयांसी वांकडें जातां ठके ॥3॥

phoḍuni sāṃgaḍī bāṃdhalī mājāsī | paila thaḍī kaisī pāve sahajīṃ ||1|| āpalā ghāta āpaṇa ci karī | āṇikāṃ sāṃgatāṃ nāike tarī ||dhru.|| bhukebheṇeṃ viṣa deū pāhe ātāṃ | āpalyā ci ghātā karūṃ pāhe ||2|| tukā hmaṇe eka cālatīla puḍheṃ | tayāṃsī vāṃkaḍeṃ jātāṃ ṭhake ||3||

उपकारासाटीं बोलों हे उपाय । येणेंविण काय आह्मां चाड ॥1॥ बुडतां हे जन न देखवे डोळां । येतो कळवळा ह्मणउनि ॥2॥ तुका ह्मणे माझे देखतिल डोळे । भोग देते वेळे येइऩल कळों ॥3॥

upakārāsāṭīṃ boloṃ he upāya | yeṇeṃviṇa kāya āhmāṃ cāḍa ||1|| buḍatāṃ he jana na dekhave ḍoḷāṃ | yeto kaḷavaḷā hmaṇauni ||2|| tukā hmaṇe mājhe dekhatila ḍoḷe | bhoga dete veḷe yeiऩla kaḷoṃ ||3||

आठवे देव तो करावा उपाव । येर तजीं वाव खटपटा ॥1॥ होइप बा जागा होइप वा जागा । वाउगा कां गा सिणसील ॥ध्रु.॥ जाणिवेच्या भारें भवाचिये डोहीं । बुडसी तों कांहीं निघेसि ना ॥2॥ तुका ह्मणे देवा पावसील भावें । जाणतां तें ठावें कांहीं नव्हे ॥3॥

āṭhave deva to karāvā upāva | yera tajīṃ vāva khaṭapaṭā ||1|| hoipa bā jāgā hoipa vā jāgā | vāugā kāṃ gā siṇasīla ||dhru.|| jāṇivecyā bhāreṃ bhavāciye ḍohīṃ | buḍasī toṃ kāṃhīṃ nighesi nā ||2|| tukā hmaṇe devā pāvasīla bhāveṃ | jāṇatāṃ teṃ ṭhāveṃ kāṃhīṃ navhe ||3||

माझ्या मुखावाटा नयो हें वचन । व्हावें संतान द्रव्य कोणां ॥1॥ फुकाचा विभाग पतनदुःखासी । दोहींमुळें त्यासी तें चि साधे ॥ध्रु.॥ नाइकावी निंदा स्तुति माझ्या कानें । सादर या मनें होऊनियां ॥2॥ तुका ह्मणे देव असाध्य यामुळें । आशामोहजाळें गुंतलिया ॥3॥

mājhyā mukhāvāṭā nayo heṃ vacana | vhāveṃ saṃtāna dravya koṇāṃ ||1|| phukācā vibhāga patanaduḥkhāsī | dohīṃmuḷeṃ tyāsī teṃ ci sādhe ||dhru.|| nāikāvī niṃdā stuti mājhyā kāneṃ | sādara yā maneṃ hoūniyāṃ ||2|| tukā hmaṇe deva asādhya yāmuḷeṃ | āśāmohajāḷeṃ guṃtaliyā ||3||

चित्त ग्वाही तेथें लौकिकाचें काइऩ । स्वहित तें ठायीं आपणापें ॥1॥ मनासी विचार तो चि साच भाव । व्यापक हा देव अंतर्बाहीं ॥ध्रु.॥ शुद्ध भावा न लगे सुचावा परिहार । उमटे साचार आणिके ठायीं ॥2॥ भोगित्यासी काज अंतरीचें गोड । बाहिरल्या चाड नाहीं रंगें ॥3॥ तुका ह्मणे भाव शुद्ध हें कारण । भाट नारायण होइऩल त्यांचा ॥4॥

citta gvāhī tetheṃ laukikāceṃ kāiऩ | svahita teṃ ṭhāyīṃ āpaṇāpeṃ ||1|| manāsī vicāra to ci sāca bhāva | vyāpaka hā deva aṃtarbāhīṃ ||dhru.|| śuddha bhāvā na lage sucāvā parihāra | umaṭe sācāra āṇike ṭhāyīṃ ||2|| bhogityāsī kāja aṃtarīceṃ goḍa | bāhiralyā cāḍa nāhīṃ raṃgeṃ ||3|| tukā hmaṇe bhāva śuddha heṃ kāraṇa | bhāṭa nārāyaṇa hoiऩla tyāṃcā ||4||

नव्हती माझे बोल । अवघें करितो विठ्ठल ॥1॥ कांहीं न धरावी खंती । हित होइल धरा चित्तीं ॥ध्रु.॥ खोटी ते अहंता । वाट टाकिली सांगतां ॥2॥ ज्याचें तो चि जाणें । मी मापाडें तुका ह्मणे ॥3॥

navhatī mājhe bola | avagheṃ karito viṭhṭhala ||1|| kāṃhīṃ na dharāvī khaṃtī | hita hoila dharā cittīṃ ||dhru.|| khoṭī te ahaṃtā | vāṭa ṭākilī sāṃgatāṃ ||2|| jyāceṃ to ci jāṇeṃ | mī māpāḍeṃ tukā hmaṇe ||3||

वासनेच्या मुखीं अदळूनि भीतें । निर्वाहापुरतें कारण तें ॥1॥ या नांवें अंतरा आला नारायण । चित्तसमाधान खुण त्याची ॥ध्रु.॥ सर्वकाळ हा चि करणें विचार । विवेकीं सादर आत्मत्वाचे ॥2॥ तुका ह्मणे जों जों भजनासी वळे । अंग तों तों कळे सन्निधता ॥3॥

vāsanecyā mukhīṃ adaḷūni bhīteṃ | nirvāhāpurateṃ kāraṇa teṃ ||1|| yā nāṃveṃ aṃtarā ālā nārāyaṇa | cittasamādhāna khuṇa tyācī ||dhru.|| sarvakāḷa hā ci karaṇeṃ vicāra | vivekīṃ sādara ātmatvāce ||2|| tukā hmaṇe joṃ joṃ bhajanāsī vaḷe | aṃga toṃ toṃ kaḷe sannidhatā ||3||

चिंतनें अचिंत राहिलों निश्चळ । तें चि किती काळ वाढवावें ॥1॥ अबोल्याचा काळ आतां ऐशावरी । वचनाची उरी उरली नाहीं ॥ध्रु.॥ करूं आला तों तों केला लवलाहो । उरों च संदेहे दिला नाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे मोह परते चि ना मागें । ह्मणउनि त्यागें त्याग जाला ॥3॥

ciṃtaneṃ aciṃta rāhiloṃ niścaḷa | teṃ ci kitī kāḷa vāḍhavāveṃ ||1|| abolyācā kāḷa ātāṃ aiśāvarī | vacanācī urī uralī nāhīṃ ||dhru.|| karūṃ ālā toṃ toṃ kelā lavalāho | uroṃ ca saṃdehe dilā nāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe moha parate ci nā māgeṃ | hmaṇauni tyāgeṃ tyāga jālā ||3||

निर्गुणाचे घ्यावें गुणासी दर्शन । एकाएकीं भिन्न भेद घडे ॥1॥ तुह्मां आह्मां आतां न पडे यावरी । आहों तें चि बरी जेथें तेथें ॥ध्रु.॥ आपणापासुनी नसावें अंतर । वेचिलें उत्तर ह्मणउनि ॥2॥ तुका ह्मणे अंगा आली कठिन्यता । आमच्या अनंता तुह्मां ऐसी ॥3॥

nirguṇāce ghyāveṃ guṇāsī darśana | ekāekīṃ bhinna bheda ghaḍe ||1|| tuhmāṃ āhmāṃ ātāṃ na paḍe yāvarī | āhoṃ teṃ ci barī jetheṃ tetheṃ ||dhru.|| āpaṇāpāsunī nasāveṃ aṃtara | vecileṃ uttara hmaṇauni ||2|| tukā hmaṇe aṃgā ālī kaṭhinyatā | āmacyā anaṃtā tuhmāṃ aisī ||3||

लटिका ऐसा ह्मणतां देव । संदेहसा वाटतसे ॥1॥ ऐसें आलें अनुभवा । मज ही सेवा करिता ॥ध्रु.॥ शून्याकारी बहु मोळा । भेंडोळा हे पवाडे ॥2॥ तुका ह्मणे ताळी नाहीं । एके ठायीं चपळत्वें ॥3॥

laṭikā aisā hmaṇatāṃ deva | saṃdehasā vāṭatase ||1|| aiseṃ āleṃ anubhavā | maja hī sevā karitā ||dhru.|| śūnyākārī bahu moḷā | bheṃḍoḷā he pavāḍe ||2|| tukā hmaṇe tāḷī nāhīṃ | eke ṭhāyīṃ capaḷatveṃ ||3||

जैशासाठीं तैसें हावें । हें बरवें कळलेंसे ॥1॥ उदास तूं नारायणा । मी ही ह्मणा तुह्मी च ॥ध्रु.॥ ठका महाठक जोडा । जो धडफुडा लागासी ॥2॥ एकांगी च भांडे तुका । नाहीं धोका जीवित्वें ॥3॥

jaiśāsāṭhīṃ taiseṃ hāveṃ | heṃ baraveṃ kaḷaleṃse ||1|| udāsa tūṃ nārāyaṇā | mī hī hmaṇā tuhmī ca ||dhru.|| ṭhakā mahāṭhaka joḍā | jo dhaḍaphuḍā lāgāsī ||2|| ekāṃgī ca bhāṃḍe tukā | nāhīṃ dhokā jīvitveṃ ||3||

बहुतां रीती काकुलती । आलों चित्तीं न धरा च ॥1॥ आतां काशासाटीं देवा । मिथ्या हेवा वाढवूं ॥ध्रु.॥ तुह्मां आह्मां जाली तुटी । आतां भेटी चिंतनें ॥2॥ तुका ह्मणे लाजिरवाणें । आधर जिणें इच्छेचें ॥3॥

bahutāṃ rītī kākulatī | āloṃ cittīṃ na dharā ca ||1|| ātāṃ kāśāsāṭīṃ devā | mithyā hevā vāḍhavūṃ ||dhru.|| tuhmāṃ āhmāṃ jālī tuṭī | ātāṃ bheṭī ciṃtaneṃ ||2|| tukā hmaṇe lājiravāṇeṃ | ādhara jiṇeṃ iccheceṃ ||3||

आश्चर्य तें एक जालें । मना आलें माझिया ॥1॥ मढएापाशीं करुणा केली । तैसी गेली वृथा हे ॥ध्रु.॥ न यावा तो कैसा राग । खोटें मग देखोनि ॥2॥ तुका ह्मणे कैंचा बोला । शोध विठ्ठला माझिया ॥3॥

āścarya teṃ eka jāleṃ | manā āleṃ mājhiyā ||1|| maḍhaeाpāśīṃ karuṇā kelī | taisī gelī vṛthā he ||dhru.|| na yāvā to kaisā rāga | khoṭeṃ maga dekhoni ||2|| tukā hmaṇe kaiṃcā bolā | śodha viṭhṭhalā mājhiyā ||3||

मागायाची नाहीं इच्छा । जो मी ऐसा संकोचों ॥1॥ लटिकियाची न करूं स्तुति । इच्छा चित्तीं धरूनि ॥ध्रु.॥ हिशोबें तें आलें घ्यावें । हें तों ठावें सकळांसी ॥2॥ तुका ह्मणे स्वामिसेवा । येथें देवा काशाची ॥3॥

māgāyācī nāhīṃ icchā | jo mī aisā saṃkocoṃ ||1|| laṭikiyācī na karūṃ stuti | icchā cittīṃ dharūni ||dhru.|| hiśobeṃ teṃ āleṃ ghyāveṃ | heṃ toṃ ṭhāveṃ sakaḷāṃsī ||2|| tukā hmaṇe svāmisevā | yetheṃ devā kāśācī ||3||

पाठवणें पडणें पायां । उद्धार वांयां काशाचा ॥1॥ घडलें तें भेटीसवें । दिसेल बरवें सकळां ॥ध्रु.॥ न घडतां दृष्टादृष्टी। काय गोष्टी कोरडएा ॥2॥ अबोल्यानें असे तुका । अंतर ऐका साक्षीतें ॥3॥

pāṭhavaṇeṃ paḍaṇeṃ pāyāṃ | uddhāra vāṃyāṃ kāśācā ||1|| ghaḍaleṃ teṃ bheṭīsaveṃ | disela baraveṃ sakaḷāṃ ||dhru.|| na ghaḍatāṃ dṛṣṭādṛṣṭī| kāya goṣṭī koraḍaeा ||2|| abolyāneṃ ase tukā | aṃtara aikā sākṣīteṃ ||3||

अभयाचें स्थळ । तें हें एक अचळ ॥1॥ तरि धरिला विश्वास । ठेलों होउनियां दास ॥ध्रु.॥ पुरली आवडी । पायीं लागलीसे गोडी ॥2॥ तुका ह्मणे कंठीं नाम । अंगीं भरलें सप्रेम ॥3॥

abhayāceṃ sthaḷa | teṃ heṃ eka acaḷa ||1|| tari dharilā viśvāsa | ṭheloṃ houniyāṃ dāsa ||dhru.|| puralī āvaḍī | pāyīṃ lāgalīse goḍī ||2|| tukā hmaṇe kaṃṭhīṃ nāma | aṃgīṃ bharaleṃ saprema ||3||

संदेह निरसे तरि रुचिकर । फिक्यासी आदर चवी नाहीं ॥1॥ आतां नको मज खोटएानें फटवूं । कोठें येऊं जाऊं वेळोवेळां ॥ध्रु.॥ गेला तरि काय जीवाचें सांकडें । वांचउनि पुढें काय काज ॥2॥ तुका ह्मणे कसीं निवडा जी बरें । केलीं तैसीं पोरें आळीपायीं ॥3॥

saṃdeha nirase tari rucikara | phikyāsī ādara cavī nāhīṃ ||1|| ātāṃ nako maja khoṭaeाneṃ phaṭavūṃ | koṭheṃ yeūṃ jāūṃ veḷoveḷāṃ ||dhru.|| gelā tari kāya jīvāceṃ sāṃkaḍeṃ | vāṃcauni puḍheṃ kāya kāja ||2|| tukā hmaṇe kasīṃ nivaḍā jī bareṃ | kelīṃ taisīṃ poreṃ āḷīpāyīṃ ||3||

वदे वाणी परि दुर्लभ अनुभव । चालीचा चि वाहो बहुतेक ॥1॥ आह्मी ऐसें कैसें राहावें निश्चळ । पाठिलाग काळ जिंतितसे ॥ध्रु.॥ वाढवितां पोट दंभाचे पसारे । येतील माघारे मुदला तोटे ॥2॥ तुका ह्मणे बरें जागवितां मना । तुमच्या नारायणा अभयें करें ॥3॥

vade vāṇī pari durlabha anubhava | cālīcā ci vāho bahuteka ||1|| āhmī aiseṃ kaiseṃ rāhāveṃ niścaḷa | pāṭhilāga kāḷa jiṃtitase ||dhru.|| vāḍhavitāṃ poṭa daṃbhāce pasāre | yetīla māghāre mudalā toṭe ||2|| tukā hmaṇe bareṃ jāgavitāṃ manā | tumacyā nārāyaṇā abhayeṃ kareṃ ||3||

उगें चि हें मन राहातें निश्चळ । तरि कां तळमळ साट होती ॥1॥ काय तुमचीं नेणों कवतुक विंदानें । सवाौत्तमपणें खेळतसां ॥ध्रु.॥ नानाछंदें आह्मां नाचवावें जीवां । वाढवाव्या हांवा भलत्यापुढें ॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी आपुली प्रतिष्ठा । वाढवावया चेष्टा करीतसां ॥3॥

ugeṃ ci heṃ mana rāhāteṃ niścaḷa | tari kāṃ taḷamaḷa sāṭa hotī ||1|| kāya tumacīṃ neṇoṃ kavatuka viṃdāneṃ | savāौttamapaṇeṃ kheḷatasāṃ ||dhru.|| nānāchaṃdeṃ āhmāṃ nācavāveṃ jīvāṃ | vāḍhavāvyā hāṃvā bhalatyāpuḍheṃ ||2|| tukā hmaṇe tuhmī āpulī pratiṣṭhā | vāḍhavāvayā ceṣṭā karītasāṃ ||3||

आह्मी बळकट जालों फिराउनी । तुमच्या वचनीं तुह्मां गोऊं ॥1॥ जालें तेव्हां जालें मागील तें मागें । आतां वर्मलागें ठावीं जालीं ॥ध्रु.॥ तोडावया अवघ्या चेष्टांचा संबंध । शुद्धापाशीं शुद्ध बुद्ध व्हावें ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मां आत्मत्वाची सोय । आपण चि होय तैसा चि तूं ॥3॥

āhmī baḷakaṭa jāloṃ phirāunī | tumacyā vacanīṃ tuhmāṃ goūṃ ||1|| jāleṃ tevhāṃ jāleṃ māgīla teṃ māgeṃ | ātāṃ varmalāgeṃ ṭhāvīṃ jālīṃ ||dhru.|| toḍāvayā avaghyā ceṣṭāṃcā saṃbaṃdha | śuddhāpāśīṃ śuddha buddha vhāveṃ ||2|| tukā hmaṇe āhmāṃ ātmatvācī soya | āpaṇa ci hoya taisā ci tūṃ ||3||

तुह्मी साच नुपेक्षाल हा भरवसा । मज जाणतसां अधीरसें ॥1॥ कासया घातला लांबणी उद्धार । ठेवा करकर वारूनियां ॥ध्रु.॥ सुटों नये ऐसें कळले निरुतें । कां घ्यावें मागुतें आळवुनि ॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मी सभाग्य जी देवा । माझा तुह्मां केवा काय आला ॥3॥

tuhmī sāca nupekṣāla hā bharavasā | maja jāṇatasāṃ adhīraseṃ ||1|| kāsayā ghātalā lāṃbaṇī uddhāra | ṭhevā karakara vārūniyāṃ ||dhru.|| suṭoṃ naye aiseṃ kaḷale niruteṃ | kāṃ ghyāveṃ māguteṃ āḷavuni ||2|| tukā hmaṇe tuhmī sabhāgya jī devā | mājhā tuhmāṃ kevā kāya ālā ||3||

तुह्मां होइऩल देवा पडिला विसर । आह्मीं तें उत्तर यत्न केलें ॥1॥ पतितपावन ब्रीदें मिरविसी । याचा काय देसी झाडा सांग ॥ध्रु.॥ आहाच मी नव्हें अर्थाचें भुकेलें । भलत्या एका बोलें वारेन त्या ॥2॥ तुका ह्मणे देह देइऩन सांडणें । सहित अभिमानें ओवाळूनि ॥3॥

tuhmāṃ hoiऩla devā paḍilā visara | āhmīṃ teṃ uttara yatna keleṃ ||1|| patitapāvana brīdeṃ miravisī | yācā kāya desī jhāḍā sāṃga ||dhru.|| āhāca mī navheṃ arthāceṃ bhukeleṃ | bhalatyā ekā boleṃ vārena tyā ||2|| tukā hmaṇe deha deiऩna sāṃḍaṇeṃ | sahita abhimāneṃ ovāḷūni ||3||

जडलों अंगाअंगीं । मग ठेवीं प्रसंगीं । कांहीं उरीजोगी। लोकीं आहे पुरती ॥1॥ ठेवीं निवारुनि आधीं । अवकाश तो चि बुद्धी । सांपडली संधी । मग बळ कोणासी ॥ध्रु.॥ गळा बांधेन पायीं । हालों नेदीं ठायिचा ठायीं । निवाड तो तइप । अवकळा केलिया ॥2॥ तुका ह्मणे ठावे । तुह्मी असा जी बरवे । बोभाटाची सवे । मुळींहुनी विठोबा ॥3॥

jaḍaloṃ aṃgāaṃgīṃ | maga ṭhevīṃ prasaṃgīṃ | kāṃhīṃ urījogī| lokīṃ āhe puratī ||1|| ṭhevīṃ nivāruni ādhīṃ | avakāśa to ci buddhī | sāṃpaḍalī saṃdhī | maga baḷa koṇāsī ||dhru.|| gaḷā bāṃdhena pāyīṃ | hāloṃ nedīṃ ṭhāyicā ṭhāyīṃ | nivāḍa to taipa | avakaḷā keliyā ||2|| tukā hmaṇe ṭhāve | tuhmī asā jī barave | bobhāṭācī save | muḷīṃhunī viṭhobā ||3||

काय कृपेविण घालावें सांकडें । नििंश्चती निवाडें कोण्या एका ॥1॥ आहों तैसीं पुढें असों दीनपणें । वेचूनि वचनें करुणेचीं ॥ध्रु.॥ धरूं भय आतां काय वाहों चिंता । काय करूं आतां आप्तपण ॥2॥ तुका ह्मणे आह्मी भावहीन जीव । ह्मणउनी देव दुरे दुरी ॥3॥

kāya kṛpeviṇa ghālāveṃ sāṃkaḍeṃ | niिṃścatī nivāḍeṃ koṇyā ekā ||1|| āhoṃ taisīṃ puḍheṃ asoṃ dīnapaṇeṃ | vecūni vacaneṃ karuṇecīṃ ||dhru.|| dharūṃ bhaya ātāṃ kāya vāhoṃ ciṃtā | kāya karūṃ ātāṃ āptapaṇa ||2|| tukā hmaṇe āhmī bhāvahīna jīva | hmaṇaunī deva dure durī ||3||

नाहीं उल्लंघिले कोणाचे वचन । मज कां नारायण दुरी जाला ॥1॥ अशंकितें मनें करीं आळवण । नाहीं समाधान नििंश्चतीचें ॥ध्रु.॥ दासांचा विसर हें तों अनुचित । असे सर्व नीत पायांपाशीं ॥2॥ तुका ह्मणे तुह्मां लाज येत नाहीं । आह्मां चिंताडोहीं बुडवितां ॥3॥

nāhīṃ ullaṃghile koṇāce vacana | maja kāṃ nārāyaṇa durī jālā ||1|| aśaṃkiteṃ maneṃ karīṃ āḷavaṇa | nāhīṃ samādhāna niिṃścatīceṃ ||dhru.|| dāsāṃcā visara heṃ toṃ anucita | ase sarva nīta pāyāṃpāśīṃ ||2|| tukā hmaṇe tuhmāṃ lāja yeta nāhīṃ | āhmāṃ ciṃtāḍohīṃ buḍavitāṃ ||3||

जीव जायवरी सांडी करी माता । हे तों आश्चर्यता बाळकाची ॥1॥ दुर्बळ कीं नाहीं आइकत कानीं । काय नारायणीं न्यून जालें ॥ध्रु.॥ क्षणक्षणा माझा ने घावा सांभाळ । अभाग्याचा काळ ऐसा आला ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं वचनासी रुचि । फल कटवें चि तें तें होय ॥3॥

jīva jāyavarī sāṃḍī karī mātā | he toṃ āścaryatā bāḷakācī ||1|| durbaḷa kīṃ nāhīṃ āikata kānīṃ | kāya nārāyaṇīṃ nyūna jāleṃ ||dhru.|| kṣaṇakṣaṇā mājhā ne ghāvā sāṃbhāḷa | abhāgyācā kāḷa aisā ālā ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ vacanāsī ruci | phala kaṭaveṃ ci teṃ teṃ hoya ||3||

ह्मणउनी दास नव्हे ऐसा जालों । अनुभवें बोलों स्वामीपुढें ॥1॥ कां नाहीं वचन प्रतिउत्तराचें । मी च माझ्या वेचें अट्टाहासें ॥ध्रु.॥ कासयाने गोडी उपजावा विश्वास । प्रीती कांहीं रस वाचुनियां ॥2॥ तुका ह्मणे अगा चतुरा शिरोमणी । विचारावें मनीं केशीराजा ॥3॥

hmaṇaunī dāsa navhe aisā jāloṃ | anubhaveṃ boloṃ svāmīpuḍheṃ ||1|| kāṃ nāhīṃ vacana pratiuttarāceṃ | mī ca mājhyā veceṃ aṭṭāhāseṃ ||dhru.|| kāsayāne goḍī upajāvā viśvāsa | prītī kāṃhīṃ rasa vācuniyāṃ ||2|| tukā hmaṇe agā caturā śiromaṇī | vicārāveṃ manīṃ keśīrājā ||3||

वर्म तरि आह्मां दावा । काय देवा जाणें मी ॥1॥ बहुतां रंगीं हीन जालों । तरि आलों शरण ॥ध्रु.॥ द्याल जरि तुह्मी धीर । होइऩल िस्थर मन ठायीं ॥2॥ तुका ह्मणे सत्ताबळें । लडिवाळें राखावीं ॥3॥

varma tari āhmāṃ dāvā | kāya devā jāṇeṃ mī ||1|| bahutāṃ raṃgīṃ hīna jāloṃ | tari āloṃ śaraṇa ||dhru.|| dyāla jari tuhmī dhīra | hoiऩla िsthara mana ṭhāyīṃ ||2|| tukā hmaṇe sattābaḷeṃ | laḍivāḷeṃ rākhāvīṃ ||3||

सांगों काय नेणा देवा । बोलाची त्या आवडी ॥1॥ वांयां मज चुकुर करा । विश्वंभरा विनोदें ॥ध्रु.॥ आवडीच्या करा ऐसें। अंतर्वासें जाणतसां ॥2॥ तुका ह्मणे समाधानें । होइन मनें मोकळा ॥3॥

sāṃgoṃ kāya neṇā devā | bolācī tyā āvaḍī ||1|| vāṃyāṃ maja cukura karā | viśvaṃbharā vinodeṃ ||dhru.|| āvaḍīcyā karā aiseṃ| aṃtarvāseṃ jāṇatasāṃ ||2|| tukā hmaṇe samādhāneṃ | hoina maneṃ mokaḷā ||3||

निर्धाराचें अवघें गोड । वाटे कोड कौतुक ॥1॥ बैसलिया भाव पांयीं । बरा तइप नाचेन ॥ध्रु.॥ स्वामी कळे सावधान। तरि मन उल्हासे ॥2॥ तुका ह्मणे आश्वासावें । प्रेम द्यावें विठ्ठले ॥3॥

nirdhārāceṃ avagheṃ goḍa | vāṭe koḍa kautuka ||1|| baisaliyā bhāva pāṃyīṃ | barā taipa nācena ||dhru.|| svāmī kaḷe sāvadhāna| tari mana ulhāse ||2|| tukā hmaṇe āśvāsāveṃ | prema dyāveṃ viṭhṭhale ||3||

जाली तडातोडी । अवघीं पडिलों उघडीं ॥1॥ नव्हों कोणांची च कांहीं । तुझे भरलिया वाहीं ॥ध्रु.॥ पारुशला संवसार। मोडली बैसण्याची थार ॥2॥ आतां ह्मणे तुका । देवा अंतरें राखों नका ॥3॥

jālī taḍātoḍī | avaghīṃ paḍiloṃ ughaḍīṃ ||1|| navhoṃ koṇāṃcī ca kāṃhīṃ | tujhe bharaliyā vāhīṃ ||dhru.|| pāruśalā saṃvasāra| moḍalī baisaṇyācī thāra ||2|| ātāṃ hmaṇe tukā | devā aṃtareṃ rākhoṃ nakā ||3||

तुमचा तुह्मीं केला गोवा । आतां चुकवितां देवा ॥1॥ कैसें सरे चाळवणें । केलें काशाला शाहाणें ॥ध्रु.॥ कासया रूपा । नांवा आलेति गा बापा ॥2॥ तुका ह्मणे आतां । न सरे हवाले घालितां ॥3॥

tumacā tuhmīṃ kelā govā | ātāṃ cukavitāṃ devā ||1|| kaiseṃ sare cāḷavaṇeṃ | keleṃ kāśālā śāhāṇeṃ ||dhru.|| kāsayā rūpā | nāṃvā āleti gā bāpā ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ | na sare havāle ghālitāṃ ||3||

