आत्माराम

शेअर करा

जयास लटिका आळ आला । जो माया गौरीपासूनि जाला. जालाचि नाही तया अरूपाला । रूप कैंचें ? ॥1॥

jayāsa laṭikā āḷa ālā | jo māyā gaurīpāsūni jālā. jālāci nāhī tayā arūpālā | rūpa kaiṃceṃ ? ||1||

तेथें स्तवनाचा विचार । न घडे निर्विकारी विकार । परी तयास नमस्कार । भावबळें माझा ॥2॥

tetheṃ stavanācā vicāra | na ghaḍe nirvikārī vikāra | parī tayāsa namaskāra | bhāvabaḷeṃ mājhā ||2||

जयाचेनि वेद शास्त्रें पुराणें । जयाचेनि नाना निरूपणें । जयाचेनि स्वसुखा लाधणें । शब्दी निःशब्द ॥3॥

jayāceni veda śāstreṃ purāṇeṃ | jayāceni nānā nirūpaṇeṃ | jayāceni svasukhā lādhaṇeṃ | śabdī niḥśabda ||3||

जें शब्दांस आकळेना । जें शब्दविण सहसा कळेना । कळलें ऐसेहि घडेना । जिये स्वरूपी ॥4॥

jeṃ śabdāṃsa ākaḷenā | jeṃ śabdaviṇa sahasā kaḷenā | kaḷaleṃ aisehi ghaḍenā | jiye svarūpī ||4||

ऐसें सदा सर्वत्र संचलें । जें तर्का न वचे अनुमानलें । तें जयेचेनि प्राप्त झालें । आपरूप आपणासी ॥5॥

aiseṃ sadā sarvatra saṃcaleṃ | jeṃ tarkā na vace anumānaleṃ | teṃ jayeceni prāpta jhāleṃ | āparūpa āpaṇāsī ||5||

नमन तिचीया निजपदां । माया वाग्देवी शारदा । जयेचेनि प्रवर्तती संवादा । संत माहानुभाव ॥6॥

namana ticīyā nijapadāṃ | māyā vāgdevī śāradā | jayeceni pravartatī saṃvādā | saṃta māhānubhāva ||6||

आता वंदीन सद्गुरुस्वामी । जेथें राहिले तोचि मी । आणि निवारिली निजधामीं । पांचही जेणें ॥7॥

ātā vaṃdīna sadgurusvāmī | jetheṃ rāhile toci mī | āṇi nivārilī nijadhāmīṃ | pāṃcahī jeṇeṃ ||7||

तया निजपदाकडे । आनंदें वृत्ति वावडे । पद लाधलिया जडे । तद्रूप होऊनि ॥8॥

tayā nijapadākaḍe | ānaṃdeṃ vṛtti vāvaḍe | pada lādhaliyā jaḍe | tadrūpa hoūni ||8||

स्वामी कृपेचा लोट आला । मज सरोवरीं सामावला । पूर्ण जालिया उचंबळला । अनुभव उद्गार ॥9॥

svāmī kṛpecā loṭa ālā | maja sarovarīṃ sāmāvalā | pūrṇa jāliyā ucaṃbaḷalā | anubhava udgāra ||9||

माझें सद्गुरूकृपेचें बळ । मनामाजीं सांठवले तुंबळ । तेणें बळें स्वानंदजळ । हेलाऊं लागे ॥10॥

mājheṃ sadgurūkṛpeceṃ baḷa | manāmājīṃ sāṃṭhavale tuṃbaḷa | teṇeṃ baḷeṃ svānaṃdajaḷa | helāūṃ lāge ||10||

आता नमस्कारीन राम । जो योगियांचें निजधाम । विश्रांति पावे विश्राम । जये ठायीं ॥11॥

ātā namaskārīna rāma | jo yogiyāṃceṃ nijadhāma | viśrāṃti pāve viśrāma | jaye ṭhāyīṃ ||11||

जो नांवरूपा वेगळा । जो ये मायेहून निराळा । जेथें जाणिवेची कळा । सर्वथा न चले ॥12॥

jo nāṃvarūpā vegaḷā | jo ye māyehūna nirāḷā | jetheṃ jāṇivecī kaḷā | sarvathā na cale ||12||

जेथें भांबावला तर्क । जेथें पांगुळला विवेक । तेथें शब्दांचें कौतुक । केवीं घडे ॥13॥

jetheṃ bhāṃbāvalā tarka | jetheṃ pāṃguḷalā viveka | tetheṃ śabdāṃceṃ kautuka | kevīṃ ghaḍe ||13||

जयालागी योगी उदास । वनवासी फिरती तापस । नाना साधनी सायास । जयाकारणें करिती ॥14॥

jayālāgī yogī udāsa | vanavāsī phiratī tāpasa | nānā sādhanī sāyāsa | jayākāraṇeṃ karitī ||14||

ऐसा सर्वात्मा श्रीराम । सगुण निर्गुण पूर्णकाम । उपमाच नाही निरुपम । रूप जयाचें ॥15॥

aisā sarvātmā śrīrāma | saguṇa nirguṇa pūrṇakāma | upamāca nāhī nirupama | rūpa jayāceṃ ||15||

आत वंदीन संत सज्जन श्रोते । जे कृपाळू भावाचे भोक्ते । माझीं वचनें प्राकृतें । सांगेन तयासीं ॥16॥

āta vaṃdīna saṃta sajjana śrote | je kṛpāḷū bhāvāce bhokte | mājhīṃ vacaneṃ prākṛteṃ | sāṃgena tayāsīṃ ||16||

तयाचें वर्णावे स्वरूप । तरी तें स्वरूपाचेंचि बाप । जें वेदांसि सांगवेना रूप । तें जयांचेनि प्रगटे ॥17॥

tayāceṃ varṇāve svarūpa | tarī teṃ svarūpāceṃci bāpa | jeṃ vedāṃsi sāṃgavenā rūpa | teṃ jayāṃceni pragaṭe ||17||

आता शिष्या सावधान । ऐक सांगतो गुह्यज्ञान । जेणें तुझें समाधान । आंगीं बाणे ॥18॥

ātā śiṣyā sāvadhāna | aika sāṃgato guhyajñāna | jeṇeṃ tujheṃ samādhāna | āṃgīṃ bāṇe ||18||

तुवां आशंका नाही घेतली । परंतु मज तुझी चिंता लागली. कां जे तुझी भ्रांति फिटली । नाहींच अद्यापि ॥19॥

tuvāṃ āśaṃkā nāhī ghetalī | paraṃtu maja tujhī ciṃtā lāgalī. kāṃ je tujhī bhrāṃti phiṭalī | nāhīṃca adyāpi ||19||

दासबोधींचे समासीं । निर्मूळ केलें मीपणासी । तया निरूपणेंही वृत्तीसी । पालट दिसेना ॥20॥

dāsabodhīṃce samāsīṃ | nirmūḷa keleṃ mīpaṇāsī | tayā nirūpaṇeṃhī vṛttīsī | pālaṭa disenā ||20||

म्हणोनी न पुसतां सांगणें । पडलें शिष्या तुजकारणें । आतां तरी सोय धरणें । श्रवण मननाची ॥21॥

mhaṇonī na pusatāṃ sāṃgaṇeṃ | paḍaleṃ śiṣyā tujakāraṇeṃ | ātāṃ tarī soya dharaṇeṃ | śravaṇa mananācī ||21||

चातकपक्षी वरीचा वरी । चंचु पसरून थेंबुटा धरी । जीवन सकळहि अव्हेरी । भूमंडळींचें ॥22॥

cātakapakṣī varīcā varī | caṃcu pasarūna theṃbuṭā dharī | jīvana sakaḷahi avherī | bhūmaṃḍaḷīṃceṃ ||22||

तैसा शब्दवरुषाव होता । असों नेदावी वेग्रता । श्रवणपुरी सामावितां । मनन करावें ॥23॥

taisā śabdavaruṣāva hotā | asoṃ nedāvī vegratā | śravaṇapurī sāmāvitāṃ | manana karāveṃ ||23||

लागवेग जाणोन शब्दाचा । आवांका पहावा मनाचा । शब्दाआंतील गर्भाचा । सांटावा घ्यावा ॥24॥

lāgavega jāṇona śabdācā | āvāṃkā pahāvā manācā | śabdāāṃtīla garbhācā | sāṃṭāvā ghyāvā ||24||

अरे तूं कोण? कोणाचा? । कोठोनि आलासि कैंचा ? । ऐसा विचार पूर्वीचा । घेई बापा ॥25॥

are tūṃ koṇa? koṇācā? | koṭhoni ālāsi kaiṃcā ? | aisā vicāra pūrvīcā | gheī bāpā ||25||

अरे त्वां जन्मांतर घेतलें । काय मानितोसी आपुलें । ऐसें तुवा विचारिले । पाहिजे आतां ॥26॥

are tvāṃ janmāṃtara ghetaleṃ | kāya mānitosī āpuleṃ | aiseṃ tuvā vicārile | pāhije ātāṃ ||26||

येथे तुझें कांहींच नाही । भुलला आहेसी काई । चुकोनि आलास्, जाई । जेथीचा तेथें ॥27॥

yethe tujheṃ kāṃhīṃca nāhī | bhulalā āhesī kāī | cukoni ālās, jāī | jethīcā tetheṃ ||27||

तूं समर्थाचें लेकरूं । अभिमाने घेतला संसारू । अभिमान टाकितां पैलपारू । पावशील बापा ॥28॥

tūṃ samarthāceṃ lekarūṃ | abhimāne ghetalā saṃsārū | abhimāna ṭākitāṃ pailapārū | pāvaśīla bāpā ||28||

ईश्वरापासून जालासी । परी तूं तयासी चुकलासी । म्हणोनि हें दुःख भोगिसि. वेगळेपणें उत्कट ॥29॥

īśvarāpāsūna jālāsī | parī tūṃ tayāsī cukalāsī | mhaṇoni heṃ duḥkha bhogisi. vegaḷepaṇeṃ utkaṭa ||29||

त्यागिसी सकळ वैभवाला । आणि विश्वाससी मझिया बोला. तरि मी घालीन रे तुजला । जेथील तेथें ॥30॥

tyāgisī sakaḷa vaibhavālā | āṇi viśvāsasī majhiyā bolā. tari mī ghālīna re tujalā | jethīla tetheṃ ||30||

तुझें अढळपद गेलें । तुज मायेनें वेढा लाविलें । तें जरी तुझें तुज दिधलें । तरी मज काय देशी ॥31॥

tujheṃ aḍhaḷapada geleṃ | tuja māyeneṃ veḍhā lāvileṃ | teṃ jarī tujheṃ tuja didhaleṃ | tarī maja kāya deśī ||31||

जितुकें कांहीं नासोन जाईल । जें अशाश्वत असेल । तुज समागमे न येईल । तितुकेंच द्यावे मज ॥32॥

jitukeṃ kāṃhīṃ nāsona jāīla | jeṃ aśāśvata asela | tuja samāgame na yeīla | titukeṃca dyāve maja ||32||

मजही तें काय करावें । परी तुजपसून टाकवावें । तुवां टाकिलें तरि न्यावें । तुज समागमे ॥33॥

majahī teṃ kāya karāveṃ | parī tujapasūna ṭākavāveṃ | tuvāṃ ṭākileṃ tari nyāveṃ | tuja samāgame ||33||

अरे भूष्ण भिक्षेचे सांडिले । आणि राजपद प्राप्त जालें । तरि तुझें काय गेलें । सांग बापा ॥34॥

are bhūṣṇa bhikṣece sāṃḍile | āṇi rājapada prāpta jāleṃ | tari tujheṃ kāya geleṃ | sāṃga bāpā ||34||

नाशिवंत तितुकेंचि देसी । तरी पद प्राप्त निश्चयेंसी । त्यामद्ध्यें लालुच करिसी । तरी स्वहित न घडे ॥35॥

nāśivaṃta titukeṃci desī | tarī pada prāpta niścayeṃsī | tyāmaddhyeṃ lāluca karisī | tarī svahita na ghaḍe ||35||

तों शिष्य म्हणे जी दिधलें । स्वामी म्हणती पद लाधलें । आतां तूं आपुलें । कांहीं मानू नको ॥36॥

toṃ śiṣya mhaṇe jī didhaleṃ | svāmī mhaṇatī pada lādhaleṃ | ātāṃ tūṃ āpuleṃ | kāṃhīṃ mānū nako ||36||

इतुकें स्वमी बोलिले । आज्ञा घेऊन निघाले । तंव शिष्यें विनविलें । विनीत होऊनी ॥37॥

itukeṃ svamī bolile | ājñā gheūna nighāle | taṃva śiṣyeṃ vinavileṃ | vinīta hoūnī ||37||

आतां पुढिलिये समासी । संवाद होईल उभयतांसी । तेणें स्वानंदसिंधुसि । भरितें दाटे बळें ॥38॥

