Skip to content
Ved Path The Path of Vedic Wisdom

Uttar Kand — उत्तरकाण्ड

उत्तरकाण्ड · दोहा १(क)–११(क)

Share

(_ __ uttarakāeḍa

Shloka १

kekīkaṇṭhābhanīlaṃ suravaravilasadviprapādābjacihnaṃ śobhāḍhyaṃ pītavastraṃ sarasijanayanaṃ sarvadā suprasannam| pāṇau nārācacāpaṃ kapinikarayutaṃ bandhunā sevyamānaṃ naumīḍyaṃ jānakīśaṃ raghuvaramaniśaṃ puṣpakārūḍharāmam|| 1||

Shloka २

kosalendrapadakañjamañjulau komalāvajamaheśavanditau| jānakīkarasarojalālitau cintakasya manabhṛṅgasaṅginau|| 2||

Shloka ३

kundaindudaragaurasundaraṃ ambikāpatimabhīṣṭasiddhidam| kāruṇīkakalakañjalocanaṃ naumi śaṅkaramanaṅgamocanam|| 3||

Doha

rahāṃ eka dina avadhi kara ati ārata pura loga| jaham̐ tahem̐ socahiṃ nāri nara kṛूsa tana rāma biyoga||

Doha

saguna hohiṃ suṃdara sakala mana prasanna saba kera| prabhu āgavana janāva janu nagara ramya cahuṃ phera||

Doha

kausalyādi mātu saba mana anaṃda asa hoi| āyau prabhu śrī anujajuta kahana cahata aba koi||

Doha

bharata nayana bhuja dacchina pharakata bārahiṃ bāra| jāni saguna mana haraṣa ati lāge karana bicāra||

raheu eka dina avadhi adhārā| samujhata mana dukha bhayau apārā|| kārana kavana nātha nahiṃ āyau| jāni kuṭila kidhauṃ mohi bisarāyau||

ahaha dhanya lachimana baṛabhāgī| rāma padārabiṃdu anurāgī|| kapaṭī kuṭila mohi prabhu cīnhā| tāte nātha saṃga nahiṃ līnhā||

jauṃ karanī samujhai prabhu morī| nahiṃ nistāra kalapa sata korī|| jana avaguna prabhu māna na kāū| dīna baṃdhu ati mṛdula subhāū||

mori jiyam̐ bharosa dṛṛha soī| milihahiṃ rāma saguna subha hoī|| bīteṃ avadhi rahahi jauṃ prānā| adhama kavana jaga mohi samānā||

Doha १(क)

rāma biraha sāgara maham̐ bharata magana mana hota| bipra rūpa dhari pavanasuta āi gayau janu pota|| 1 ( ka )||

Doha 9(ख))

baiṭhe dekhi kusāsana jaṭā mukuṭa kūsa gāta| rāma rāma raghupati japata stravata nayana jalajāta|| 9 ( kha ))||

dekhata hanūmāna ati haraṣeu| pulaka gāta locana jala baraṣeu|| mana maham̐ bahuta bhām̐ti sukha mānī| boleu śravana sudhā sama bānī||

jāsu biraham̐ socahu dina rātī| raṭahu niraṃtara guna gana pām̐tī|| raghukula tilaka sujana sukhadātā| āyau kusala deva muni trātā||

ripu rana jīti sujasa sura gāvata| sītā sahita anuja prabhu āvata|| sunata bacana bisare saba dūkhā| tṛṣāvaṃta jimi pāi piyūṣā||

ko tumha tāta kahām̐ te āe| mohi parama priya bacana sunāe|| māruta suta maiṃ kapi hanumānā| nāmu mora sunu kṛpānidhānā||

dīnabaṃdhu raghupati kara kiṃkara| sunata bharata bheṃṭeu uṭhi sādara|| milata prema nahiṃ hṛdayam̐ samātā| nayana stravata jala pulakita gātā||

kapi tava darasa sakala dukha bīte| mile āju mohi rāma pirīte|| bāra bāra būjhī kusalātā| to kahum̐ deum̐ kāha sunu bhrātā||

ehi saṃdesa sarisa jaga māhīṃ| kari bicāra dekheum̐ kachu nāhīṃ|| nāhina tāta urina maiṃ tohī| aba prabhu carita sunāvahu mohī||

taba hanumaṃta nāi pada māthā| kahe sakala raghupati guna gāthā|| kahu kapi kabahum̐ kṛpāla gosāīṃ| sumirahiṃ mohi dāsa kī nāīṃ||