आहे तरिं सत्ता । ऐशा करितों वारता ॥1॥ अंगसंगाचीं उत्तरें । सलगीसेवेनें लेंकरें ॥ध्रु.॥ तरी निकटवासें । असों अशंकेच्या नासें ॥2॥ तुका ह्मणे रुची । येथें भिन्नता कैची ॥3॥

āhe tariṃ sattā | aiśā karitoṃ vāratā ||1|| aṃgasaṃgācīṃ uttareṃ | salagīseveneṃ leṃkareṃ ||dhru.|| tarī nikaṭavāseṃ | asoṃ aśaṃkecyā nāseṃ ||2|| tukā hmaṇe rucī | yetheṃ bhinnatā kaicī ||3||

मऊ मेनाहूनि आह्मी विष्णुदास । कठिण वज्रास भेदूं ऐसे ॥1॥ मेले जित असों निजोनियां जागे । जो जो जो जें मागे तें तें देऊं ॥ध्रु.॥ भले तरि देऊं गांडीची लंगोटी । नाठएाळा चि गांठीं देऊं माथां ॥2॥ मायबापाहूनि बहू मायावंत । करूं घातपात शत्रूहूनि ॥3॥ अमृत तें काय गोड आह्मांपुढें । विष तें बापुडें कडू किती ॥4॥ तुका ह्मणे आह्मी अवघे चि गोड । ज्याचें पुरे कोड त्याचेपरि ॥5॥

maū menāhūni āhmī viṣṇudāsa | kaṭhiṇa vajrāsa bhedūṃ aise ||1|| mele jita asoṃ nijoniyāṃ jāge | jo jo jo jeṃ māge teṃ teṃ deūṃ ||dhru.|| bhale tari deūṃ gāṃḍīcī laṃgoṭī | nāṭhaeाḷā ci gāṃṭhīṃ deūṃ māthāṃ ||2|| māyabāpāhūni bahū māyāvaṃta | karūṃ ghātapāta śatrūhūni ||3|| amṛta teṃ kāya goḍa āhmāṃpuḍheṃ | viṣa teṃ bāpuḍeṃ kaḍū kitī ||4|| tukā hmaṇe āhmī avaghe ci goḍa | jyāceṃ pure koḍa tyācepari ||5||

गाढवाचें तानें । पालटलें क्षणक्षणें ॥1॥ तैसे अधमाचे गुण । एकविध नाहीं मन ॥ध्रु.॥ उपजतां बरें दिसे । रूप वाढतां तें नासे ॥2॥ तुका ह्मणे भुंकते वेळे । वेळ अवेळ न कळे ॥3॥

gāḍhavāceṃ tāneṃ | pālaṭaleṃ kṣaṇakṣaṇeṃ ||1|| taise adhamāce guṇa | ekavidha nāhīṃ mana ||dhru.|| upajatāṃ bareṃ dise | rūpa vāḍhatāṃ teṃ nāse ||2|| tukā hmaṇe bhuṃkate veḷe | veḷa aveḷa na kaḷe ||3||

विटाळ तो परद्रव्य परनारी । येथुनि जो दुरी तो सोंवळा ॥1॥ गद्यें पद्यें कांहीं न धरावी उपाधी । स्वाधीन चि बुिद्ध करुनी ठेवा ॥ध्रु.॥ विचाराचें कांहीं करावें स्वहित । पापपुण्यांचीत भांडवल ॥2॥ तुका ह्मणे न लगे जावें वनांतरा । विश्व विश्वंभरा सारिखें चि ॥3॥

viṭāḷa to paradravya paranārī | yethuni jo durī to soṃvaḷā ||1|| gadyeṃ padyeṃ kāṃhīṃ na dharāvī upādhī | svādhīna ci buिddha karunī ṭhevā ||dhru.|| vicārāceṃ kāṃhīṃ karāveṃ svahita | pāpapuṇyāṃcīta bhāṃḍavala ||2|| tukā hmaṇe na lage jāveṃ vanāṃtarā | viśva viśvaṃbharā sārikheṃ ci ||3||

कल्पतरु रुया नव्हती बाभुळा । पुरविती फळा इिच्छतिया ॥1॥ उदंड त्या गाइऩ ह्मैसी आणि शेऑया । परि त्या निराऑया कामधेनु ॥2॥ तुका ह्मणे देव दाखवील दृष्टी । तया सवें भेटी थोर पुण्य ॥3॥

kalpataru ruyā navhatī bābhuḷā | puravitī phaḷā iिcchatiyā ||1|| udaṃḍa tyā gāiऩ hmaisī āṇi śeôyā | pari tyā nirāôyā kāmadhenu ||2|| tukā hmaṇe deva dākhavīla dṛṣṭī | tayā saveṃ bheṭī thora puṇya ||3||

जळो प्रेमा तैसा रंग । जाय भुलोनि पतंग ॥1॥ सासूसाटीं रडे सून । भाव अंतरींचा भिन्न ॥ध्रु.॥ मैंद मुखींचा कोंवळा। भाव अंतरीं निराळा ॥2॥ जैसी वृंदावनकांती । उत्तम धरूं ये हातीं ॥3॥ बक ध्यान धरी । सोंग करूनि मासे मारी ॥4॥ तुका ह्मणे सर्प डोले । तैसा कथेमाजी खुले ॥5॥

jaḷo premā taisā raṃga | jāya bhuloni pataṃga ||1|| sāsūsāṭīṃ raḍe sūna | bhāva aṃtarīṃcā bhinna ||dhru.|| maiṃda mukhīṃcā koṃvaḷā| bhāva aṃtarīṃ nirāḷā ||2|| jaisī vṛṃdāvanakāṃtī | uttama dharūṃ ye hātīṃ ||3|| baka dhyāna dharī | soṃga karūni māse mārī ||4|| tukā hmaṇe sarpa ḍole | taisā kathemājī khule ||5||

वेशा नाहीं बोल अवगुण दूषीले । ऐशा बोला भले झणें क्षोभा ॥1॥ कोण नेणे अन्न जीवाचें जीवन । विषमेळवण विष होय ॥ध्रु.॥ सोनें शुद्ध नेणे कोण हा विचार । डांकें हीनवर केलें त्यासी ॥2॥ याती शुद्ध परि अधम लक्षण । वांयां गेलें तेणें सोंगें ही तें ॥3॥ तुका ह्मणे शूर तो चि पावे मान । आणीक मंडण भार वाही ॥4॥

veśā nāhīṃ bola avaguṇa dūṣīle | aiśā bolā bhale jhaṇeṃ kṣobhā ||1|| koṇa neṇe anna jīvāceṃ jīvana | viṣameḷavaṇa viṣa hoya ||dhru.|| soneṃ śuddha neṇe koṇa hā vicāra | ḍāṃkeṃ hīnavara keleṃ tyāsī ||2|| yātī śuddha pari adhama lakṣaṇa | vāṃyāṃ geleṃ teṇeṃ soṃgeṃ hī teṃ ||3|| tukā hmaṇe śūra to ci pāve māna | āṇīka maṃḍaṇa bhāra vāhī ||4||

अणुरणीयां थोकडा । तुका आकाशाएवढा ॥1॥ गिळुनि सांडिलें किळवर । भव भ्रमाचा आकार ॥ध्रु.॥ सांडिली त्रिपुटी । दीप उजळला घटीं ॥2॥ तुका ह्मणे आतां । उरलों उपकारापुरता ॥3॥

aṇuraṇīyāṃ thokaḍā | tukā ākāśāevaḍhā ||1|| giḷuni sāṃḍileṃ kiḷavara | bhava bhramācā ākāra ||dhru.|| sāṃḍilī tripuṭī | dīpa ujaḷalā ghaṭīṃ ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ | uraloṃ upakārāpuratā ||3||

धन्य आजि दिन । जालें संताचें दर्शन ॥1॥ जाली पापातापा तुटी । दैन्य गेलें उठाउठीं ॥ध्रु.॥ जालें समाधान । पायीं विसांवले मन ॥2॥ तुका ह्मणे आले घरा । तो चि दिवाळीदसरा ॥3॥

dhanya āji dina | jāleṃ saṃtāceṃ darśana ||1|| jālī pāpātāpā tuṭī | dainya geleṃ uṭhāuṭhīṃ ||dhru.|| jāleṃ samādhāna | pāyīṃ visāṃvale mana ||2|| tukā hmaṇe āle gharā | to ci divāḷīdasarā ||3||

हें चि माझे धन । तुमचे वंदावे चरण ॥1॥ येणें भाग्यें असों जीत । एवढें समर्पूनी चित्त ॥ध्रु.॥ सांभािळलें देवा । मज अनाथा जी जीवा ॥2॥ जोडूनियां कर । तुका विनवितो किंकर ॥3॥

heṃ ci mājhe dhana | tumace vaṃdāve caraṇa ||1|| yeṇeṃ bhāgyeṃ asoṃ jīta | evaḍheṃ samarpūnī citta ||dhru.|| sāṃbhāिḷaleṃ devā | maja anāthā jī jīvā ||2|| joḍūniyāṃ kara | tukā vinavito kiṃkara ||3||

फजितखोरा मना किती तुज सांगों । नको कोणा लागों मागें मागें ॥1॥ स्नेहवादें दुःख जडलेंसे अंगीं । निष्ठ‍ हें जगीं प्रेमसुख ॥ध्रु.॥ निंदास्तुती कोणी करो दयामया । न धरीं चाड या सुखदुःखें ॥2॥ योगिराज कां रे न राहाती बैसोनी । एकिये आसनीं या चि गुणें ॥3॥ तुका ह्मणे मना पाहें विचारून । होइप रे कठिण वज्राऐसें ॥4॥

phajitakhorā manā kitī tuja sāṃgoṃ | nako koṇā lāgoṃ māgeṃ māgeṃ ||1|| snehavādeṃ duḥkha jaḍaleṃse aṃgīṃ | niṣṭha heṃ jagīṃ premasukha ||dhru.|| niṃdāstutī koṇī karo dayāmayā | na dharīṃ cāḍa yā sukhaduḥkheṃ ||2|| yogirāja kāṃ re na rāhātī baisonī | ekiye āsanīṃ yā ci guṇeṃ ||3|| tukā hmaṇe manā pāheṃ vicārūna | hoipa re kaṭhiṇa vajrāaiseṃ ||4||

मनीं वसे त्याचें आवडे उत्तर । वाटे समाचार घ्यावा ऐसें ॥1॥ जातीचें तें झुरे येर येरासाटीं । वियोगें ही तुटी नेघे कधीं ॥ध्रु.॥ भेटीची अपेक्षा वरता आदर । पुसे नव्हे धीर मागुतालें ॥2॥ तुका ह्मणे माझ्या जीवाचें जीवन । सोइरे हरिजन प्राणसखे ॥3॥

manīṃ vase tyāceṃ āvaḍe uttara | vāṭe samācāra ghyāvā aiseṃ ||1|| jātīceṃ teṃ jhure yera yerāsāṭīṃ | viyogeṃ hī tuṭī neghe kadhīṃ ||dhru.|| bheṭīcī apekṣā varatā ādara | puse navhe dhīra māgutāleṃ ||2|| tukā hmaṇe mājhyā jīvāceṃ jīvana | soire harijana prāṇasakhe ||3||

नव्हे आराणूक परि मनीं वाहे । होइऩल त्या साहे पांडुरंग ॥1॥ पंढरीसि जावें उदेग मानसीं । धरिल्या पावसी संदेह नाहीं ॥ध्रु.॥ नसो बळ देह असो पराधीन । परि हें चिंतन टाकों नको ॥2॥ तुका ह्मणे देह पडो या चिंतनें । पुढें लागे येणें याजसाटीं ॥3॥

navhe ārāṇūka pari manīṃ vāhe | hoiऩla tyā sāhe pāṃḍuraṃga ||1|| paṃḍharīsi jāveṃ udega mānasīṃ | dharilyā pāvasī saṃdeha nāhīṃ ||dhru.|| naso baḷa deha aso parādhīna | pari heṃ ciṃtana ṭākoṃ nako ||2|| tukā hmaṇe deha paḍo yā ciṃtaneṃ | puḍheṃ lāge yeṇeṃ yājasāṭīṃ ||3||

कोठें देवा आलें अंगा थोरपण । बरें होतें दीन होतों तरीं ॥1॥ साधन ते सेवा संतांची उत्तम । आवडीनें नाम गाइऩन तें ॥ध्रु.॥ न पुसतें कोणी कोठें ही असतां । समाधान चित्ताचिया सुखें ॥2॥ तुका ह्मणे जन अव्हेरितें मज । तरी केशीराज सांभािळता ॥3॥

koṭheṃ devā āleṃ aṃgā thorapaṇa | bareṃ hoteṃ dīna hotoṃ tarīṃ ||1|| sādhana te sevā saṃtāṃcī uttama | āvaḍīneṃ nāma gāiऩna teṃ ||dhru.|| na pusateṃ koṇī koṭheṃ hī asatāṃ | samādhāna cittāciyā sukheṃ ||2|| tukā hmaṇe jana avheriteṃ maja | tarī keśīrāja sāṃbhāिḷatā ||3||

चतुर मी जालों आपुल्या भोंवता । भावेंविण रिता काुंफ्ज अंगीं ॥1॥ आतां पुढें वांयां जावें हें तें काइऩ । कामक्रोधें ठायीं वास केला ॥ध्रु.॥ गुणदोष आले जगाचे अंतरा । भूताच्या मत्सरावरी बुिद्ध ॥2॥ तुका हमणे करूं उपदेश लोकां । नाहीं जालों एका परता दोषा ॥3॥

catura mī jāloṃ āpulyā bhoṃvatā | bhāveṃviṇa ritā kāुṃphja aṃgīṃ ||1|| ātāṃ puḍheṃ vāṃyāṃ jāveṃ heṃ teṃ kāiऩ | kāmakrodheṃ ṭhāyīṃ vāsa kelā ||dhru.|| guṇadoṣa āle jagāce aṃtarā | bhūtācyā matsarāvarī buिddha ||2|| tukā hamaṇe karūṃ upadeśa lokāṃ | nāhīṃ jāloṃ ekā paratā doṣā ||3||

धन्य ते संसारीं । दयावंत जे अंतरीं ॥1॥ येथें उपकारासाठीं । आले घर ज्यां वैकुंठीं ॥ध्रु.॥ लटिकें वचन । नाहीं देहीं उदासीन ॥2॥ मधुरा वाणी ओटीं । तुका ह्मणे वाव पोटीं ॥3॥

dhanya te saṃsārīṃ | dayāvaṃta je aṃtarīṃ ||1|| yetheṃ upakārāsāṭhīṃ | āle ghara jyāṃ vaikuṃṭhīṃ ||dhru.|| laṭikeṃ vacana | nāhīṃ dehīṃ udāsīna ||2|| madhurā vāṇī oṭīṃ | tukā hmaṇe vāva poṭīṃ ||3||

कुटल्याविण नव्हे मांडा । अळसें धोंडा पडतसे ॥1॥ राग नको धरूं मनीं । गांडमणी सांगतों ॥ध्रु.॥ तरटापुढें बरें नाचे। सुतकाचें मुसळ ॥2॥ तुका ह्मणे काठी सार । करी फार शाहाणें ॥3॥

kuṭalyāviṇa navhe māṃḍā | aḷaseṃ dhoṃḍā paḍatase ||1|| rāga nako dharūṃ manīṃ | gāṃḍamaṇī sāṃgatoṃ ||dhru.|| taraṭāpuḍheṃ bareṃ nāce| sutakāceṃ musaḷa ||2|| tukā hmaṇe kāṭhī sāra | karī phāra śāhāṇeṃ ||3||

कळों येतें तरि कां नव्हे । पडती गोवें भ्रमाचे ॥1॥ जाणतां चि होतो घात । परिसा मत देवा हें ॥ध्रु.॥ आंविसासाटीं फासा मान । पाडी धनइच्छा ते ॥2॥ तुका ह्मणे होणार खोटें । कर्म मोटें बिळवंत ॥3॥

kaḷoṃ yeteṃ tari kāṃ navhe | paḍatī goveṃ bhramāce ||1|| jāṇatāṃ ci hoto ghāta | parisā mata devā heṃ ||dhru.|| āṃvisāsāṭīṃ phāsā māna | pāḍī dhanaicchā te ||2|| tukā hmaṇe hoṇāra khoṭeṃ | karma moṭeṃ biḷavaṃta ||3||

शेवटची विनवणी । संतजनीं परिसावी ॥1॥ विसर तो न पडावा । माझा देवा तुह्मांसी ॥ध्रु.॥ पुढें फार बोलों काइऩ । अवघें पायीं विदित ॥2॥ तुका ह्मणे पडिलों पायां । करा छाया कृपेची ॥3॥

śevaṭacī vinavaṇī | saṃtajanīṃ parisāvī ||1|| visara to na paḍāvā | mājhā devā tuhmāṃsī ||dhru.|| puḍheṃ phāra boloṃ kāiऩ | avagheṃ pāyīṃ vidita ||2|| tukā hmaṇe paḍiloṃ pāyāṃ | karā chāyā kṛpecī ||3||

देव घ्या कोणी देव घ्या कोणी । आइता आला घर पुसोनी ॥1॥ देव न लगे देव न लगे । सांटवणेचे रुधले जागे ॥ध्रु.॥ देव मंदला देव मंदला । भाव बुडाला काय करूं ॥2॥ देव घ्या फुका देव घ्या फुका । न लगे रुका मोल कांहीं ॥3॥ दुबळा तुका भावेंविणें । उधारा देव घेतला रुणें ॥4॥

deva ghyā koṇī deva ghyā koṇī | āitā ālā ghara pusonī ||1|| deva na lage deva na lage | sāṃṭavaṇece rudhale jāge ||dhru.|| deva maṃdalā deva maṃdalā | bhāva buḍālā kāya karūṃ ||2|| deva ghyā phukā deva ghyā phukā | na lage rukā mola kāṃhīṃ ||3|| dubaḷā tukā bhāveṃviṇeṃ | udhārā deva ghetalā ruṇeṃ ||4||

विष्णुमय सर्व वैष्णवांसी ठावें । येरांनीं वाहावे भार माथां ॥1॥ साधनें संकटें सर्वांलागीं सीण । व्हावा लागे क्षीण अहंमान ॥ध्रु.॥ भाव हा कठीण वज्र हें भेदवे । परि न छेदवे मायाजाळ ॥2॥ तुका ह्मणे वर्म भजनें चि सांपडे । येरांसी तों पडे ओस दिशा ॥3॥

viṣṇumaya sarva vaiṣṇavāṃsī ṭhāveṃ | yerāṃnīṃ vāhāve bhāra māthāṃ ||1|| sādhaneṃ saṃkaṭeṃ sarvāṃlāgīṃ sīṇa | vhāvā lāge kṣīṇa ahaṃmāna ||dhru.|| bhāva hā kaṭhīṇa vajra heṃ bhedave | pari na chedave māyājāḷa ||2|| tukā hmaṇe varma bhajaneṃ ci sāṃpaḍe | yerāṃsī toṃ paḍe osa diśā ||3||

कीर्तनाची गोडी । देव निवडी आपण ॥1॥ कोणी व्हा रे अधिकारी । त्यासी हरि देइऩल ॥ध्रु.॥ वैराग्याचे बळें । साही खळ जिणावे ॥2॥ उरेल ना उरी । तुका करी बोभाट ॥3॥

kīrtanācī goḍī | deva nivaḍī āpaṇa ||1|| koṇī vhā re adhikārī | tyāsī hari deiऩla ||dhru.|| vairāgyāce baḷeṃ | sāhī khaḷa jiṇāve ||2|| urela nā urī | tukā karī bobhāṭa ||3||

कायावाचामन ठेविलें गाहाण । घेतलें तुझें रिण जोडीलागीं ॥1॥ अवघें आलें आंत पोटा पडिलें थीतें । सारूनि नििंश्चत जालों देवा ॥ध्रु.॥ द्यावयासी आतां नाहीं तोळा मासा । आधील मवेशा तुज ठावी ॥2॥ तुझ्या रिणें गेले बहुत बांधोन । जाले मजहून थोरथोर ॥3॥ तुका ह्मणे तुझे खतीं जें गुंतलें । करूनि आपुलें घेइप देवा ॥4॥

kāyāvācāmana ṭhevileṃ gāhāṇa | ghetaleṃ tujheṃ riṇa joḍīlāgīṃ ||1|| avagheṃ āleṃ āṃta poṭā paḍileṃ thīteṃ | sārūni niिṃścata jāloṃ devā ||dhru.|| dyāvayāsī ātāṃ nāhīṃ toḷā māsā | ādhīla maveśā tuja ṭhāvī ||2|| tujhyā riṇeṃ gele bahuta bāṃdhona | jāle majahūna thorathora ||3|| tukā hmaṇe tujhe khatīṃ jeṃ guṃtaleṃ | karūni āpuleṃ gheipa devā ||4||

करिसी कीं न करिसी माझा अंगीकार । हा मज विचार पडिला देवा ॥1॥ देसी कीं न देसी पायांचें दर्शन । ह्मणऊनि मन िस्थर नाहीं ॥ध्रु.॥ बोलसी कीं न बोलसी मजसवें देवा । ह्मणोनियां जीवा भय वाटे ॥2॥ होइऩल कीं न होय तुज माझा आठव। पडिला संदेह हा चि मज ॥3॥ तुका ह्मणे मी कमाइऩचे हीण। ह्मणऊनि सीण करीं देवा ॥4॥

karisī kīṃ na karisī mājhā aṃgīkāra | hā maja vicāra paḍilā devā ||1|| desī kīṃ na desī pāyāṃceṃ darśana | hmaṇaūni mana िsthara nāhīṃ ||dhru.|| bolasī kīṃ na bolasī majasaveṃ devā | hmaṇoniyāṃ jīvā bhaya vāṭe ||2|| hoiऩla kīṃ na hoya tuja mājhā āṭhava| paḍilā saṃdeha hā ci maja ||3|| tukā hmaṇe mī kamāiऩce hīṇa| hmaṇaūni sīṇa karīṃ devā ||4||

ऐसा माझा आहे भीडभार । नांवाचा मी फार वांयां गेलों ॥1॥ काय सेवा रुजु आहे सत्ताबळ । तें मज राउळ कृपा करी ॥ध्रु.॥ काय याती शुद्ध आहे कुळ कर्म । तेणें पडे वर्म तुझे ठायीं ॥2॥ कोण तपोनिध दानधर्मसीळ । अंगीं एक बळ आहे सत्ता ॥3॥ तुका ह्मणे वांयां जालों भूमी भार । होइऩल विचार काय नेणों ॥4॥

aisā mājhā āhe bhīḍabhāra | nāṃvācā mī phāra vāṃyāṃ geloṃ ||1|| kāya sevā ruju āhe sattābaḷa | teṃ maja rāuḷa kṛpā karī ||dhru.|| kāya yātī śuddha āhe kuḷa karma | teṇeṃ paḍe varma tujhe ṭhāyīṃ ||2|| koṇa taponidha dānadharmasīḷa | aṃgīṃ eka baḷa āhe sattā ||3|| tukā hmaṇe vāṃyāṃ jāloṃ bhūmī bhāra | hoiऩla vicāra kāya neṇoṃ ||4||

साच मज काय कळों नये देवा । काय तुझी सेवा काहे नव्हे ॥1॥ करावें तें बरें जेणें समाधान । सेवावें हें वन न बोलावें ॥ध्रु.॥ शुद्ध माझा भाव होइल तुझे पायीं । तरि च हें देइप निवडूनि ॥2॥ उचित अनुचित कळों आली गोष्टी । तुझे कृपादृष्टी पांडुरंगा ॥3॥ तुका ह्मणे मज पायांसवे चाड । सांगसी तें गोड आहे मज ॥4॥

sāca maja kāya kaḷoṃ naye devā | kāya tujhī sevā kāhe navhe ||1|| karāveṃ teṃ bareṃ jeṇeṃ samādhāna | sevāveṃ heṃ vana na bolāveṃ ||dhru.|| śuddha mājhā bhāva hoila tujhe pāyīṃ | tari ca heṃ deipa nivaḍūni ||2|| ucita anucita kaḷoṃ ālī goṣṭī | tujhe kṛpādṛṣṭī pāṃḍuraṃgā ||3|| tukā hmaṇe maja pāyāṃsave cāḍa | sāṃgasī teṃ goḍa āhe maja ||4||

नाहीं कंटाळलों परि वाटे भय । करावें तें काय न कळतां ॥1॥ जन वन आह्मां समान चि जालें । कामक्रोध गेले पावटणी ॥ध्रु.॥ षडऊर्मी शत्रु जिंतिले अनंता । नामाचिया सत्ताबळें तुझ्या ॥2॥ ह्मणऊनिं मुख्य धर्म आह्मां सेवकांचा ऐसा । स्वामी करी शिरसा पाळावें तें ॥3॥ ह्मणऊनिं तुका अवलोकुनी पाय । वचनाची पाहे वास एका ॥4॥

nāhīṃ kaṃṭāḷaloṃ pari vāṭe bhaya | karāveṃ teṃ kāya na kaḷatāṃ ||1|| jana vana āhmāṃ samāna ci jāleṃ | kāmakrodha gele pāvaṭaṇī ||dhru.|| ṣaḍaūrmī śatru jiṃtile anaṃtā | nāmāciyā sattābaḷeṃ tujhyā ||2|| hmaṇaūniṃ mukhya dharma āhmāṃ sevakāṃcā aisā | svāmī karī śirasā pāḷāveṃ teṃ ||3|| hmaṇaūniṃ tukā avalokunī pāya | vacanācī pāhe vāsa ekā ||4||

वांयांविण वाढविला हा लौकिक । आणिला लटिक वाद दोघां ॥1॥ नाहीं ऐसा जाला देव माझ्या मतें । भुकेलें जेवितें काय जाणे ॥ध्रु.॥ शब्दज्ञानें गौरविली हे वैखरी । साच तें अंतरीं बिंबे चि ना ॥2॥ जालों परदेशी गेले दोन्ही ठाय । संसार ना पाय तुझे देवा ॥3॥ तुका ह्मणे मागें कळों येतें ऐसें । न घेतों हें पिसें लावूनियां ॥4॥

vāṃyāṃviṇa vāḍhavilā hā laukika | āṇilā laṭika vāda doghāṃ ||1|| nāhīṃ aisā jālā deva mājhyā mateṃ | bhukeleṃ jeviteṃ kāya jāṇe ||dhru.|| śabdajñāneṃ gauravilī he vaikharī | sāca teṃ aṃtarīṃ biṃbe ci nā ||2|| jāloṃ paradeśī gele donhī ṭhāya | saṃsāra nā pāya tujhe devā ||3|| tukā hmaṇe māgeṃ kaḷoṃ yeteṃ aiseṃ | na ghetoṃ heṃ piseṃ lāvūniyāṃ ||4||

इतुलें करीं देवा ऐकें हें वचन । समूळ अभिमान जाळीं माझा ॥1॥ इतुलें करीं देवा ऐकें हे गोष्टी । सर्व समदृष्टी तुज देखें ॥ध्रु.॥ इतुलें करीं देवा विनवितों तुज । संतांचे चरणरज वंदीं माथां ॥2॥ इतुलें करीं देवा ऐकें हे मात । हृदयीं पंढरीनाथ दिवसरात्रीं ॥3॥ भलतिया भावें तारीं पंढरीनाथा । तुका ह्मणे आतां शरण आलों ॥4॥

ituleṃ karīṃ devā aikeṃ heṃ vacana | samūḷa abhimāna jāḷīṃ mājhā ||1|| ituleṃ karīṃ devā aikeṃ he goṣṭī | sarva samadṛṣṭī tuja dekheṃ ||dhru.|| ituleṃ karīṃ devā vinavitoṃ tuja | saṃtāṃce caraṇaraja vaṃdīṃ māthāṃ ||2|| ituleṃ karīṃ devā aikeṃ he māta | hṛdayīṃ paṃḍharīnātha divasarātrīṃ ||3|| bhalatiyā bhāveṃ tārīṃ paṃḍharīnāthā | tukā hmaṇe ātāṃ śaraṇa āloṃ ||4||