ātāṃ puḍhiliye samāsī | saṃvāda hoīla ubhayatāṃsī | teṇeṃ svānaṃdasiṃdhusi | bhariteṃ dāṭe baḷeṃ ||38||

इति श्री आत्माराम । रामदासी पूर्ण काम । ऐका सावध, वर्म । सांगितले पुढें ॥39॥

iti śrī ātmārāma | rāmadāsī pūrṇa kāma | aikā sāvadha, varma | sāṃgitale puḍheṃ ||39||

जय जय जी सच्चिदानंदा । जय जय जी आनंदकंदा । जय जय जी निजबोधा । परमपुरुष ॥1॥

jaya jaya jī saccidānaṃdā | jaya jaya jī ānaṃdakaṃdā | jaya jaya jī nijabodhā | paramapuruṣa ||1||

अनंत ब्रह्मांडा ऐसी ढिसाळें । मायेने रचिली विशाळें । तें तुमचे कृपेचेनि बळें । विरतीं स्वानंद डोहीं ॥2॥

anaṃta brahmāṃḍā aisī ḍhisāḷeṃ | māyene racilī viśāḷeṃ | teṃ tumace kṛpeceni baḷeṃ | viratīṃ svānaṃda ḍohīṃ ||2||

आता स्वामीने जें कांहीं इच्छिलें । तें पाहिजे अंगिकारलें । शरणागत आपुलें । समर्थें उपेक्षूं नये ॥3॥

ātā svāmīne jeṃ kāṃhīṃ icchileṃ | teṃ pāhije aṃgikāraleṃ | śaraṇāgata āpuleṃ | samartheṃ upekṣūṃ naye ||3||

नाशिवंत काये म्यां टाकावें । तें मज स्वामीनें सांगावें । मज दातारें करावें । आपणा ऐसें ॥4॥

nāśivaṃta kāye myāṃ ṭākāveṃ | teṃ maja svāmīneṃ sāṃgāveṃ | maja dātāreṃ karāveṃ | āpaṇā aiseṃ ||4||

ऐकोन शिष्याचें बोलणें । स्वामी म्हणती सावध होणें । अवधान देऊन घेणें । आनंदपद ॥5॥

aikona śiṣyāceṃ bolaṇeṃ | svāmī mhaṇatī sāvadha hoṇeṃ | avadhāna deūna gheṇeṃ | ānaṃdapada ||5||

शिष्या बहू मन घाली । आता बाष्कळता राहिली । येथें वृत्ती चंचल केली । तरी बुडसी संदेहसागरी ॥6॥

śiṣyā bahū mana ghālī | ātā bāṣkaḷatā rāhilī | yetheṃ vṛttī caṃcala kelī | tarī buḍasī saṃdehasāgarī ||6||

अग्निसंगे लोहों पिटे । तेणें तयाचा मळ तुटे । मग परिसेसि झगडतां पालटे । लोखंडपण तयाचें ॥7॥

agnisaṃge lohoṃ piṭe | teṇeṃ tayācā maḷa tuṭe | maga parisesi jhagaḍatāṃ pālaṭe | lokhaṃḍapaṇa tayāceṃ ||7||

तयाचा मळ झडेना । आणि अभ्यांतर कळेना । तरी तें सहसा पालटेना । मृत्तिकारूपें ॥8॥

tayācā maḷa jhaḍenā | āṇi abhyāṃtara kaḷenā | tarī teṃ sahasā pālaṭenā | mṛttikārūpeṃ ||8||

म्हणउन नाशिवंत तितुका मळ । तुवां त्यजावा अमंगळ । तो गेलिया तूच केवळ । आहेस बापा ॥9॥

mhaṇauna nāśivaṃta titukā maḷa | tuvāṃ tyajāvā amaṃgaḷa | to geliyā tūca kevaḷa | āhesa bāpā ||9||

तरी नासिवंत तूं जाण माया । मायीक जाये विलया । ते मायेचा विस्तार प्राणसखया । ऐक सांगतो ॥10॥

tarī nāsivaṃta tūṃ jāṇa māyā | māyīka jāye vilayā | te māyecā vistāra prāṇasakhayā | aika sāṃgato ||10||

अहं ऐसें जें स्फुरण । तेंचि मायेचें लक्षण । तये मायेपासून त्रिगुण । गुणापासून भूतें ॥11॥

ahaṃ aiseṃ jeṃ sphuraṇa | teṃci māyeceṃ lakṣaṇa | taye māyepāsūna triguṇa | guṇāpāsūna bhūteṃ ||11||

पृथ्वी, आप, तेज, वायो, आकाश । सृष्टी रचिली सावकाश । येथें दृश्य आणि अदॄश्य । सकळ माया ॥12॥

pṛthvī, āpa, teja, vāyo, ākāśa | sṛṣṭī racilī sāvakāśa | yetheṃ dṛśya āṇi adṝśya | sakaḷa māyā ||12||

येक माया दों ठायी वाटली । प्रकृति आणि पुरुष झाली । जैसी दो दिसांची बोली । येकचि परवा ॥13॥

yeka māyā doṃ ṭhāyī vāṭalī | prakṛti āṇi puruṣa jhālī | jaisī do disāṃcī bolī | yekaci paravā ||13||

माया ज्ञाता ज्ञेय ज्ञान । माया ध्याता ध्येय ध्यान । माया हेंचि समाधान । योगियांचें ॥14॥

māyā jñātā jñeya jñāna | māyā dhyātā dhyeya dhyāna | māyā heṃci samādhāna | yogiyāṃceṃ ||14||

माया सच्चिदानंद । माया आनंदाचा कंद । माया हेचि निजबोध । शब्दरूपें ॥15॥

māyā saccidānaṃda | māyā ānaṃdācā kaṃda | māyā heci nijabodha | śabdarūpeṃ ||15||

आत्मा ब्रह्म आणि स्वरूप । हेंहि मायेचेंचि रूप । रूप आणि अरूप । सकळ माया ॥16॥

ātmā brahma āṇi svarūpa | heṃhi māyeceṃci rūpa | rūpa āṇi arūpa | sakaḷa māyā ||16||

जीव शिव आणि ईश्वर । हाहि मायेचाचि विस्तार । विश्वरूप विश्वंभर । अवघी माया ॥17॥

jīva śiva āṇi īśvara | hāhi māyecāci vistāra | viśvarūpa viśvaṃbhara | avaghī māyā ||17||

माया मनास चाळक । माया बुधीस व्यापक । माया येकीं अनेक । ऐसें बोलणें ॥18॥

māyā manāsa cāḷaka | māyā budhīsa vyāpaka | māyā yekīṃ aneka | aiseṃ bolaṇeṃ ||18||

माया देहास चालवी । माया शब्दास बोलवी । माया दॄश्यास दाखवी । नेत्रीं रिघोनिया ॥19॥

māyā dehāsa cālavī | māyā śabdāsa bolavī | māyā dṝśyāsa dākhavī | netrīṃ righoniyā ||19||

मायेनें माया चाले । मायेनेंचि माया बोले । मायेनें माया हाले । वायोंरूपें ॥20॥

māyeneṃ māyā cāle | māyeneṃci māyā bole | māyeneṃ māyā hāle | vāyoṃrūpeṃ ||20||

तो शिष्य म्हणे जी ताता । माया चाले स्वरूपसत्ता । अरे! सत्ता तेचि तत्त्वता । माया जाण ॥21॥

to śiṣya mhaṇe jī tātā | māyā cāle svarūpasattā | are! sattā teci tattvatā | māyā jāṇa ||21||

तरी मायेने स्वइच्छया असावें । आणि स्वरूपसत्तेनें नसावें । मनास आलें तैसें करावें । हें केवी घडे ? ॥22॥

tarī māyene svaicchayā asāveṃ | āṇi svarūpasatteneṃ nasāveṃ | manāsa āleṃ taiseṃ karāveṃ | heṃ kevī ghaḍe ? ||22||

खर्यावरी लटिकें चौताळलें । लटिकें मया.र्देनें राहिलें , तें तुंवां गर्भांधें देखिलें । हे अघटित वार्ता ॥23॥

kharyāvarī laṭikeṃ cautāḷaleṃ | laṭikeṃ mayā.rdeneṃ rāhileṃ , teṃ tuṃvāṃ garbhāṃdheṃ dekhileṃ | he aghaṭita vārtā ||23||

तैसी माया हे नाथिली । अणि स्वरूपसत्तेने चालिली । ते तुंवां गर्भाधानें देखिली । हे वार्ता सांगसी ॥24॥

taisī māyā he nāthilī | aṇi svarūpasattene cālilī | te tuṃvāṃ garbhādhāneṃ dekhilī | he vārtā sāṃgasī ||24||

जें जालेंचि नाही सर्वथा । तयावरी निर्गुणाची सत्ता । ऐसें हें ज्ञातेपणें बोलता । तुज लाज नाहीं ॥25॥

jeṃ jāleṃci nāhī sarvathā | tayāvarī nirguṇācī sattā | aiseṃ heṃ jñātepaṇeṃ bolatā | tuja lāja nāhīṃ ||25||

सकळ माया ऐसेंही म्हणतां । आणि जालीच नाही ऐसेंही सांगतां । तरी मी काय करावें आतां । सांगा स्वामी ॥26॥

sakaḷa māyā aiseṃhī mhaṇatāṃ | āṇi jālīca nāhī aiseṃhī sāṃgatāṃ | tarī mī kāya karāveṃ ātāṃ | sāṃgā svāmī ||26||

अरे ! मनासी जें जें अनुभविलें । तें तें माईक नाथिलें । तितुकें तुवां टाकिलें । पाहिजे स्वानुभवें ॥27॥

are ! manāsī jeṃ jeṃ anubhavileṃ | teṃ teṃ māīka nāthileṃ | titukeṃ tuvāṃ ṭākileṃ | pāhije svānubhaveṃ ||27||

सकळ हि माया परी नाथिली । स्वरूपीं तों नाही राहिली । येवं आहे नाही हे बोली । माया जाण ॥28॥

sakaḷa hi māyā parī nāthilī | svarūpīṃ toṃ nāhī rāhilī | yevaṃ āhe nāhī he bolī | māyā jāṇa ||28||

येवं सांगतों ते ऐकावें । मईक मायेतें जाणावें । आता मनन करावें । सावध होऊनी ॥29॥

yevaṃ sāṃgatoṃ te aikāveṃ | maīka māyeteṃ jāṇāveṃ | ātā manana karāveṃ | sāvadha hoūnī ||29||

मायेकरितां माया दिसे । मायेकरितां माय नासे । मायेकरितां लाभ असे । परमार्थस्वरूपाचा ॥30॥

māyekaritāṃ māyā dise | māyekaritāṃ māya nāse | māyekaritāṃ lābha ase | paramārthasvarūpācā ||30||

माया भवसिंधूचें तारू । माया पाववी पैलतारू । मायेवीण उद्धारू । प्राणीयास नाही ॥31॥

māyā bhavasiṃdhūceṃ tārū | māyā pāvavī pailatārū | māyevīṇa uddhārū | prāṇīyāsa nāhī ||31||

मायेकरितां देव आणि भक्त । मायेकरितां ज्ञाते विरक्त । मायेकरितां जीवन्मुक्त । होती स्वानुभवें ॥32॥

māyekaritāṃ deva āṇi bhakta | māyekaritāṃ jñāte virakta | māyekaritāṃ jīvanmukta | hotī svānubhaveṃ ||32||

मायेकरितां वेदश्रुति । मायेकरितां नाना वित्पत्ति । मायेकरितां होती । मूढ ते विवेकी ॥33॥

māyekaritāṃ vedaśruti | māyekaritāṃ nānā vitpatti | māyekaritāṃ hotī | mūḍha te vivekī ||33||

माया परमार्थाचें अंजन । मायेकरितां जोडे निधान । मायेकरितां सावधान । साधक स्वरूपीं ॥34॥

māyā paramārthāceṃ aṃjana | māyekaritāṃ joḍe nidhāna | māyekaritāṃ sāvadhāna | sādhaka svarūpīṃ ||34||

मायेकरितां स्वहित घडे । मायेकरितां भ्रांती उडे । मायेकरितां बिघडे । प्रपंचभान ॥35॥

māyekaritāṃ svahita ghaḍe | māyekaritāṃ bhrāṃtī uḍe | māyekaritāṃ bighaḍe | prapaṃcabhāna ||35||

मायेविण ज्ञान कैंचें । माया जीवन सकळ जीवांचें । मायेविण साधकांचें । कार्य न चले ॥36॥

māyeviṇa jñāna kaiṃceṃ | māyā jīvana sakaḷa jīvāṃceṃ | māyeviṇa sādhakāṃceṃ | kārya na cale ||36||

मायेविण परमार्थ जोडे । हें ऐसें कईच न घडें । मायेविण सहसा नातुडे । गुज योगियांचें ॥37॥

māyeviṇa paramārtha joḍe | heṃ aiseṃ kaīca na ghaḍeṃ | māyeviṇa sahasā nātuḍe | guja yogiyāṃceṃ ||37||