Chhand

nija dāsa jyoṃ raghubaṃsabhūṣana kabahūm̐ mama sumirana karatho| suni bharata bacana binīta ati kapi pulaki tana carananhi paracyo|| raghubīra nija mukha jāsu guna gana kahata aga jaga nātha jo| kāhe na hoṛa binīta parama punīta sadaguna siṃdhu so||

Doha २(क)

rāma prāna priya nātha tumha satya bacana mama tāta| puni puni milata bharata suni haraṣa na hadayeṃ samāta|| 2 (ka )||

Sortha २(ख)

bharata carana siru nāi turita gayaṭha kapi rāma pahiṃ| kahī kusala saba jāi haraghi caleu prabhu jāna caṛhi|| 2 ( kha )||

haraṣi bharata kosalapura āe| samācāra saba gurahi sunāe|| puni maṃdira maham̐ bāta janāī| āvata nagara kusala raghurāī||

sunata sakala jananīṃ uṭhi dhāīṃ| kahi prabhu kusala bharata samujhāī|| samācāra purabāsinha pāe| nara aru nāri haraṣi saba dhāe||

dadhi durbā rocana phala phūlā| nava tulasī dala maṃgala mūlā|| bhari bhari hema thāra bhāminī| gāvata caliṃ siṃdhu siṃdhuragāminī||

je jaisehiṃ taisehiṃ uṭi dhāvahiṃ| bāla bṛddha kaham̐ saṃga na lāvahiṃ|| eka ekanha kaham̐ būjhahiṃ bhāī| tumha dekhe dayāla raghurāī||

avadhapurī prabhu āvata jānī| bhaī sakala sobhā kai khānī|| bahai suhāvana tribidha samīrā| bhai sarajū ati nirmala nīrā||

Doha ३(क)

haraghita gura parijana anuja bhūsura buṃda sameta| cale bharata mana prema ati sanmukha kṛpāniketa|| 3 (ka )||

Doha ३(ख)

bahutaka caṛhīṃ aṭārinha nirakhahiṃ gagana bimāna| dekhi madhura sura haraṣita karahiṃ sumaṃgala gāna|| 3 (kha )||

Doha ३(ग)

rākā sasi raghupati pura siṃdhu dekhi haraṣāna| baṛhyo kolāhala karata janu nāri taraṃga samāna|| 3 (ga)||

ihām̐ bhānukula kamala divākara| kapinha dekhāvata nagara manohara|| sunu kapīsa aṃgada laṃkesā| pāvana purī rucira yaha desā||

jadyapi saba baikuṃṭha bakhānā| beda purāna bidita jagu jānā|| avadhapurī sama priya nahiṃ soū| yaha prasaṃga jānai kou koū||

janmabhūmi mama purī suhāvani| uttara disi baha sarajū pāvani|| jā majjana te binahiṃ prayāsā| mama samīpa nara pāvahiṃ bāsā||

ati priya mohi ihām̐ ke bāsī| mama dhāmadā purī sukha rāsī|| haraṣe saba kapi suni prabhu bānī| dhanya avadha jo rāma bakhānī||

Doha ४(क)

āvata dekhi loga saba kṛpāsiṃdhu bhagavāna| nagara nikaṭa prabhu prereḍa utare bhūmi bimāna|| 4 ( ka )||

Doha ४(ख)

utari kaheu prabhu puṣpakahi tumha kubera pahiṃ jāhu| prerita rāma caleu so haraghaṣu birahu ati tāhu|| 4 (kha )||