तुझा दास ऐसा ह्मणती लोकपाळ । ह्मणऊनि सांभाळ करीं माझा ॥1॥ अनाथाचा नाथ पतितपावन । हें आतां जतन करीं नाम ॥ध्रु.॥ माझें गुण दोष पाहातां न लगे अंत । ऐसें माझें चित्त मज ग्वाही ॥2॥ नेणें तुझी कैसी करावी हे सेवा । जाणसी तूं देवा अंतरींचें ॥3॥ तुका ह्मणे तूं या कृपेचा सिंधु । तोडीं भवबंधु माझा देवा ॥4॥

tujhā dāsa aisā hmaṇatī lokapāḷa | hmaṇaūni sāṃbhāḷa karīṃ mājhā ||1|| anāthācā nātha patitapāvana | heṃ ātāṃ jatana karīṃ nāma ||dhru.|| mājheṃ guṇa doṣa pāhātāṃ na lage aṃta | aiseṃ mājheṃ citta maja gvāhī ||2|| neṇeṃ tujhī kaisī karāvī he sevā | jāṇasī tūṃ devā aṃtarīṃceṃ ||3|| tukā hmaṇe tūṃ yā kṛpecā siṃdhu | toḍīṃ bhavabaṃdhu mājhā devā ||4||

जाणावें ते काय नेणावें ते काय । ध्यावे तुझे पाय हें चि सार ॥1॥ करावें तें काय न करावें तें काय । ध्यावें तुझे पाय हें चि सार ॥ध्रु.॥ बोलावें तें काय न बोलावें तें काय । ध्यावे तुझे पाय हें चि सार ॥2॥ जावें तें कोठें न वजावे आतां । बरवें आठवितां नाम तुझें ॥3॥ तुका ह्मणे तूं करिसी तें सोपे । पुण्यें होती पापें आमुच्या मतें ॥4॥

jāṇāveṃ te kāya neṇāveṃ te kāya | dhyāve tujhe pāya heṃ ci sāra ||1|| karāveṃ teṃ kāya na karāveṃ teṃ kāya | dhyāveṃ tujhe pāya heṃ ci sāra ||dhru.|| bolāveṃ teṃ kāya na bolāveṃ teṃ kāya | dhyāve tujhe pāya heṃ ci sāra ||2|| jāveṃ teṃ koṭheṃ na vajāve ātāṃ | baraveṃ āṭhavitāṃ nāma tujheṃ ||3|| tukā hmaṇe tūṃ karisī teṃ sope | puṇyeṃ hotī pāpeṃ āmucyā mateṃ ||4||

मागें शरणागत तारिले बहुत । ह्मणती दीनानाथ तुज देवा ॥1॥ पाहिले अपराध नाहीं याती कुळ । तारिला अजामेळ गणिका भिल्ली ॥ध्रु.॥ अढळपदीं बाळ बैसविला धुरु । क्षीराचा सागरु उपमन्ये ॥2॥ गजेंद्रपशु नाडियें जळचरें । भवसिंधुपार उतरिला ॥3॥ प्रल्हाद अग्नींत राखिला जळांत । विषाचें अमृत तुझ्या नामें ॥4॥ पांडवां संकट पडतां जडभारी । त्यांचा तू कैवारी नारायणा ॥5॥ तुका ह्मणे तूं या अनाथाचा नाथ । ऐकोनियां मात शरण आलों ॥6॥

māgeṃ śaraṇāgata tārile bahuta | hmaṇatī dīnānātha tuja devā ||1|| pāhile aparādha nāhīṃ yātī kuḷa | tārilā ajāmeḷa gaṇikā bhillī ||dhru.|| aḍhaḷapadīṃ bāḷa baisavilā dhuru | kṣīrācā sāgaru upamanye ||2|| gajeṃdrapaśu nāḍiyeṃ jaḷacareṃ | bhavasiṃdhupāra utarilā ||3|| pralhāda agnīṃta rākhilā jaḷāṃta | viṣāceṃ amṛta tujhyā nāmeṃ ||4|| pāṃḍavāṃ saṃkaṭa paḍatāṃ jaḍabhārī | tyāṃcā tū kaivārī nārāyaṇā ||5|| tukā hmaṇe tūṃ yā anāthācā nātha | aikoniyāṃ māta śaraṇa āloṃ ||6||

तुझा शरणागत जालों मी अंकित । करीं माझें हित पांडुरंगा ॥1॥ पतितपावन तुझी ब्रीदावळी । ते आतां सांभाळीं मायबापा ॥ध्रु.॥ अनाथाचा नाथ बोलतील संत ऐकोनियां मात विश्वासलों ॥2॥ न करावी निरास न धरावें उदास । देइप याचकास कृपादान ॥3॥ तुका ह्मणे मी तों पातकांची रासी । देइप पायापासीं ठाव देवा ॥4॥

tujhā śaraṇāgata jāloṃ mī aṃkita | karīṃ mājheṃ hita pāṃḍuraṃgā ||1|| patitapāvana tujhī brīdāvaḷī | te ātāṃ sāṃbhāḷīṃ māyabāpā ||dhru.|| anāthācā nātha bolatīla saṃta aikoniyāṃ māta viśvāsaloṃ ||2|| na karāvī nirāsa na dharāveṃ udāsa | deipa yācakāsa kṛpādāna ||3|| tukā hmaṇe mī toṃ pātakāṃcī rāsī | deipa pāyāpāsīṃ ṭhāva devā ||4||

सर्वस्वाचा त्याग तो सदा सोंवळा । न लिंपे विटाळा अिग्न जैसा ॥1॥ सत्यवादी करी संसार सकळ । अलिप्त कमळ जळीं जैसें ॥ध्रु.॥ घडे ज्या उपकार भूतांची दया । आत्मिस्थति तया अंगीं वसे ॥2॥ नो बोले गुणदोष नाइके जो कानीं । वताौनि तो जनीं जनादऩन ॥3॥ तुका ह्मणे वर्म जाणितल्याविण । पावे करितां सीण सांडीमांडी ॥4॥

sarvasvācā tyāga to sadā soṃvaḷā | na liṃpe viṭāḷā aिgna jaisā ||1|| satyavādī karī saṃsāra sakaḷa | alipta kamaḷa jaḷīṃ jaiseṃ ||dhru.|| ghaḍe jyā upakāra bhūtāṃcī dayā | ātmisthati tayā aṃgīṃ vase ||2|| no bole guṇadoṣa nāike jo kānīṃ | vatāौni to janīṃ janādaऩna ||3|| tukā hmaṇe varma jāṇitalyāviṇa | pāve karitāṃ sīṇa sāṃḍīmāṃḍī ||4||

पुण्य परउपकार पाप ते परपीडा । आणीक नाहीं जोडा दुजा यासी ॥1॥ सत्य तो चि धर्म असत्य तें कर्म । आणीक हे वर्म नाहीं दुजें ॥ध्रु.॥ गति ते चि मुखीं नामाचें स्मरण । अधोगति जाण विन्मुखते ॥2॥ संतांचा संग तो चि स्वर्गवास । नर्क तो उदास अनर्गळा ॥3॥ तुका ह्मणे उघडें आहे हित घात । जयाचें उचित करा तैसें ॥4॥

puṇya paraupakāra pāpa te parapīḍā | āṇīka nāhīṃ joḍā dujā yāsī ||1|| satya to ci dharma asatya teṃ karma | āṇīka he varma nāhīṃ dujeṃ ||dhru.|| gati te ci mukhīṃ nāmāceṃ smaraṇa | adhogati jāṇa vinmukhate ||2|| saṃtāṃcā saṃga to ci svargavāsa | narka to udāsa anargaḷā ||3|| tukā hmaṇe ughaḍeṃ āhe hita ghāta | jayāceṃ ucita karā taiseṃ ||4||

न वजे वांयां कांहीं ऐकतां हरिकथा । आपण करितां वांयां न वजे ॥1॥ न वजे वांयां कांहीं देवळासी जातां । देवासी पूजितां वांयां न वजे ॥ध्रु.॥ न वजे वांयां कांहीं केलिया तीर्थ । अथवा कां व्रत वांयां न वजे ॥2॥ न वजे वांयां जालें संतांचें दर्शन । शुद्ध आचरण वांयां न वजे ॥3॥ तुका ह्मणे भाव असतां नसतां । सायास करितां वांयां न वजे ॥4॥

na vaje vāṃyāṃ kāṃhīṃ aikatāṃ harikathā | āpaṇa karitāṃ vāṃyāṃ na vaje ||1|| na vaje vāṃyāṃ kāṃhīṃ devaḷāsī jātāṃ | devāsī pūjitāṃ vāṃyāṃ na vaje ||dhru.|| na vaje vāṃyāṃ kāṃhīṃ keliyā tīrtha | athavā kāṃ vrata vāṃyāṃ na vaje ||2|| na vaje vāṃyāṃ jāleṃ saṃtāṃceṃ darśana | śuddha ācaraṇa vāṃyāṃ na vaje ||3|| tukā hmaṇe bhāva asatāṃ nasatāṃ | sāyāsa karitāṃ vāṃyāṃ na vaje ||4||

चित्तीं धरीन मी पाउलें सकुमारें । सकळ बिढार संपत्तीचें ॥1॥ कंठीं धरिन मी नाम अमृताची वल्ली । होइऩल राहिली शीतळ तनु ॥ध्रु.॥ पाहेन श्रीमुख साजिरें सुंदर । सकळां अगर लावण्यांचें ॥2॥ करिन अंगसंग बाळकाचे परी । बैसेन तों वरी नुतरीं कडिये ॥3॥ तुका ह्मणे हा केला तैसा होय । धरिली मनें सोय विठोबाची ॥4॥

cittīṃ dharīna mī pāuleṃ sakumāreṃ | sakaḷa biḍhāra saṃpattīceṃ ||1|| kaṃṭhīṃ dharina mī nāma amṛtācī vallī | hoiऩla rāhilī śītaḷa tanu ||dhru.|| pāhena śrīmukha sājireṃ suṃdara | sakaḷāṃ agara lāvaṇyāṃceṃ ||2|| karina aṃgasaṃga bāḷakāce parī | baisena toṃ varī nutarīṃ kaḍiye ||3|| tukā hmaṇe hā kelā taisā hoya | dharilī maneṃ soya viṭhobācī ||4||

बाळ मातेपाशीं सांगे तानभूक । उपायाचें दुःख काय जाणे ॥1॥ तयापरी करीं पाळण हें माझें । घेउनियां ओझें सकळ भार ॥ध्रु.॥ कासया गुणदोष आणिसील मना । सर्व नारायणा अपराधी ॥2॥ सेवाहीन दीन पातकांची रासी । आतां विचारिसी काय ऐसें ॥3॥ जेणें काळें पायीं अनुसरलें चित्त । निर्धार हें हित जालें ऐसें ॥4॥ तुका ह्मणे तुह्मी तारिलें बहुतां । माझी कांहीं चिंता असों दे वो ॥5॥

bāḷa mātepāśīṃ sāṃge tānabhūka | upāyāceṃ duḥkha kāya jāṇe ||1|| tayāparī karīṃ pāḷaṇa heṃ mājheṃ | gheuniyāṃ ojheṃ sakaḷa bhāra ||dhru.|| kāsayā guṇadoṣa āṇisīla manā | sarva nārāyaṇā aparādhī ||2|| sevāhīna dīna pātakāṃcī rāsī | ātāṃ vicārisī kāya aiseṃ ||3|| jeṇeṃ kāḷeṃ pāyīṃ anusaraleṃ citta | nirdhāra heṃ hita jāleṃ aiseṃ ||4|| tukā hmaṇe tuhmī tārileṃ bahutāṃ | mājhī kāṃhīṃ ciṃtā asoṃ de vo ||5||

जीवनावांचूनि तळमळी मासा । प्रकार हा तैसा होतो जीवा ॥1॥ न संपडे जालें भूमिगत धन । चरफडी मन तयापरी ॥ध्रु.॥ मातेचा वियोग जालियां हो बाळा । तो कळवळा जाणा देवा ॥2॥ सांगावे ते किती तुह्मांसी प्रकार । सकळांचें सार पाय दावीं ॥3॥ ये चि चिंते माझा करपला भीतर । कां नेणों विसर पडिला माझा ॥4॥ तुका ह्मणे तूं हें जाणसी सकळ । यावरि कृपाळ होइप देवा ॥5॥

jīvanāvāṃcūni taḷamaḷī māsā | prakāra hā taisā hoto jīvā ||1|| na saṃpaḍe jāleṃ bhūmigata dhana | caraphaḍī mana tayāparī ||dhru.|| mātecā viyoga jāliyāṃ ho bāḷā | to kaḷavaḷā jāṇā devā ||2|| sāṃgāve te kitī tuhmāṃsī prakāra | sakaḷāṃceṃ sāra pāya dāvīṃ ||3|| ye ci ciṃte mājhā karapalā bhītara | kāṃ neṇoṃ visara paḍilā mājhā ||4|| tukā hmaṇe tūṃ heṃ jāṇasī sakaḷa | yāvari kṛpāḷa hoipa devā ||5||

शरण आलें त्यासी न दावीं हे पाठी । ऐका जगजेठी विज्ञापना ॥1॥ अळविती तयांसी उत्तर झडकरी । द्यावें परिसा हरी विज्ञापना ॥ध्रु.॥ गांजिलियाचें करावें धांवणें । विनंती नारायणें परिसावी हे ॥2॥ भागलियाचा होइप रे विसांवा । परिसावी केशवा विज्ञापना ॥3॥ अंकिताचा भार वागवावा माथां । परिसावी अनंता विज्ञापना ॥4॥ तुका ह्मणे आह्मां विसरावें ना देवा । परिसावी हे देवा विज्ञापना ॥5॥

śaraṇa āleṃ tyāsī na dāvīṃ he pāṭhī | aikā jagajeṭhī vijñāpanā ||1|| aḷavitī tayāṃsī uttara jhaḍakarī | dyāveṃ parisā harī vijñāpanā ||dhru.|| gāṃjiliyāceṃ karāveṃ dhāṃvaṇeṃ | vinaṃtī nārāyaṇeṃ parisāvī he ||2|| bhāgaliyācā hoipa re visāṃvā | parisāvī keśavā vijñāpanā ||3|| aṃkitācā bhāra vāgavāvā māthāṃ | parisāvī anaṃtā vijñāpanā ||4|| tukā hmaṇe āhmāṃ visarāveṃ nā devā | parisāvī he devā vijñāpanā ||5||

कोण आह्मां पुसे सिणलें भागलें । तुजविण उगलें पांडुरंगा ॥1॥ कोणापाशीं आह्मीं सांगावें सुखदुःख । कोण तानभूक निवारील ॥ध्रु.॥ कोण या तापाचा करील परिहार । उतरील पार कोण दुजा ॥2॥ कोणापें इच्छेचें मागावें भातुकें । कोण कवतुकें बुझावील ॥3॥ कोणावरी आह्मीं करावी हे सत्ता । होइल साहाता कोण दुजा ॥4॥ तुका ह्मणे अगा स्वामी सर्व जाणां । दंडवत चरणां तुमच्या देवा ॥5॥

koṇa āhmāṃ puse siṇaleṃ bhāgaleṃ | tujaviṇa ugaleṃ pāṃḍuraṃgā ||1|| koṇāpāśīṃ āhmīṃ sāṃgāveṃ sukhaduḥkha | koṇa tānabhūka nivārīla ||dhru.|| koṇa yā tāpācā karīla parihāra | utarīla pāra koṇa dujā ||2|| koṇāpeṃ iccheceṃ māgāveṃ bhātukeṃ | koṇa kavatukeṃ bujhāvīla ||3|| koṇāvarī āhmīṃ karāvī he sattā | hoila sāhātā koṇa dujā ||4|| tukā hmaṇe agā svāmī sarva jāṇāṃ | daṃḍavata caraṇāṃ tumacyā devā ||5||

अविट हें क्षीर हरिकथा माउली । सेविती सेविली वैष्णवजनीं ॥1॥ अमृत राहिलें लाजोनि माघारें । येणें रसें थोरें ब्रह्मानंदे ॥ध्रु.॥ पतित पातकी पावनपंगती । चतुर्भुज होती देवाऐसे ॥2॥ सर्व सुखें तया मोहोरती ठाया । जेथें दाटणी या वैष्णवांची ॥3॥ निर्गुण हें सोंग धरिलें गुणवंत । धरूनियां प्रीत गाये नाचे ॥4॥ तुका ह्मणे केलीं साधनें गाळणी । सुलभ कीर्तनीं होऊनी ठेला ॥5॥

aviṭa heṃ kṣīra harikathā māulī | sevitī sevilī vaiṣṇavajanīṃ ||1|| amṛta rāhileṃ lājoni māghāreṃ | yeṇeṃ raseṃ thoreṃ brahmānaṃde ||dhru.|| patita pātakī pāvanapaṃgatī | caturbhuja hotī devāaise ||2|| sarva sukheṃ tayā mohoratī ṭhāyā | jetheṃ dāṭaṇī yā vaiṣṇavāṃcī ||3|| nirguṇa heṃ soṃga dharileṃ guṇavaṃta | dharūniyāṃ prīta gāye nāce ||4|| tukā hmaṇe kelīṃ sādhaneṃ gāḷaṇī | sulabha kīrtanīṃ hoūnī ṭhelā ||5||

हुंबरती गाये तयांकडे कान । कैवल्यनिधान देउनि ठाके ॥1॥ गोपाळांची पूजा उिच्छष्ट कवळी । तेणें वनमाळी सुखावला ॥ध्रु.॥ चोरोनियां खाये दुध दहीं लोणी । भावें चक्रपाणि गोविला तो ॥2॥ निष्काम तो जाला कामासी लंपट । गोपिकांची वाट पाहात बैसे ॥3॥ जगदानी इच्छी तुळसीएकदळ । भावाचा सकळ विकिला तो ॥4॥ तुका ह्मणे हें चि चैतन्यें सावळें । व्यापुनि निराळें राहिलेंसे ॥5॥

huṃbaratī gāye tayāṃkaḍe kāna | kaivalyanidhāna deuni ṭhāke ||1|| gopāḷāṃcī pūjā uिcchaṣṭa kavaḷī | teṇeṃ vanamāḷī sukhāvalā ||dhru.|| coroniyāṃ khāye dudha dahīṃ loṇī | bhāveṃ cakrapāṇi govilā to ||2|| niṣkāma to jālā kāmāsī laṃpaṭa | gopikāṃcī vāṭa pāhāta baise ||3|| jagadānī icchī tuḷasīekadaḷa | bhāvācā sakaḷa vikilā to ||4|| tukā hmaṇe heṃ ci caitanyeṃ sāvaḷeṃ | vyāpuni nirāḷeṃ rāhileṃse ||5||

समर्थासी नाहीं वर्णावर्णभेद । सामग्री ते सर्व सिद्ध घरीं ॥1॥ आदराचे ठायीं बहु च आदर । मागितलें फार तेथें वाढी ॥ध्रु.॥ न ह्मणे सोइरा सुहुदऩ आवश्यक । राजा आणि रंक सारिखा चि ॥3॥ भाव देखे तेथें करी लडबड । जडा राखे जड निराळें चि ॥3॥ कोणी न विसंभे याचकाचा ठाव । विनवुनी देव शंका फेडी ॥4॥ तुका ह्मणे पोट भरुनी उरवी । धालें ऐसें दावी अनुभवें ॥5॥

samarthāsī nāhīṃ varṇāvarṇabheda | sāmagrī te sarva siddha gharīṃ ||1|| ādarāce ṭhāyīṃ bahu ca ādara | māgitaleṃ phāra tetheṃ vāḍhī ||dhru.|| na hmaṇe soirā suhudaऩ āvaśyaka | rājā āṇi raṃka sārikhā ci ||3|| bhāva dekhe tetheṃ karī laḍabaḍa | jaḍā rākhe jaḍa nirāḷeṃ ci ||3|| koṇī na visaṃbhe yācakācā ṭhāva | vinavunī deva śaṃkā pheḍī ||4|| tukā hmaṇe poṭa bharunī uravī | dhāleṃ aiseṃ dāvī anubhaveṃ ||5||

आले भरा केणें । येरझार चुके जेणें ॥1॥ उभें केलें विटेवरी । पेंठ इनाम पंढरी ॥ध्रु.॥ वाहाती मारग । अवघें मोहोरलें जग ॥2॥ तुका ह्मणे माप । खरें आणा माझे बाप ॥3॥

āle bharā keṇeṃ | yerajhāra cuke jeṇeṃ ||1|| ubheṃ keleṃ viṭevarī | peṃṭha ināma paṃḍharī ||dhru.|| vāhātī māraga | avagheṃ mohoraleṃ jaga ||2|| tukā hmaṇe māpa | khareṃ āṇā mājhe bāpa ||3||

करीं ऐसें जागें । वेळोवेळां पायां लागें ॥1॥ प्रेम झोंबो कंठीं । देह धरणिये लोटीं ॥ध्रु.॥ राहे लोकाचार पडे अवघा विसर ॥2॥ तुका ह्मणे ध्यावें । तुज विभीचारभावें ॥3॥

karīṃ aiseṃ jāgeṃ | veḷoveḷāṃ pāyāṃ lāgeṃ ||1|| prema jhoṃbo kaṃṭhīṃ | deha dharaṇiye loṭīṃ ||dhru.|| rāhe lokācāra paḍe avaghā visara ||2|| tukā hmaṇe dhyāveṃ | tuja vibhīcārabhāveṃ ||3||

टाळ दिडी हातीं । वैकुंठींचे सांगाती ॥1॥ जाल तरी कोणा जा गा । करा सिदोरी ते वेगा ॥ध्रु.॥ जाती सादावीत । तेथें असों द्यावें चित्त ॥2॥ तुका ह्मणे बोल । जाती बोलत विठ्ठल ॥3॥

ṭāḷa diḍī hātīṃ | vaikuṃṭhīṃce sāṃgātī ||1|| jāla tarī koṇā jā gā | karā sidorī te vegā ||dhru.|| jātī sādāvīta | tetheṃ asoṃ dyāveṃ citta ||2|| tukā hmaṇe bola | jātī bolata viṭhṭhala ||3||

जीव खादला देवत । माझा येणें महाभूतें । झोंबलें निरुतें । कांहीं करितां न सुटे ॥1॥ आतां करूं काय । न चले करितां उपाय । तुह्मां आह्मां सय । विघडाविघड केली ॥ध्रु.॥ बोलतां दुिश्चती । मी वो पडियेलें भ्रांती । आठव हा चित्तीं । न ये ह्मणतां मी माझें ॥2॥ भलतें चि चावळे । जना अवघिया वेगळे । नाठवती बाळें । आपपर सारिखें ॥3॥ नका बोलों सये । मज वचन न साहे। बैसाल त्या राहें । उग्या वाचा खुंटोनी ॥4॥ तुह्मां आह्मां भेटी । नाहीं जाली जीवेंसाटीं । तुका ह्मणे दृष्टी । पाहा जवळी आहे तों ॥5॥

jīva khādalā devata | mājhā yeṇeṃ mahābhūteṃ | jhoṃbaleṃ niruteṃ | kāṃhīṃ karitāṃ na suṭe ||1|| ātāṃ karūṃ kāya | na cale karitāṃ upāya | tuhmāṃ āhmāṃ saya | vighaḍāvighaḍa kelī ||dhru.|| bolatāṃ duिścatī | mī vo paḍiyeleṃ bhrāṃtī | āṭhava hā cittīṃ | na ye hmaṇatāṃ mī mājheṃ ||2|| bhalateṃ ci cāvaḷe | janā avaghiyā vegaḷe | nāṭhavatī bāḷeṃ | āpapara sārikheṃ ||3|| nakā boloṃ saye | maja vacana na sāhe| baisāla tyā rāheṃ | ugyā vācā khuṃṭonī ||4|| tuhmāṃ āhmāṃ bheṭī | nāhīṃ jālī jīveṃsāṭīṃ | tukā hmaṇe dṛṣṭī | pāhā javaḷī āhe toṃ ||5||

जींवीचा जिव्हाळा । पाहों आपुलिया डोळां ॥1॥ आह्मां विठ्ठल एक देव । येर अवघे चि वाव ॥ध्रु.॥ पुंडलिकाचे पाठीं। उभा हात ठेवुनि कटी ॥2॥ तुका ह्मणे चित्तीं । वाहूं रखुमाइऩचा पती ॥3॥

jīṃvīcā jivhāḷā | pāhoṃ āpuliyā ḍoḷāṃ ||1|| āhmāṃ viṭhṭhala eka deva | yera avaghe ci vāva ||dhru.|| puṃḍalikāce pāṭhīṃ| ubhā hāta ṭhevuni kaṭī ||2|| tukā hmaṇe cittīṃ | vāhūṃ rakhumāiऩcā patī ||3||

माझें आराधन । पंढरपुरींचें निधान ॥1॥ तया एकाविण दुजें । कांहीं नेणें पंढरीराजें ॥ध्रु.॥ दास विठ्ठलाचा । अंकित अंकिला ठायींचा ॥2॥ तुका ह्मणे आतां । नव्हे पालट सर्वथा ॥3॥

mājheṃ ārādhana | paṃḍharapurīṃceṃ nidhāna ||1|| tayā ekāviṇa dujeṃ | kāṃhīṃ neṇeṃ paṃḍharīrājeṃ ||dhru.|| dāsa viṭhṭhalācā | aṃkita aṃkilā ṭhāyīṃcā ||2|| tukā hmaṇe ātāṃ | navhe pālaṭa sarvathā ||3||

आतां आह्मां हें चि काम । न विसंभावें तुझें नाम । वाहुनियां टाळी । प्रेमसुखें नाचावें ॥1॥ अवघी जाली आराणूक । मागें पुढें सकिळक । त्रिपुटीचें दुःख । प्रारब्ध सारिलें ॥ध्रु.॥ गोदातटें निर्मळें । देव देवांचीं देवळें । संत महंत मेळें । दिवस जाय सुखाचा ॥2॥ तुका ह्मणे पंढरीनाथा । आणिक नाहीं मज चिंता । योगक्षेम माथां । भार तुझ्या घातला ॥3॥

ātāṃ āhmāṃ heṃ ci kāma | na visaṃbhāveṃ tujheṃ nāma | vāhuniyāṃ ṭāḷī | premasukheṃ nācāveṃ ||1|| avaghī jālī ārāṇūka | māgeṃ puḍheṃ sakiḷaka | tripuṭīceṃ duḥkha | prārabdha sārileṃ ||dhru.|| godātaṭeṃ nirmaḷeṃ | deva devāṃcīṃ devaḷeṃ | saṃta mahaṃta meḷeṃ | divasa jāya sukhācā ||2|| tukā hmaṇe paṃḍharīnāthā | āṇika nāhīṃ maja ciṃtā | yogakṣema māthāṃ | bhāra tujhyā ghātalā ||3||

चोरटें सुनें मारिलें टाळे । केंउं करी परि न संडी चाळे ॥1॥ ऐसें एक दुराचारी गा देवा । आपुलिया जीवा घात करी ॥ध्रु.॥ नाक गेलें तरि लाज ना विचार । हिंडे फजितखोर दारोदारीं ॥2॥ तुका ह्मणे कर्म बिळवंत गाढें । नेदी तया पुढेंमागें सरों ॥3॥

coraṭeṃ suneṃ mārileṃ ṭāḷe | keṃuṃ karī pari na saṃḍī cāḷe ||1|| aiseṃ eka durācārī gā devā | āpuliyā jīvā ghāta karī ||dhru.|| nāka geleṃ tari lāja nā vicāra | hiṃḍe phajitakhora dārodārīṃ ||2|| tukā hmaṇe karma biḷavaṃta gāḍheṃ | nedī tayā puḍheṃmāgeṃ saroṃ ||3||