माया योगियांची माउली । जेथील तेथें नेऊनि घाली । कृपाळूपणें नाथिलि । आपण होय ॥38॥

māyā yogiyāṃcī māulī | jethīla tetheṃ neūni ghālī | kṛpāḷūpaṇeṃ nāthili | āpaṇa hoya ||38||

सकळ मायेचें स्वरूप जालें । त्यात तुझेंही स्वरूप आले । हें इतुकेंही आपुलें । नको मानुं सर्वथा ॥39॥

sakaḷa māyeceṃ svarūpa jāleṃ | tyāta tujheṃhī svarūpa āle | heṃ itukeṃhī āpuleṃ | nako mānuṃ sarvathā ||39||

आतां सांगतों तुज खुण । तुवां नाशिवंत केलें मदर्पण । आतां करिसी आळकेपण । तरी मज शब्द नाही ॥40॥

ātāṃ sāṃgatoṃ tuja khuṇa | tuvāṃ nāśivaṃta keleṃ madarpaṇa | ātāṃ karisī āḷakepaṇa | tarī maja śabda nāhī ||40||

संग तितुका नाशिवंत । निःसंग शब्द अशाश्वत । म्हणोनि संगनिःसंगातीत । होऊन राहे ॥41॥

saṃga titukā nāśivaṃta | niḥsaṃga śabda aśāśvata | mhaṇoni saṃganiḥsaṃgātīta | hoūna rāhe ||41||

आतां पुढील निरूपण । आदरें करावें श्रवण । संगातीत होइजेल ते खूण । सांगिजेल पुढे ॥42॥

ātāṃ puḍhīla nirūpaṇa | ādareṃ karāveṃ śravaṇa | saṃgātīta hoijela te khūṇa | sāṃgijela puḍhe ||42||

इति श्री आत्माराम । रामदासीं विश्रामधाम । योगी पावती विश्राम । जये ठायी ॥43॥

iti śrī ātmārāma | rāmadāsīṃ viśrāmadhāma | yogī pāvatī viśrāma | jaye ṭhāyī ||43||

संग तितुका नाशिवंत । सांडून राहावें निवांत । येकपणाचाहि अंत । जालिया समाधान ॥1॥

saṃga titukā nāśivaṃta | sāṃḍūna rāhāveṃ nivāṃta | yekapaṇācāhi aṃta | jāliyā samādhāna ||1||

येकपणाचा उमस । काढिता, त्रिपुरी सावकाश । होत आहे, म्हणोनी ध्यास । येकपणाचा नसो ॥2॥

yekapaṇācā umasa | kāḍhitā, tripurī sāvakāśa | hota āhe, mhaṇonī dhyāsa | yekapaṇācā naso ||2||

तो मी आत्मा ऐसा हेतु । हें नाशिवंत टाकी तूं । उन्मनी अवस्थेचा प्रांतु । तें स्वरूप तुझें ॥3॥

to mī ātmā aisā hetu | heṃ nāśivaṃta ṭākī tūṃ | unmanī avasthecā prāṃtu | teṃ svarūpa tujheṃ ||3||

ऐसा जो अनुभव जाला । तोही नाशिवंतामधे आला । अनुभवावेगळा राहिला । तो तूं आत्मा ॥4॥

aisā jo anubhava jālā | tohī nāśivaṃtāmadhe ālā | anubhavāvegaḷā rāhilā | to tūṃ ātmā ||4||

हेंही न घडे बोलणें । आता पार्हेरा किती देणें । वेद शास्त्रें पुराणें । तेंही नासोनि जाती ॥5॥

heṃhī na ghaḍe bolaṇeṃ | ātā pārherā kitī deṇeṃ | veda śāstreṃ purāṇeṃ | teṃhī nāsoni jātī ||5||

ग्रंथमात्र जितुका बोलिला । आत्मा त्यावेगळा राहिला । ये मायेयेचा स्पर्श् जाला । नाहीच तयासी ॥6॥

graṃthamātra jitukā bolilā | ātmā tyāvegaḷā rāhilā | ye māyeyecā sparś jālā | nāhīca tayāsī ||6||

स्वरूप निर्मळ अणि निघोट । स्वरूप सेवटचा सेवट । जिकडे पाहावें तिकडे नीट । सन्मुखचि आहे ॥7॥

svarūpa nirmaḷa aṇi nighoṭa | svarūpa sevaṭacā sevaṭa | jikaḍe pāhāveṃ tikaḍe nīṭa | sanmukhaci āhe ||7||

जें बहु दुरीचा दुरी । जें निकटचि जवळीं अंतरीं । दुरी आणि अभ्यांतरी । संदेहचि नाही ॥8॥

jeṃ bahu durīcā durī | jeṃ nikaṭaci javaḷīṃ aṃtarīṃ | durī āṇi abhyāṃtarī | saṃdehaci nāhī ||8||

जें सकळांपरीस मोठें .जेत्जें हें सकळही आटे । अकस्मात येकसरें तुटे । मूळ मायेचें ॥9॥

jeṃ sakaḷāṃparīsa moṭheṃ .jetjeṃ heṃ sakaḷahī āṭe | akasmāta yekasareṃ tuṭe | mūḷa māyeceṃ ||9||

जें सकळांहूनमृद कोंवळें । जें सकळांहूनही अत्यंत जवळें । जें सकळामध्ये, प्री निराळें । अलिप्तपणें ॥10॥

jeṃ sakaḷāṃhūnamṛda koṃvaḷeṃ | jeṃ sakaḷāṃhūnahī atyaṃta javaḷeṃ | jeṃ sakaḷāmadhye, prī nirāḷeṃ | aliptapaṇeṃ ||10||

जें हाले ना चाले । जें बोले ना दोलें । आवघें आपणचि संचलें । येकलें येकटचि तें ॥11॥

jeṃ hāle nā cāle | jeṃ bole nā doleṃ | āvagheṃ āpaṇaci saṃcaleṃ | yekaleṃ yekaṭaci teṃ ||11||

जें आकाशासबाह्य भरलें । आणि आकाश जेथें मुरालें । आकाश मुरोनिया उरलें । येकजिनसि आपण ॥12॥

jeṃ ākāśāsabāhya bharaleṃ | āṇi ākāśa jetheṃ murāleṃ | ākāśa muroniyā uraleṃ | yekajinasi āpaṇa ||12||

जें चळे ना ढळे । ज्जे अग्निमध्यें न जळे । जें चळत्यामधें, परी न कळे । उदकीं बुडेना ॥13॥

jeṃ caḷe nā ḍhaḷe | jje agnimadhyeṃ na jaḷe | jeṃ caḷatyāmadheṃ, parī na kaḷe | udakīṃ buḍenā ||13||

जयास कोणीच नेईना । चोरूं जातां चोरवेना । कल्पांत झाला तरि वेंचेना । अणुमात्र ॥14॥

jayāsa koṇīca neīnā | corūṃ jātāṃ coravenā | kalpāṃta jhālā tari veṃcenā | aṇumātra ||14||

ज्जें ज्ञानचक्षीं लक्षिलें नव जाये । जेथें आकार भस्मोनी जाये. सांगितलें तें साकार होये । म्हणोनि सांगणें न घडे ॥15॥

jjeṃ jñānacakṣīṃ lakṣileṃ nava jāye | jetheṃ ākāra bhasmonī jāye. sāṃgitaleṃ teṃ sākāra hoye | mhaṇoni sāṃgaṇeṃ na ghaḍe ||15||

ऐसें जरी न बोलावें । तरी म्यां काये करावें । न बोलतां कळावें । तुज कैसें ? ॥16॥

aiseṃ jarī na bolāveṃ | tarī myāṃ kāye karāveṃ | na bolatāṃ kaḷāveṃ | tuja kaiseṃ ? ||16||

अरे बोलणें तितुकें वेर्थ जातें । परी बोलतां बोलतां अनुभवा येतें । अनुभव सोडितां, तें । आपणचि होईजें ॥17॥

are bolaṇeṃ titukeṃ vertha jāteṃ | parī bolatāṃ bolatāṃ anubhavā yeteṃ | anubhava soḍitāṃ, teṃ | āpaṇaci hoījeṃ ||17||

मायारूप मूळ तयाचें । शोधीन म्हणतां समाधान कैंचें । 'मज लाभ झाला' या सुखाचें । मूळ तुटे ॥18॥

māyārūpa mūḷa tayāceṃ | śodhīna mhaṇatāṃ samādhāna kaiṃceṃ | 'maja lābha jhālā' yā sukhāceṃ | mūḷa tuṭe ||18||

'अहं ब्रह्मास्मि' हा गाथा । आला देहबुद्धीचिये माथा । देहबुद्धीनें परमार्था । कानकोंडें होईजे ॥19॥

'ahaṃ brahmāsmi' hā gāthā | ālā dehabuddhīciye māthā | dehabuddhīneṃ paramārthā | kānakoṃḍeṃ hoīje ||19||

देहबुद्धि हे टाकावी । हेही मायेची उठाठेवी । म्हणोनी काय अंगीकारावी ? । अंगीकारूं नये ॥20॥

dehabuddhi he ṭākāvī | hehī māyecī uṭhāṭhevī | mhaṇonī kāya aṃgīkārāvī ? | aṃgīkārūṃ naye ||20||

मायेच्या बळें ब्रह्मज्ञान । मायेकरिता समाधान । मायाचि गोंवी, आणिं बंधन । तोडी, तेंही माया ॥21॥

māyecyā baḷeṃ brahmajñāna | māyekaritā samādhāna | māyāci goṃvī, āṇiṃ baṃdhana | toḍī, teṃhī māyā ||21||

माया आपणास आपण गोवी । आपणास आपण वेढा लावी. प्राणी दुखवती जीवीं । अभिमानें करुनी ॥22॥

māyā āpaṇāsa āpaṇa govī | āpaṇāsa āpaṇa veḍhā lāvī. prāṇī dukhavatī jīvīṃ | abhimāneṃ karunī ||22||

जैसा सारीपाट खेळती । सारी येकाच्या मगोन आणिति । खेळों बैसतां वांतून घेती । आपुल्याला ॥23॥

jaisā sārīpāṭa kheḷatī | sārī yekācyā magona āṇiti | kheḷoṃ baisatāṃ vāṃtūna ghetī | āpulyālā ||23||

नसताहि अभिमान माथां .सारी मरतां परम वेथा । डाव येतां सुखस्वार्था । दोघेहि पडिले ॥24॥

nasatāhi abhimāna māthāṃ .sārī maratāṃ parama vethā | ḍāva yetāṃ sukhasvārthā | doghehi paḍile ||24||

फासयास दे दे म्हणती । येक ते चिरडी येती । क्रोधां पेटल्या घेती । जीव येकमेकाचा ॥25॥

phāsayāsa de de mhaṇatī | yeka te ciraḍī yetī | krodhāṃ peṭalyā ghetī | jīva yekamekācā ||25||

तैशा कन्या पुत्र आणि नारी । वांटून घेतल्या सारी । अभिमान वाहती शिरी । देहपंग प्रपंचाचा ॥26॥

taiśā kanyā putra āṇi nārī | vāṃṭūna ghetalyā sārī | abhimāna vāhatī śirī | dehapaṃga prapaṃcācā ||26||

येवं इतुकी वेढा लाविली । ते माथा खेळें येकली । ते मायेनेंच वारिली । पाहिजे माया ॥27॥

yevaṃ itukī veḍhā lāvilī | te māthā kheḷeṃ yekalī | te māyeneṃca vārilī | pāhije māyā ||27||

ते माया तोडितां अधिक जडे । म्हणोनि धरिती ते वेडे । धरितां सोडितां ते नातुडे । वर्म कळल्यावांचुनि ॥28॥

te māyā toḍitāṃ adhika jaḍe | mhaṇoni dharitī te veḍe | dharitāṃ soḍitāṃ te nātuḍe | varma kaḷalyāvāṃcuni ||28||

जैसें चक्रविहूचें उगवणें । बाहेर येऊनी आंत जाणे । कां भीतरीं जाऊनी येणें । अकस्मात बाहेरीं ॥29॥

jaiseṃ cakravihūceṃ ugavaṇeṃ | bāhera yeūnī āṃta jāṇe | kāṃ bhītarīṃ jāūnī yeṇeṃ | akasmāta bāherīṃ ||29||

कां त्या कोवाडीयांच्या कडीया । गुंतगुंतोनि उगवाव्या । तैसी जाण हे माया । गुंतोनी उगवावी ॥30॥

kāṃ tyā kovāḍīyāṃcyā kaḍīyā | guṃtaguṃtoni ugavāvyā | taisī jāṇa he māyā | guṃtonī ugavāvī ||30||

