श्रीवराहकवचम्

साझा करें

माहात्म्य 20

आद्यं रङ्गमिति प्रोक्तं विमानं रङ्गसंज्ञितम् । श्रीमुष्णं वेङ्कटाद्रिं च साळग्रामं च नैमिशम् ॥

ādyaṃ raṅgamiti proktaṃ vimānaṃ raṅgasaṃjñitam | śrīmuṣṇaṃ veṅkaṭādriṃ ca sāḷagrāmaṃ ca naimiśam ||

तोयाद्रिं पुष्करं चैव नरनारायणाश्रमम् । अष्टौ मे मूर्तयः सन्ति स्वयं व्यक्ता महीतले ॥

toyādriṃ puṣkaraṃ caiva naranārāyaṇāśramam | aṣṭau me mūrtayaḥ santi svayaṃ vyaktā mahītale ||

श्रीसूतः - श्रीरुद्रमुखनिर्णीतमुरारिगुणसत्कथा । सन्तुष्टा पार्वती प्राह शङ्करं लोकशङ्करम् ॥ १॥

śrīsūtaḥ - śrīrudramukhanirṇītamurāriguṇasatkathā | santuṣṭā pārvatī prāha śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram || 1||

अर्थ

श्रीसूत बोले — श्रीरुद्र (शिव) के मुख से निश्चित की गई मुरारि (विष्णु) के गुणों की सत्कथा सुनकर सन्तुष्ट हुई पार्वती ने लोकों का कल्याण करने वाले शङ्कर से कहा।

श्रीपार्वत्युवाच - श्रीमुष्णेशस्य माहात्म्यं वराहस्य महात्मनः । श्रुत्वा तृप्तिर्न मे जाता मनः कौतूहलायते । श्रोतुं तद्देवमाहात्म्यं तस्माद्वर्णय मे पुनः ॥ २॥

śrīpārvatyuvāca - śrīmuṣṇeśasya māhātmyaṃ varāhasya mahātmanaḥ | śrutvā tṛptirna me jātā manaḥ kautūhalāyate | śrotuṃ taddevamāhātmyaṃ tasmādvarṇaya me punaḥ || 2||

अर्थ

श्रीपार्वती बोलीं — श्रीमुष्णेश महात्मा वराह की महिमा सुनकर मुझे तृप्ति नहीं हुई, मेरा मन और कौतूहल से भर उठा है; अतः उस देव की महिमा मुझे पुनः सुनाइए।

श्रीशङ्कर उवाच - श‍ृणु देवि प्रवक्ष्यामि श्रीमुष्णेशस्य वैभवम् । यस्य श्रवणमात्रेण महापापैः प्रमुच्यते । सर्वेषामेव तीर्थानां तीर्थराजोऽभिधीयते ॥ ३॥

śrīśaṅkara uvāca - śaृṇu devi pravakṣyāmi śrīmuṣṇeśasya vaibhavam | yasya śravaṇamātreṇa mahāpāpaiḥ pramucyate | sarveṣāmeva tīrthānāṃ tīrtharājo'bhidhīyate || 3||

अर्थ

श्रीशङ्कर बोले — हे देवि! सुनो, मैं श्रीमुष्णेश का वैभव कहता हूँ — जिसके श्रवणमात्र से मनुष्य महापापों से मुक्त हो जाता है, और जो समस्त तीर्थों में तीर्थराज कहा जाता है।

नित्यपुष्करिणी नाम्नी श्रीमुष्णे या च वर्तते । जाता श्रमापहा पुण्या वराहश्रमवारिणा ॥ ४॥

nityapuṣkariṇī nāmnī śrīmuṣṇe yā ca vartate | jātā śramāpahā puṇyā varāhaśramavāriṇā || 4||

विष्णोरङ्गुष्ठसंस्पर्शात्पुण्यदा खलु जाह्नवी । विष्णोः सर्वाङ्गसम्भूता नित्यपुष्करिणी शुभा ॥ ५॥

viṣṇoraṅguṣṭhasaṃsparśātpuṇyadā khalu jāhnavī | viṣṇoḥ sarvāṅgasambhūtā nityapuṣkariṇī śubhā || 5||