न करावी स्तुति माझी संतजनीं । होइऩल या वचनीं अभिमान ॥1॥ भारें भवनदी नुतरवे पार । दुरावती दूर तुमचे पाय ॥2॥ तुका ह्मणे गर्व पुरवील पाठी । होइऩल माझ्या तुटी विठोबाची ॥3॥

na karāvī stuti mājhī saṃtajanīṃ | hoiऩla yā vacanīṃ abhimāna ||1|| bhāreṃ bhavanadī nutarave pāra | durāvatī dūra tumace pāya ||2|| tukā hmaṇe garva puravīla pāṭhī | hoiऩla mājhyā tuṭī viṭhobācī ||3||

चोर टेंकाचे निघाले चोरी । आपलें तैसें पारखे घरीं ॥1॥ नाहीं नफा नागवे आपण । गमाविले कान हात पाय ॥ध्रु.॥ बुिद्धहीन नये कांहीं चि कारणा । तयासवें जाणा तें चि सुख ॥2॥ तुका ह्मणे नाहीं ठाउकें वर्म । तयासी कर्म वोडवलें ॥3॥

cora ṭeṃkāce nighāle corī | āpaleṃ taiseṃ pārakhe gharīṃ ||1|| nāhīṃ naphā nāgave āpaṇa | gamāvile kāna hāta pāya ||dhru.|| buिddhahīna naye kāṃhīṃ ci kāraṇā | tayāsaveṃ jāṇā teṃ ci sukha ||2|| tukā hmaṇe nāhīṃ ṭhāukeṃ varma | tayāsī karma voḍavaleṃ ||3||

समर्थाचें बाळ कीविलवाणें दिसे । तरी कोणा हांसे जन देवा ॥1॥ अवगुणी जरी जालें तें वोंगळ । करावा सांभाळ लागे त्याचा ॥2॥ तुका ह्मणे तैसा मी एक पतित । परि मुद्रांकित जालों तुझा ॥3॥

samarthāceṃ bāḷa kīvilavāṇeṃ dise | tarī koṇā hāṃse jana devā ||1|| avaguṇī jarī jāleṃ teṃ voṃgaḷa | karāvā sāṃbhāḷa lāge tyācā ||2|| tukā hmaṇe taisā mī eka patita | pari mudrāṃkita jāloṃ tujhā ||3||

गाढवाचे अंगीं चंदनाची उटी । राख तया तेणें केलीसे भेटी ॥1॥ सहज गुण जयाचे देहीं । पालट कांहीं नव्हे तया ॥ध्रु.॥ माकडाचे गळां मोलाचा मणि । घातला चावुनी टाकी थुंकोनि ॥2॥ तुका ह्मणे खळा नावडे हित । अविद्या वाढवी आपुलें मत ॥3॥

gāḍhavāce aṃgīṃ caṃdanācī uṭī | rākha tayā teṇeṃ kelīse bheṭī ||1|| sahaja guṇa jayāce dehīṃ | pālaṭa kāṃhīṃ navhe tayā ||dhru.|| mākaḍāce gaḷāṃ molācā maṇi | ghātalā cāvunī ṭākī thuṃkoni ||2|| tukā hmaṇe khaḷā nāvaḍe hita | avidyā vāḍhavī āpuleṃ mata ||3||

नेणे सुनें चोर पाहुणा मागता । देखून भलता भुंकतसे ॥1॥ शिकविलें कांहीं न चले तया । बोलियेले वांयां बोल जाती ॥ध्रु.॥ क्षीर ओकुनियां खाय अमंगळ । आपुली ते ढाळ जाऊं नेदी ॥2॥ वंदूं निंदूं काय दुराचार । खळाचा विचार तुका ह्मणे ॥3॥

neṇe suneṃ cora pāhuṇā māgatā | dekhūna bhalatā bhuṃkatase ||1|| śikavileṃ kāṃhīṃ na cale tayā | boliyele vāṃyāṃ bola jātī ||dhru.|| kṣīra okuniyāṃ khāya amaṃgaḷa | āpulī te ḍhāḷa jāūṃ nedī ||2|| vaṃdūṃ niṃdūṃ kāya durācāra | khaḷācā vicāra tukā hmaṇe ||3||

जन मानविलें वरी बाहएात्कारीं । तैसा मी अंतरीं नाहीं जालों ॥1॥ ह्मणउनी पंढरीनाथा वाटतसे चिंता । प्रगट बोलतां लाज वाटे ॥ध्रु.॥ संतां ब्रह्मरूप जालें अवघें जन । ते माझे अवगुण न देखती ॥2॥ तुका ह्मणे मी तों आपणांसी ठावा । आहें बरा देवा जैसा तैसा ॥3॥

jana mānavileṃ varī bāhaeाtkārīṃ | taisā mī aṃtarīṃ nāhīṃ jāloṃ ||1|| hmaṇaunī paṃḍharīnāthā vāṭatase ciṃtā | pragaṭa bolatāṃ lāja vāṭe ||dhru.|| saṃtāṃ brahmarūpa jāleṃ avagheṃ jana | te mājhe avaguṇa na dekhatī ||2|| tukā hmaṇe mī toṃ āpaṇāṃsī ṭhāvā | āheṃ barā devā jaisā taisā ||3||

काम क्रोध माझे जीताती शरीरीं । कोवळें तें वरी बोलतसें ॥1॥ कैसा सरतां जालों तुझ्या पायीं । पांडुरंगा कांहीं न कळे हें ॥ध्रु.॥ पुराणींची ग्वाही वदतील संत । तैसें नाहीं चित्त शुद्ध जालें ॥2॥ तुका ह्मणे मज आणूनि अनुभवा । दाखवीं हें देवा साच खरें ॥3॥

kāma krodha mājhe jītātī śarīrīṃ | kovaḷeṃ teṃ varī bolataseṃ ||1|| kaisā saratāṃ jāloṃ tujhyā pāyīṃ | pāṃḍuraṃgā kāṃhīṃ na kaḷe heṃ ||dhru.|| purāṇīṃcī gvāhī vadatīla saṃta | taiseṃ nāhīṃ citta śuddha jāleṃ ||2|| tukā hmaṇe maja āṇūni anubhavā | dākhavīṃ heṃ devā sāca khareṃ ||3||

स्तुति करीं जैसा नाहीं अधिकार । न कळे विचार योग्यतेचा ॥1॥ तुमचें मी दास संतांचें दुर्बळ । करूनि सांभाळ राखा पायीं ॥ध्रु.॥ रामकृष्णहरि मंत्र उच्चारणा । आवडी चरणां विठोबाच्या ॥2॥ तुका ह्मणे तुमचें सेवितों उिच्छष्ट । क्षमा करीं धीट होऊनियां ॥3॥

stuti karīṃ jaisā nāhīṃ adhikāra | na kaḷe vicāra yogyatecā ||1|| tumaceṃ mī dāsa saṃtāṃceṃ durbaḷa | karūni sāṃbhāḷa rākhā pāyīṃ ||dhru.|| rāmakṛṣṇahari maṃtra uccāraṇā | āvaḍī caraṇāṃ viṭhobācyā ||2|| tukā hmaṇe tumaceṃ sevitoṃ uिcchaṣṭa | kṣamā karīṃ dhīṭa hoūniyāṃ ||3||

बहु दूरवरी । वेठी ओझें होतें शिरीं ॥1॥ आतां उतरला भार । तुह्मीं केला अंगीकार ॥ध्रु.॥ बहु काकुलती । आलों मागें किती ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । आजि सफळ जाली सेवा ॥3॥

bahu dūravarī | veṭhī ojheṃ hoteṃ śirīṃ ||1|| ātāṃ utaralā bhāra | tuhmīṃ kelā aṃgīkāra ||dhru.|| bahu kākulatī | āloṃ māgeṃ kitī ||2|| tukā hmaṇe devā | āji saphaḷa jālī sevā ||3||

पाइऩक - अभंग 11

पाइऩकपणें जोतिला सिद्धांत । सुर धरी मात वचन चित्तीं ॥1॥ पाइकावांचून नव्हे कधीं सुख । प्रजांमध्यें दुःख न सरे पीडा ॥ध्रु.॥ तरि व्हावें पाइऩक जिवाचा उदार । सकळ त्यांचा भार स्वामी वाहे ॥2॥ पाइकीचें सुख जयां नाहीं ठावें । धिग त्यांनीं ज्यावें वांयांविण ॥3॥ तुका ह्मणे एका क्षणांचा करार । पाइऩक अपार सुख भोगी ॥4॥

pāiऩkapaṇeṃ jotilā siddhāṃta | sura dharī māta vacana cittīṃ ||1|| pāikāvāṃcūna navhe kadhīṃ sukha | prajāṃmadhyeṃ duḥkha na sare pīḍā ||dhru.|| tari vhāveṃ pāiऩka jivācā udāra | sakaḷa tyāṃcā bhāra svāmī vāhe ||2|| pāikīceṃ sukha jayāṃ nāhīṃ ṭhāveṃ | dhiga tyāṃnīṃ jyāveṃ vāṃyāṃviṇa ||3|| tukā hmaṇe ekā kṣaṇāṃcā karāra | pāiऩka apāra sukha bhogī ||4||

पाइकीचें सुख पाइकासी ठावें । ह्मणोनियां जीवें केली साटीं ॥1॥ येतां गोऑया बाण साहिले भडमार । वर्षातां अपार वृिष्ट वरी ॥ध्रु.॥ स्वामीपुढें व्हावें पडतां भांडण । मग त्या मंडन शोभा दावी ॥2॥ पाइकांनीं सुख भोगिलें अपार । शुद्ध आणि धीर अंतर्बाहीं ॥3॥ तुका ह्मणे या सिद्धांताच्या खुणा । जाणे तो शाहाणा करी तो भोगी ॥4॥

pāikīceṃ sukha pāikāsī ṭhāveṃ | hmaṇoniyāṃ jīveṃ kelī sāṭīṃ ||1|| yetāṃ goôyā bāṇa sāhile bhaḍamāra | varṣātāṃ apāra vṛिṣṭa varī ||dhru.|| svāmīpuḍheṃ vhāveṃ paḍatāṃ bhāṃḍaṇa | maga tyā maṃḍana śobhā dāvī ||2|| pāikāṃnīṃ sukha bhogileṃ apāra | śuddha āṇi dhīra aṃtarbāhīṃ ||3|| tukā hmaṇe yā siddhāṃtācyā khuṇā | jāṇe to śāhāṇā karī to bhogī ||4||

पाइऩक जो जाणे पाइकींनीं भाव । लाग पगें ठाव चोरवाट ॥1॥ आपणां राखोनि ठकावें आणीक । घ्यावें सकळीक हरूनियां ॥ध्रु.॥ येऊं नेदी लाग लागों नेदी माग । पाइऩक त्या जग स्वामी मानी ॥2॥ ऐसें जन केलें पाइकें पाइऩक । जया कोणी भीक न घलिती ॥3॥ तुका ह्मणे ऐसे जयाचे पाइऩक । बिळया तो नाइक त्रैलोकींचा ॥4॥

pāiऩka jo jāṇe pāikīṃnīṃ bhāva | lāga pageṃ ṭhāva coravāṭa ||1|| āpaṇāṃ rākhoni ṭhakāveṃ āṇīka | ghyāveṃ sakaḷīka harūniyāṃ ||dhru.|| yeūṃ nedī lāga lāgoṃ nedī māga | pāiऩka tyā jaga svāmī mānī ||2|| aiseṃ jana keleṃ pāikeṃ pāiऩka | jayā koṇī bhīka na ghalitī ||3|| tukā hmaṇe aise jayāce pāiऩka | biḷayā to nāika trailokīṃcā ||4||

पाइकांनीं पंथ चालविल्या वाटा । पारख्याचा सांटा मोडोनियां ॥1॥ पारखिये ठायीं घेउनियां खाणें । आपलें तें जन राखियेलें ॥ध्रु.॥ आधारेंविण जें बोलतां चावळे । आपलें तें कळे नव्हे ऐसें ॥2॥ सांडितां मारग मारिती पाइऩक । आणिकांसी शीक लागावया ॥3॥ तुका ह्मणे विश्वा घेऊनि विश्वास । पाइऩक तयास सुख देती ॥4॥

pāikāṃnīṃ paṃtha cālavilyā vāṭā | pārakhyācā sāṃṭā moḍoniyāṃ ||1|| pārakhiye ṭhāyīṃ gheuniyāṃ khāṇeṃ | āpaleṃ teṃ jana rākhiyeleṃ ||dhru.|| ādhāreṃviṇa jeṃ bolatāṃ cāvaḷe | āpaleṃ teṃ kaḷe navhe aiseṃ ||2|| sāṃḍitāṃ māraga māritī pāiऩka | āṇikāṃsī śīka lāgāvayā ||3|| tukā hmaṇe viśvā gheūni viśvāsa | pāiऩka tayāsa sukha detī ||4||

पाइऩक तो प्रजा राखोनियां कुळ । पारखिया मूळ छेदी दुष्टा ॥1॥ तो एक पाइऩक पाइकां नाइऩक । भाव सकळीक स्वामिकाजीं ॥ध्रु.॥ तृणवत तनु सोनें ज्या पाषाण । पाइका त्या भिन्न नाहीं स्वामी ॥2॥ विश्वासावांचूनि पाइकासी मोल । नाहीं मिथ्या बोल बोलिलिया ॥3॥ तुका ह्मणे नये स्वामी उणेपण । पाइका जतन करी त्यासी ॥4॥

pāiऩka to prajā rākhoniyāṃ kuḷa | pārakhiyā mūḷa chedī duṣṭā ||1|| to eka pāiऩka pāikāṃ nāiऩka | bhāva sakaḷīka svāmikājīṃ ||dhru.|| tṛṇavata tanu soneṃ jyā pāṣāṇa | pāikā tyā bhinna nāhīṃ svāmī ||2|| viśvāsāvāṃcūni pāikāsī mola | nāhīṃ mithyā bola boliliyā ||3|| tukā hmaṇe naye svāmī uṇepaṇa | pāikā jatana karī tyāsī ||4||

धनी ज्या पाइका मानितो आपण । तया भितें जन सकळीक ॥1॥ जिवाचे उदार शोभती पाइऩक । मिरवती नाइऩक मुगुटमणि ॥ध्रु.॥ आपुलिया सत्ता स्वामीचें वैभव । भोगिती गौरव सकळ सुख ॥2॥ कमाइचीं हीणें पडिलीं उदंडें । नाहीं तयां खंड येती जाती ॥3॥ तुका ह्मणे तरि पाइकी च भली । थोडीबहुत केली स्वामिसेवा ॥4॥

dhanī jyā pāikā mānito āpaṇa | tayā bhiteṃ jana sakaḷīka ||1|| jivāce udāra śobhatī pāiऩka | miravatī nāiऩka muguṭamaṇi ||dhru.|| āpuliyā sattā svāmīceṃ vaibhava | bhogitī gaurava sakaḷa sukha ||2|| kamāicīṃ hīṇeṃ paḍilīṃ udaṃḍeṃ | nāhīṃ tayāṃ khaṃḍa yetī jātī ||3|| tukā hmaṇe tari pāikī ca bhalī | thoḍībahuta kelī svāmisevā ||4||

पाइकपणें खरा मुशारा । पाइऩक तो खरा पाइकीनें ॥1॥ पाइऩक जाणें मारितें अंग । पाइकासी भंग नाहीं तया ॥ध्रु.॥ एके दोहीं घरीं घेतलें खाणें । पाइऩक तो पणें निवडला ॥2॥ करूनि कारण स्वामी यश द्यावें । पाइका त्या नांव खरेपण ॥3॥ तुका ह्मणे ठाव पाइकां निराळा । नाहीं स्वामी स्थळा गेल्याविण ॥4॥

pāikapaṇeṃ kharā muśārā | pāiऩka to kharā pāikīneṃ ||1|| pāiऩka jāṇeṃ māriteṃ aṃga | pāikāsī bhaṃga nāhīṃ tayā ||dhru.|| eke dohīṃ gharīṃ ghetaleṃ khāṇeṃ | pāiऩka to paṇeṃ nivaḍalā ||2|| karūni kāraṇa svāmī yaśa dyāveṃ | pāikā tyā nāṃva kharepaṇa ||3|| tukā hmaṇe ṭhāva pāikāṃ nirāḷā | nāhīṃ svāmī sthaḷā gelyāviṇa ||4||

उंच निंच कैसी पाइकाची वोळी । कोण गांढे बळी निवडिले ॥1॥ स्वामिकाजीं एक सर्वस्वें तत्पर । एक ते कुचर आशाबद्ध ॥ध्रु.॥ प्रसंगावांचूनि आणिती आयुर्भाव । पाइऩक तो नांव मिरवी वांयां ॥2॥ गणतीचे एक उंच निंच फार । तयांमध्यें शूर विरळा थोडे ॥3॥ तुका ह्मणे स्वामी जाणे त्यांचा मान । पाइऩक पाहोन मोल करी ॥4॥

uṃca niṃca kaisī pāikācī voḷī | koṇa gāṃḍhe baḷī nivaḍile ||1|| svāmikājīṃ eka sarvasveṃ tatpara | eka te kucara āśābaddha ||dhru.|| prasaṃgāvāṃcūni āṇitī āyurbhāva | pāiऩka to nāṃva miravī vāṃyāṃ ||2|| gaṇatīce eka uṃca niṃca phāra | tayāṃmadhyeṃ śūra viraḷā thoḍe ||3|| tukā hmaṇe svāmī jāṇe tyāṃcā māna | pāiऩka pāhona mola karī ||4||

एका च स्वामीचे पाइऩक सकळ । जैसें बळ तैसें मोल तया ॥1॥ स्वामिपदीं एकां ठाव उंच स्थळीं । एक तीं निराळीं जवळी दुरी ॥ध्रु.॥ हीन कमाइऩचा हीन आन ठाव । उंचा सर्व भाव उंच पद ॥2॥ पाइकपणें तो सर्वत्र सरता । चांग तरी परता गांढएा ठाव ॥3॥ तुका ह्मणे मरण आहे या सकळां । भेणें अवकळा अभयें मोल ॥4॥

ekā ca svāmīce pāiऩka sakaḷa | jaiseṃ baḷa taiseṃ mola tayā ||1|| svāmipadīṃ ekāṃ ṭhāva uṃca sthaḷīṃ | eka tīṃ nirāḷīṃ javaḷī durī ||dhru.|| hīna kamāiऩcā hīna āna ṭhāva | uṃcā sarva bhāva uṃca pada ||2|| pāikapaṇeṃ to sarvatra saratā | cāṃga tarī paratā gāṃḍhaeा ṭhāva ||3|| tukā hmaṇe maraṇa āhe yā sakaḷāṃ | bheṇeṃ avakaḷā abhayeṃ mola ||4||

प्रजी तो पाइऩक ओळीचा नाइऩक । पोटासाटीं एकें जैशीं तैशीं ॥1॥ आगळें पाऊल आणिकांसी तरी । पळती माघारीं तोडिजेती ॥ध्रु.॥ पाठीवरी घाय ह्मणती फटमर । धडा अंग शूर मान पावे ॥2॥ घेइऩल दरवडा देहा तो पाइऩक । मारी सकळीक सर्व हरी ॥3॥ तुका ह्मणे नव्हे बोलाचें कारण । कमाइऩचा पण सिद्धी पावे ॥4॥

prajī to pāiऩka oḷīcā nāiऩka | poṭāsāṭīṃ ekeṃ jaiśīṃ taiśīṃ ||1|| āgaḷeṃ pāūla āṇikāṃsī tarī | paḷatī māghārīṃ toḍijetī ||dhru.|| pāṭhīvarī ghāya hmaṇatī phaṭamara | dhaḍā aṃga śūra māna pāve ||2|| gheiऩla daravaḍā dehā to pāiऩka | mārī sakaḷīka sarva harī ||3|| tukā hmaṇe navhe bolāceṃ kāraṇa | kamāiऩcā paṇa siddhī pāve ||4||

जातीचा पाइऩक ओळखे पाइका । आदर तो एका त्याचे ठायीं ॥1॥ धरितील पोटासाटीं हतियेरें । कळती तीं खरें वेठीचींसीं ॥ध्रु.॥ जीताचें तें असे खरें घायडाय । पारखिया काय पाशीं लोपे ॥2॥ तुका ह्मणे नमूं देव ह्मुण जना । जालियांच्या खुणा जाणतसों ॥3॥ ॥11॥

jātīcā pāiऩka oḷakhe pāikā | ādara to ekā tyāce ṭhāyīṃ ||1|| dharitīla poṭāsāṭīṃ hatiyereṃ | kaḷatī tīṃ khareṃ veṭhīcīṃsīṃ ||dhru.|| jītāceṃ teṃ ase khareṃ ghāyaḍāya | pārakhiyā kāya pāśīṃ lope ||2|| tukā hmaṇe namūṃ deva hmuṇa janā | jāliyāṃcyā khuṇā jāṇatasoṃ ||3|| ||11||

बुद्धीचा पालट धरा रे कांहीं । मागुता नाहीं मनुष्यदेह ॥1॥ आपुल्या हिताचे नव्हती सायास । गृहदाराआसधनवित्त ॥ध्रु.॥ अवचितें निधान लागलें हें हातीं । भोगावी विपत्ती गर्भवास ॥2॥ यावें जावें पुढें ऐसें चि कारण । भोगावें पतन नरकवास ॥3॥ तुका ह्मणे धरीं आठव या देहीं । नाहींतरि कांहीं बरें नव्हे ॥4॥

buddhīcā pālaṭa dharā re kāṃhīṃ | māgutā nāhīṃ manuṣyadeha ||1|| āpulyā hitāce navhatī sāyāsa | gṛhadārāāsadhanavitta ||dhru.|| avaciteṃ nidhāna lāgaleṃ heṃ hātīṃ | bhogāvī vipattī garbhavāsa ||2|| yāveṃ jāveṃ puḍheṃ aiseṃ ci kāraṇa | bhogāveṃ patana narakavāsa ||3|| tukā hmaṇe dharīṃ āṭhava yā dehīṃ | nāhīṃtari kāṃhīṃ bareṃ navhe ||4||

आह्मीं पतितांनीं घालावें सांकडें । तुह्मां लागे कोडें उगवणें ॥1॥ आचरतां दोष न धरूं सांभाळ । निवाड उकल तुह्मां हातीं ॥ध्रु.॥ न घेतां कवडी करावा कुढावा । पाचारितां देवा नामासाठीं ॥2॥ दयासिंधु नाम पतितपावन । हें आह्मां वचन सांपडलें ॥3॥ तुका ह्मणे करूं अन्यायाच्या कोटी । कृपावंत पोटीं तूं चि देवा ॥4॥

āhmīṃ patitāṃnīṃ ghālāveṃ sāṃkaḍeṃ | tuhmāṃ lāge koḍeṃ ugavaṇeṃ ||1|| ācaratāṃ doṣa na dharūṃ sāṃbhāḷa | nivāḍa ukala tuhmāṃ hātīṃ ||dhru.|| na ghetāṃ kavaḍī karāvā kuḍhāvā | pācāritāṃ devā nāmāsāṭhīṃ ||2|| dayāsiṃdhu nāma patitapāvana | heṃ āhmāṃ vacana sāṃpaḍaleṃ ||3|| tukā hmaṇe karūṃ anyāyācyā koṭī | kṛpāvaṃta poṭīṃ tūṃ ci devā ||4||

अखंड तुझी जया प्रीति । मज दे त्यांची संगति । मग मी कमळापति । तुज नानीं कांटाळा ॥1॥ पडोन राहेन ते ठायीं । उगा चि संतांचिये पायीं । न मगें न करीं कांहीं । तुझी आण विठोबा ॥ध्रु.॥ तुह्मी आह्मी पीडों ज्यानें । दोन्ही वारती एकानें । बैसलों धरणें । हाका देत दारेशीं ॥2॥ तुका ह्मणे या बोला । चित्त द्यावें बा विठ्ठला । न पाहिजे केला । अवघा माझा आव्हेर ॥3॥

akhaṃḍa tujhī jayā prīti | maja de tyāṃcī saṃgati | maga mī kamaḷāpati | tuja nānīṃ kāṃṭāḷā ||1|| paḍona rāhena te ṭhāyīṃ | ugā ci saṃtāṃciye pāyīṃ | na mageṃ na karīṃ kāṃhīṃ | tujhī āṇa viṭhobā ||dhru.|| tuhmī āhmī pīḍoṃ jyāneṃ | donhī vāratī ekāneṃ | baisaloṃ dharaṇeṃ | hākā deta dāreśīṃ ||2|| tukā hmaṇe yā bolā | citta dyāveṃ bā viṭhṭhalā | na pāhije kelā | avaghā mājhā āvhera ||3||

पुनीत केलें विष्णुदासीं । संगें आपुलिया दोषी ॥1॥ कोण पाहे तयांकडे । वीर विठ्ठलाचे गाढे । अशुभ त्यांपुढें शुभ होउनियां ठाके ॥ध्रु.॥ प्रेमसुखाचिया रासी । पाप नाहीं ओखदासी ॥2॥ तुका ह्मणे त्यांनीं । केली वैकुंठ मेदिनी ॥3॥

punīta keleṃ viṣṇudāsīṃ | saṃgeṃ āpuliyā doṣī ||1|| koṇa pāhe tayāṃkaḍe | vīra viṭhṭhalāce gāḍhe | aśubha tyāṃpuḍheṃ śubha houniyāṃ ṭhāke ||dhru.|| premasukhāciyā rāsī | pāpa nāhīṃ okhadāsī ||2|| tukā hmaṇe tyāṃnīṃ | kelī vaikuṃṭha medinī ||3||

जन देव तरी पायां चि पडावें । त्याचिया स्वभावें चाड नाहीं ॥1॥ अग्नीचें सौजन्य शीतनिवारण । पालवीं बांधोनि नेतां नये ॥2॥ तुका ह्मणे विंचु सर्प नारायण । वंदावे दुरोन शिवों नये ॥3॥

jana deva tarī pāyāṃ ci paḍāveṃ | tyāciyā svabhāveṃ cāḍa nāhīṃ ||1|| agnīceṃ saujanya śītanivāraṇa | pālavīṃ bāṃdhoni netāṃ naye ||2|| tukā hmaṇe viṃcu sarpa nārāyaṇa | vaṃdāve durona śivoṃ naye ||3||

भूत भविष्य कळों यावें वर्तमान । हें तों भाग्यहीन त्यांची जोडी ॥1॥ आह्मीं विष्णुदासीं देव ध्यावा चित्तें । होणार तें होतें प्रारब्धें ॥ध्रु.॥ जगरूढीसाटीं घातलें दुकान । जातो नारायण अंतरोनि ॥2॥ तुका ह्मणे हा हो प्रपंच गाढा । थोरली ते पीडा रििद्धसिद्धी ॥3॥ ॥घोंगडएाचे अभंग-॥12॥

bhūta bhaviṣya kaḷoṃ yāveṃ vartamāna | heṃ toṃ bhāgyahīna tyāṃcī joḍī ||1|| āhmīṃ viṣṇudāsīṃ deva dhyāvā citteṃ | hoṇāra teṃ hoteṃ prārabdheṃ ||dhru.|| jagarūḍhīsāṭīṃ ghātaleṃ dukāna | jāto nārāyaṇa aṃtaroni ||2|| tukā hmaṇe hā ho prapaṃca gāḍhā | thoralī te pīḍā riिddhasiddhī ||3|| ||ghoṃgaḍaeाce abhaṃga-||12||

ठकिलें काळा मारिली दडी । दिली कुडी टाकोनियां ॥1॥ पांघुरलों बहु काळें । घोंगडें बळें सांडवलें ॥ध्रु.॥ नये ऐसा लाग वरी । परते दुरी लपालें ॥2 ॥ तुका ह्मणे आड सेवा । लाविला हेवा धांदली ॥3॥

ṭhakileṃ kāḷā mārilī daḍī | dilī kuḍī ṭākoniyāṃ ||1|| pāṃghuraloṃ bahu kāḷeṃ | ghoṃgaḍeṃ baḷeṃ sāṃḍavaleṃ ||dhru.|| naye aisā lāga varī | parate durī lapāleṃ ||2 || tukā hmaṇe āḍa sevā | lāvilā hevā dhāṃdalī ||3||