माया झाडितां कैसी । झाडावी तोडोनी कैसी टाकावी । येथें विचारें पाहावी । नाथिलीच हे ॥31॥

māyā jhāḍitāṃ kaisī | jhāḍāvī toḍonī kaisī ṭākāvī | yetheṃ vicāreṃ pāhāvī | nāthilīca he ||31||

बहू नाटकी हे माया । मीपणें न जाये विलया । विवेकें पाहतां देहीं या । ठावोचि नाही ॥32॥

bahū nāṭakī he māyā | mīpaṇeṃ na jāye vilayā | vivekeṃ pāhatāṃ dehīṃ yā | ṭhāvoci nāhī ||32||

वर्म हेंचि माया माईक । याचा करावा विवेक । विवेक केलीया, अनेक । येंकीं मुरे ॥33॥

varma heṃci māyā māīka | yācā karāvā viveka | viveka kelīyā, aneka | yeṃkīṃ mure ||33||

येकीं अनेक आटलें । येकपण अनेकासवें गेलें । उपरी जें निःसंग उरलें । तेंचि स्वरूप तुझें ॥34॥

yekīṃ aneka āṭaleṃ | yekapaṇa anekāsaveṃ geleṃ | uparī jeṃ niḥsaṃga uraleṃ | teṃci svarūpa tujheṃ ||34||

तुझें स्वरूप तुजचि न कळे । तें जया साधनें आकळे । तें साधन ऐक, सोहळे । भिगिसी स्वानंदाचे ॥35॥

tujheṃ svarūpa tujaci na kaḷe | teṃ jayā sādhaneṃ ākaḷe | teṃ sādhana aika, sohaḷe | bhigisī svānaṃdāce ||35||

इति श्री आत्माराम । सांगेल पुढील साधनवर्म । जेणे भिन्नत्त्वाचा भ्रम । तुटोन जाये ॥36॥

iti śrī ātmārāma | sāṃgela puḍhīla sādhanavarma | jeṇe bhinnattvācā bhrama | tuṭona jāye ||36||

जें सकळ साधनांचें सार । जेणें पाविजे पैलपार । जेणें साधनें अपार । साधक ते सीध झाले ॥1॥

jeṃ sakaḷa sādhanāṃceṃ sāra | jeṇeṃ pāvije pailapāra | jeṇeṃ sādhaneṃ apāra | sādhaka te sīdha jhāle ||1||

ते हें जाण रे श्रवण । करावें अध्यात्मनिरूपण । मनन करितां समाधान । निजध्यासें पावती ॥2॥

te heṃ jāṇa re śravaṇa | karāveṃ adhyātmanirūpaṇa | manana karitāṃ samādhāna | nijadhyāseṃ pāvatī ||2||

संत सज्जन महानुभावी । परमार्थ चर्चा करीत जावी । हईगई सर्वथा न करावी । ज्ञातेपणे करुनी ॥3॥

saṃta sajjana mahānubhāvī | paramārtha carcā karīta jāvī | haīgaī sarvathā na karāvī | jñātepaṇe karunī ||3||

परमार्थ उठाठेवी करितां । लाभचि आहे तत्त्वतां । दिवसेंदिवस शुधता । वृत्तिस होये नीच नवी ॥4॥

paramārtha uṭhāṭhevī karitāṃ | lābhaci āhe tattvatāṃ | divaseṃdivasa śudhatā | vṛttisa hoye nīca navī ||4||

श्रवण आणि मनन । या ऐसें नाही साधन । म्हणोनी हें नित्य नूतन । केलें पाहिजे ॥5॥

śravaṇa āṇi manana | yā aiseṃ nāhī sādhana | mhaṇonī heṃ nitya nūtana | keleṃ pāhije ||5||

जैसें ग्रंथीं बोलिले । तैसेंचि स्वयें पाहिजे जालें । येथें क्रियेच्य माथां आलें । निश्चितार्थें ॥6॥

jaiseṃ graṃthīṃ bolile | taiseṃci svayeṃ pāhije jāleṃ | yetheṃ kriyecya māthāṃ āleṃ | niścitārtheṃ ||6||

जे ग्रंथीं जो विचार । वृत्ती होये तदाकार । म्हणोनि निरूपण सार । भक्ति ज्ञान वैराग्य ॥7॥

je graṃthīṃ jo vicāra | vṛttī hoye tadākāra | mhaṇoni nirūpaṇa sāra | bhakti jñāna vairāgya ||7||

तो शिष्य म्हणे स्वामी सर्वज्ञा । सत्य करावी प्रतिज्ञा । नाशिवंत घेऊन, साधना । वरपडे न करावें ॥8॥

to śiṣya mhaṇe svāmī sarvajñā | satya karāvī pratijñā | nāśivaṃta gheūna, sādhanā | varapaḍe na karāveṃ ||8||

अरे शिष्या, चीत द्यावें । नाशिवंत तुंवां वोळखावें । साधन न लगे करावे । प्रतिज्ञाच आहे ॥9॥

are śiṣyā, cīta dyāveṃ | nāśivaṃta tuṃvāṃ voḷakhāveṃ | sādhana na lage karāve | pratijñāca āhe ||9||

प्रतिज्ञा करावी प्रमाण । ऐसें बोलतो हा कोण । नाशिवंत केले मदार्पण । त्याहिमध्यें तो आला ॥10॥

pratijñā karāvī pramāṇa | aiseṃ bolato hā koṇa | nāśivaṃta kele madārpaṇa | tyāhimadhyeṃ to ālā ||10||

तूं म्हणसी जें दिधलें । तरी देयास कोण उरलें । जें उरलें तें झुरलें । मजकडे ॥11॥

tūṃ mhaṇasī jeṃ didhaleṃ | tarī deyāsa koṇa uraleṃ | jeṃ uraleṃ teṃ jhuraleṃ | majakaḍe ||11||

तूं नाशिवंतामध्यें आलासी । आपणास कां चोरिसी ? । नाशिवंत देतां चकचकीसी । फट रे पढतमूर्खा ॥12॥

tūṃ nāśivaṃtāmadhyeṃ ālāsī | āpaṇāsa kāṃ corisī ? | nāśivaṃta detāṃ cakacakīsī | phaṭa re paḍhatamūrkhā ||12||

शिष्य विचारून बोले । स्वामी कांहींच नाहीं उरलें । अरे 'नाही' बोलणेंही आलें । नाशिवंतामधें ॥13॥

śiṣya vicārūna bole | svāmī kāṃhīṃca nāhīṃ uraleṃ | are 'nāhī' bolaṇeṃhī āleṃ | nāśivaṃtāmadheṃ ||13||

आहे म्हणतां द्या कांहीं । नाहीं शब्द गेला तोही । नांहीं नांहीं म्हणता कांही । उपजलें कीं ॥14॥

āhe mhaṇatāṃ dyā kāṃhīṃ | nāhīṃ śabda gelā tohī | nāṃhīṃ nāṃhīṃ mhaṇatā kāṃhī | upajaleṃ kīṃ ||14||

येथें शुन्याचा निरास झाला । आत्मा सदोदित संचला । पाहों जाता साधकाला । ठावचि नाही ॥15॥

yetheṃ śunyācā nirāsa jhālā | ātmā sadodita saṃcalā | pāhoṃ jātā sādhakālā | ṭhāvaci nāhī ||15||

अभिन्नज्ञाता तोचि मान्य । साधक साध्य होता धन्य । वेगळेपणें वृत्तिशून्य । पावती प्राणी ॥16॥

abhinnajñātā toci mānya | sādhaka sādhya hotā dhanya | vegaḷepaṇeṃ vṛttiśūnya | pāvatī prāṇī ||16||

वेगळेपणें पाहों जातां । मोक्ष न जोडे सर्वथा । 'आत्माहि दिसेसा नाही' मता । वरपडे होती प्राणी ॥17॥

vegaḷepaṇeṃ pāhoṃ jātāṃ | mokṣa na joḍe sarvathā | 'ātmāhi disesā nāhī' matā | varapaḍe hotī prāṇī ||17||

आपुलिया डोळां जें देखिले । तें पंचभूतामध्यें आलें । ऐसें जाणोनी दृढ धरिलें । ते नाडले प्राणी ॥18॥

āpuliyā ḍoḷāṃ jeṃ dekhile | teṃ paṃcabhūtāmadhyeṃ āleṃ | aiseṃ jāṇonī dṛḍha dharileṃ | te nāḍale prāṇī ||18||

जो पंचभूतांचा दास । तयास मायेमधें वास । भोगी नीच नव्या सावकाश । पुनरावृत्ती ॥19॥

jo paṃcabhūtāṃcā dāsa | tayāsa māyemadheṃ vāsa | bhogī nīca navyā sāvakāśa | punarāvṛttī ||19||

तों शिष्यें विनंती केली । म्हणे आशंका उद्भवली । पंचभूतांची सेवा केली । बहुतेकीं ॥20॥

toṃ śiṣyeṃ vinaṃtī kelī | mhaṇe āśaṃkā udbhavalī | paṃcabhūtāṃcī sevā kelī | bahutekīṃ ||20||

सकळ सृष्टीमध्यें जन । साधु संत आणि सज्जन । करिती भूतांचें भजन । धातू-पाषाण मूर्ति ॥21॥

sakaḷa sṛṣṭīmadhyeṃ jana | sādhu saṃta āṇi sajjana | karitī bhūtāṃceṃ bhajana | dhātū-pāṣāṇa mūrti ||21||

जे कोणी नित्यमुक्त झाले । तेंहीं धातुपूजन केलें । तरी ते पुनरावृत्ती पावले । किंवा नाही ? ॥22॥

je koṇī nityamukta jhāle | teṃhīṃ dhātupūjana keleṃ | tarī te punarāvṛttī pāvale | kiṃvā nāhī ? ||22||

ऐसा शिष्याचा अंतर्भाव । जाणोनि आनंदला गुरूराव । म्हणे सीघ्रचि हा अनुभव । पावेल आतां ॥23॥

aisā śiṣyācā aṃtarbhāva | jāṇoni ānaṃdalā gurūrāva | mhaṇe sīghraci hā anubhava | pāvela ātāṃ ||23||

ऐसें विचारुनिया मनीं । कृपादृष्टी न्याहाळुनी । शिष्याप्रती सुवचनी । स्वामी बोलते झाले ॥24॥

aiseṃ vicāruniyā manīṃ | kṛpādṛṣṭī nyāhāḷunī | śiṣyāpratī suvacanī | svāmī bolate jhāle ||24||

प्राणी देह सोडून जाती । परी वासनात्मक शरीरें उरति । तेणें पुनरावृत्ति भोगिती । वासना उरलिया ॥25॥

prāṇī deha soḍūna jātī | parī vāsanātmaka śarīreṃ urati | teṇeṃ punarāvṛtti bhogitī | vāsanā uraliyā ||25||

मूळ या स्थूळ देहाचें । लिंगदेह वासनात्मक साचें । राहणें तया लिंगदेहाचें । अज्ञान देही ॥26॥

mūḷa yā sthūḷa dehāceṃ | liṃgadeha vāsanātmaka sāceṃ | rāhaṇeṃ tayā liṃgadehāceṃ | ajñāna dehī ||26||

कारणदेह तोचि अज्ञान । आणि तो मी आत्मा ऐसें ज्ञान । तया नांव महाकारण । देह बोलिजे ॥27॥

kāraṇadeha toci ajñāna | āṇi to mī ātmā aiseṃ jñāna | tayā nāṃva mahākāraṇa | deha bolije ||27||

तरी मनाचा थारा सुटला । म्हणिजे भवसिंधु आटला । प्राणी निश्चितार्थें सुटला । पुनरावृत्ती पासुनी ॥28॥

tarī manācā thārā suṭalā | mhaṇije bhavasiṃdhu āṭalā | prāṇī niścitārtheṃ suṭalā | punarāvṛttī pāsunī ||28||

हेंचि जाण भक्तीचें फळ । जेणें तुटे संसारमूळ । निःसंग आणि निर्मळ । आत्मा होईजे स्वयें ॥29॥

heṃci jāṇa bhaktīceṃ phaḷa | jeṇeṃ tuṭe saṃsāramūḷa | niḥsaṃga āṇi nirmaḷa | ātmā hoīje svayeṃ ||29||

संगातीत म्हणिजे मोक्ष । तेथे कैंचें देखणें लक्ष । लक्ष आणि अलक्ष । या दोहींस ठाव नाही ॥30॥

saṃgātīta mhaṇije mokṣa | tethe kaiṃceṃ dekhaṇeṃ lakṣa | lakṣa āṇi alakṣa | yā dohīṃsa ṭhāva nāhī ||30||

आत्मा म्हणोनी देखणीयास मिठी । घालूं जातां मोक्षाची तुटी. म्हणोनिया उठाउठी । आत्मनिवेदन करावें ॥31॥