āe bharata saṃga saba logā| kṛsa tana śrīraghubīra biyogā|| bāmadeva basiṣṭha munināyaka| dekhe prabhu mahi dhari dhanu sāyaka||

dhāi dhare gura carana saroruha| anuja sahita ati pulaka tanoruha|| bheṃṭi kusala būjhī munirāyā| hamareṃ kusala tumhārihiṃ dāyā||

sakala dvijanha mili nāyau māthā| dharma dhuraṃdhara raghukulanāthā|| gahe bharata puni prabhu pada paṃkaja| namata jinhahi sura muni saṃkara aja||

pare bhūmi nahiṃ uṭhata uṭhāe| bara kari kṛpāsiṃdhu ura lāe|| syāmala gāta roma bhae ṭhāṛhe| nava rājīva nayana jala bāṛhe||

Chhand १

rājīva locana stvata jala tana lalita pulakāvali banī| ati prema hadayeṃ lagāi anujahi mile prabhu tribhuana dhanī|| prabhu milata anujahi soha mo pahiṃ jāti nahiṃ upamā kahī| janu prema aru siṃgāra tanu dhari mile bara suṣamā lahī||

Doha २

būjhata kṛpānidhi kusala bharatahi bacana begi na āvaī| sunu sivā so sukha bacana mana te bhinna jāna jo pāvaḍha|| aba kusala kausalanātha ārata jāni jana darasana diyo| būṛata biraha bārīsa kṛpānidhāna mohi kara gahi liyo||

Doha ५

puni prabhu haraghaṣi sacruhana bheṃṭe hṛdaya lagāi| lachimana bharata mile taba parama prema dou bhāi|| 5||

bharatānuja lachimana puni bheṃṭe| dusaha biraha saṃbhava dukha meṭe|| sītā carana bharata siru nāvā| anuja sameta parama sukha pāvā||

prabhu biloki haraṣe purabāsī| janita biyoga bipati saba nāsī|| premātura saba loga nihārī| kautuka kīnha kṛpāla kharārī||

amita rūpa pragaṭe tehi kālā| jathājoga mile sabahi kṛpālā|| kṛpādṛṣṭi raghubīra bilokī| kie sakala nara nāri bisokī||

chana mahiṃ sabahi mile bhagavānā| umā marama yaha kāhum̐ na jānā|| ehi bidhi sabahi sukhī kari rāmā| āgeṃ cale sīla guna dhāmā||

kausalyādi mātu saba dhāī| nirakhi baccha janu dhenu lavāī||

Chhand

janu dhenu bālaka baccha taji gṛheṃ carana bana parabasa gaīṃ| dina aṃta pura rukha stravata thana huṃkāra kari dhāvata bhaṃ|| ati prema prabhu saba mātu bheṭīṃ bacana mṛdu bahubidhi kahe| gai biṣama bipati biyogabhava tinha haraṣa sukha aganita lahe||

Doha ६(क)

bheṭeḍa tanaya sumitrā rāma carana rati jāni| rāmahi milata kaikaī hadayeṃ bahuta sakucāni|| 6 ( ka )||

Doha ६(ख)

lachimana saba mātanha mili haraṣe āsiṣa pāi| kaikaṛa kaheṃ puni puni mile mana kara chobhu na jāi|| 6 ( kha )||

sāsunha sabani milī baidehī| carananhi lāgi haraṣu ati tehī|| dehiṃ asīsa būjhi kusalātā| hoi acala tumhāra ahivātā||

saba raghupati mukha kamala bilokahiṃ| maṃgala jāni nayana jala rokahiṃ||

nānā bhām̐ti nichāvari karahīṃ| paramānaṃda haraṣa ura bharahīṃ|| kausalyā puni puni raghubīrahi| citavati kṛpāsiṃdhu ranadhīrahi||

hṛdayam̐ bicārati bārahiṃ bārā| kavana bhām̐ti laṃkāpati mārā|| ati sukumāra jugala mere bāre| nisicara subhaṭa mahābala bhāre||