घोंगडियांचा पालट केला । मुलांमुलां आपुल्यांत ॥1॥ कान्होबा तो मी च दिसें । लाविलें पिसें संवगडियां ॥ध्रु.॥ तो बोले मी उगाच बैसें । आनारिसें न दिसे ॥2॥ तुका ह्मणे दिलें सोंग । नेदी वेंग जाऊं देऊं ॥3॥

ghoṃgaḍiyāṃcā pālaṭa kelā | mulāṃmulāṃ āpulyāṃta ||1|| kānhobā to mī ca diseṃ | lāvileṃ piseṃ saṃvagaḍiyāṃ ||dhru.|| to bole mī ugāca baiseṃ | ānāriseṃ na dise ||2|| tukā hmaṇe dileṃ soṃga | nedī veṃga jāūṃ deūṃ ||3||

खेळों लागलों सुरकवडी । माझी घोंगडी हारपली ॥1॥ कान्होबाचे पडिलों गळां । घेइप गोपाळा देइप झाडा ॥ध्रु.॥ मी तों हागे उघडा जालों । अवघ्या आलों बाहेरी ॥2॥ तुका ह्मणे बुिद्ध काची । नाहीं ठायींची मजपाशीं ॥3॥

kheḷoṃ lāgaloṃ surakavaḍī | mājhī ghoṃgaḍī hārapalī ||1|| kānhobāce paḍiloṃ gaḷāṃ | gheipa gopāḷā deipa jhāḍā ||dhru.|| mī toṃ hāge ughaḍā jāloṃ | avaghyā āloṃ bāherī ||2|| tukā hmaṇe buिddha kācī | nāhīṃ ṭhāyīṃcī majapāśīṃ ||3||

घोंगडियांची एकी राशी । त्याचपाशीं तें ही होतें ॥1॥ माझियाचा माग दावा । केला गोवा उगवों द्या ॥ध्रु.॥ व्हावें ऐसें निसंतान । घेइन आन तुजपाशीं ॥2॥ तुका ह्मणे लाहाण मोठा । सांड ताठा हा देवा ॥3॥

ghoṃgaḍiyāṃcī ekī rāśī | tyācapāśīṃ teṃ hī hoteṃ ||1|| mājhiyācā māga dāvā | kelā govā ugavoṃ dyā ||dhru.|| vhāveṃ aiseṃ nisaṃtāna | gheina āna tujapāśīṃ ||2|| tukā hmaṇe lāhāṇa moṭhā | sāṃḍa tāṭhā hā devā ||3||

नाहीं तुझे उगा पडत गळां । पुढें गोपाळा जाऊं नको ॥1॥ चाहाड तुझे दाविन घरीं । बोलण्या उरी नाहीं ऐसी ॥ध्रु.॥ तुह्मां आह्मां पडदा होता । सरला आतां सरोबरी ॥2॥ तुका ह्मणे उरती गोठी । पडिली मिठी न सुटे ॥3॥

nāhīṃ tujhe ugā paḍata gaḷāṃ | puḍheṃ gopāḷā jāūṃ nako ||1|| cāhāḍa tujhe dāvina gharīṃ | bolaṇyā urī nāhīṃ aisī ||dhru.|| tuhmāṃ āhmāṃ paḍadā hotā | saralā ātāṃ sarobarī ||2|| tukā hmaṇe uratī goṭhī | paḍilī miṭhī na suṭe ||3||

तुह्मां आह्मां उरी तोंवरी । जनाचारी ऐसें तैसी ॥1॥ माझें घोंगडें टाकुन देइप । एके ठायीं मग असों ॥ध्रु.॥ विरोधानें पडे तुटी । कपट पोटीं नसावें ॥2॥ तुका ह्मणे तूं जाणता हरी । मज वेव्हारीं बोलविसी ॥3॥

tuhmāṃ āhmāṃ urī toṃvarī | janācārī aiseṃ taisī ||1|| mājheṃ ghoṃgaḍeṃ ṭākuna deipa | eke ṭhāyīṃ maga asoṃ ||dhru.|| virodhāneṃ paḍe tuṭī | kapaṭa poṭīṃ nasāveṃ ||2|| tukā hmaṇe tūṃ jāṇatā harī | maja vevhārīṃ bolavisī ||3||

मुळींचा तुह्मां लागला चाळा । तो गोपाळा न संडा ॥1॥ घ्यावें त्याचें देणें चि नाहीं । ये चि वाहिं देखतसों ॥ध्रु.॥ माझी तरी घोंगडी मोठी । गांडीची लंगोटी सोडिस ना ॥2॥ तुका ह्मणे म्यां सांडिली आशा । हुंगिला फांसा येथुनियां ॥3॥

muḷīṃcā tuhmāṃ lāgalā cāḷā | to gopāḷā na saṃḍā ||1|| ghyāveṃ tyāceṃ deṇeṃ ci nāhīṃ | ye ci vāhiṃ dekhatasoṃ ||dhru.|| mājhī tarī ghoṃgaḍī moṭhī | gāṃḍīcī laṃgoṭī soḍisa nā ||2|| tukā hmaṇe myāṃ sāṃḍilī āśā | huṃgilā phāṃsā yethuniyāṃ ||3||

घोंगडियास घातली मिठी । न सोडी साटी केली जीवें ॥1॥ हा गे चोर धरा धांवा कोणी । घरांत राहाटे चहूं कोणी ॥ध्रु.॥ नोळखवे म्यां धरिला हातीं । देहएादिप माय लाविली वाती ॥2॥ न पावे धांवणें मारितो हाका । जनाचारीं तुका नागवला ॥3॥

ghoṃgaḍiyāsa ghātalī miṭhī | na soḍī sāṭī kelī jīveṃ ||1|| hā ge cora dharā dhāṃvā koṇī | gharāṃta rāhāṭe cahūṃ koṇī ||dhru.|| noḷakhave myāṃ dharilā hātīṃ | dehaeाdipa māya lāvilī vātī ||2|| na pāve dhāṃvaṇeṃ mārito hākā | janācārīṃ tukā nāgavalā ||3||

आतां मी देवा पांघरों काइऩ । भिकेचें तें ही उरे चि ना ॥1॥ सदैव दुबळें नेणें चोर । देखोनि सुनाट फोडितो घर ॥ध्रु.॥ नाहीं मजपाशीं फुटकी फोडी । पांचांनीं घोंगडी दिली होती ॥2॥ तुका ह्मणे जना वेगळें जालें । एक चि नेलें एकल्याचें ॥3॥

ātāṃ mī devā pāṃgharoṃ kāiऩ | bhikeceṃ teṃ hī ure ci nā ||1|| sadaiva dubaḷeṃ neṇeṃ cora | dekhoni sunāṭa phoḍito ghara ||dhru.|| nāhīṃ majapāśīṃ phuṭakī phoḍī | pāṃcāṃnīṃ ghoṃgaḍī dilī hotī ||2|| tukā hmaṇe janā vegaḷeṃ jāleṃ | eka ci neleṃ ekalyāceṃ ||3||

मी माझें करित होतों जतन । भीतरिल्या चोरें घेतलें खानें ॥1॥ मज आल्याविण आधीं च होता । मज न कळतां मज माजी ॥ध्रु.॥ घोंगडें नेलें घोंगडें नेलें । उघडें केलें उघडें चि ॥2॥ तुका ह्मणे चोरटा चि जाला साव । सहज चि न्याय नाहीं तेथें ॥3॥

mī mājheṃ karita hotoṃ jatana | bhītarilyā coreṃ ghetaleṃ khāneṃ ||1|| maja ālyāviṇa ādhīṃ ca hotā | maja na kaḷatāṃ maja mājī ||dhru.|| ghoṃgaḍeṃ neleṃ ghoṃgaḍeṃ neleṃ | ughaḍeṃ keleṃ ughaḍeṃ ci ||2|| tukā hmaṇe coraṭā ci jālā sāva | sahaja ci nyāya nāhīṃ tetheṃ ||3||

घोंगडें नेलें सांगों मी कोणा । दुबळें माझें नाणीत मना ॥1॥ पुढें तें मज न मिळे आतां । जवळी सत्ता दाम नाहीं ॥ध्रु.॥ सेटे महाजन ऐका कोणी । घोंगडियाची करा शोधणी ॥2॥ घोंगडियाचा करा बोभाट । तुका ह्मणे जंव भरला हाट ॥3॥

ghoṃgaḍeṃ neleṃ sāṃgoṃ mī koṇā | dubaḷeṃ mājheṃ nāṇīta manā ||1|| puḍheṃ teṃ maja na miḷe ātāṃ | javaḷī sattā dāma nāhīṃ ||dhru.|| seṭe mahājana aikā koṇī | ghoṃgaḍiyācī karā śodhaṇī ||2|| ghoṃgaḍiyācā karā bobhāṭa | tukā hmaṇe jaṃva bharalā hāṭa ||3||

माझें घोंगडें पडिलें ठायीं । माग तया पायीं सांपडला ॥1॥ चोर तो भला चोर तो भला । पाठिसी घातला पुंडलिकें ॥ध्रु.॥ चोर कुठोरि एके चि ठायीं । वेगळें पाहावें नलगेच कांहीं ॥2॥ आणिकांचीं ही चोरलीं आधीं । माझें तयामधीं मेळविलें ॥3॥ आपल्या आपण शोधिलें तींहीं । करीन मी ही ते चि परी ॥4॥ तुका ह्मणे माझें हित चि जालें । फाटकें जाउन धडकें चि आलें ॥5॥ ॥12॥

mājheṃ ghoṃgaḍeṃ paḍileṃ ṭhāyīṃ | māga tayā pāyīṃ sāṃpaḍalā ||1|| cora to bhalā cora to bhalā | pāṭhisī ghātalā puṃḍalikeṃ ||dhru.|| cora kuṭhori eke ci ṭhāyīṃ | vegaḷeṃ pāhāveṃ nalageca kāṃhīṃ ||2|| āṇikāṃcīṃ hī coralīṃ ādhīṃ | mājheṃ tayāmadhīṃ meḷavileṃ ||3|| āpalyā āpaṇa śodhileṃ tīṃhīṃ | karīna mī hī te ci parī ||4|| tukā hmaṇe mājheṃ hita ci jāleṃ | phāṭakeṃ jāuna dhaḍakeṃ ci āleṃ ||5|| ||12||

सर्प भुलोन गुंतला नादा । गारुडियें फांदां घातलासे। हिंडवुनि पोट भरी दारोदारीं । कोंडुनि पेटारी असेरया ॥1॥ तैसी परी मज जाली पांडुरंगा । गुंतलों तो मी गा सोडीं आतां । माझें मज कांहीं न चलेसें जालें । कृपा तुज न करितां ॥ध्रु.॥ आविसें मिनु लावियला गळीं । भक्ष तो गिळी म्हणउनियां । काढूनि बाहेरी प्राण घेऊं पाहे । तेथे बापुमाये कवण रया ॥2॥ पक्षी पिलयां पातलें आशा । देखोनियां फांसा गुंते बळें । मरण नेणें माया धांवोनि वोसरे । जीवित्व ना जालीं बाळें ॥3॥ गोडपणें मासी गुंतली लिगाडीं । सांपडे फडफडी अधिकाअधिक । तुका म्हणे प्राण घेतला आशा । पंढरीनिवासा धाव घालीं ॥4॥

sarpa bhulona guṃtalā nādā | gāruḍiyeṃ phāṃdāṃ ghātalāse| hiṃḍavuni poṭa bharī dārodārīṃ | koṃḍuni peṭārī aserayā ||1|| taisī parī maja jālī pāṃḍuraṃgā | guṃtaloṃ to mī gā soḍīṃ ātāṃ | mājheṃ maja kāṃhīṃ na caleseṃ jāleṃ | kṛpā tuja na karitāṃ ||dhru.|| āviseṃ minu lāviyalā gaḷīṃ | bhakṣa to giḷī mhaṇauniyāṃ | kāḍhūni bāherī prāṇa gheūṃ pāhe | tethe bāpumāye kavaṇa rayā ||2|| pakṣī pilayāṃ pātaleṃ āśā | dekhoniyāṃ phāṃsā guṃte baḷeṃ | maraṇa neṇeṃ māyā dhāṃvoni vosare | jīvitva nā jālīṃ bāḷeṃ ||3|| goḍapaṇeṃ māsī guṃtalī ligāḍīṃ | sāṃpaḍe phaḍaphaḍī adhikāadhika | tukā mhaṇe prāṇa ghetalā āśā | paṃḍharīnivāsā dhāva ghālīṃ ||4||

यातिहीन मज काय तो अभिमान । मानी तुज जन नारायणा ॥1॥ काय सुख मज तयाची हे खंती । आपुलाला घेती गुणभाव ॥ध्रु.॥ द्रव्यामुळें माथां वाहियेली चिंधी । होन जयामधीं होता गांठी ॥2॥ तुका ह्मणे जन वंदितो वेगळा । मजसी दुर्बळा काय चाड ॥3॥

yātihīna maja kāya to abhimāna | mānī tuja jana nārāyaṇā ||1|| kāya sukha maja tayācī he khaṃtī | āpulālā ghetī guṇabhāva ||dhru.|| dravyāmuḷeṃ māthāṃ vāhiyelī ciṃdhī | hona jayāmadhīṃ hotā gāṃṭhī ||2|| tukā hmaṇe jana vaṃdito vegaḷā | majasī durbaḷā kāya cāḍa ||3||

शीतळ साउली आमुची माउली । विठाइऩ वोळली प्रेमपान्हा ॥1॥ जाऊनि वोसंगा वोरस । लागलें तें इच्छे पीइन वरी ॥ध्रु.॥ कृपा तनु माझा सांभाळी दुभूनि । अमृतजीवनी लोटलीसे ॥2॥ आनंदाचा ठाव नाहीं माझा चित्तीं । सागर तो किती उपमेसी ॥3॥ सैर जाये पडे तयेसी सांकडें । सांभाळीत पुढें मागें आस ॥4॥ तुका ह्मणे चिंता कैसी ते मी नेणें । लडिवाळ तान्हें विठाइऩचें ॥5॥ रामचरित्र - अभंग ॥14॥

śītaḷa sāulī āmucī māulī | viṭhāiऩ voḷalī premapānhā ||1|| jāūni vosaṃgā vorasa | lāgaleṃ teṃ icche pīina varī ||dhru.|| kṛpā tanu mājhā sāṃbhāḷī dubhūni | amṛtajīvanī loṭalīse ||2|| ānaṃdācā ṭhāva nāhīṃ mājhā cittīṃ | sāgara to kitī upamesī ||3|| saira jāye paḍe tayesī sāṃkaḍeṃ | sāṃbhāḷīta puḍheṃ māgeṃ āsa ||4|| tukā hmaṇe ciṃtā kaisī te mī neṇeṃ | laḍivāḷa tānheṃ viṭhāiऩceṃ ||5|| rāmacaritra - abhaṃga ||14||

रामा वनवास । तेणें वसे सर्व देश ॥1॥ केलें नामाचें जतन । समर्थ तो नव्हे भिन्न ॥ध्रु.॥ वनांतरीं रडे । ऐसे पुराणीं पवाडे ॥2॥ तुका ह्मणें ॠषिनेम । ऐसा कळोनि कां भ्रम ॥3॥

rāmā vanavāsa | teṇeṃ vase sarva deśa ||1|| keleṃ nāmāceṃ jatana | samartha to navhe bhinna ||dhru.|| vanāṃtarīṃ raḍe | aise purāṇīṃ pavāḍe ||2|| tukā hmaṇeṃ ṝṣinema | aisā kaḷoni kāṃ bhrama ||3||

तारी ऐसे जड । उदकावरी जो दगड ॥1॥ तो हा न करी तें काइऩ । कां रे लीन नव्हां पायीं ॥ध्रु.॥ सीळा मनुष्य जाली। ज्याच्या चरणाचे चाली ॥2॥ वानरां हातीं लंका । घेवविली ह्मणे तुका ॥3॥

tārī aise jaḍa | udakāvarī jo dagaḍa ||1|| to hā na karī teṃ kāiऩ | kāṃ re līna navhāṃ pāyīṃ ||dhru.|| sīḷā manuṣya jālī| jyācyā caraṇāce cālī ||2|| vānarāṃ hātīṃ laṃkā | ghevavilī hmaṇe tukā ||3||

राम ह्मणतां राम चि होइजे । पदीं बैसोन पदवी घेइजे ॥1॥ ऐसें सुख वचनीं आहे । विश्वासें अनुभव पाहें ॥ध्रु.॥ रामरसाचिया चवी । आन रस रुचती केवीं ॥2॥ तुका ह्मणे चाखोनि सांगें । मज अनुभव आहे अंगें ॥3॥

rāma hmaṇatāṃ rāma ci hoije | padīṃ baisona padavī gheije ||1|| aiseṃ sukha vacanīṃ āhe | viśvāseṃ anubhava pāheṃ ||dhru.|| rāmarasāciyā cavī | āna rasa rucatī kevīṃ ||2|| tukā hmaṇe cākhoni sāṃgeṃ | maja anubhava āhe aṃgeṃ ||3||

रामराम उत्तम अक्षरें । कंठीं धरिलीं आपण शंकरें ॥1॥ कैसीं तारक उत्तम तिहीं लोकां । हळाहळ शीतळ केलें शिवा देखा ॥ध्रु.॥ हा चि मंत्र उपदेश भवानी । तिच्या चुकल्या गर्भादियोनि ॥2॥ जुन्हाट नागर नीच नवें । तुका ह्मणें म्यां धरिलें जीवें भावें ॥3॥

rāmarāma uttama akṣareṃ | kaṃṭhīṃ dharilīṃ āpaṇa śaṃkareṃ ||1|| kaisīṃ tāraka uttama tihīṃ lokāṃ | haḷāhaḷa śītaḷa keleṃ śivā dekhā ||dhru.|| hā ci maṃtra upadeśa bhavānī | ticyā cukalyā garbhādiyoni ||2|| junhāṭa nāgara nīca naveṃ | tukā hmaṇeṃ myāṃ dharileṃ jīveṃ bhāveṃ ||3||

राम ह्मणतां तरे जाणता अणतां । हो का यातिभलता कुळहीन ॥1॥ राम ह्मणतां न लगे आणीक सायास । केले महा दोष तेही जळती ॥ध्रु.॥ राम ह्मणे तया जवळी नये भूत । कैचा यमदूत ह्मणतां राम ॥2॥ राम म्हणतां तरे भवसिंधुपार । चुके वेरझार म्हणतां राम ॥3॥ तुका ह्मणें हें सुखाचें हें साधन । सेवीं अमृतपान एका भावें ॥4॥

rāma hmaṇatāṃ tare jāṇatā aṇatāṃ | ho kā yātibhalatā kuḷahīna ||1|| rāma hmaṇatāṃ na lage āṇīka sāyāsa | kele mahā doṣa tehī jaḷatī ||dhru.|| rāma hmaṇe tayā javaḷī naye bhūta | kaicā yamadūta hmaṇatāṃ rāma ||2|| rāma mhaṇatāṃ tare bhavasiṃdhupāra | cuke verajhāra mhaṇatāṃ rāma ||3|| tukā hmaṇeṃ heṃ sukhāceṃ heṃ sādhana | sevīṃ amṛtapāna ekā bhāveṃ ||4||

पैल आला राम रावणासी सांगती । काय निदसुरा निजलासी भूपति ॥1॥ अवघें लंकेमाजी जाले रामाचे दूत । व्यापिलें सर्वत्र बाहेरी भीतरी आंत ॥ध्रु.॥ अवघे अंगलग तुझे वधियेले वीर । होइऩ शरणागत किंवा युद्धासी सादर ॥2॥ तुका म्हणे ऐक्या भावें रामेसी भेटी । करूनि घेइऩ आतां संवंघेसी तुटी ॥3॥

paila ālā rāma rāvaṇāsī sāṃgatī | kāya nidasurā nijalāsī bhūpati ||1|| avagheṃ laṃkemājī jāle rāmāce dūta | vyāpileṃ sarvatra bāherī bhītarī āṃta ||dhru.|| avaghe aṃgalaga tujhe vadhiyele vīra | hoiऩ śaraṇāgata kiṃvā yuddhāsī sādara ||2|| tukā mhaṇe aikyā bhāveṃ rāmesī bheṭī | karūni gheiऩ ātāṃ saṃvaṃghesī tuṭī ||3||

समरंगणा आला । रामें रावण देखिला ॥1॥ कैसे भीडतील दोन्ही । नांव सारुनियां रणीं ॥ध्रु.॥ प्रेमसुखाचें संधान । बाणें निवारिती बाण ॥2॥ तुकयास्वामी रघुनाथ । वर्म जाणोनि केली मात ॥3॥

samaraṃgaṇā ālā | rāmeṃ rāvaṇa dekhilā ||1|| kaise bhīḍatīla donhī | nāṃva sāruniyāṃ raṇīṃ ||dhru.|| premasukhāceṃ saṃdhāna | bāṇeṃ nivāritī bāṇa ||2|| tukayāsvāmī raghunātha | varma jāṇoni kelī māta ||3||

केला रावणाचा वध । अवघा तोडिला संबंध ॥1॥ लंकाराज्यें बिभीषणा । केली चिरकाळ स्थापना ॥ध्रु.॥ उदार्याची सीमा । काय वणूप रघुरामा ॥2॥ तुका ह्मणे माझा दाता । रामें सोडविली सीता ॥3॥

kelā rāvaṇācā vadha | avaghā toḍilā saṃbaṃdha ||1|| laṃkārājyeṃ bibhīṣaṇā | kelī cirakāḷa sthāpanā ||dhru.|| udāryācī sīmā | kāya vaṇūpa raghurāmā ||2|| tukā hmaṇe mājhā dātā | rāmeṃ soḍavilī sītā ||3||

रामरूप केली । रामें कौसल्या माउली ॥1॥ राम राहिला मानसीं । ध्यानीं चिंतनीं जयासी । राम होय त्यासी । संदेह नाहीं हा भरवसा ॥ध्रु.॥ अयोध्येचे लोक । राम जाले सकळीक ॥2॥ स्मरतां जानकी । रामरूप जाले कपि ॥3॥ रावणेसी लंका। राम आपण जाला देखा ॥4॥ ऐसा नित्य राम ध्याय । तुका वंदी त्याचे पाय ॥5॥

rāmarūpa kelī | rāmeṃ kausalyā māulī ||1|| rāma rāhilā mānasīṃ | dhyānīṃ ciṃtanīṃ jayāsī | rāma hoya tyāsī | saṃdeha nāhīṃ hā bharavasā ||dhru.|| ayodhyece loka | rāma jāle sakaḷīka ||2|| smaratāṃ jānakī | rāmarūpa jāle kapi ||3|| rāvaṇesī laṃkā| rāma āpaṇa jālā dekhā ||4|| aisā nitya rāma dhyāya | tukā vaṃdī tyāce pāya ||5||

जालें रामराज्य काय उणें आम्हांसी । धरणी धरी पीक गाइऩ वोळल्या ह्मैसी ॥1॥ राम वेळोवेळां आम्ही गाऊं ओविये। दिळतां कांडितां जेवितां गे बाइये ॥ध्रु.॥ स्वप्नीं ही दुःख कोणी न देखे डोळां । नामाच्या गजरें भय सुटलें काळा ॥2॥ तुका ह्मणे रामें सुख दिलें आपुलें । तयां गर्भवासीं येणें जाणें खुंटलें ॥3॥

jāleṃ rāmarājya kāya uṇeṃ āmhāṃsī | dharaṇī dharī pīka gāiऩ voḷalyā hmaisī ||1|| rāma veḷoveḷāṃ āmhī gāūṃ oviye| diḷatāṃ kāṃḍitāṃ jevitāṃ ge bāiye ||dhru.|| svapnīṃ hī duḥkha koṇī na dekhe ḍoḷāṃ | nāmācyā gajareṃ bhaya suṭaleṃ kāḷā ||2|| tukā hmaṇe rāmeṃ sukha dileṃ āpuleṃ | tayāṃ garbhavāsīṃ yeṇeṃ jāṇeṃ khuṃṭaleṃ ||3||

अहल्या जेणें तारिली रामें । गणिका परलोका नेली नामें ॥1॥ रामहरे रघुराजहरे । रामहरे महाराजहरे ॥ध्रु.॥ कंठ शीतळ जपतां शूळपाणी । राम जपतां अविनाश भवाणी ॥2॥ तारकमंत्रश्रवण काशी । नाम जपतां वाल्मीक ॠषि ॥3॥ नाम जपें बीज मंत्र नळा । सिंधु तरती ज्याच्या प्रतापें शिळा ॥4॥ नामजप जीवन मुनिजना ॥ तुकयास्वामी रघुनंदना ॥5॥

ahalyā jeṇeṃ tārilī rāmeṃ | gaṇikā paralokā nelī nāmeṃ ||1|| rāmahare raghurājahare | rāmahare mahārājahare ||dhru.|| kaṃṭha śītaḷa japatāṃ śūḷapāṇī | rāma japatāṃ avināśa bhavāṇī ||2|| tārakamaṃtraśravaṇa kāśī | nāma japatāṃ vālmīka ṝṣi ||3|| nāma japeṃ bīja maṃtra naḷā | siṃdhu taratī jyācyā pratāpeṃ śiḷā ||4|| nāmajapa jīvana munijanā || tukayāsvāmī raghunaṃdanā ||5||

तुजवाचुनी मागणें काय कोणा । महीमंडळीं विश्वव्यापकजना । जीवभावना पुरवूं कोण जाणे । तुजवांचुनी होत कां रावराणे ॥1॥ नसे मोक्षदाता तिहींमाजि लोकां । भवतारकु तूजवांचुनि एका । मनीं मानसीं चिंतितां रूपनाम । पळे पाप ताप भयें नास काम ॥2॥ हरी नाम हें साच तुझें पुराणीं । हरीहातिचें काळगर्भादियोनी । करूं मुखवाणी कैसी देशघडी । तुजवांचुनि वाणितां व्यर्थ गोडी ॥3॥ भवभंजना व्यापक लोक तिन्ही । तुज वाणितां श्रमला शेषफणी । असो भावें जीव तुझ्या सर्व पायीं । दुजें मागणें आणीक व्यर्थ काइप ॥4॥ दिनानाथ हे साक्ष तूझी जनासी । दिनें तारिलीं पातकी थोर दोषी । तुका राहिला पायिं तो राख देव। असें मागतसे तुझी चरणसेवा ॥5॥

tujavācunī māgaṇeṃ kāya koṇā | mahīmaṃḍaḷīṃ viśvavyāpakajanā | jīvabhāvanā puravūṃ koṇa jāṇe | tujavāṃcunī hota kāṃ rāvarāṇe ||1|| nase mokṣadātā tihīṃmāji lokāṃ | bhavatāraku tūjavāṃcuni ekā | manīṃ mānasīṃ ciṃtitāṃ rūpanāma | paḷe pāpa tāpa bhayeṃ nāsa kāma ||2|| harī nāma heṃ sāca tujheṃ purāṇīṃ | harīhāticeṃ kāḷagarbhādiyonī | karūṃ mukhavāṇī kaisī deśaghaḍī | tujavāṃcuni vāṇitāṃ vyartha goḍī ||3|| bhavabhaṃjanā vyāpaka loka tinhī | tuja vāṇitāṃ śramalā śeṣaphaṇī | aso bhāveṃ jīva tujhyā sarva pāyīṃ | dujeṃ māgaṇeṃ āṇīka vyartha kāipa ||4|| dinānātha he sākṣa tūjhī janāsī | dineṃ tārilīṃ pātakī thora doṣī | tukā rāhilā pāyiṃ to rākha deva| aseṃ māgatase tujhī caraṇasevā ||5||