ātmā mhaṇonī dekhaṇīyāsa miṭhī | ghālūṃ jātāṃ mokṣācī tuṭī. mhaṇoniyā uṭhāuṭhī | ātmanivedana karāveṃ ||31||

प्राप्त जालें अद्वैतज्ञान । अभिन्नपणें जें विज्ञान । तेंचि जाण आत्मनिवेदन । जेथें मी-तूंपण नाहीं ॥32॥

prāpta jāleṃ advaitajñāna | abhinnapaṇeṃ jeṃ vijñāna | teṃci jāṇa ātmanivedana | jetheṃ mī-tūṃpaṇa nāhīṃ ||32||

ऐसी स्थिति जया पुरुषाची । तया पुनरावृत्ती कैंची । जाणोनि भक्ति केली, दासाची । आवडी देवास अत्यंत ॥33॥

aisī sthiti jayā puruṣācī | tayā punarāvṛttī kaiṃcī | jāṇoni bhakti kelī, dāsācī | āvaḍī devāsa atyaṃta ||33||

पूर्वीं दासत्व होतें केलें । त्याचे स्वामित्व प्राप्त झालें । आणि तयाचें महत्व रक्षिलें । तरी थोर उपकार कीं ॥34॥

pūrvīṃ dāsatva hoteṃ keleṃ | tyāce svāmitva prāpta jhāleṃ | āṇi tayāceṃ mahatva rakṣileṃ | tarī thora upakāra kīṃ ||34||

आतां असो हें बोलणें । नाशिवंताचा विचार घेणें । आणि मजपाशीं सांगणे । अनुभव आपुला ॥35॥

ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | nāśivaṃtācā vicāra gheṇeṃ | āṇi majapāśīṃ sāṃgaṇe | anubhava āpulā ||35||

आता पुढिलीये समासीं । शिष्य सांगेल अनुभवासी । दृढ करूनिया तयासी । सांगती स्वामी ॥36॥

ātā puḍhilīye samāsīṃ | śiṣya sāṃgela anubhavāsī | dṛḍha karūniyā tayāsī | sāṃgatī svāmī ||36||

इति श्री आत्माराम । रामदासीं पूर्णकाम । ऐका सावध वर्म । आत्मज्ञानाचें ॥37॥

iti śrī ātmārāma | rāmadāsīṃ pūrṇakāma | aikā sāvadha varma | ātmajñānāceṃ ||37||

जय जयाजी स्वामी सर्वेश्वरा । आम्हां अनाथांचिया माहेरा. सार्थक झालें जी दातारा । तुमच्या कृपा कटाक्षें ॥1॥

jaya jayājī svāmī sarveśvarā | āmhāṃ anāthāṃciyā māherā. sārthaka jhāleṃ jī dātārā | tumacyā kṛpā kaṭākṣeṃ ||1||

या मनाचेनि संगति । जन्म घेतले पुनरावृत्ती । माया माईक असोत भ्रांती । वरपडा जालों होतो ॥2॥

yā manāceni saṃgati | janma ghetale punarāvṛttī | māyā māīka asota bhrāṃtī | varapaḍā jāloṃ hoto ||2||

जी मी मानवी किंकर । येकायेकीं जाळीं विश्वंभर । संदेह तुटला थोर । यातायातीचा ॥3॥

jī mī mānavī kiṃkara | yekāyekīṃ jāḷīṃ viśvaṃbhara | saṃdeha tuṭalā thora | yātāyātīcā ||3||

मी संसारींहून सुटलों । पैलपार पावलों । मीच सकळ विस्तारलों । सर्वांभूतीं ॥4॥

mī saṃsārīṃhūna suṭaloṃ | pailapāra pāvaloṃ | mīca sakaḷa vistāraloṃ | sarvāṃbhūtīṃ ||4||

मी करून अकर्ता । मी परेहून पर्ता । मजमध्यें वार्ता । मीपणाची नाही ॥5॥

mī karūna akartā | mī parehūna partā | majamadhyeṃ vārtā | mīpaṇācī nāhī ||5||

ऐसेन् हें निजबीज । गाळीव मीपणाचा फुंज । तो मुरालिया सहज । सीधचि आदिअंती ॥6॥

aisen heṃ nijabīja | gāḷīva mīpaṇācā phuṃja | to murāliyā sahaja | sīdhaci ādiaṃtī ||6||

ऐसा शिष्याचा संकल्पु । जाणोनि बोले भवरिपु । संसारसर्प भग्नदर्पु । केला जेणें ॥7॥

aisā śiṣyācā saṃkalpu | jāṇoni bole bhavaripu | saṃsārasarpa bhagnadarpu | kelā jeṇeṃ ||7||

जें स्वामीच्या हृदयीं होतें । तें शिष्यासी बाणलें अवचीतें । जैसें सामर्थ्यें परीसातें । लोहो आंगीं बाणे ॥8॥

jeṃ svāmīcyā hṛdayīṃ hoteṃ | teṃ śiṣyāsī bāṇaleṃ avacīteṃ | jaiseṃ sāmarthyeṃ parīsāteṃ | loho āṃgīṃ bāṇe ||8||

स्वामीपरीसाचा स्पर्श होतां । शिष्य परिसचि जाला तत्त्वतां. गुरुशिष्याची ऐक्यता । जाली स्वानुभवें ॥9॥

svāmīparīsācā sparśa hotāṃ | śiṣya parisaci jālā tattvatāṃ. guruśiṣyācī aikyatā | jālī svānubhaveṃ ||9||

गुज स्वामींच्या हृदयींचें । शिष्यास वर्म तयाचें । प्राप्त जालें योगीयांचें । निजबीज ॥10॥

guja svāmīṃcyā hṛdayīṃceṃ | śiṣyāsa varma tayāceṃ | prāpta jāleṃ yogīyāṃceṃ | nijabīja ||10||

बहुतां जन्मांच्या शेवटीं । जाली स्वरूपेसी भेटी । येका भावार्थासाथीं । परब्रह्म जोडलें ॥11॥

bahutāṃ janmāṃcyā śevaṭīṃ | jālī svarūpesī bheṭī | yekā bhāvārthāsāthīṃ | parabrahma joḍaleṃ ||11||

जो वेदशास्त्रांचा गर्भ । निर्गुण परमात्मा स्वयंभ । तयाचा येकसरां लाभ । जाला सद्भावें ॥12॥

jo vedaśāstrāṃcā garbha | nirguṇa paramātmā svayaṃbha | tayācā yekasarāṃ lābha | jālā sadbhāveṃ ||12||

जें ब्रह्मादिकांचें माहेर । अनंत सुखाचें भांडार । जेणें हा दुर्गम संसार । सुखरूप होये ॥13॥

jeṃ brahmādikāṃceṃ māhera | anaṃta sukhāceṃ bhāṃḍāra | jeṇeṃ hā durgama saṃsāra | sukharūpa hoye ||13||

ऐसें जयास ज्ञान झालें । तयाचें बंधन तुटलें । येरां नसोनीच जडलें । सदृढ अविवेकें ॥14॥

aiseṃ jayāsa jñāna jhāleṃ | tayāceṃ baṃdhana tuṭaleṃ | yerāṃ nasonīca jaḍaleṃ | sadṛḍha avivekeṃ ||14||

संदेह हेंचि बंधन । नीःशेष तुटला तेंचि ज्ञान । निःसंदेही समाधान । होय आपैसें ॥15॥

saṃdeha heṃci baṃdhana | nīḥśeṣa tuṭalā teṃci jñāna | niḥsaṃdehī samādhāna | hoya āpaiseṃ ||15||

प्राणीयास माया सुटेना । अभिमानें त्रिपुरी तुटेना । वृत्ति स्वरूपीं फुटेना । स्फूर्तिरूपें ॥16॥

prāṇīyāsa māyā suṭenā | abhimāneṃ tripurī tuṭenā | vṛtti svarūpīṃ phuṭenā | sphūrtirūpeṃ ||16||

जे मायाजाळीं पडिले । ते ईश्वरासी चुकले । ते प्राणी सांपडले । वासनाबंधनी ॥17॥

je māyājāḷīṃ paḍile | te īśvarāsī cukale | te prāṇī sāṃpaḍale | vāsanābaṃdhanī ||17||

जयाचें दैव उदेलें । तयास ज्ञान प्राप्त झालें । तयाचें बंधन तुटलें । निःसंगपणें ॥18॥

jayāceṃ daiva udeleṃ | tayāsa jñāna prāpta jhāleṃ | tayāceṃ baṃdhana tuṭaleṃ | niḥsaṃgapaṇeṃ ||18||

सर्वसाक्षी तुर्या अवस्था । तयेचाहि तूं जाणता । म्हणोनी तुज निःसंगता । सहजचि आली ॥19॥

sarvasākṣī turyā avasthā | tayecāhi tūṃ jāṇatā | mhaṇonī tuja niḥsaṃgatā | sahajaci ālī ||19||

आपणासी तूं जाणसी । तरी तूं ही नव्हेसी । तूंपणाची कायेंसी । मात स्वरूपी ॥20॥

āpaṇāsī tūṃ jāṇasī | tarī tūṃ hī navhesī | tūṃpaṇācī kāyeṃsī | māta svarūpī ||20||

जाणता आणि वस्तु । दोनी निमाल्या उर्वरीतु । तूंपणाची मातु । शजचि वाव ॥21॥

jāṇatā āṇi vastu | donī nimālyā urvarītu | tūṃpaṇācī mātu | śajaci vāva ||21||

आतां असो श्ब्द पाल्हाळ । तुझें तुटलें जन्ममूळ । कां जे नाशिवंत सकळ । मदर्पण केलें ॥22॥

ātāṃ aso śbda pālhāḷa | tujheṃ tuṭaleṃ janmamūḷa | kāṃ je nāśivaṃta sakaḷa | madarpaṇa keleṃ ||22||

जें जें जाणोनि टाकिलें । तें तें नाशिवंत, राहिलें । तुझें तुज प्राप्त झालें । अक्षईपद ॥23॥

jeṃ jeṃ jāṇoni ṭākileṃ | teṃ teṃ nāśivaṃta, rāhileṃ | tujheṃ tuja prāpta jhāleṃ | akṣaīpada ||23||

ऐसें बोले मोक्षपाणी । ऐकोत शिष्य लोटांगणीं । निःसंदेह स्वरूप मिळणीं । दोघे येकचि जाले ॥24॥

aiseṃ bole mokṣapāṇī | aikota śiṣya loṭāṃgaṇīṃ | niḥsaṃdeha svarūpa miḷaṇīṃ | doghe yekaci jāle ||24||

ऐसा कृपाळु स्वामीराव । आदि पुरुष देवाधिदेव । शिष्यास निजपदीं ठाव । ऐक्यरूपें दिधला ॥25॥

aisā kṛpāḷu svāmīrāva | ādi puruṣa devādhideva | śiṣyāsa nijapadīṃ ṭhāva | aikyarūpeṃ didhalā ||25||

जो शिष्य स्वामीस शरण गेला । आणि संदेहा वेगळा झाला. तेणें जन्म सार्थक केला । जो देवांसी दुल्लभु ॥26॥

jo śiṣya svāmīsa śaraṇa gelā | āṇi saṃdehā vegaḷā jhālā. teṇeṃ janma sārthaka kelā | jo devāṃsī dullabhu ||26||

ग्रंथ संपता स्तुति उत्तरें । बोलताती अपारें । परी अर्थासी कारण, येरें । येरा चाड नाही ॥27॥

graṃtha saṃpatā stuti uttareṃ | bolatātī apāreṃ | parī arthāsī kāraṇa, yereṃ | yerā cāḍa nāhī ||27||

इति श्री आत्माराम । रामदासी पूर्णकाम । निःसंदेह जालें अंतर्याम । सद्गुरूचरणीं ॥28॥

iti śrī ātmārāma | rāmadāsī pūrṇakāma | niḥsaṃdeha jāleṃ aṃtaryāma | sadgurūcaraṇīṃ ||28||

पद 1

jayāsa laṭikā āḷa ālā | jo māyā gaurīpāsūni jālā. jālāci nāhī tayā arūpālā | rūpa kaiṃceṃ ? ||1||

पद 2

tetheṃ stavanācā vicāra | na ghaḍe nirvikārī vikāra | parī tayāsa namaskāra | bhāvabaḷeṃ mājhā ||2||

पद 3

jayāceni veda śāstreṃ purāṇeṃ | jayāceni nānā nirūpaṇeṃ | jayāceni svasukhā lādhaṇeṃ | śabdī niḥśabda ||3||

पद 4

jeṃ śabdāṃsa ākaḷenā | jeṃ śabdaviṇa sahasā kaḷenā | kaḷaleṃ aisehi ghaḍenā | jiye svarūpī ||4||

पद 5

aiseṃ sadā sarvatra saṃcaleṃ | jeṃ tarkā na vace anumānaleṃ | teṃ jayeceni prāpta jhāleṃ | āparūpa āpaṇāsī ||5||