Doha ७

lachimana aru sītā sahita prabhuhi bilokati mātu| paramānaṃda magana mana puni puni pulakita gātu|| 7||

laṃkāpati kapīsa nala nīlā| jāmavaṃta aṃgada subhasīlā|| hanumadādi saba bānara bīrā| dhare manohara manuja sarīrā||

bharata saneha sīla brata nemā| sādara saba baranahiṃ ati premā|| dekhi nagarabāsinha kai rītī| sakala sarāhahi prabhu pada prītī||

puni raghupati saba sakhā bolāe| muni pada lāgahu sakala sikhāe|| gura basiṣṭa kulapūjya hamāre| inha kī kṛpām̐ danuja rana māre||

e saba sakhā sunahu muni mere| bhae samara sāgara kaham̐ bere|| mama hita lāgi janma inha hāre| bharatahu te mohi adhika piāre||

suni prabhu bacana magana saba bhae| nimiṣa nimiṣa upajata sukha nae||

Doha ८(क)

kausalyā ke carananhi puni tinha nāyau mātha| āsiṣa dīnhe haraṣi tumha priya mama jimi raghunātha|| 8 ( ka )||

Doha ८(ख)

sumana buṣṭi nabha saṃkula bhavana cale sukhakaṃda| caṛhī aṭārinha dekhahiṃ nagara nāri nara būṃda||8 (kha )||

kaṃcana kalasa bicitra sam̐vāre| sabahiṃ dhare saji nija nija dvāre|| baṃdanavāra patākā ketū| sabanhi banāe maṃgala hetū||

bīthīṃ sakala sugaṃdha siṃcāī| gajamani raci bahu cauka purāī|| nānā bhām̐ti sumaṃgala sāje| haraṣi nagara nisāna bahu bāje||

jaham̐ taham̐ nāri nichāvara karahīṃ| dehiṃ asīsa haraṣa ura bharahīṃ||

pura sobhā saṃpati kalyānā| nigama seṣa sāradā bakhānā||

teu yaha carita dekhi ṭhagi rahahīṃ| umā tāsu guna nara kimi kahahīṃ||

Doha ९(क)

nāri kumudinīṃ avadha sara raghupati biraha dinesa| asta bharaem̐ bigasata bhaīṃ nirakhi rāma rākesa|| 9 ( ka )||

Doha ९(ख)

hohiṃ saguna subha bibidha bidhi bājahiṃ gagana nisāna| pura nara nāri sanātha kari bhavana cale bhagavāna|| 9 (kha)||

prabhu jānī kaikeī lajānī| prathama tāsu gṛha gae bhavānī|| tāhi prabodhi bahuta sukha dīnhā| puni nija bhavana gavana hari kīnhā||

kṛpāsiṃdhu jaba maṃdira gae| pura nara nāri sukhī saba bhae|| gura basiṣṭa dvija lie bulāī| āju sugharī sudina samudāī||

saba dvija dehu haraṣi anusāsana| rāmacaṃdra baiṭhahiṃ siṃghāsana|| muni basiṣṭa ke bacana suhāe| sunata sakala bipranha ati bhāe||

kahahiṃ bacana mṛdu bipra anekā| jaga abhirāma rāma abhiṣekā|| aba munibara bilaṃba nahiṃ kīje| mahārāja kaham̐ tilaka karījai||

Doha १०(क)

taba muni kaheu sumaṃtra sana sunata caleu haraṣāi| ratha aneka bahu bāji gaja turata saṃm̐vāre jāi|| 10 (ka )||

jaheṃ taham̐ṃ dhāvana paṭhaṛa puni maṃgala drabya magāi| haraṣa sameta basiṣṭa pada puni sira nāyaṭha āi|| 10 (kha )||

avadhapurī ati rucira banāī| devanha sumana bṛṣṭi jhari lāī|| rāma kahā sevakanha bulāī| prathama sakhanha anhavāvahu jāī||

sunata bacana jaham̐ taham̐ jana dhāe| sugrīvādi turata anhavāe|| puni karunānidhi bharatu ham̐kāre| nija kara rāma jaṭā niruāre||

anhavāe prabhu tīniu bhāī| bhagata bachala kṛpāla raghurāī|| bharata bhāgya prabhu komalatāī| seṣa koṭi sata sakahiṃ na gāī||

puni nija jaṭā rāma bibarāe| gura anusāsana māgi nahāe|| kari majjana prabhu bhūṣana sāje| aṃga anaṃga dekhi sata lāje||

Doha ११(क)

sāsunha sādara jānakihi majana turata karāi| divya basana bara bhūṣana aṃga aṃga saje banāi|| 11 (ka )||