पैल सांवळें तेज पुंजाळ कैसें । सिरीं तुबिऩलीं साजिरीं मोरवीसें । हरे त्यासि रे देखतां ताप माया । भजा रे भजा यादव योगिराया ॥1॥ जया कामिनी लुब्धल्या सहस्रसोळा । सुकुमार या गोपिका दिव्य बाळा । शोभे मध्यभागीं कळा चंद्रकोटी । रुपा मीनली साजिरी माळकंठीं ॥2॥ असे यादवां श्रेष्ठ हा चक्रपाणी । जया वंदिती कोटि तेहतीस तीन्ही । महाकाळ हे कांपती दैत्य ज्यासी । पाहा सांवळें रूप हें पापनासी ॥3॥ कसीं पाउलें साजिरीं कुंकुमाचीं। कसी वीट हे लाधली दैवांची। जया चिंतितां अिग्न हा शांति नीवे। धरा मानसीं आपला देहभाव ॥4॥ मुनी देखतां मूख हें चित्त ध्याय। देह मांडला भाव हा बापमाय। तुक्या लागलें मानसीं देवपीसें । चित्त चोरटें सांवळें रूप कैसें ॥5॥

paila sāṃvaḷeṃ teja puṃjāḷa kaiseṃ | sirīṃ tubiऩlīṃ sājirīṃ moravīseṃ | hare tyāsi re dekhatāṃ tāpa māyā | bhajā re bhajā yādava yogirāyā ||1|| jayā kāminī lubdhalyā sahasrasoḷā | sukumāra yā gopikā divya bāḷā | śobhe madhyabhāgīṃ kaḷā caṃdrakoṭī | rupā mīnalī sājirī māḷakaṃṭhīṃ ||2|| ase yādavāṃ śreṣṭha hā cakrapāṇī | jayā vaṃditī koṭi tehatīsa tīnhī | mahākāḷa he kāṃpatī daitya jyāsī | pāhā sāṃvaḷeṃ rūpa heṃ pāpanāsī ||3|| kasīṃ pāuleṃ sājirīṃ kuṃkumācīṃ| kasī vīṭa he lādhalī daivāṃcī| jayā ciṃtitāṃ aिgna hā śāṃti nīve| dharā mānasīṃ āpalā dehabhāva ||4|| munī dekhatāṃ mūkha heṃ citta dhyāya| deha māṃḍalā bhāva hā bāpamāya| tukyā lāgaleṃ mānasīṃ devapīseṃ | citta coraṭeṃ sāṃvaḷeṃ rūpa kaiseṃ ||5||

असे नांदतु हा हरी सर्वजीवीं । असे व्यापुनी अिग्न हा काष्ठ तेवीं । घटीं बिंबलें बिंब हें ठायिठायीं । तया संगती नासु हा त्यासि नाहीं ॥1॥ तन वाटितां क्षीर हें होत नाहीं । पशू भिक्षतां पालटे तें चि देहीं । तया वर्म तो जाणता एक आहे । असे व्यापक व्यापुनी अंतर्बाहे ॥2॥ फळ कदऩळीं सेवटीं येत आहे । असे शोधितां पोकळीमाजि काये । धीर नाहीं त्यें वाउगें धीग जालें । फळ पुष्पना यत्न व्यर्थ गेले ॥3॥ असे नाम हें दर्पणें सिद्ध केलें। असे बिंब तें या मळा आहे ठेलें । कैसें शुद्ध नाहीं दिसे माजिरूप। नका वाढवूं सीण हा पुण्यपाप ॥4॥ करा वर्म ठावें नका सोंग वांयां। तुका वीनवीतो पडों काय पायां । तुज पुत्र दारा धन वासना हे । मग ऊरलें शेवटीं काय पाहें ॥5॥

ase nāṃdatu hā harī sarvajīvīṃ | ase vyāpunī aिgna hā kāṣṭha tevīṃ | ghaṭīṃ biṃbaleṃ biṃba heṃ ṭhāyiṭhāyīṃ | tayā saṃgatī nāsu hā tyāsi nāhīṃ ||1|| tana vāṭitāṃ kṣīra heṃ hota nāhīṃ | paśū bhikṣatāṃ pālaṭe teṃ ci dehīṃ | tayā varma to jāṇatā eka āhe | ase vyāpaka vyāpunī aṃtarbāhe ||2|| phaḷa kadaऩḷīṃ sevaṭīṃ yeta āhe | ase śodhitāṃ pokaḷīmāji kāye | dhīra nāhīṃ tyeṃ vāugeṃ dhīga jāleṃ | phaḷa puṣpanā yatna vyartha gele ||3|| ase nāma heṃ darpaṇeṃ siddha keleṃ| ase biṃba teṃ yā maḷā āhe ṭheleṃ | kaiseṃ śuddha nāhīṃ dise mājirūpa| nakā vāḍhavūṃ sīṇa hā puṇyapāpa ||4|| karā varma ṭhāveṃ nakā soṃga vāṃyāṃ| tukā vīnavīto paḍoṃ kāya pāyāṃ | tuja putra dārā dhana vāsanā he | maga ūraleṃ śevaṭīṃ kāya pāheṃ ||5||

मना सांडिं हे वासना दुष्ट खोडी । मती मानसीं एक हे व्यर्थ गोडी । असे हीत माझें तुज कांहीं एक । धरीं विठ्ठलीं प्रेम हें पायिं सूख ॥1॥ ऐसा सर्वभावें तुज शरण आलों । देहदुःख हें भोगितां फार भ्यालों । भवतारितें दूसरें नाहिं कोणी । गुरु होत कां देव तेहतीस तीन्ही ॥2॥ जना वासना हे धना थोरि आहे । तुज लागली संगती ते चि सोये । करीं सर्व संगी परि त्यागु ठायीं । तुका विनवीतो मस्तक ठेवुनि पायीं ॥3॥ ॥6॥

manā sāṃḍiṃ he vāsanā duṣṭa khoḍī | matī mānasīṃ eka he vyartha goḍī | ase hīta mājheṃ tuja kāṃhīṃ eka | dharīṃ viṭhṭhalīṃ prema heṃ pāyiṃ sūkha ||1|| aisā sarvabhāveṃ tuja śaraṇa āloṃ | dehaduḥkha heṃ bhogitāṃ phāra bhyāloṃ | bhavatāriteṃ dūsareṃ nāhiṃ koṇī | guru hota kāṃ deva tehatīsa tīnhī ||2|| janā vāsanā he dhanā thori āhe | tuja lāgalī saṃgatī te ci soye | karīṃ sarva saṃgī pari tyāgu ṭhāyīṃ | tukā vinavīto mastaka ṭhevuni pāyīṃ ||3|| ||6||

भय वाटे पर । न सुटे हा संसार ॥1॥ ऐसा पडिलों कांचणी । करीं धांवा ह्मणउनी ॥ध्रु.॥ विचारितों कांहीं । तों हें मन हातीं नाहीं ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । येथें न पुरे रिघावा ॥3॥

bhaya vāṭe para | na suṭe hā saṃsāra ||1|| aisā paḍiloṃ kāṃcaṇī | karīṃ dhāṃvā hmaṇaunī ||dhru.|| vicāritoṃ kāṃhīṃ | toṃ heṃ mana hātīṃ nāhīṃ ||2|| tukā hmaṇe devā | yetheṃ na pure righāvā ||3||

येगा येगा पांडुरंगा । घेइऩ उचलुनि वोसंगा ॥1॥ ऐसी असोनियां वेसी । दिसतों मी परदेसी ॥ध्रु.॥ उगवूनि गोवा । सोडवूनि न्यावें देवा ॥2॥ तुज आड कांहीं । बळ करी ऐसें नाहीं ॥3॥ तुका ह्मणे हृषीकेशी । काय उशीर लाविसी ॥4॥

yegā yegā pāṃḍuraṃgā | gheiऩ ucaluni vosaṃgā ||1|| aisī asoniyāṃ vesī | disatoṃ mī paradesī ||dhru.|| ugavūni govā | soḍavūni nyāveṃ devā ||2|| tuja āḍa kāṃhīṃ | baḷa karī aiseṃ nāhīṃ ||3|| tukā hmaṇe hṛṣīkeśī | kāya uśīra lāvisī ||4||

माझी विठ्ठल माउली । प्रेमें पान्हा पान्हायेली ॥1॥ कृवाळूनि लावी स्तनीं । न वजे दुरी जवळूनि ॥ध्रु.॥ केली पुरवी आळी । नव्हे निष्ठ‍ कोंवळी ॥2॥ तुका ह्मणे घांस । मुखीं घाली ब्रह्मरस ॥3॥

mājhī viṭhṭhala māulī | premeṃ pānhā pānhāyelī ||1|| kṛvāḷūni lāvī stanīṃ | na vaje durī javaḷūni ||dhru.|| kelī puravī āḷī | navhe niṣṭha koṃvaḷī ||2|| tukā hmaṇe ghāṃsa | mukhīṃ ghālī brahmarasa ||3||

आह्मी उतराइऩ । भाव निरोपूनि पायीं ॥1॥ तुह्मी पुरवावी आळी । करावी ते लडिवाळीं ॥ध्रु.॥ आमचा हा नेम । तुह्मां उचित हा धर्म ॥2॥ तुका ह्मणे देवा । जाणों सांगितली सेवा ॥3॥

āhmī utarāiऩ | bhāva niropūni pāyīṃ ||1|| tuhmī puravāvī āḷī | karāvī te laḍivāḷīṃ ||dhru.|| āmacā hā nema | tuhmāṃ ucita hā dharma ||2|| tukā hmaṇe devā | jāṇoṃ sāṃgitalī sevā ||3||

केलें पाप जेणें दिलें आन्मोदन । दोघांसी पतन सारिके चि ॥1॥ विष नवनीता विष करी संगें । दुर्जनाच्या त्यागें सर्व हित ॥ध्रु.॥ देखिलें ओढाळ निघालिया सेता । टाळावें निमित्या थैक ह्मुण ॥2॥ तुका ह्मणे जोडे केल्याविण कर्म । देखतां तो श्रम न मानितां ॥3॥

keleṃ pāpa jeṇeṃ dileṃ ānmodana | doghāṃsī patana sārike ci ||1|| viṣa navanītā viṣa karī saṃgeṃ | durjanācyā tyāgeṃ sarva hita ||dhru.|| dekhileṃ oḍhāḷa nighāliyā setā | ṭāḷāveṃ nimityā thaika hmuṇa ||2|| tukā hmaṇe joḍe kelyāviṇa karma | dekhatāṃ to śrama na mānitāṃ ||3||

विठ्ठल गीतीं विठ्ठल चित्तीं । विठ्ठल विश्रांति भोग जया ॥1॥ विठ्ठल आसनीं विठ्ठल शयनीं । विठ्ठल भोजनीं ग्रासोग्रासीं ॥ध्रु.॥ विठ्ठल जागृतिस्वप्नी सुषुिप्त । आन दुजें नेणती विठ्ठलेंविण ॥2॥ भूषण अळंकार सुखाचे प्रकार । विठ्ठल निर्धार जयां नरां ॥3॥ तुका ह्मणे ते ही विठ्ठल चि जाले । संकल्प मुराले दुजेपणें ॥4॥

viṭhṭhala gītīṃ viṭhṭhala cittīṃ | viṭhṭhala viśrāṃti bhoga jayā ||1|| viṭhṭhala āsanīṃ viṭhṭhala śayanīṃ | viṭhṭhala bhojanīṃ grāsogrāsīṃ ||dhru.|| viṭhṭhala jāgṛtisvapnī suṣuिpta | āna dujeṃ neṇatī viṭhṭhaleṃviṇa ||2|| bhūṣaṇa aḷaṃkāra sukhāce prakāra | viṭhṭhala nirdhāra jayāṃ narāṃ ||3|| tukā hmaṇe te hī viṭhṭhala ci jāle | saṃkalpa murāle dujepaṇeṃ ||4||

पंढरीस दुःख न मिळे ओखदा । प्रेमसुख सदा सर्वकाळ ॥1॥ पुंडलिकें हाट भरियेली पेंठ । अवघें वैकुंठ आणियेलें ॥ध्रु.॥ उदमासी तुटी नाहीं कोणा हानि । घेऊनियां धणी लाभ घेती ॥2॥ पुरलें देशासी भरलें सिगेसी । अवघी पंचक्रोशी दुमदुमीत ॥3॥ तुका ह्मणे संतां लागलीसे धणी । बैसले राहोनि पंढरीस ॥4॥

paṃḍharīsa duḥkha na miḷe okhadā | premasukha sadā sarvakāḷa ||1|| puṃḍalikeṃ hāṭa bhariyelī peṃṭha | avagheṃ vaikuṃṭha āṇiyeleṃ ||dhru.|| udamāsī tuṭī nāhīṃ koṇā hāni | gheūniyāṃ dhaṇī lābha ghetī ||2|| puraleṃ deśāsī bharaleṃ sigesī | avaghī paṃcakrośī dumadumīta ||3|| tukā hmaṇe saṃtāṃ lāgalīse dhaṇī | baisale rāhoni paṃḍharīsa ||4||

सुरवर येती तीथॉ नित्यकाळ । पेंठ त्या निर्मळ चंद्रभागा ॥1॥ साक्षभूत नव्हे सांगितली मात । महिमा अत्यद्भुत वर्णवेना ॥ध्रु.॥ पंचक्रोशीमाजी रीग नाहीं दोषा । जळती आपैसा अघोर ते ॥2॥ निविऩषय नर चतुर्भुज नारी । अवघा घरोघरीं ब्रह्मानंदु ॥3॥ तुका ह्मणे ज्यापें नाहीं पुष्पलेश । जा रे पंढरीस घेइप कोटि ॥4॥

suravara yetī tīthô nityakāḷa | peṃṭha tyā nirmaḷa caṃdrabhāgā ||1|| sākṣabhūta navhe sāṃgitalī māta | mahimā atyadbhuta varṇavenā ||dhru.|| paṃcakrośīmājī rīga nāhīṃ doṣā | jaḷatī āpaisā aghora te ||2|| niviऩṣaya nara caturbhuja nārī | avaghā gharogharīṃ brahmānaṃdu ||3|| tukā hmaṇe jyāpeṃ nāhīṃ puṣpaleśa | jā re paṃḍharīsa gheipa koṭi ||4||

विचार नाहीं नर खर तो तैसा । वाहे ज्ञान पाठी भार लगड तैसा ॥1॥ वादावाद करणें त्यासी तों च वरी । गुखाडीची चाड सरे तों च बाहेरी ॥ध्रु.॥ सौभाग्यसंपन्न हो कां वृद्ध प्रतिष्ठ । चिकरूनि सांडी पायां लागली ते विष्ठ ॥2॥ नाहीं याति कुळ फांसे ओढी तयासी । तुका ह्मणे काय मुद्रासोंग जािळसी ॥3॥

vicāra nāhīṃ nara khara to taisā | vāhe jñāna pāṭhī bhāra lagaḍa taisā ||1|| vādāvāda karaṇeṃ tyāsī toṃ ca varī | gukhāḍīcī cāḍa sare toṃ ca bāherī ||dhru.|| saubhāgyasaṃpanna ho kāṃ vṛddha pratiṣṭha | cikarūni sāṃḍī pāyāṃ lāgalī te viṣṭha ||2|| nāhīṃ yāti kuḷa phāṃse oḍhī tayāsī | tukā hmaṇe kāya mudrāsoṃga jāिḷasī ||3||

देव होसी तरी आणिकांतें करिसी । संदेह येविशीं करणें न लगे ॥1॥ दुष्ट होसी तरी अणिकांतें करिसी । संदेह येविशीं करणें न लगे ॥2॥ तुका ह्मणे जें दर्पणीं बिंबलें । तें तया बाणलें निश्चयेसीं ॥3॥

deva hosī tarī āṇikāṃteṃ karisī | saṃdeha yeviśīṃ karaṇeṃ na lage ||1|| duṣṭa hosī tarī aṇikāṃteṃ karisī | saṃdeha yeviśīṃ karaṇeṃ na lage ||2|| tukā hmaṇe jeṃ darpaṇīṃ biṃbaleṃ | teṃ tayā bāṇaleṃ niścayesīṃ ||3||

कलिधर्म मागें सांगितले संतीं । आचार सांडिती द्विजलोक ॥1॥ ते चि कळों आतां येतसे प्रचिती । अधर्मा टेंकती धर्म नव्हे ॥ध्रु.॥ तप व्रत करितां लागती सायास । पािळतां पिंडास गोड वाटे ॥2॥ देव ह्मणऊनी न येती देऊळा । संसारा वेगळा तरी कां नव्हे ॥3॥ तुका ह्मणे मज धरितां गुमान । ऐसे कोणी जन नरका जाती ॥4॥

kalidharma māgeṃ sāṃgitale saṃtīṃ | ācāra sāṃḍitī dvijaloka ||1|| te ci kaḷoṃ ātāṃ yetase pracitī | adharmā ṭeṃkatī dharma navhe ||dhru.|| tapa vrata karitāṃ lāgatī sāyāsa | pāिḷatāṃ piṃḍāsa goḍa vāṭe ||2|| deva hmaṇaūnī na yetī deūḷā | saṃsārā vegaḷā tarī kāṃ navhe ||3|| tukā hmaṇe maja dharitāṃ gumāna | aise koṇī jana narakā jātī ||4||

नमो विष्णुविश्वरूपा मायबापा । अपरा अमुपा पांडुरंगा ॥1॥ विनवितों रंक दास मी सेवक । वचन तें एक आइकावें ॥ध्रु.॥ तुझी स्तुति वेद करितां भागला । निवांत चि ठेला नेति नेति ॥2॥ ॠषि मुनि बहु सिद्ध कविजन । वणिऩतां ते गुण न सरती ॥3॥ तुका ह्मणे तेथें काय माझी वाणी । जे तुझी वाखाणी कीर्ती देवा ॥4॥

namo viṣṇuviśvarūpā māyabāpā | aparā amupā pāṃḍuraṃgā ||1|| vinavitoṃ raṃka dāsa mī sevaka | vacana teṃ eka āikāveṃ ||dhru.|| tujhī stuti veda karitāṃ bhāgalā | nivāṃta ci ṭhelā neti neti ||2|| ṝṣi muni bahu siddha kavijana | vaṇiऩtāṃ te guṇa na saratī ||3|| tukā hmaṇe tetheṃ kāya mājhī vāṇī | je tujhī vākhāṇī kīrtī devā ||4||

अंतरीचा भाव जाणोनिया गुज । तैसे केले काज पांडुरंगा ॥1॥ घातले वचन न पडेचि खाली । तू आह्मा माउली अनाथांची ॥ध्रु.॥ मज याचकाची पुरवावी आशा । पंढरीनिवासा मायबापा ॥2॥ नाशिली आशंका माझिया जीवाची । उरली भेदाची होती काही ॥3॥ तुका ह्मणे आतां केलो मी निर्भर । गाईन अपार गुण तुझे ॥4॥

aṃtarīcā bhāva jāṇoniyā guja | taise kele kāja pāṃḍuraṃgā ||1|| ghātale vacana na paḍeci khālī | tū āhmā māulī anāthāṃcī ||dhru.|| maja yācakācī puravāvī āśā | paṃḍharīnivāsā māyabāpā ||2|| nāśilī āśaṃkā mājhiyā jīvācī | uralī bhedācī hotī kāhī ||3|| tukā hmaṇe ātāṃ kelo mī nirbhara | gāīna apāra guṇa tujhe ||4||

उदार कृपाळ अनाथांचा नाथ । ऐकसी मात शरणागतां ॥1॥ सर्व भार माथां चालविसी त्यांचा । अनुसरलीं वाचा काया मनें ॥ध्रु.॥ पाचारितां उभा राहासी जवळी । पाहिजे ते काळीं पुरवावें ॥2॥ चालतां ही पंथ सांभाळिसी वाटे । वारिसील कांटे खडे हातें ॥3॥ तुका ह्मणे चिंता नाहीं तुझ्या दासां । तूं त्यांचा कोंवसा सर्वभावें ॥4॥

udāra kṛpāḷa anāthāṃcā nātha | aikasī māta śaraṇāgatāṃ ||1|| sarva bhāra māthāṃ cālavisī tyāṃcā | anusaralīṃ vācā kāyā maneṃ ||dhru.|| pācāritāṃ ubhā rāhāsī javaḷī | pāhije te kāḷīṃ puravāveṃ ||2|| cālatāṃ hī paṃtha sāṃbhāḷisī vāṭe | vārisīla kāṃṭe khaḍe hāteṃ ||3|| tukā hmaṇe ciṃtā nāhīṃ tujhyā dāsāṃ | tūṃ tyāṃcā koṃvasā sarvabhāveṃ ||4||

काय कीर्ती करूं लोक दंभ मान । दाखवीं चरण तुझे मज ॥1॥ मज आतां ऐसें नको करूं देवा । तुझा दास जावा वांयां विण ॥ध्रु.॥ होइल थोरपण जाणीवेचा भार । दुरावेन दूर तुझा पायीं ॥2॥ अंतरींचा भाव काय कळे लोकां । एक मानी एकां देखोवेखीं ॥3॥ तुका ह्मणे तुझे पाय आतुडती । ते मज विपित्त गोड देवा ॥4॥

kāya kīrtī karūṃ loka daṃbha māna | dākhavīṃ caraṇa tujhe maja ||1|| maja ātāṃ aiseṃ nako karūṃ devā | tujhā dāsa jāvā vāṃyāṃ viṇa ||dhru.|| hoila thorapaṇa jāṇīvecā bhāra | durāvena dūra tujhā pāyīṃ ||2|| aṃtarīṃcā bhāva kāya kaḷe lokāṃ | eka mānī ekāṃ dekhovekhīṃ ||3|| tukā hmaṇe tujhe pāya ātuḍatī | te maja vipitta goḍa devā ||4||

मानावया जग व्हावी द्रव्यमाया । नाहीं ते माझिया जीवा चाड ॥1॥ तुझ्या पायांसाठीं केली आराणूक । आतां कांहीं एक नको दुजें ॥ध्रु.॥ करूनियां कृपा करीं अंगीकार । न लवीं उसीर आतां देवा ॥2॥ नव्हे साच कांहीं कळों आलें मना । ह्मणोनि वासना आवरिली ॥3॥ तुका ह्मणे आतां मनोरथ सिद्धी। माझे कृपानिधी पाववावे ॥4॥

mānāvayā jaga vhāvī dravyamāyā | nāhīṃ te mājhiyā jīvā cāḍa ||1|| tujhyā pāyāṃsāṭhīṃ kelī ārāṇūka | ātāṃ kāṃhīṃ eka nako dujeṃ ||dhru.|| karūniyāṃ kṛpā karīṃ aṃgīkāra | na lavīṃ usīra ātāṃ devā ||2|| navhe sāca kāṃhīṃ kaḷoṃ āleṃ manā | hmaṇoni vāsanā āvarilī ||3|| tukā hmaṇe ātāṃ manoratha siddhī| mājhe kṛpānidhī pāvavāve ||4||

आतां माझा सर्वभावें हा निर्धार । न करीं विचार आणिकांसी ॥1॥ सर्वभावें नाम गाइऩन आवडी । सर्व माझी जोडी पाय तुझे ॥ध्रु.॥ लोटांगण तुझ्या घालीन अंगणीं । पाहीन भरोनि डोळे मुख ॥2॥ निर्लज्ज होऊनि नाचेन रंगणीं । येऊं नेदी मनीं शंका कांहीं ॥3॥ अंकित अंकिला दास तुझा देवा । संकल्प हा जीवा तुका ह्मणे ॥4॥

ātāṃ mājhā sarvabhāveṃ hā nirdhāra | na karīṃ vicāra āṇikāṃsī ||1|| sarvabhāveṃ nāma gāiऩna āvaḍī | sarva mājhī joḍī pāya tujhe ||dhru.|| loṭāṃgaṇa tujhyā ghālīna aṃgaṇīṃ | pāhīna bharoni ḍoḷe mukha ||2|| nirlajja hoūni nācena raṃgaṇīṃ | yeūṃ nedī manīṃ śaṃkā kāṃhīṃ ||3|| aṃkita aṃkilā dāsa tujhā devā | saṃkalpa hā jīvā tukā hmaṇe ||4||

जनीं जनादऩन ऐकतों हे मात । कैसा तो वृत्तांत न कळे आह्मां ॥1॥ जन्म जरा मरण कवण भोगी भोग । व्याधि नाना रोग सुखदुःखें ॥ध्रु.॥ पापपुण्यें शुद्धाशुद्ध आचरणें । हीं कोणांकारणें कवणें केलीं ॥2॥ आह्मां मरण नाश तूं तंव अविनाश । कैसा हा विश्वास साच मानूं ॥3॥ तुका ह्मणे तूं चि निवडीं हा गुढार । दाखवीं साचार तें चि मज ॥4॥

janīṃ janādaऩna aikatoṃ he māta | kaisā to vṛttāṃta na kaḷe āhmāṃ ||1|| janma jarā maraṇa kavaṇa bhogī bhoga | vyādhi nānā roga sukhaduḥkheṃ ||dhru.|| pāpapuṇyeṃ śuddhāśuddha ācaraṇeṃ | hīṃ koṇāṃkāraṇeṃ kavaṇeṃ kelīṃ ||2|| āhmāṃ maraṇa nāśa tūṃ taṃva avināśa | kaisā hā viśvāsa sāca mānūṃ ||3|| tukā hmaṇe tūṃ ci nivaḍīṃ hā guḍhāra | dākhavīṃ sācāra teṃ ci maja ||4||

यथार्थ वाद सांडूनि उपचार । बोलती ते अघोर भोगितील ॥1॥ चोरा धरितां सांगे कुठोऱ्याचें नांव । दोघांचे ही पाव हात जाती ॥2॥ तुका ह्मणे असे पुराणीं निवाड । माझी हे बडबड नव्हे कांहीं ॥3॥

yathārtha vāda sāṃḍūni upacāra | bolatī te aghora bhogitīla ||1|| corā dharitāṃ sāṃge kuṭhoऱyāceṃ nāṃva | doghāṃce hī pāva hāta jātī ||2|| tukā hmaṇe ase purāṇīṃ nivāḍa | mājhī he baḍabaḍa navhe kāṃhīṃ ||3||

धीर तो कारण साहे होतो नारायण । नेदी होऊं सीण वाहों चिंता दासांसी ॥1॥ सुखें करावें कीर्तन हषॉ गावे हरिचे गुण। वारी सुदर्शन आपण चि किळकाळ ॥ध्रु.॥ जीव वेची माता बाळा जडभारी होतां । तो तों नव्हे दाता प्राकृतां यां सारिखा ॥2॥ हें तों माझ्या अनुभवें अनुभवा आलें जीवें । तुका ह्मणे सत्य व्हावें आहाच नये कारणा ॥3॥

dhīra to kāraṇa sāhe hoto nārāyaṇa | nedī hoūṃ sīṇa vāhoṃ ciṃtā dāsāṃsī ||1|| sukheṃ karāveṃ kīrtana haṣô gāve harice guṇa| vārī sudarśana āpaṇa ci kiḷakāḷa ||dhru.|| jīva vecī mātā bāḷā jaḍabhārī hotāṃ | to toṃ navhe dātā prākṛtāṃ yāṃ sārikhā ||2|| heṃ toṃ mājhyā anubhaveṃ anubhavā āleṃ jīveṃ | tukā hmaṇe satya vhāveṃ āhāca naye kāraṇā ||3||

पुढें आतां कैंचा जन्म । ऐसा श्रम वारेसा ॥1॥ सर्वथाही फिरों नये । ऐसी सोय लागलिया ॥ध्रु.॥ पांडुरंगा ऐसी नाव । तारूं भाव असतां ॥2॥ तुका ह्मणे चुकती बापा । पुन्हा खेपा सकळा ॥3॥

puḍheṃ ātāṃ kaiṃcā janma | aisā śrama vāresā ||1|| sarvathāhī phiroṃ naye | aisī soya lāgaliyā ||dhru.|| pāṃḍuraṃgā aisī nāva | tārūṃ bhāva asatāṃ ||2|| tukā hmaṇe cukatī bāpā | punhā khepā sakaḷā ||3||