पद 6

namana ticīyā nijapadāṃ | māyā vāgdevī śāradā | jayeceni pravartatī saṃvādā | saṃta māhānubhāva ||6||

पद 7

ātā vaṃdīna sadgurusvāmī | jetheṃ rāhile toci mī | āṇi nivārilī nijadhāmīṃ | pāṃcahī jeṇeṃ ||7||

पद 8

तया निजपदाकडे । आनंदें वृत्ति वावडे । पद लाधलिया जडे । तद्रूप होऊनि ॥8॥

tayā nijapadākaḍe | ānaṃdeṃ vṛtti vāvaḍe | pada lādhaliyā jaḍe | tadrūpa hoūni ||8||

पद 9

svāmī kṛpecā loṭa ālā | maja sarovarīṃ sāmāvalā | pūrṇa jāliyā ucaṃbaḷalā | anubhava udgāra ||9||

पद 10

mājheṃ sadgurūkṛpeceṃ baḷa | manāmājīṃ sāṃṭhavale tuṃbaḷa | teṇeṃ baḷeṃ svānaṃdajaḷa | helāūṃ lāge ||10||

पद 11

ātā namaskārīna rāma | jo yogiyāṃceṃ nijadhāma | viśrāṃti pāve viśrāma | jaye ṭhāyīṃ ||11||

पद 12

jo nāṃvarūpā vegaḷā | jo ye māyehūna nirāḷā | jetheṃ jāṇivecī kaḷā | sarvathā na cale ||12||

पद 13

jetheṃ bhāṃbāvalā tarka | jetheṃ pāṃguḷalā viveka | tetheṃ śabdāṃceṃ kautuka | kevīṃ ghaḍe ||13||

पद 14

jayālāgī yogī udāsa | vanavāsī phiratī tāpasa | nānā sādhanī sāyāsa | jayākāraṇeṃ karitī ||14||

पद 15

aisā sarvātmā śrīrāma | saguṇa nirguṇa pūrṇakāma | upamāca nāhī nirupama | rūpa jayāceṃ ||15||

पद 16

āta vaṃdīna saṃta sajjana śrote | je kṛpāḷū bhāvāce bhokte | mājhīṃ vacaneṃ prākṛteṃ | sāṃgena tayāsīṃ ||16||

पद 17

tayāceṃ varṇāve svarūpa | tarī teṃ svarūpāceṃci bāpa | jeṃ vedāṃsi sāṃgavenā rūpa | teṃ jayāṃceni pragaṭe ||17||

पद 18

ātā śiṣyā sāvadhāna | aika sāṃgato guhyajñāna | jeṇeṃ tujheṃ samādhāna | āṃgīṃ bāṇe ||18||

पद 19

tuvāṃ āśaṃkā nāhī ghetalī | paraṃtu maja tujhī ciṃtā lāgalī. kāṃ je tujhī bhrāṃti phiṭalī | nāhīṃca adyāpi ||19||

पद 20

dāsabodhīṃce samāsīṃ | nirmūḷa keleṃ mīpaṇāsī | tayā nirūpaṇeṃhī vṛttīsī | pālaṭa disenā ||20||

पद 21

mhaṇonī na pusatāṃ sāṃgaṇeṃ | paḍaleṃ śiṣyā tujakāraṇeṃ | ātāṃ tarī soya dharaṇeṃ | śravaṇa mananācī ||21||

पद 22

cātakapakṣī varīcā varī | caṃcu pasarūna theṃbuṭā dharī | jīvana sakaḷahi avherī | bhūmaṃḍaḷīṃceṃ ||22||

पद 23

taisā śabdavaruṣāva hotā | asoṃ nedāvī vegratā | śravaṇapurī sāmāvitāṃ | manana karāveṃ ||23||

पद 24

lāgavega jāṇona śabdācā | āvāṃkā pahāvā manācā | śabdāāṃtīla garbhācā | sāṃṭāvā ghyāvā ||24||

पद 25

अरे तूं कोण? कोणाचा? । कोठोनि आलासि कैंचा ? । ऐसा विचार पूर्वीचा । घेई बापा ॥25॥

are tūṃ koṇa? koṇācā? | koṭhoni ālāsi kaiṃcā ? | aisā vicāra pūrvīcā | gheī bāpā ||25||

पद 26

are tvāṃ janmāṃtara ghetaleṃ | kāya mānitosī āpuleṃ | aiseṃ tuvā vicārile | pāhije ātāṃ ||26||

पद 27

yethe tujheṃ kāṃhīṃca nāhī | bhulalā āhesī kāī | cukoni ālās, jāī | jethīcā tetheṃ ||27||

पद 28

tūṃ samarthāceṃ lekarūṃ | abhimāne ghetalā saṃsārū | abhimāna ṭākitāṃ pailapārū | pāvaśīla bāpā ||28||

पद 29

īśvarāpāsūna jālāsī | parī tūṃ tayāsī cukalāsī | mhaṇoni heṃ duḥkha bhogisi. vegaḷepaṇeṃ utkaṭa ||29||

पद 30

tyāgisī sakaḷa vaibhavālā | āṇi viśvāsasī majhiyā bolā. tari mī ghālīna re tujalā | jethīla tetheṃ ||30||

पद 31

tujheṃ aḍhaḷapada geleṃ | tuja māyeneṃ veḍhā lāvileṃ | teṃ jarī tujheṃ tuja didhaleṃ | tarī maja kāya deśī ||31||

पद 32

jitukeṃ kāṃhīṃ nāsona jāīla | jeṃ aśāśvata asela | tuja samāgame na yeīla | titukeṃca dyāve maja ||32||

पद 33

majahī teṃ kāya karāveṃ | parī tujapasūna ṭākavāveṃ | tuvāṃ ṭākileṃ tari nyāveṃ | tuja samāgame ||33||

पद 34

are bhūṣṇa bhikṣece sāṃḍile | āṇi rājapada prāpta jāleṃ | tari tujheṃ kāya geleṃ | sāṃga bāpā ||34||

पद 35

nāśivaṃta titukeṃci desī | tarī pada prāpta niścayeṃsī | tyāmaddhyeṃ lāluca karisī | tarī svahita na ghaḍe ||35||

पद 36

toṃ śiṣya mhaṇe jī didhaleṃ | svāmī mhaṇatī pada lādhaleṃ | ātāṃ tūṃ āpuleṃ | kāṃhīṃ mānū nako ||36||

पद 37

itukeṃ svamī bolile | ājñā gheūna nighāle | taṃva śiṣyeṃ vinavileṃ | vinīta hoūnī ||37||

पद 38

ātāṃ puḍhiliye samāsī | saṃvāda hoīla ubhayatāṃsī | teṇeṃ svānaṃdasiṃdhusi | bhariteṃ dāṭe baḷeṃ ||38||

पद 39

इति श्री आत्माराम । रामदासी पूर्ण काम । ऐका सावध, वर्म । सांगितले पुढें ॥39॥

iti śrī ātmārāma | rāmadāsī pūrṇa kāma | aikā sāvadha, varma | sāṃgitale puḍheṃ ||39||

पद 1

जय जय जी सच्चिदानंदा । जय जय जी आनंदकंदा । जय जय जी निजबोधा । परमपुरुष ॥1॥

jaya jaya jī saccidānaṃdā | jaya jaya jī ānaṃdakaṃdā | jaya jaya jī nijabodhā | paramapuruṣa ||1||

पद 2

anaṃta brahmāṃḍā aisī ḍhisāḷeṃ | māyene racilī viśāḷeṃ | teṃ tumace kṛpeceni baḷeṃ | viratīṃ svānaṃda ḍohīṃ ||2||

पद 3

ātā svāmīne jeṃ kāṃhīṃ icchileṃ | teṃ pāhije aṃgikāraleṃ | śaraṇāgata āpuleṃ | samartheṃ upekṣūṃ naye ||3||

पद 4

nāśivaṃta kāye myāṃ ṭākāveṃ | teṃ maja svāmīneṃ sāṃgāveṃ | maja dātāreṃ karāveṃ | āpaṇā aiseṃ ||4||

पद 5

aikona śiṣyāceṃ bolaṇeṃ | svāmī mhaṇatī sāvadha hoṇeṃ | avadhāna deūna gheṇeṃ | ānaṃdapada ||5||

पद 6

śiṣyā bahū mana ghālī | ātā bāṣkaḷatā rāhilī | yetheṃ vṛttī caṃcala kelī | tarī buḍasī saṃdehasāgarī ||6||

पद 7

agnisaṃge lohoṃ piṭe | teṇeṃ tayācā maḷa tuṭe | maga parisesi jhagaḍatāṃ pālaṭe | lokhaṃḍapaṇa tayāceṃ ||7||

पद 8

tayācā maḷa jhaḍenā | āṇi abhyāṃtara kaḷenā | tarī teṃ sahasā pālaṭenā | mṛttikārūpeṃ ||8||

पद 9

mhaṇauna nāśivaṃta titukā maḷa | tuvāṃ tyajāvā amaṃgaḷa | to geliyā tūca kevaḷa | āhesa bāpā ||9||

पद 10

tarī nāsivaṃta tūṃ jāṇa māyā | māyīka jāye vilayā | te māyecā vistāra prāṇasakhayā | aika sāṃgato ||10||

पद 11

ahaṃ aiseṃ jeṃ sphuraṇa | teṃci māyeceṃ lakṣaṇa | taye māyepāsūna triguṇa | guṇāpāsūna bhūteṃ ||11||

पद 12

pṛthvī, āpa, teja, vāyo, ākāśa | sṛṣṭī racilī sāvakāśa | yetheṃ dṛśya āṇi adṝśya | sakaḷa māyā ||12||

पद 13

yeka māyā doṃ ṭhāyī vāṭalī | prakṛti āṇi puruṣa jhālī | jaisī do disāṃcī bolī | yekaci paravā ||13||

पद 14

māyā jñātā jñeya jñāna | māyā dhyātā dhyeya dhyāna | māyā heṃci samādhāna | yogiyāṃceṃ ||14||

पद 15

माया सच्चिदानंद । माया आनंदाचा कंद । माया हेचि निजबोध । शब्दरूपें ॥15॥

māyā saccidānaṃda | māyā ānaṃdācā kaṃda | māyā heci nijabodha | śabdarūpeṃ ||15||

पद 16

आत्मा ब्रह्म आणि स्वरूप । हेंहि मायेचेंचि रूप । रूप आणि अरूप । सकळ माया ॥16॥

ātmā brahma āṇi svarūpa | heṃhi māyeceṃci rūpa | rūpa āṇi arūpa | sakaḷa māyā ||16||

पद 17

jīva śiva āṇi īśvara | hāhi māyecāci vistāra | viśvarūpa viśvaṃbhara | avaghī māyā ||17||

पद 18

माया मनास चाळक । माया बुधीस व्यापक । माया येकीं अनेक । ऐसें बोलणें ॥18॥

māyā manāsa cāḷaka | māyā budhīsa vyāpaka | māyā yekīṃ aneka | aiseṃ bolaṇeṃ ||18||

पद 19

māyā dehāsa cālavī | māyā śabdāsa bolavī | māyā dṝśyāsa dākhavī | netrīṃ righoniyā ||19||

पद 20

māyeneṃ māyā cāle | māyeneṃci māyā bole | māyeneṃ māyā hāle | vāyoṃrūpeṃ ||20||

पद 21

to śiṣya mhaṇe jī tātā | māyā cāle svarūpasattā | are! sattā teci tattvatā | māyā jāṇa ||21||

पद 22

tarī māyene svaicchayā asāveṃ | āṇi svarūpasatteneṃ nasāveṃ | manāsa āleṃ taiseṃ karāveṃ | heṃ kevī ghaḍe ? ||22||

पद 23

kharyāvarī laṭikeṃ cautāḷaleṃ | laṭikeṃ mayā.rdeneṃ rāhileṃ , teṃ tuṃvāṃ garbhāṃdheṃ dekhileṃ | he aghaṭita vārtā ||23||

पद 24

taisī māyā he nāthilī | aṇi svarūpasattene cālilī | te tuṃvāṃ garbhādhāneṃ dekhilī | he vārtā sāṃgasī ||24||

पद 25

jeṃ jāleṃci nāhī sarvathā | tayāvarī nirguṇācī sattā | aiseṃ heṃ jñātepaṇeṃ bolatā | tuja lāja nāhīṃ ||25||

पद 26

sakaḷa māyā aiseṃhī mhaṇatāṃ | āṇi jālīca nāhī aiseṃhī sāṃgatāṃ | tarī mī kāya karāveṃ ātāṃ | sāṃgā svāmī ||26||

पद 27

are ! manāsī jeṃ jeṃ anubhavileṃ | teṃ teṃ māīka nāthileṃ | titukeṃ tuvāṃ ṭākileṃ | pāhije svānubhaveṃ ||27||