दुद दहीं ताक पशूचें पाळण । त्यांमध्यें कारण घृतसार ॥1॥ हें चि वर्म आह्मां भाविकांचे हातीं । ह्मणऊनि चित्तीं धरिला राम ॥ध्रु.॥ लोहो कफ गारा अग्नीचिया काजें । येऱ्हवी तें ओझें कोण वाहे ॥2॥ तुका ह्मणे खोरीं पाहारा जतन । जोंवरि हें धन हातीं लागे ॥3॥

duda dahīṃ tāka paśūceṃ pāḷaṇa | tyāṃmadhyeṃ kāraṇa ghṛtasāra ||1|| heṃ ci varma āhmāṃ bhāvikāṃce hātīṃ | hmaṇaūni cittīṃ dharilā rāma ||dhru.|| loho kapha gārā agnīciyā kājeṃ | yeऱhavī teṃ ojheṃ koṇa vāhe ||2|| tukā hmaṇe khorīṃ pāhārā jatana | joṃvari heṃ dhana hātīṃ lāge ||3||

वीर विठ्ठलाचे गाढे । किळकाळ पायां पडे ॥1॥ करिती घोष जेजेकार । जळती दोषांचे डोंगर ॥ध्रु.॥ क्षमा दया शांति । बाण अभंग ते हातीं ॥2॥ तुका ह्मणें बळी । ते चि एक भूमंडळीं ॥3॥

vīra viṭhṭhalāce gāḍhe | kiḷakāḷa pāyāṃ paḍe ||1|| karitī ghoṣa jejekāra | jaḷatī doṣāṃce ḍoṃgara ||dhru.|| kṣamā dayā śāṃti | bāṇa abhaṃga te hātīṃ ||2|| tukā hmaṇeṃ baḷī | te ci eka bhūmaṃḍaḷīṃ ||3||

ऐकें रे जना तुझ्या स्वहिताच्या खुणा । पंढरीचा राणा मनामाजी स्मरावा ॥1॥ मग कैचें रे बंधन वाचे गातां नारायण। भवसिंधु तो जाण ये चि तीरी सरेल ॥ध्रु.॥ दास्य करील किळकाळ बंद तुटेल मायाजाळ । होतील सकळ रििद्धसिद्धी ह्मणियारीं ॥2॥ सकळशास्त्रांचें सार हें वेदांचें गव्हर । पाहातां विचार हा चि करिती पुराणें ॥3॥ ब्राह्मण क्षेत्री वैश्य शूद्र चांडाळां आहे अधिकार । बाळें नारीनर आदि करोनि वेश्या ही ॥4॥ तुका ह्मणे अनुभवें आह्मीं पाडियलें ठावें । आणीक ही दैवें सुख घेती भाविकें ॥5॥

aikeṃ re janā tujhyā svahitācyā khuṇā | paṃḍharīcā rāṇā manāmājī smarāvā ||1|| maga kaiceṃ re baṃdhana vāce gātāṃ nārāyaṇa| bhavasiṃdhu to jāṇa ye ci tīrī sarela ||dhru.|| dāsya karīla kiḷakāḷa baṃda tuṭela māyājāḷa | hotīla sakaḷa riिddhasiddhī hmaṇiyārīṃ ||2|| sakaḷaśāstrāṃceṃ sāra heṃ vedāṃceṃ gavhara | pāhātāṃ vicāra hā ci karitī purāṇeṃ ||3|| brāhmaṇa kṣetrī vaiśya śūdra cāṃḍāḷāṃ āhe adhikāra | bāḷeṃ nārīnara ādi karoni veśyā hī ||4|| tukā hmaṇe anubhaveṃ āhmīṃ pāḍiyaleṃ ṭhāveṃ | āṇīka hī daiveṃ sukha ghetī bhāvikeṃ ||5||

न करीं तळमळ राहें रे निश्चळ । आहे हा कृपाळ स्वामी माझा ॥1॥ अविनाश सुख देइऩल निर्वाणी । चुकतील खाणी चौऱ्याशीच्या ॥ध्रु.॥ आणिकिया जीवां होइऩल उद्धार । ते ही उपकार घडती कोटि ॥2॥ आहिक्य परत्रीं होसील सरता । उच्चारीं रे वाचा रामराम ॥3॥ तुका ह्मणे सांडीं संसाराचा छंद । मग परमानंद पावसील ॥4॥

na karīṃ taḷamaḷa rāheṃ re niścaḷa | āhe hā kṛpāḷa svāmī mājhā ||1|| avināśa sukha deiऩla nirvāṇī | cukatīla khāṇī cauऱyāśīcyā ||dhru.|| āṇikiyā jīvāṃ hoiऩla uddhāra | te hī upakāra ghaḍatī koṭi ||2|| āhikya paratrīṃ hosīla saratā | uccārīṃ re vācā rāmarāma ||3|| tukā hmaṇe sāṃḍīṃ saṃsārācā chaṃda | maga paramānaṃda pāvasīla ||4||

कां रे दास होसी संसाराचा खर । दुःखाचे डोंगर भोगावया ॥1॥ मिष्टान्नाची गोडी जिव्हेच्या अगरीं । मसक भरल्यावरी स्वाद नेणे ॥ध्रु.॥ आणीक ही भोग आणिकां इंिद्रयांचे। नाहीं ऐसे साचे जवळी कांहीं ॥2॥ रूप दृिष्ट धाय पाहातां पाहातां। न घडे सर्वथा आणि तृष्णा ॥3॥ तुका ह्मणे कां रे नाशिवंतासाटीं। देवासवें तुटी करितोसी ॥4॥

kāṃ re dāsa hosī saṃsārācā khara | duḥkhāce ḍoṃgara bhogāvayā ||1|| miṣṭānnācī goḍī jivhecyā agarīṃ | masaka bharalyāvarī svāda neṇe ||dhru.|| āṇīka hī bhoga āṇikāṃ iṃिdrayāṃce| nāhīṃ aise sāce javaḷī kāṃhīṃ ||2|| rūpa dṛिṣṭa dhāya pāhātāṃ pāhātāṃ| na ghaḍe sarvathā āṇi tṛṣṇā ||3|| tukā hmaṇe kāṃ re nāśivaṃtāsāṭīṃ| devāsaveṃ tuṭī karitosī ||4||

बैसोनि निश्चळ करीं त्याचें ध्यान । देइऩल तो अन्नवस्त्रदाता ॥1॥ काय आह्मां करणें अधिक सांचुनी । देव जाला ॠणी पुरविता ॥ध्रु.॥ दयाळ मयाळ जाणे कळवळा । शरणागतां लळा राखों जाणे ॥2॥ न लगे मागणें सांगणें तयासी। जाणे इच्छा तैसी पुरवी त्याची ॥3॥ तुका ह्मणे लेइप अळंकार अंगीं । विठ्ठल हा जगीं तूं चि होसी ॥4॥

baisoni niścaḷa karīṃ tyāceṃ dhyāna | deiऩla to annavastradātā ||1|| kāya āhmāṃ karaṇeṃ adhika sāṃcunī | deva jālā ṝṇī puravitā ||dhru.|| dayāḷa mayāḷa jāṇe kaḷavaḷā | śaraṇāgatāṃ laḷā rākhoṃ jāṇe ||2|| na lage māgaṇeṃ sāṃgaṇeṃ tayāsī| jāṇe icchā taisī puravī tyācī ||3|| tukā hmaṇe leipa aḷaṃkāra aṃgīṃ | viṭhṭhala hā jagīṃ tūṃ ci hosī ||4||

सोनियांचा कळस । माजी भरिला सुरारस ॥1॥ काय करावें प्रमाण । तुह्मी सांगा संतजन ॥ध्रु.॥ मृित्तकेचा घट । माजी अमृताचा सांट ॥2॥ तुका ह्मणे हित । तें मज सांगावें त्वरित ॥3॥

soniyāṃcā kaḷasa | mājī bharilā surārasa ||1|| kāya karāveṃ pramāṇa | tuhmī sāṃgā saṃtajana ||dhru.|| mṛिttakecā ghaṭa | mājī amṛtācā sāṃṭa ||2|| tukā hmaṇe hita | teṃ maja sāṃgāveṃ tvarita ||3||

सेतावर - अभंग 3

सेत करा रे फुकाचें । नाम विठोबारायाचें ॥1॥ नाहीं वेठी जेवा सारा । जाहाती नाहीं ह्मणियारा । सरिक नाहीं रे दुसरा । धनी सारा तुझा तूं ॥ध्रु.॥ जपतप नांगरणी । न लगे आटी दुनवणी ॥2॥ कर्म कुळवणी ॥ न लगे धर्मपाळी दोन्ही ॥3॥ ज्ञानपाभारी ती फणी । न लगे करावी पेरणी ॥4॥ बीज न लगे संचिताचें । पीक पिकलें ठायींचे ॥5॥ नाहीं यमाचें चोरटें । विठ्ठल पागोऱ्याच्या नेटें ॥6॥ पीक न वजे हा भरवसा । करी उद्वेग तो पिसा ॥7॥ सराये सर्व काळ । वांयां न वजे घटिकापळ ॥8॥ प्रेम पिकलें अपार । नाहीं सांटवावया थार ॥9॥ ऐसीये जोडी जो चुकला । तुका ह्मणे धिग त्याला ॥10॥

seta karā re phukāceṃ | nāma viṭhobārāyāceṃ ||1|| nāhīṃ veṭhī jevā sārā | jāhātī nāhīṃ hmaṇiyārā | sarika nāhīṃ re dusarā | dhanī sārā tujhā tūṃ ||dhru.|| japatapa nāṃgaraṇī | na lage āṭī dunavaṇī ||2|| karma kuḷavaṇī || na lage dharmapāḷī donhī ||3|| jñānapābhārī tī phaṇī | na lage karāvī peraṇī ||4|| bīja na lage saṃcitāceṃ | pīka pikaleṃ ṭhāyīṃce ||5|| nāhīṃ yamāceṃ coraṭeṃ | viṭhṭhala pāgoऱyācyā neṭeṃ ||6|| pīka na vaje hā bharavasā | karī udvega to pisā ||7|| sarāye sarva kāḷa | vāṃyāṃ na vaje ghaṭikāpaḷa ||8|| prema pikaleṃ apāra | nāhīṃ sāṃṭavāvayā thāra ||9|| aisīye joḍī jo cukalā | tukā hmaṇe dhiga tyālā ||10||

वोनव्या सोंकरीं । सेत खादलें पांखरीं ॥1॥ तैसा खाऊं नको दगा । निदसुरा राहुनि जागा ॥ध्रु.॥ चोरासवें वाट ॥ चालोनि केलें तळपट ॥ 2॥ डोळे झांकुनि राती ॥ कूर्पी पडे दिवसा जोती ॥3॥ पोसी वांज गाय । तेथें कैची दुध साय ॥4॥ फुटकी सांगडी । तुका ह्मणे न पवे थडी ॥5॥

vonavyā soṃkarīṃ | seta khādaleṃ pāṃkharīṃ ||1|| taisā khāūṃ nako dagā | nidasurā rāhuni jāgā ||dhru.|| corāsaveṃ vāṭa || cāloni keleṃ taḷapaṭa || 2|| ḍoḷe jhāṃkuni rātī || kūrpī paḍe divasā jotī ||3|| posī vāṃja gāya | tetheṃ kaicī dudha sāya ||4|| phuṭakī sāṃgaḍī | tukā hmaṇe na pave thaḍī ||5||

सेत आलें सुगी सांभाळावे चारी कोण । पिका आलें परी केलें पाहिजे जतन ॥1॥ सोंकरीं सोंकरीं विसावा तों वरा । नकोउभें आहे तों ॥ध्रु.॥ गोफणेसी गुंडा घालीं पागोऱ्याच्या नेटें। पळती हाहाकारें अवघीं पांखरांची थाटें ॥2॥ पेटवूनि आगटी राहें जागा पालटूनि । पडिलिया मान बळ बुिद्ध व्हावीं दोनी ॥3॥ खळे दानें विश्व सुखी करीं होतां रासी । सारा सारूनियां ज्याचे भाग देइप त्यासी ॥4॥ तुका ह्मणे मग नाहीं आपुलें कारण । निज आलें हातां भूस सांडिलें निकण ॥5॥ ॥3॥

seta āleṃ sugī sāṃbhāḷāve cārī koṇa | pikā āleṃ parī keleṃ pāhije jatana ||1|| soṃkarīṃ soṃkarīṃ visāvā toṃ varā | nakoubheṃ āhe toṃ ||dhru.|| gophaṇesī guṃḍā ghālīṃ pāgoऱyācyā neṭeṃ| paḷatī hāhākāreṃ avaghīṃ pāṃkharāṃcī thāṭeṃ ||2|| peṭavūni āgaṭī rāheṃ jāgā pālaṭūni | paḍiliyā māna baḷa buिddha vhāvīṃ donī ||3|| khaḷe dāneṃ viśva sukhī karīṃ hotāṃ rāsī | sārā sārūniyāṃ jyāce bhāga deipa tyāsī ||4|| tukā hmaṇe maga nāhīṃ āpuleṃ kāraṇa | nija āleṃ hātāṃ bhūsa sāṃḍileṃ nikaṇa ||5|| ||3||

नका घालूं दुध जयामध्यें सार । ताकाचे उपकार तरी करा ॥1॥ नेदा तरी हें हो नका देऊं अन्न । फुकाचें जीवन तरी पाजा ॥2॥ तुका ह्मणे मज सगुणाची चाड । पुरवा कोणी कोड दुर्बळाचें ॥3॥ उतराधिपदें - 22

nakā ghālūṃ dudha jayāmadhyeṃ sāra | tākāce upakāra tarī karā ||1|| nedā tarī heṃ ho nakā deūṃ anna | phukāceṃ jīvana tarī pājā ||2|| tukā hmaṇe maja saguṇācī cāḍa | puravā koṇī koḍa durbaḷāceṃ ||3|| utarādhipadeṃ - 22

क्या गाऊं कोइऩ सुननवाला । देखें तों सब जग ही भुला ॥1॥ खेलों आपणे राम इसातें । जैसी वैसी करहों मात ॥ध्रु.॥ काहांसे ल्यावों माधर वाणी । रीझे ऐसी लोक बिराणी ॥2॥ गिरिधर लाल तो भावहि भुका । राग कला नहिं जानत तुका ॥3॥

kyā gāūṃ koiऩ sunanavālā | dekheṃ toṃ saba jaga hī bhulā ||1|| kheloṃ āpaṇe rāma isāteṃ | jaisī vaisī karahoṃ māta ||dhru.|| kāhāṃse lyāvoṃ mādhara vāṇī | rījhe aisī loka birāṇī ||2|| giridhara lāla to bhāvahi bhukā | rāga kalā nahiṃ jānata tukā ||3||

छोडे धन मंदिर बन बसाया । मांगत टूका घरघर खाया ॥1॥ तीनसों हम करवों सलाम । ज्या मुखें बैठा राजाराम ॥ध्रु.॥ तुलसीमाला बभूत चऱ्हावे । हरजीके गुण निर्मल गावे ॥2॥ कहे तुका जो साइप हमारा । हिरनकश्यप उन्हें मारहि डारा ॥3॥

choḍe dhana maṃdira bana basāyā | māṃgata ṭūkā gharaghara khāyā ||1|| tīnasoṃ hama karavoṃ salāma | jyā mukheṃ baiṭhā rājārāma ||dhru.|| tulasīmālā babhūta caऱhāve | harajīke guṇa nirmala gāve ||2|| kahe tukā jo sāipa hamārā | hiranakaśyapa unheṃ mārahi ḍārā ||3||

मंत्रयंत्र नहिं मानत साखी । प्रेमभाव नहिं अंतर राखी ॥1॥ राम कहे त्याके पगहूं लागूं । देखत कपट अमिमान दुर भागूं ॥ध्रु.॥ अधिक याती कुलहीन नहिं ज्यानु । ज्याणे नारायन सो प्राणी मानूं ॥2॥ कहे तुका जीव तन डारू वारी । राम उपासिंहु बलियारी ॥3॥

maṃtrayaṃtra nahiṃ mānata sākhī | premabhāva nahiṃ aṃtara rākhī ||1|| rāma kahe tyāke pagahūṃ lāgūṃ | dekhata kapaṭa amimāna dura bhāgūṃ ||dhru.|| adhika yātī kulahīna nahiṃ jyānu | jyāṇe nārāyana so prāṇī mānūṃ ||2|| kahe tukā jīva tana ḍārū vārī | rāma upāsiṃhu baliyārī ||3||

चुराचुराकर माखन खाया । गौळणीका नंद कुमर कन्हया ॥1॥ काहे बडाइऩ दिखावत मोहि । जाणत हुं प्रभुपणा तेरा खव हि ॥ध्रु.॥ और बात सुन उखळसुं गळा । बांधलिया आपना तूं गोपाळा ॥2॥ फेरत वनबन गाऊ धरावतें । कहे तुकयाबंधु लकरी लेले हात ॥3॥

curācurākara mākhana khāyā | gauḷaṇīkā naṃda kumara kanhayā ||1|| kāhe baḍāiऩ dikhāvata mohi | jāṇata huṃ prabhupaṇā terā khava hi ||dhru.|| aura bāta suna ukhaḷasuṃ gaḷā | bāṃdhaliyā āpanā tūṃ gopāḷā ||2|| pherata vanabana gāū dharāvateṃ | kahe tukayābaṃdhu lakarī lele hāta ||3||

हरिसुं मिल दे एक हि बेर । पाछे तूं फिर नावे घर ॥1॥ मात सुनो दुति आवे मनावन । जाया करति भर जोबन ॥ध्रु.॥ हरिसुख मोहि कहिया न जाये । तव तूं बुझे आगोपाये ॥2॥ देखहि भाव कछु पकरि हात । मिलाइ तुका प्रभुसात ॥3॥

harisuṃ mila de eka hi bera | pāche tūṃ phira nāve ghara ||1|| māta suno duti āve manāvana | jāyā karati bhara jobana ||dhru.|| harisukha mohi kahiyā na jāye | tava tūṃ bujhe āgopāye ||2|| dekhahi bhāva kachu pakari hāta | milāi tukā prabhusāta ||3||

क्या कहुं नहीं बुझत लोका । लिजावे जम मारत धका ॥1॥ क्या जीवनेकी पकडी आस । हातों लिया नहिं तेरा घांस ॥ध्रु.॥ किसे दिवाने कहता मेरा । कछु जावे तन तूं सब ल्या न्यारा ॥2॥ कहे तुका तूं भया दिवाना । आपना विचार कर ले जाना ॥3॥

kyā kahuṃ nahīṃ bujhata lokā | lijāve jama mārata dhakā ||1|| kyā jīvanekī pakaḍī āsa | hātoṃ liyā nahiṃ terā ghāṃsa ||dhru.|| kise divāne kahatā merā | kachu jāve tana tūṃ saba lyā nyārā ||2|| kahe tukā tūṃ bhayā divānā | āpanā vicāra kara le jānā ||3||

दासों पाछें दौरे राम । सोवे खडा आपें मुकाम ॥1॥ प्रेमरसडी बांधी गळे । खैंच चले उधर ॥ध्रु.॥ आपणे जनसु भुल न देवे । कर हि धर आघें बाट बसावे ॥2॥ तुका प्रभु दीनदयाला। वारि रे तुज पर हुं गोपाला ॥3॥

dāsoṃ pācheṃ daure rāma | sove khaḍā āpeṃ mukāma ||1|| premarasaḍī bāṃdhī gaḷe | khaiṃca cale udhara ||dhru.|| āpaṇe janasu bhula na deve | kara hi dhara āgheṃ bāṭa basāve ||2|| tukā prabhu dīnadayālā| vāri re tuja para huṃ gopālā ||3||

ऐसा कर घर आवे राम । और धंदा सब छोर हि काम ॥ ध्रु॥ इतन गोते काहे खाता । जब तूं आपणा भूल न होता ॥1॥ अंतरजामी जानत साचा । मनका एक उपर बाचा ॥2॥ तुकाप्रभु देसबिदेस । भरिया खाली नहिं लेस ॥3॥

aisā kara ghara āve rāma | aura dhaṃdā saba chora hi kāma || dhru|| itana gote kāhe khātā | jaba tūṃ āpaṇā bhūla na hotā ||1|| aṃtarajāmī jānata sācā | manakā eka upara bācā ||2|| tukāprabhu desabidesa | bhariyā khālī nahiṃ lesa ||3||

मेरे रामको नाम जो लेवे बारोंबार । त्याके पाऊं मेरे तनकी पैजार ॥ध्रु.॥ हांसत खेलत चालत बाट । खाणा खाते सोते खाट ॥1॥ जातनसुं मुजे कछु नहिं प्यार । असते की नही हेंदु धेड चंभार ॥2॥ ज्याका चित लगा मेरे रामको नाव । कहे तुका मेरा चित लगा त्याके पाव ॥3॥

mere rāmako nāma jo leve bāroṃbāra | tyāke pāūṃ mere tanakī paijāra ||dhru.|| hāṃsata khelata cālata bāṭa | khāṇā khāte sote khāṭa ||1|| jātanasuṃ muje kachu nahiṃ pyāra | asate kī nahī heṃdu dheḍa caṃbhāra ||2|| jyākā cita lagā mere rāmako nāva | kahe tukā merā cita lagā tyāke pāva ||3||

आपे तरे त्याकी कोण बराइऩ । औरनकुं भलो नाम घराइऩ ॥ध्रु.॥ काहे भूमि इतना भार राखे । दुभत धेनु नहिं दुध चाखे ॥1॥ बरसतें मेघ फलतेंहें बिरखा । कोन काम अपनी उन्होति रखा ॥2॥ काहे चंदा सुरज खावे फेरा । खिन एक बैठन पावत घेरा ॥3॥ काहे परिस कंचन करे धातु । नहिं मोल तुटत पावत घातु ॥4॥ कहे तुका उपकार हि काज । सब कररहिया रघुराज ॥5॥

āpe tare tyākī koṇa barāiऩ | auranakuṃ bhalo nāma gharāiऩ ||dhru.|| kāhe bhūmi itanā bhāra rākhe | dubhata dhenu nahiṃ dudha cākhe ||1|| barasateṃ megha phalateṃheṃ birakhā | kona kāma apanī unhoti rakhā ||2|| kāhe caṃdā suraja khāve pherā | khina eka baiṭhana pāvata gherā ||3|| kāhe parisa kaṃcana kare dhātu | nahiṃ mola tuṭata pāvata ghātu ||4|| kahe tukā upakāra hi kāja | saba kararahiyā raghurāja ||5||

जग चले उस घाट कोन जाय । नहिं समजत फिरफिर गोदे खाय ॥ध्रु.॥ नहिं एकदो सकल संसार । जो बुझे सो आगला स्वार ॥1॥ उपर श्वार बैठे कृष्णांपीठ । नहिं बाचे कोइ जावे लूठ ॥2॥ देख हि डर फेर बैठा तुका । जोवत मारग राम हि एका ॥3॥

jaga cale usa ghāṭa kona jāya | nahiṃ samajata phiraphira gode khāya ||dhru.|| nahiṃ ekado sakala saṃsāra | jo bujhe so āgalā svāra ||1|| upara śvāra baiṭhe kṛṣṇāṃpīṭha | nahiṃ bāce koi jāve lūṭha ||2|| dekha hi ḍara phera baiṭhā tukā | jovata māraga rāma hi ekā ||3||

भले रे भाइऩ जिन्हें किया चीज । आछा नहिं मिलत बीज ॥ध्रु.॥ फीरतफीरत पाया सारा । मीटत लोले धन किनारा ॥1॥ तीरथ बरत फिर पाया जोग । नहिं तलमल तुटति भवरोग ॥2॥ कहे तुका मैं ताको दासा । नहिं सिरभार चलावे पासा ॥3॥

bhale re bhāiऩ jinheṃ kiyā cīja | āchā nahiṃ milata bīja ||dhru.|| phīrataphīrata pāyā sārā | mīṭata lole dhana kinārā ||1|| tīratha barata phira pāyā joga | nahiṃ talamala tuṭati bhavaroga ||2|| kahe tukā maiṃ tāko dāsā | nahiṃ sirabhāra calāve pāsā ||3||

लाल कमलि वोढे पेनाये । मोसु हरिथें कैसें बनाये ॥ध्रु.॥ कहे सखि तुम्हें करति सोर । हिरदा हरिका कठिन कठोर ॥1॥ नहिं क्रिया सरम कछु लाज । और सुनाउं बहुत हे भाज ॥2॥ और नामरूप नहिं गोवलिया । तुकाप्रभु माखन खाया ॥3॥

lāla kamali voḍhe penāye | mosu haritheṃ kaiseṃ banāye ||dhru.|| kahe sakhi tumheṃ karati sora | hiradā harikā kaṭhina kaṭhora ||1|| nahiṃ kriyā sarama kachu lāja | aura sunāuṃ bahuta he bhāja ||2|| aura nāmarūpa nahiṃ govaliyā | tukāprabhu mākhana khāyā ||3||

काहे भुला धनसंपत्तीघोर । रामराम सुन गाउ हो बाप रे ॥ध्रु.॥ राजे लोक सब कहे तूं आपना । जब काल नहीं पाया ठाना ॥1॥ माया मिथ्या मनका सब धंदा । तजो अभिमान भजो गोविंदा ॥2॥ राना रंग डोंगरकी राइऩ । कहे तुका करे इलाहि ॥3॥

kāhe bhulā dhanasaṃpattīghora | rāmarāma suna gāu ho bāpa re ||dhru.|| rāje loka saba kahe tūṃ āpanā | jaba kāla nahīṃ pāyā ṭhānā ||1|| māyā mithyā manakā saba dhaṃdā | tajo abhimāna bhajo goviṃdā ||2|| rānā raṃga ḍoṃgarakī rāiऩ | kahe tukā kare ilāhi ||3||

काहे रोवे आगले मरना । गंव्हार तूं भुला आपना ॥ध्रु.॥ केते मालुम नहिं पडे । नन्हे बडे गये सो ॥1॥ बाप भाइऩ लेखा नहिं । पाछें तूं हि चलनार ॥2॥ काले बाल सिपत भये । खबर पकडो तुका कहे ॥3॥

kāhe rove āgale maranā | gaṃvhāra tūṃ bhulā āpanā ||dhru.|| kete māluma nahiṃ paḍe | nanhe baḍe gaye so ||1|| bāpa bhāiऩ lekhā nahiṃ | pācheṃ tūṃ hi calanāra ||2|| kāle bāla sipata bhaye | khabara pakaḍo tukā kahe ||3||

क्या मेरे राम कवन सुख सारा । कहकर दे पुछूं दास तुह्मारा ॥ध्रु.॥ तनजोबनकी कोन बराइऩ । ब्याधपीडादि स काटहि खाइऩ ॥1॥ कीर्त बधाऊं तों नाम न मेरा । काहे झुटा पछतऊं घेरा ॥2॥ कहे तुका नहिं समज्यात मात । तुह्मारे शरन हे जोडहि हात ॥3॥

kyā mere rāma kavana sukha sārā | kahakara de puchūṃ dāsa tuhmārā ||dhru.|| tanajobanakī kona barāiऩ | byādhapīḍādi sa kāṭahi khāiऩ ||1|| kīrta badhāūṃ toṃ nāma na merā | kāhe jhuṭā pachataūṃ gherā ||2|| kahe tukā nahiṃ samajyāta māta | tuhmāre śarana he joḍahi hāta ||3||

देखत आखों झुटा कोरा । तो काहे छोरा घरंबार ॥ध्रु.॥ मनसुं किया चाहिये पाख । उपर खाक पसारा ॥1॥ कामक्रोधसो संसार । वो सिरभार चलावे ॥2॥ कहे तुका वो संन्यास। छोडे आस तनकी हि ॥3॥

dekhata ākhoṃ jhuṭā korā | to kāhe chorā gharaṃbāra ||dhru.|| manasuṃ kiyā cāhiye pākha | upara khāka pasārā ||1|| kāmakrodhaso saṃsāra | vo sirabhāra calāve ||2|| kahe tukā vo saṃnyāsa| choḍe āsa tanakī hi ||3||

रामभजन सब सार मिठाइऩ । हरि संताप जनमदुख राइऩ ॥ध्रु.॥ दुधभात घृत सकरपारे । हरते भुक नहि अंततारे ॥1॥ खावते जुग सब चलिजावे । खटमिठा फिर पचतावे ॥2॥ कहे तुका रामरस जो पावे । बहुरि फेरा वो कबहु न खावे ॥3॥

rāmabhajana saba sāra miṭhāiऩ | hari saṃtāpa janamadukha rāiऩ ||dhru.|| dudhabhāta ghṛta sakarapāre | harate bhuka nahi aṃtatāre ||1|| khāvate juga saba calijāve | khaṭamiṭhā phira pacatāve ||2|| kahe tukā rāmarasa jo pāve | bahuri pherā vo kabahu na khāve ||3||

बारंबार काहे मरत अभागी । बहुरि मरन संक्या तोरेभागी ॥ध्रु.॥ ये हि तन करते क्या ना होय । भजन भगति करे वैकुंठे जाय ॥1॥ रामनाम मोल नहिं वेचे कबरि । वो हि सब माया छुरावत झगरी ॥2॥ कहे तुका मनसुं मिल राखो । रामरस जिव्हा नित्य चाखो ॥3॥

bāraṃbāra kāhe marata abhāgī | bahuri marana saṃkyā torebhāgī ||dhru.|| ye hi tana karate kyā nā hoya | bhajana bhagati kare vaikuṃṭhe jāya ||1|| rāmanāma mola nahiṃ vece kabari | vo hi saba māyā churāvata jhagarī ||2|| kahe tukā manasuṃ mila rākho | rāmarasa jivhā nitya cākho ||3||

हम दास तीन्हके सुनाहो लोकां । रावणमार विभीषण दिइऩ लंका ॥ध्रु.॥ गोबरधन नखपर गोकुल राखा । बर्सन लागा जब मेंहुं फत्तरका ॥1॥ वैकुंठनायक काल कौंसासुरका । दैत डुबाय सब मंगाय गोपिका ॥2॥ स्तंभ फोड पेट चिरीया कसेपका । प्रल्हाद के लियें कहे भाइऩ तुकयाका ॥3॥ ॥22॥ ॥ साख्या ॥ 30 ॥

hama dāsa tīnhake sunāho lokāṃ | rāvaṇamāra vibhīṣaṇa diiऩ laṃkā ||dhru.|| gobaradhana nakhapara gokula rākhā | barsana lāgā jaba meṃhuṃ phattarakā ||1|| vaikuṃṭhanāyaka kāla kauṃsāsurakā | daita ḍubāya saba maṃgāya gopikā ||2|| staṃbha phoḍa peṭa cirīyā kasepakā | pralhāda ke liyeṃ kahe bhāiऩ tukayākā ||3|| ||22|| || sākhyā || 30 ||

तुका बस्तर बिचारा क्यों करे रे । अंतर भगवा न होय। भीतर मैला केंव मिटे रे । मरे उपर धोय ॥1॥

tukā bastara bicārā kyoṃ kare re | aṃtara bhagavā na hoya| bhītara mailā keṃva miṭe re | mare upara dhoya ||1||

रामराम कहे रे मन । औरसुं नहिं काज । बहुत उतारे पार । आघे राख तुकाकी लाज ॥1॥

rāmarāma kahe re mana | aurasuṃ nahiṃ kāja | bahuta utāre pāra | āghe rākha tukākī lāja ||1||

लोभीकें चित धन बैठे । कामीन चित्त काम । माताके चित पुत बैठें । तुकाके मन राम ॥1॥

lobhīkeṃ cita dhana baiṭhe | kāmīna citta kāma | mātāke cita puta baiṭheṃ | tukāke mana rāma ||1||

तुका पंखिबहिरन मानुं । बोइऩ जनावर बाग । असंतनकुं संत न मानूं । जे वर्मकुं दाग ॥1॥

tukā paṃkhibahirana mānuṃ | boiऩ janāvara bāga | asaṃtanakuṃ saṃta na mānūṃ | je varmakuṃ dāga ||1||

तुका राम बहुत मिठा रे । भर राखूं शरीर । तनकी करूं नावरि । उतारूं पैल तीर ॥1॥

tukā rāma bahuta miṭhā re | bhara rākhūṃ śarīra | tanakī karūṃ nāvari | utārūṃ paila tīra ||1||

संतन पन्हयां लें खडा । राहूं ठाकुरद्वार । चलत पाछेंहुं फिरों । रज उडत लेऊं सीर ॥1॥

saṃtana panhayāṃ leṃ khaḍā | rāhūṃ ṭhākuradvāra | calata pācheṃhuṃ phiroṃ | raja uḍata leūṃ sīra ||1||

तुकाप्रभु बडो न मनूं न मानूं बडो । जिसपास बहु दाम । बलिहारि उस मुखकी । जीसेती निकसे राम ॥1॥

tukāprabhu baḍo na manūṃ na mānūṃ baḍo | jisapāsa bahu dāma | balihāri usa mukhakī | jīsetī nikase rāma ||1||

राम कहे सो मुख भलारे । खाये खीर खांड । हरिबिन मुखमो धूल परी रे । क्या जनि उस रांड ॥1॥

rāma kahe so mukha bhalāre | khāye khīra khāṃḍa | haribina mukhamo dhūla parī re | kyā jani usa rāṃḍa ||1||

राम कहे सो मुख भला रे । बिन रामसें बीख । आव न जानूं रमते बेरों । जब काल लगावे सीख ॥1॥

rāma kahe so mukha bhalā re | bina rāmaseṃ bīkha | āva na jānūṃ ramate beroṃ | jaba kāla lagāve sīkha ||1||

कहे तुका में सवदा बेचूं । लेवेके तन हार । मिठा साधुसंतजन रे । मुरुखके सिर मार ॥1॥

kahe tukā meṃ savadā becūṃ | leveke tana hāra | miṭhā sādhusaṃtajana re | murukhake sira māra ||1||

तुका दास तिनका रे । रामभजन निरास । क्या बिचारे पंडित करो रे । हात पसारे आस ॥1॥

tukā dāsa tinakā re | rāmabhajana nirāsa | kyā bicāre paṃḍita karo re | hāta pasāre āsa ||1||

तुका प्रीत रामसुं । तैसी मिठी राख । पतंग जाय दीप परे रे । करे तनकी खाक ॥1॥

tukā prīta rāmasuṃ | taisī miṭhī rākha | pataṃga jāya dīpa pare re | kare tanakī khāka ||1||

कहे तुका जग भुला रे । कहएा न मानत कोय । हात परे जब कालके । मारत फोरत डोय ॥1॥

kahe tukā jaga bhulā re | kahaeा na mānata koya | hāta pare jaba kālake | mārata phorata ḍoya ||1||

तुका सुरा नहि सबदका रे । जब कमाइ न होये । चोट साहे घनकि रे । हिरा नीबरे तोये ॥1॥

tukā surā nahi sabadakā re | jaba kamāi na hoye | coṭa sāhe ghanaki re | hirā nībare toye ||1||

तुका सुरा बहुत कहावे । लडत विरला कोये । एक पावे उंच पदवी । एक खौंसां जोये ॥1॥

tukā surā bahuta kahāve | laḍata viralā koye | eka pāve uṃca padavī | eka khauṃsāṃ joye ||1||

तुका माऱ्या पेटका । और न जाने कोये । जपता कछु रामनाम । हरिभगतनकी सोये ॥1॥

tukā māऱyā peṭakā | aura na jāne koye | japatā kachu rāmanāma | haribhagatanakī soye ||1||

काफर सोही आपण बुझे । आला दुनियां भर । कहे तुका तुम्हें सुनो रे भाइऩ । हिरिदा जिन्होका कठोर ॥1॥

kāphara sohī āpaṇa bujhe | ālā duniyāṃ bhara | kahe tukā tumheṃ suno re bhāiऩ | hiridā jinhokā kaṭhora ||1||

भीस्त न पावे मालथी । पढीया लोक रिझाये । निचा जथें कमतरिण । सो ही सो फल खाये ॥1॥

bhīsta na pāve mālathī | paḍhīyā loka rijhāye | nicā jatheṃ kamatariṇa | so hī so phala khāye ||1||

फल पाया तो खुस भया । किन्होसुं न करे बाद । बान न देखे मिरगा रे । चित्त मिलाया नाद ॥1॥

phala pāyā to khusa bhayā | kinhosuṃ na kare bāda | bāna na dekhe miragā re | citta milāyā nāda ||1||

तुका दास रामका । मनमे एक हि भाव । तो न पालटू आव । ये हि तन जाव ॥1॥

tukā dāsa rāmakā | maname eka hi bhāva | to na pālaṭū āva | ye hi tana jāva ||1||

तुका रामसुं चित बांध राखूं । तैसा आपनी हात । धेनु बछरा छोर जावे । प्रेम न छुटे सात ॥1॥

tukā rāmasuṃ cita bāṃdha rākhūṃ | taisā āpanī hāta | dhenu bacharā chora jāve | prema na chuṭe sāta ||1||

चितसुं चित जब मिले । तब तनु थंडा होये । तुका मिलनां जिन्होसुं । ऐसा विरला कोये ॥1॥

citasuṃ cita jaba mile | taba tanu thaṃḍā hoye | tukā milanāṃ jinhosuṃ | aisā viralā koye ||1||

चित मिले तो सब मिले । नहिं तो फुकट संग । पानी पाथर येक ही ठोर । कोरनभिगे अंग ॥1॥

cita mile to saba mile | nahiṃ to phukaṭa saṃga | pānī pāthara yeka hī ṭhora | koranabhige aṃga ||1||

तुका संगत तीन्हसें कहिये । जिनथें सुख दुनाये । दुर्जन तेरा मू काला । थीतो प्रेम घटाये ॥1॥

tukā saṃgata tīnhaseṃ kahiye | jinatheṃ sukha dunāye | durjana terā mū kālā | thīto prema ghaṭāye ||1||

तुका मिलना तो भला । मनसुं मन मिल जाय । उपर उपर माटि घसनी । उनकि कोन बराइऩ ॥1॥

tukā milanā to bhalā | manasuṃ mana mila jāya | upara upara māṭi ghasanī | unaki kona barāiऩ ||1||

तुका कुटुंब छोरे रे । लरके जोरों सिर गुंदाय । जबथे इच्छा नहिं मुइऩ । तब तूं किया काय ॥1॥

tukā kuṭuṃba chore re | larake joroṃ sira guṃdāya | jabathe icchā nahiṃ muiऩ | taba tūṃ kiyā kāya ||1||

तुका इच्छा मीटइ तो । काहा करे चट खाक । मथीया गोला डारदिया तो । नहिं मिले फेरन ताक ॥1॥

tukā icchā mīṭai to | kāhā kare caṭa khāka | mathīyā golā ḍāradiyā to | nahiṃ mile pherana tāka ||1||

ब्रीद मेरे साइंयाके । तुका चलावे पास । सुरा सो हि लरे हमसें । छोरे तनकी आस ॥1॥

brīda mere sāiṃyāke | tukā calāve pāsa | surā so hi lare hamaseṃ | chore tanakī āsa ||1||

कहे तुका भला भया । हुं हुवा संतनका दास । क्या जानूं केते मरता । जो न मिटती मनकी आस ॥1॥

kahe tukā bhalā bhayā | huṃ huvā saṃtanakā dāsa | kyā jānūṃ kete maratā | jo na miṭatī manakī āsa ||1||

तुका और मिठाइऩ क्या करूं रे । पाले विकारपिंड । राम कहावे सो भली रुखी । माखन खांडखीर ॥1॥ ॥30॥

tukā aura miṭhāiऩ kyā karūṃ re | pāle vikārapiṃḍa | rāma kahāve so bhalī rukhī | mākhana khāṃḍakhīra ||1|| ||30||

ह्मणसी नाहीं रे संचित । न करीं न करीं ऐसी मात ॥1॥ लाहो घेइप हरिनामाचा । जन्म जाऊं नेदीं साचा ॥ध्रु.॥ गळां पडेल यमफांसी । मग कैंचा हरि ह्मणसी ॥2॥ पुरलासाटीं देहाडा। ऐसें न ह्मणें न ह्मणें मूढा ॥3॥ नरदेह दुबळा । ऐसें न ह्मणें रे चांडाळा ॥4॥ तुका ह्मणे सांगों किती । सेको तोंडीं पडेल माती ॥5॥

hmaṇasī nāhīṃ re saṃcita | na karīṃ na karīṃ aisī māta ||1|| lāho gheipa harināmācā | janma jāūṃ nedīṃ sācā ||dhru.|| gaḷāṃ paḍela yamaphāṃsī | maga kaiṃcā hari hmaṇasī ||2|| puralāsāṭīṃ dehāḍā| aiseṃ na hmaṇeṃ na hmaṇeṃ mūḍhā ||3|| naradeha dubaḷā | aiseṃ na hmaṇeṃ re cāṃḍāḷā ||4|| tukā hmaṇe sāṃgoṃ kitī | seko toṃḍīṃ paḍela mātī ||5||

संतांचा महिमा तो बहु दुर्गम । शािब्दकांचे काम नाहीं येथें ॥1॥ बहु धड जरी जाली ह्मैस गाय । तरी होइऩल काय कामधेनु ॥2॥ तुका ह्मणे अंगें व्हावें तें आपण । तरी च महिमान येइऩल कळों ॥3॥

saṃtāṃcā mahimā to bahu durgama | śāिbdakāṃce kāma nāhīṃ yetheṃ ||1|| bahu dhaḍa jarī jālī hmaisa gāya | tarī hoiऩla kāya kāmadhenu ||2|| tukā hmaṇe aṃgeṃ vhāveṃ teṃ āpaṇa | tarī ca mahimāna yeiऩla kaḷoṃ ||3||

नाहीं संतपण मिळतें हें हाटीं । हिंडतां कपाटीं रानीं वनीं ॥1॥ नये मोल देतां धनाचिया राशी । नाहीं तें आकाशीं पाताळीं तें ॥1॥ तुका ह्मणे मिळे जिवाचिये साटीं । नाहीं तरी गोष्टी बोलों नये ॥3॥

nāhīṃ saṃtapaṇa miḷateṃ heṃ hāṭīṃ | hiṃḍatāṃ kapāṭīṃ rānīṃ vanīṃ ||1|| naye mola detāṃ dhanāciyā rāśī | nāhīṃ teṃ ākāśīṃ pātāḷīṃ teṃ ||1|| tukā hmaṇe miḷe jivāciye sāṭīṃ | nāhīṃ tarī goṣṭī boloṃ naye ||3||

पद 902

पद 903

पद 904

पद 905

पद 906

पद 907

पद 908

पद 909

पद 910

पद 911

पद 912

पद 913

पद 914

पद 916

पद 917

पद 918

पद 919

पद 920

पद 922

पद 923

पद 924

पद 925

पद 926

पद 927

पद 928

पद 929

पद 930

पद 931

पद 932

पद 933

पद 935

पद 936

पद 938

पद 940

पद 941

पद 942

पद 943

पद 944

पद 945

पद 946

पद 947

पद 948

पद 949

पद 952

पद 953

पद 954

पद 955

पद 956

पद 957

पद 958

पद 959

पद 960

पद 961

पद 962

पद 963

पद 964

पद 965

पद 967

पद 968

पद 969

पद 970

पद 972

पद 973

पद 974

पद 975

पद 977

पद 979

पद 981

पद 982

पद 983

पद 984

पद 985

पद 986

पद 987

पद 988

पद 989

पद 990

पद 992

पद 993

पद 994

पद 995

पद 996

पद 997

पद 998

पद 1000

पद 1003

पद 1004

पद 1005

पद 1006

पद 1007

पद 1008

पद 1009

पद 1010

पद 1011

पद 1013

पद 1014

पद 1015

पद 1017

पद 1018

पद 1019

पद 1021

पद 1022

पद 1023

पद 1024

पद 1025

पद 1026

पद 1027

पद 1030

पद 1033

पद 1034

पद 1035

पद 1037

पद 1038

पद 1040

पद 1041

पद 1042

पद 1043

पद 1044

पद 1046

पद 1048

पद 1049

पद 1050

पद 1051

पद 1052

पद 1053

पद 1054

पद 1055

पाइऩक - अभंग 11

पाइऩक - अभंग 11 पद 1056

पाइऩक - अभंग 11 पद 1057

पाइऩक - अभंग 11 पद 1058

पाइऩक - अभंग 11 पद 1059

पाइऩक - अभंग 11 पद 1060

पाइऩक - अभंग 11 पद 1061

पाइऩक - अभंग 11 पद 1062

पाइऩक - अभंग 11 पद 1063

पाइऩक - अभंग 11 पद 1064

पाइऩक - अभंग 11 पद 1065

पाइऩक - अभंग 11 पद 1066

पाइऩक - अभंग 11 पद 1067

पाइऩक - अभंग 11 पद 1068

पाइऩक - अभंग 11 पद 1070

पाइऩक - अभंग 11 पद 1071

पाइऩक - अभंग 11 पद 1072

पाइऩक - अभंग 11 पद 1074

पाइऩक - अभंग 11 पद 1075

पाइऩक - अभंग 11 पद 1076

पाइऩक - अभंग 11 पद 1077

पाइऩक - अभंग 11 पद 1078

पाइऩक - अभंग 11 पद 1079

पाइऩक - अभंग 11 पद 1080

पाइऩक - अभंग 11 पद 1081

पाइऩक - अभंग 11 पद 1082

पाइऩक - अभंग 11 पद 1083

पाइऩक - अभंग 11 पद 1084

पाइऩक - अभंग 11 पद 1085

पाइऩक - अभंग 11 पद 1086

पाइऩक - अभंग 11 पद 1087

पाइऩक - अभंग 11 पद 1088

पाइऩक - अभंग 11 पद 1089

पाइऩक - अभंग 11 पद 1090

पाइऩक - अभंग 11 पद 1092

पाइऩक - अभंग 11 पद 1093

पाइऩक - अभंग 11 पद 1094

पाइऩक - अभंग 11 पद 1095

पाइऩक - अभंग 11 पद 1096

पाइऩक - अभंग 11 पद 1097

पाइऩक - अभंग 11 पद 1098

पाइऩक - अभंग 11 पद 1099

पाइऩक - अभंग 11 पद 1101

पाइऩक - अभंग 11 पद 1102

पाइऩक - अभंग 11 पद 1104

पाइऩक - अभंग 11 पद 1107

पाइऩक - अभंग 11 पद 1108

पाइऩक - अभंग 11 पद 1109

पाइऩक - अभंग 11 पद 1111

पाइऩक - अभंग 11 पद 1112

पाइऩक - अभंग 11 पद 1113

पाइऩक - अभंग 11 पद 1114

पाइऩक - अभंग 11 पद 1115

पाइऩक - अभंग 11 पद 1116

पाइऩक - अभंग 11 पद 1119

पाइऩक - अभंग 11 पद 1121

पाइऩक - अभंग 11 पद 1122

पाइऩक - अभंग 11 पद 1123

पाइऩक - अभंग 11 पद 1124

पाइऩक - अभंग 11 पद 1125

पाइऩक - अभंग 11 पद 1126

पाइऩक - अभंग 11 पद 1127

पाइऩक - अभंग 11 पद 1128

पाइऩक - अभंग 11 पद 1129

पाइऩक - अभंग 11 पद 1130

पाइऩक - अभंग 11 पद 1131

पाइऩक - अभंग 11 पद 1132

पाइऩक - अभंग 11 पद 1133

पाइऩक - अभंग 11 पद 1134

पाइऩक - अभंग 11 पद 1135

पाइऩक - अभंग 11 पद 1136

पाइऩक - अभंग 11 पद 1137

पाइऩक - अभंग 11 पद 1138

पाइऩक - अभंग 11 पद 1139

पाइऩक - अभंग 11 पद 1140

पाइऩक - अभंग 11 पद 1141

सेतावर - अभंग 3

सेतावर - अभंग 3 पद 1142

सेतावर - अभंग 3 पद 1143

सेतावर - अभंग 3 पद 1144

सेतावर - अभंग 3 पद 1145

सेतावर - अभंग 3 पद 1146

सेतावर - अभंग 3 पद 1147

सेतावर - अभंग 3 पद 1148

सेतावर - अभंग 3 पद 1149

सेतावर - अभंग 3 पद 1150

सेतावर - अभंग 3 पद 1151

सेतावर - अभंग 3 पद 1153

सेतावर - अभंग 3 पद 1154

सेतावर - अभंग 3 पद 1155

सेतावर - अभंग 3 पद 1156

सेतावर - अभंग 3 पद 1157

सेतावर - अभंग 3 पद 1158

सेतावर - अभंग 3 पद 1159

सेतावर - अभंग 3 पद 1161

सेतावर - अभंग 3 पद 1162

सेतावर - अभंग 3 पद 1163

सेतावर - अभंग 3 पद 1164

सेतावर - अभंग 3 पद 1165

सेतावर - अभंग 3 पद 1166

सेतावर - अभंग 3 पद 1167

सेतावर - अभंग 3 पद 1168

tukā bastara bicārā kyoṃ kare re | aṃtara bhagavā na hoya| bhītara mailā keṃva miṭe re | mare upara dhoya ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1169

रामराम कहे रे मन । औरसुं नहिं काज । बहुत उतारे पार । आघे राख तुकाकी लाज ॥1॥

rāmarāma kahe re mana | aurasuṃ nahiṃ kāja | bahuta utāre pāra | āghe rākha tukākī lāja ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1170

lobhīkeṃ cita dhana baiṭhe | kāmīna citta kāma | mātāke cita puta baiṭheṃ | tukāke mana rāma ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1171

tukā paṃkhibahirana mānuṃ | boiऩ janāvara bāga | asaṃtanakuṃ saṃta na mānūṃ | je varmakuṃ dāga ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1172

तुका राम बहुत मिठा रे । भर राखूं शरीर । तनकी करूं नावरि । उतारूं पैल तीर ॥1॥

tukā rāma bahuta miṭhā re | bhara rākhūṃ śarīra | tanakī karūṃ nāvari | utārūṃ paila tīra ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1173

saṃtana panhayāṃ leṃ khaḍā | rāhūṃ ṭhākuradvāra | calata pācheṃhuṃ phiroṃ | raja uḍata leūṃ sīra ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1174

tukāprabhu baḍo na manūṃ na mānūṃ baḍo | jisapāsa bahu dāma | balihāri usa mukhakī | jīsetī nikase rāma ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1175

rāma kahe so mukha bhalāre | khāye khīra khāṃḍa | haribina mukhamo dhūla parī re | kyā jani usa rāṃḍa ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1176

rāma kahe so mukha bhalā re | bina rāmaseṃ bīkha | āva na jānūṃ ramate beroṃ | jaba kāla lagāve sīkha ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1177

kahe tukā meṃ savadā becūṃ | leveke tana hāra | miṭhā sādhusaṃtajana re | murukhake sira māra ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1178

तुका दास तिनका रे । रामभजन निरास । क्या बिचारे पंडित करो रे । हात पसारे आस ॥1॥

tukā dāsa tinakā re | rāmabhajana nirāsa | kyā bicāre paṃḍita karo re | hāta pasāre āsa ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1179

तुका प्रीत रामसुं । तैसी मिठी राख । पतंग जाय दीप परे रे । करे तनकी खाक ॥1॥

tukā prīta rāmasuṃ | taisī miṭhī rākha | pataṃga jāya dīpa pare re | kare tanakī khāka ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1180

कहे तुका जग भुला रे । कहएा न मानत कोय । हात परे जब कालके । मारत फोरत डोय ॥1॥

kahe tukā jaga bhulā re | kahaeा na mānata koya | hāta pare jaba kālake | mārata phorata ḍoya ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1181

tukā surā nahi sabadakā re | jaba kamāi na hoye | coṭa sāhe ghanaki re | hirā nībare toye ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1182

तुका सुरा बहुत कहावे । लडत विरला कोये । एक पावे उंच पदवी । एक खौंसां जोये ॥1॥

tukā surā bahuta kahāve | laḍata viralā koye | eka pāve uṃca padavī | eka khauṃsāṃ joye ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1183

तुका माऱ्या पेटका । और न जाने कोये । जपता कछु रामनाम । हरिभगतनकी सोये ॥1॥

tukā māऱyā peṭakā | aura na jāne koye | japatā kachu rāmanāma | haribhagatanakī soye ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1184

kāphara sohī āpaṇa bujhe | ālā duniyāṃ bhara | kahe tukā tumheṃ suno re bhāiऩ | hiridā jinhokā kaṭhora ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1185

भीस्त न पावे मालथी । पढीया लोक रिझाये । निचा जथें कमतरिण । सो ही सो फल खाये ॥1॥

bhīsta na pāve mālathī | paḍhīyā loka rijhāye | nicā jatheṃ kamatariṇa | so hī so phala khāye ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1186

phala pāyā to khusa bhayā | kinhosuṃ na kare bāda | bāna na dekhe miragā re | citta milāyā nāda ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1187

तुका दास रामका । मनमे एक हि भाव । तो न पालटू आव । ये हि तन जाव ॥1॥

tukā dāsa rāmakā | maname eka hi bhāva | to na pālaṭū āva | ye hi tana jāva ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1188

tukā rāmasuṃ cita bāṃdha rākhūṃ | taisā āpanī hāta | dhenu bacharā chora jāve | prema na chuṭe sāta ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1189

citasuṃ cita jaba mile | taba tanu thaṃḍā hoye | tukā milanāṃ jinhosuṃ | aisā viralā koye ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1190

cita mile to saba mile | nahiṃ to phukaṭa saṃga | pānī pāthara yeka hī ṭhora | koranabhige aṃga ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1191

tukā saṃgata tīnhaseṃ kahiye | jinatheṃ sukha dunāye | durjana terā mū kālā | thīto prema ghaṭāye ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1192

तुका मिलना तो भला । मनसुं मन मिल जाय । उपर उपर माटि घसनी । उनकि कोन बराइऩ ॥1॥

tukā milanā to bhalā | manasuṃ mana mila jāya | upara upara māṭi ghasanī | unaki kona barāiऩ ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1193

tukā kuṭuṃba chore re | larake joroṃ sira guṃdāya | jabathe icchā nahiṃ muiऩ | taba tūṃ kiyā kāya ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1194

tukā icchā mīṭai to | kāhā kare caṭa khāka | mathīyā golā ḍāradiyā to | nahiṃ mile pherana tāka ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1195

ब्रीद मेरे साइंयाके । तुका चलावे पास । सुरा सो हि लरे हमसें । छोरे तनकी आस ॥1॥

brīda mere sāiṃyāke | tukā calāve pāsa | surā so hi lare hamaseṃ | chore tanakī āsa ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1196

kahe tukā bhalā bhayā | huṃ huvā saṃtanakā dāsa | kyā jānūṃ kete maratā | jo na miṭatī manakī āsa ||1||

सेतावर - अभंग 3 पद 1197

tukā aura miṭhāiऩ kyā karūṃ re | pāle vikārapiṃḍa | rāma kahāve so bhalī rukhī | mākhana khāṃḍakhīra ||1|| ||30||

सेतावर - अभंग 3 पद 1198

सेतावर - अभंग 3 पद 1199

सेतावर - अभंग 3 पद 1200

या पाठाविषयी

परिचय

संत तुकाराम महाराजांच्या गाथेतील अभंग 901 ते 1200. तुकारामांचे अभंग हे वारकरी संप्रदायाचा प्राण मानले जातात — विठ्ठलभक्ती, संतसंगती, नामस्मरण आणि परखड आत्मपरीक्षण हे त्यांचे विषय.

॥ पुंडलीक वरदा हरि विठ्ठल ॥

संदर्भ 1

तुकाराम गाथा — mr.wikisource.org
मराठी विकिस्रोत आवृत्ती. या विभागातील 259 अभंग येथे दिले आहेत; 41 अभंगांचा मूळ पाठ विश्वसनीय स्वरूपात उपलब्ध नसल्याने वगळला आहे.

परवाना: CC BY-SA 4.0 — Text adapted from Wikimedia projects, licensed CC BY-SA 4.0. Adaptations must be shared alike.

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

तुकाराम गाथा — अभंग 901–1200

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 4

हरिपाठ — संत तुकाराम

साखळीचे अभंग

ताटीचे अभंग

तुकाराम गाथा — अभंग 1–300

आणखी पाहा 2

आरती

आरती तुकारामा

श्री एकनाथांची आरती