पद 28

sakaḷa hi māyā parī nāthilī | svarūpīṃ toṃ nāhī rāhilī | yevaṃ āhe nāhī he bolī | māyā jāṇa ||28||

पद 29

yevaṃ sāṃgatoṃ te aikāveṃ | maīka māyeteṃ jāṇāveṃ | ātā manana karāveṃ | sāvadha hoūnī ||29||

पद 30

māyekaritāṃ māyā dise | māyekaritāṃ māya nāse | māyekaritāṃ lābha ase | paramārthasvarūpācā ||30||

पद 31

māyā bhavasiṃdhūceṃ tārū | māyā pāvavī pailatārū | māyevīṇa uddhārū | prāṇīyāsa nāhī ||31||

पद 32

māyekaritāṃ deva āṇi bhakta | māyekaritāṃ jñāte virakta | māyekaritāṃ jīvanmukta | hotī svānubhaveṃ ||32||

पद 33

māyekaritāṃ vedaśruti | māyekaritāṃ nānā vitpatti | māyekaritāṃ hotī | mūḍha te vivekī ||33||

पद 34

māyā paramārthāceṃ aṃjana | māyekaritāṃ joḍe nidhāna | māyekaritāṃ sāvadhāna | sādhaka svarūpīṃ ||34||

पद 35

māyekaritāṃ svahita ghaḍe | māyekaritāṃ bhrāṃtī uḍe | māyekaritāṃ bighaḍe | prapaṃcabhāna ||35||

पद 36

māyeviṇa jñāna kaiṃceṃ | māyā jīvana sakaḷa jīvāṃceṃ | māyeviṇa sādhakāṃceṃ | kārya na cale ||36||

पद 37

māyeviṇa paramārtha joḍe | heṃ aiseṃ kaīca na ghaḍeṃ | māyeviṇa sahasā nātuḍe | guja yogiyāṃceṃ ||37||

पद 38

māyā yogiyāṃcī māulī | jethīla tetheṃ neūni ghālī | kṛpāḷūpaṇeṃ nāthili | āpaṇa hoya ||38||

पद 39

sakaḷa māyeceṃ svarūpa jāleṃ | tyāta tujheṃhī svarūpa āle | heṃ itukeṃhī āpuleṃ | nako mānuṃ sarvathā ||39||

पद 40

ātāṃ sāṃgatoṃ tuja khuṇa | tuvāṃ nāśivaṃta keleṃ madarpaṇa | ātāṃ karisī āḷakepaṇa | tarī maja śabda nāhī ||40||

पद 41

saṃga titukā nāśivaṃta | niḥsaṃga śabda aśāśvata | mhaṇoni saṃganiḥsaṃgātīta | hoūna rāhe ||41||

पद 42

ātāṃ puḍhīla nirūpaṇa | ādareṃ karāveṃ śravaṇa | saṃgātīta hoijela te khūṇa | sāṃgijela puḍhe ||42||

पद 43

इति श्री आत्माराम । रामदासीं विश्रामधाम । योगी पावती विश्राम । जये ठायी ॥43॥

iti śrī ātmārāma | rāmadāsīṃ viśrāmadhāma | yogī pāvatī viśrāma | jaye ṭhāyī ||43||

पद 1

saṃga titukā nāśivaṃta | sāṃḍūna rāhāveṃ nivāṃta | yekapaṇācāhi aṃta | jāliyā samādhāna ||1||

पद 2

yekapaṇācā umasa | kāḍhitā, tripurī sāvakāśa | hota āhe, mhaṇonī dhyāsa | yekapaṇācā naso ||2||

पद 3

to mī ātmā aisā hetu | heṃ nāśivaṃta ṭākī tūṃ | unmanī avasthecā prāṃtu | teṃ svarūpa tujheṃ ||3||

पद 4

aisā jo anubhava jālā | tohī nāśivaṃtāmadhe ālā | anubhavāvegaḷā rāhilā | to tūṃ ātmā ||4||

पद 5

heṃhī na ghaḍe bolaṇeṃ | ātā pārherā kitī deṇeṃ | veda śāstreṃ purāṇeṃ | teṃhī nāsoni jātī ||5||

पद 6

graṃthamātra jitukā bolilā | ātmā tyāvegaḷā rāhilā | ye māyeyecā sparś jālā | nāhīca tayāsī ||6||

पद 7

svarūpa nirmaḷa aṇi nighoṭa | svarūpa sevaṭacā sevaṭa | jikaḍe pāhāveṃ tikaḍe nīṭa | sanmukhaci āhe ||7||

पद 8

jeṃ bahu durīcā durī | jeṃ nikaṭaci javaḷīṃ aṃtarīṃ | durī āṇi abhyāṃtarī | saṃdehaci nāhī ||8||

पद 9

jeṃ sakaḷāṃparīsa moṭheṃ .jetjeṃ heṃ sakaḷahī āṭe | akasmāta yekasareṃ tuṭe | mūḷa māyeceṃ ||9||

पद 10

jeṃ sakaḷāṃhūnamṛda koṃvaḷeṃ | jeṃ sakaḷāṃhūnahī atyaṃta javaḷeṃ | jeṃ sakaḷāmadhye, prī nirāḷeṃ | aliptapaṇeṃ ||10||

पद 11

jeṃ hāle nā cāle | jeṃ bole nā doleṃ | āvagheṃ āpaṇaci saṃcaleṃ | yekaleṃ yekaṭaci teṃ ||11||

पद 12

jeṃ ākāśāsabāhya bharaleṃ | āṇi ākāśa jetheṃ murāleṃ | ākāśa muroniyā uraleṃ | yekajinasi āpaṇa ||12||

पद 13

jeṃ caḷe nā ḍhaḷe | jje agnimadhyeṃ na jaḷe | jeṃ caḷatyāmadheṃ, parī na kaḷe | udakīṃ buḍenā ||13||

पद 14

jayāsa koṇīca neīnā | corūṃ jātāṃ coravenā | kalpāṃta jhālā tari veṃcenā | aṇumātra ||14||

पद 15

jjeṃ jñānacakṣīṃ lakṣileṃ nava jāye | jetheṃ ākāra bhasmonī jāye. sāṃgitaleṃ teṃ sākāra hoye | mhaṇoni sāṃgaṇeṃ na ghaḍe ||15||

पद 16

ऐसें जरी न बोलावें । तरी म्यां काये करावें । न बोलतां कळावें । तुज कैसें ? ॥16॥

aiseṃ jarī na bolāveṃ | tarī myāṃ kāye karāveṃ | na bolatāṃ kaḷāveṃ | tuja kaiseṃ ? ||16||

पद 17

are bolaṇeṃ titukeṃ vertha jāteṃ | parī bolatāṃ bolatāṃ anubhavā yeteṃ | anubhava soḍitāṃ, teṃ | āpaṇaci hoījeṃ ||17||

पद 18

māyārūpa mūḷa tayāceṃ | śodhīna mhaṇatāṃ samādhāna kaiṃceṃ | 'maja lābha jhālā' yā sukhāceṃ | mūḷa tuṭe ||18||

पद 19

'ahaṃ brahmāsmi' hā gāthā | ālā dehabuddhīciye māthā | dehabuddhīneṃ paramārthā | kānakoṃḍeṃ hoīje ||19||

पद 20

dehabuddhi he ṭākāvī | hehī māyecī uṭhāṭhevī | mhaṇonī kāya aṃgīkārāvī ? | aṃgīkārūṃ naye ||20||

पद 21

māyecyā baḷeṃ brahmajñāna | māyekaritā samādhāna | māyāci goṃvī, āṇiṃ baṃdhana | toḍī, teṃhī māyā ||21||

पद 22

māyā āpaṇāsa āpaṇa govī | āpaṇāsa āpaṇa veḍhā lāvī. prāṇī dukhavatī jīvīṃ | abhimāneṃ karunī ||22||

पद 23

jaisā sārīpāṭa kheḷatī | sārī yekācyā magona āṇiti | kheḷoṃ baisatāṃ vāṃtūna ghetī | āpulyālā ||23||

पद 24

nasatāhi abhimāna māthāṃ .sārī maratāṃ parama vethā | ḍāva yetāṃ sukhasvārthā | doghehi paḍile ||24||

पद 25

phāsayāsa de de mhaṇatī | yeka te ciraḍī yetī | krodhāṃ peṭalyā ghetī | jīva yekamekācā ||25||

पद 26

taiśā kanyā putra āṇi nārī | vāṃṭūna ghetalyā sārī | abhimāna vāhatī śirī | dehapaṃga prapaṃcācā ||26||

पद 27

yevaṃ itukī veḍhā lāvilī | te māthā kheḷeṃ yekalī | te māyeneṃca vārilī | pāhije māyā ||27||

पद 28

te māyā toḍitāṃ adhika jaḍe | mhaṇoni dharitī te veḍe | dharitāṃ soḍitāṃ te nātuḍe | varma kaḷalyāvāṃcuni ||28||

पद 29

jaiseṃ cakravihūceṃ ugavaṇeṃ | bāhera yeūnī āṃta jāṇe | kāṃ bhītarīṃ jāūnī yeṇeṃ | akasmāta bāherīṃ ||29||

पद 30

kāṃ tyā kovāḍīyāṃcyā kaḍīyā | guṃtaguṃtoni ugavāvyā | taisī jāṇa he māyā | guṃtonī ugavāvī ||30||

पद 31

māyā jhāḍitāṃ kaisī | jhāḍāvī toḍonī kaisī ṭākāvī | yetheṃ vicāreṃ pāhāvī | nāthilīca he ||31||

पद 32

bahū nāṭakī he māyā | mīpaṇeṃ na jāye vilayā | vivekeṃ pāhatāṃ dehīṃ yā | ṭhāvoci nāhī ||32||

पद 33

varma heṃci māyā māīka | yācā karāvā viveka | viveka kelīyā, aneka | yeṃkīṃ mure ||33||

पद 34

yekīṃ aneka āṭaleṃ | yekapaṇa anekāsaveṃ geleṃ | uparī jeṃ niḥsaṃga uraleṃ | teṃci svarūpa tujheṃ ||34||

पद 35

tujheṃ svarūpa tujaci na kaḷe | teṃ jayā sādhaneṃ ākaḷe | teṃ sādhana aika, sohaḷe | bhigisī svānaṃdāce ||35||

पद 36

iti śrī ātmārāma | sāṃgela puḍhīla sādhanavarma | jeṇe bhinnattvācā bhrama | tuṭona jāye ||36||

पद 1

jeṃ sakaḷa sādhanāṃceṃ sāra | jeṇeṃ pāvije pailapāra | jeṇeṃ sādhaneṃ apāra | sādhaka te sīdha jhāle ||1||

पद 2

te heṃ jāṇa re śravaṇa | karāveṃ adhyātmanirūpaṇa | manana karitāṃ samādhāna | nijadhyāseṃ pāvatī ||2||

पद 3

saṃta sajjana mahānubhāvī | paramārtha carcā karīta jāvī | haīgaī sarvathā na karāvī | jñātepaṇe karunī ||3||

पद 4

paramārtha uṭhāṭhevī karitāṃ | lābhaci āhe tattvatāṃ | divaseṃdivasa śudhatā | vṛttisa hoye nīca navī ||4||

पद 5

श्रवण आणि मनन । या ऐसें नाही साधन । म्हणोनी हें नित्य नूतन । केलें पाहिजे ॥5॥

śravaṇa āṇi manana | yā aiseṃ nāhī sādhana | mhaṇonī heṃ nitya nūtana | keleṃ pāhije ||5||

पद 6

jaiseṃ graṃthīṃ bolile | taiseṃci svayeṃ pāhije jāleṃ | yetheṃ kriyecya māthāṃ āleṃ | niścitārtheṃ ||6||

पद 7

je graṃthīṃ jo vicāra | vṛttī hoye tadākāra | mhaṇoni nirūpaṇa sāra | bhakti jñāna vairāgya ||7||

पद 8

to śiṣya mhaṇe svāmī sarvajñā | satya karāvī pratijñā | nāśivaṃta gheūna, sādhanā | varapaḍe na karāveṃ ||8||

पद 9

are śiṣyā, cīta dyāveṃ | nāśivaṃta tuṃvāṃ voḷakhāveṃ | sādhana na lage karāve | pratijñāca āhe ||9||

पद 10

pratijñā karāvī pramāṇa | aiseṃ bolato hā koṇa | nāśivaṃta kele madārpaṇa | tyāhimadhyeṃ to ālā ||10||

पद 11

tūṃ mhaṇasī jeṃ didhaleṃ | tarī deyāsa koṇa uraleṃ | jeṃ uraleṃ teṃ jhuraleṃ | majakaḍe ||11||

पद 12

tūṃ nāśivaṃtāmadhyeṃ ālāsī | āpaṇāsa kāṃ corisī ? | nāśivaṃta detāṃ cakacakīsī | phaṭa re paḍhatamūrkhā ||12||

पद 13

śiṣya vicārūna bole | svāmī kāṃhīṃca nāhīṃ uraleṃ | are 'nāhī' bolaṇeṃhī āleṃ | nāśivaṃtāmadheṃ ||13||

पद 14

āhe mhaṇatāṃ dyā kāṃhīṃ | nāhīṃ śabda gelā tohī | nāṃhīṃ nāṃhīṃ mhaṇatā kāṃhī | upajaleṃ kīṃ ||14||

पद 15

yetheṃ śunyācā nirāsa jhālā | ātmā sadodita saṃcalā | pāhoṃ jātā sādhakālā | ṭhāvaci nāhī ||15||

पद 16

abhinnajñātā toci mānya | sādhaka sādhya hotā dhanya | vegaḷepaṇeṃ vṛttiśūnya | pāvatī prāṇī ||16||

पद 17

vegaḷepaṇeṃ pāhoṃ jātāṃ | mokṣa na joḍe sarvathā | 'ātmāhi disesā nāhī' matā | varapaḍe hotī prāṇī ||17||

पद 18

āpuliyā ḍoḷāṃ jeṃ dekhile | teṃ paṃcabhūtāmadhyeṃ āleṃ | aiseṃ jāṇonī dṛḍha dharileṃ | te nāḍale prāṇī ||18||

पद 19

jo paṃcabhūtāṃcā dāsa | tayāsa māyemadheṃ vāsa | bhogī nīca navyā sāvakāśa | punarāvṛttī ||19||

पद 20

toṃ śiṣyeṃ vinaṃtī kelī | mhaṇe āśaṃkā udbhavalī | paṃcabhūtāṃcī sevā kelī | bahutekīṃ ||20||

पद 21

sakaḷa sṛṣṭīmadhyeṃ jana | sādhu saṃta āṇi sajjana | karitī bhūtāṃceṃ bhajana | dhātū-pāṣāṇa mūrti ||21||

पद 22

je koṇī nityamukta jhāle | teṃhīṃ dhātupūjana keleṃ | tarī te punarāvṛttī pāvale | kiṃvā nāhī ? ||22||

पद 23

aisā śiṣyācā aṃtarbhāva | jāṇoni ānaṃdalā gurūrāva | mhaṇe sīghraci hā anubhava | pāvela ātāṃ ||23||

पद 24

aiseṃ vicāruniyā manīṃ | kṛpādṛṣṭī nyāhāḷunī | śiṣyāpratī suvacanī | svāmī bolate jhāle ||24||

पद 25

prāṇī deha soḍūna jātī | parī vāsanātmaka śarīreṃ urati | teṇeṃ punarāvṛtti bhogitī | vāsanā uraliyā ||25||

पद 26

mūḷa yā sthūḷa dehāceṃ | liṃgadeha vāsanātmaka sāceṃ | rāhaṇeṃ tayā liṃgadehāceṃ | ajñāna dehī ||26||

पद 27

kāraṇadeha toci ajñāna | āṇi to mī ātmā aiseṃ jñāna | tayā nāṃva mahākāraṇa | deha bolije ||27||

पद 28

tarī manācā thārā suṭalā | mhaṇije bhavasiṃdhu āṭalā | prāṇī niścitārtheṃ suṭalā | punarāvṛttī pāsunī ||28||

पद 29

heṃci jāṇa bhaktīceṃ phaḷa | jeṇeṃ tuṭe saṃsāramūḷa | niḥsaṃga āṇi nirmaḷa | ātmā hoīje svayeṃ ||29||

पद 30

saṃgātīta mhaṇije mokṣa | tethe kaiṃceṃ dekhaṇeṃ lakṣa | lakṣa āṇi alakṣa | yā dohīṃsa ṭhāva nāhī ||30||

पद 31

ātmā mhaṇonī dekhaṇīyāsa miṭhī | ghālūṃ jātāṃ mokṣācī tuṭī. mhaṇoniyā uṭhāuṭhī | ātmanivedana karāveṃ ||31||

पद 32

prāpta jāleṃ advaitajñāna | abhinnapaṇeṃ jeṃ vijñāna | teṃci jāṇa ātmanivedana | jetheṃ mī-tūṃpaṇa nāhīṃ ||32||

पद 33

aisī sthiti jayā puruṣācī | tayā punarāvṛttī kaiṃcī | jāṇoni bhakti kelī, dāsācī | āvaḍī devāsa atyaṃta ||33||

पद 34

pūrvīṃ dāsatva hoteṃ keleṃ | tyāce svāmitva prāpta jhāleṃ | āṇi tayāceṃ mahatva rakṣileṃ | tarī thora upakāra kīṃ ||34||

पद 35

ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | nāśivaṃtācā vicāra gheṇeṃ | āṇi majapāśīṃ sāṃgaṇe | anubhava āpulā ||35||

पद 36

ātā puḍhilīye samāsīṃ | śiṣya sāṃgela anubhavāsī | dṛḍha karūniyā tayāsī | sāṃgatī svāmī ||36||

पद 37

इति श्री आत्माराम । रामदासीं पूर्णकाम । ऐका सावध वर्म । आत्मज्ञानाचें ॥37॥

iti śrī ātmārāma | rāmadāsīṃ pūrṇakāma | aikā sāvadha varma | ātmajñānāceṃ ||37||

पद 1

jaya jayājī svāmī sarveśvarā | āmhāṃ anāthāṃciyā māherā. sārthaka jhāleṃ jī dātārā | tumacyā kṛpā kaṭākṣeṃ ||1||

पद 2

yā manāceni saṃgati | janma ghetale punarāvṛttī | māyā māīka asota bhrāṃtī | varapaḍā jāloṃ hoto ||2||

पद 3

jī mī mānavī kiṃkara | yekāyekīṃ jāḷīṃ viśvaṃbhara | saṃdeha tuṭalā thora | yātāyātīcā ||3||

पद 4

मी संसारींहून सुटलों । पैलपार पावलों । मीच सकळ विस्तारलों । सर्वांभूतीं ॥4॥

mī saṃsārīṃhūna suṭaloṃ | pailapāra pāvaloṃ | mīca sakaḷa vistāraloṃ | sarvāṃbhūtīṃ ||4||

पद 5

मी करून अकर्ता । मी परेहून पर्ता । मजमध्यें वार्ता । मीपणाची नाही ॥5॥

mī karūna akartā | mī parehūna partā | majamadhyeṃ vārtā | mīpaṇācī nāhī ||5||

पद 6

ऐसेन् हें निजबीज । गाळीव मीपणाचा फुंज । तो मुरालिया सहज । सीधचि आदिअंती ॥6॥

aisen heṃ nijabīja | gāḷīva mīpaṇācā phuṃja | to murāliyā sahaja | sīdhaci ādiaṃtī ||6||

पद 7

aisā śiṣyācā saṃkalpu | jāṇoni bole bhavaripu | saṃsārasarpa bhagnadarpu | kelā jeṇeṃ ||7||

पद 8

jeṃ svāmīcyā hṛdayīṃ hoteṃ | teṃ śiṣyāsī bāṇaleṃ avacīteṃ | jaiseṃ sāmarthyeṃ parīsāteṃ | loho āṃgīṃ bāṇe ||8||

पद 9

svāmīparīsācā sparśa hotāṃ | śiṣya parisaci jālā tattvatāṃ. guruśiṣyācī aikyatā | jālī svānubhaveṃ ||9||

पद 10

guja svāmīṃcyā hṛdayīṃceṃ | śiṣyāsa varma tayāceṃ | prāpta jāleṃ yogīyāṃceṃ | nijabīja ||10||

पद 11

bahutāṃ janmāṃcyā śevaṭīṃ | jālī svarūpesī bheṭī | yekā bhāvārthāsāthīṃ | parabrahma joḍaleṃ ||11||

पद 12

jo vedaśāstrāṃcā garbha | nirguṇa paramātmā svayaṃbha | tayācā yekasarāṃ lābha | jālā sadbhāveṃ ||12||

पद 13

jeṃ brahmādikāṃceṃ māhera | anaṃta sukhāceṃ bhāṃḍāra | jeṇeṃ hā durgama saṃsāra | sukharūpa hoye ||13||

पद 14

aiseṃ jayāsa jñāna jhāleṃ | tayāceṃ baṃdhana tuṭaleṃ | yerāṃ nasonīca jaḍaleṃ | sadṛḍha avivekeṃ ||14||

पद 15

saṃdeha heṃci baṃdhana | nīḥśeṣa tuṭalā teṃci jñāna | niḥsaṃdehī samādhāna | hoya āpaiseṃ ||15||

पद 16

prāṇīyāsa māyā suṭenā | abhimāneṃ tripurī tuṭenā | vṛtti svarūpīṃ phuṭenā | sphūrtirūpeṃ ||16||

पद 17

जे मायाजाळीं पडिले । ते ईश्वरासी चुकले । ते प्राणी सांपडले । वासनाबंधनी ॥17॥

je māyājāḷīṃ paḍile | te īśvarāsī cukale | te prāṇī sāṃpaḍale | vāsanābaṃdhanī ||17||

पद 18

jayāceṃ daiva udeleṃ | tayāsa jñāna prāpta jhāleṃ | tayāceṃ baṃdhana tuṭaleṃ | niḥsaṃgapaṇeṃ ||18||

पद 19

sarvasākṣī turyā avasthā | tayecāhi tūṃ jāṇatā | mhaṇonī tuja niḥsaṃgatā | sahajaci ālī ||19||

पद 20

आपणासी तूं जाणसी । तरी तूं ही नव्हेसी । तूंपणाची कायेंसी । मात स्वरूपी ॥20॥

āpaṇāsī tūṃ jāṇasī | tarī tūṃ hī navhesī | tūṃpaṇācī kāyeṃsī | māta svarūpī ||20||

पद 21

जाणता आणि वस्तु । दोनी निमाल्या उर्वरीतु । तूंपणाची मातु । शजचि वाव ॥21॥

jāṇatā āṇi vastu | donī nimālyā urvarītu | tūṃpaṇācī mātu | śajaci vāva ||21||

पद 22

ātāṃ aso śbda pālhāḷa | tujheṃ tuṭaleṃ janmamūḷa | kāṃ je nāśivaṃta sakaḷa | madarpaṇa keleṃ ||22||

पद 23

jeṃ jeṃ jāṇoni ṭākileṃ | teṃ teṃ nāśivaṃta, rāhileṃ | tujheṃ tuja prāpta jhāleṃ | akṣaīpada ||23||

पद 24

aiseṃ bole mokṣapāṇī | aikota śiṣya loṭāṃgaṇīṃ | niḥsaṃdeha svarūpa miḷaṇīṃ | doghe yekaci jāle ||24||

पद 25

aisā kṛpāḷu svāmīrāva | ādi puruṣa devādhideva | śiṣyāsa nijapadīṃ ṭhāva | aikyarūpeṃ didhalā ||25||

पद 26

jo śiṣya svāmīsa śaraṇa gelā | āṇi saṃdehā vegaḷā jhālā. teṇeṃ janma sārthaka kelā | jo devāṃsī dullabhu ||26||

पद 27

graṃtha saṃpatā stuti uttareṃ | bolatātī apāreṃ | parī arthāsī kāraṇa, yereṃ | yerā cāḍa nāhī ||27||

पद 28

iti śrī ātmārāma | rāmadāsī pūrṇakāma | niḥsaṃdeha jāleṃ aṃtaryāma | sadgurūcaraṇīṃ ||28||

या पाठाविषयी

परिचय

आत्माराम हा समर्थ रामदासस्वामींचा ओवीबद्ध ग्रंथ आहे. गुरु-शिष्य संवादाच्या रूपात देह, जीव, आत्मा आणि परमात्मा यांचा विवेक सांगून तो साधकाला आत्मस्वरूपाच्या ओळखीकडे नेतो. दासबोधानंतर समर्थांच्या साधनापर रचनांत याला महत्त्वाचे स्थान आहे.

संदर्भ 1

आत्माराम — sanskritdocuments.org
मूळ मराठी पाठ जसाच्या तसा; प्रत्येक ओवी अक्षरशः पडताळून घेतली आहे.

परवाना: Verified against sanskritdocuments.org

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

आत्माराम

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 1

चूक कळवा

संबंधित रचना 2

मनाचे श्लोक

कवित्वाची लक्षणे

आणखी पाहा 14

आरती

श्री रामदासांची आरती

सदा सर्वदा योग तुझा घडावा

चालीसा

राम चालीसा

भजन

पायो जी मैंने राम रतन धन पायो

रघुपति राघव राजाराम

ठुमक चलत रामचन्द्र

स्तोत्रे

श्रीरामरक्षास्तोत्रम्

श्रीराम स्तुती

अष्टोत्तर शतनामावली

राम अष्टोत्तर शतनामावली

व्रतकथा

रामनवमी व्रत कथा

देवी-देवता

राम

सण

दीपावली (दिवाळी)

दसरा (विजयादशमी)

रामनवमी