महानदीसहस्त्रेण नित्यदा सङ्गता शुभा । सकृत्स्नात्वा विमुक्ताघः सद्यो याति हरेः पदम् ॥ ६॥

mahānadīsahastreṇa nityadā saṅgatā śubhā | sakṛtsnātvā vimuktāghaḥ sadyo yāti hareḥ padam || 6||

तस्या आग्नेयभागे तु अश्वत्थच्छाययोदके । स्नानं कृत्वा पिप्पलस्य कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ॥ ७॥

tasyā āgneyabhāge tu aśvatthacchāyayodake | snānaṃ kṛtvā pippalasya kṛtvā cāpi pradakṣiṇam || 7||

दृष्ट्वा श्वेतवराहं च मासमेकं नयेद्यदि । कालमृत्युं विनिर्जित्य श्रिया परमया युतः ॥ ८॥

dṛṣṭvā śvetavarāhaṃ ca māsamekaṃ nayedyadi | kālamṛtyuṃ vinirjitya śriyā paramayā yutaḥ || 8||

आधिव्याधिविनिर्मुक्तो ग्रहपीडाविवर्जितः । भुक्त्वा भोगाननेकांश्च मोक्षमन्ते व्रजेद्ध्रुवम् ॥ ९॥

ādhivyādhivinirmukto grahapīḍāvivarjitaḥ | bhuktvā bhogānanekāṃśca mokṣamante vrajeddhruvam || 9||

अश्वत्थमूलेऽर्कवारे नित्यपुष्करिणीतटे । वराहकवचं जप्त्वा शतवारं जितेन्द्रियः ॥ १०॥

aśvatthamūle'rkavāre nityapuṣkariṇītaṭe | varāhakavacaṃ japtvā śatavāraṃ jitendriyaḥ || 10||

क्षयापस्मारकुष्ठाद्यैः महारोगैः प्रमुच्यते । वराहकवचं यस्तु प्रत्यहं पठते यदि ॥ ११॥

kṣayāpasmārakuṣṭhādyaiḥ mahārogaiḥ pramucyate | varāhakavacaṃ yastu pratyahaṃ paṭhate yadi || 11||

शत्रुपीडाविनिर्मुक्तो भूपतित्वमवाप्नुयात् । लिखित्वा धारयेद्यस्तु बाहुमूले गलेऽथ वा ॥ १२॥

śatrupīḍāvinirmukto bhūpatitvamavāpnuyāt | likhitvā dhārayedyastu bāhumūle gale'tha vā || 12||

भूतप्रेतपिशाचाद्याः यक्षगन्धर्वराक्षसाः । शत्रवो घोरकर्माणो ये चान्ये विषजन्तवः । नष्टदर्पा विनश्यन्ति विद्रवन्ति दिशो दश ॥ १३॥

bhūtapretapiśācādyāḥ yakṣagandharvarākṣasāḥ | śatravo ghorakarmāṇo ye cānye viṣajantavaḥ | naṣṭadarpā vinaśyanti vidravanti diśo daśa || 13||

अर्थ

— भूत, प्रेत, पिशाच आदि, यक्ष, गन्धर्व, राक्षस, घोर कर्म करने वाले शत्रु तथा अन्य विषैले जन्तु — गर्वरहित होकर नष्ट हो जाते हैं और दसों दिशाओं में भाग जाते हैं।

श्रीपार्वत्युवाच - तद्ब्रूहि कवचं मह्यं येन गुप्तो जगत्त्रये । सञ्चरेद्देववन्मर्त्यः सर्वशत्रुविभीषणः । येनाप्नोति च साम्राज्यं तन्मे ब्रूहि सदाशिव ॥ १४॥

śrīpārvatyuvāca - tadbrūhi kavacaṃ mahyaṃ yena gupto jagattraye | sañcareddevavanmartyaḥ sarvaśatruvibhīṣaṇaḥ | yenāpnoti ca sāmrājyaṃ tanme brūhi sadāśiva || 14||

अर्थ

श्रीपार्वती बोलीं — वह कवच मुझे बताइए, जिससे सुरक्षित होकर मनुष्य तीनों लोकों में देवता के समान, समस्त शत्रुओं के लिए भयंकर होकर विचरण करे; और जिससे साम्राज्य भी प्राप्त हो — हे सदाशिव! वह मुझे बताइए।

श्रीशङ्कर उवाच - श‍ृणु कल्याणि वक्ष्यामि वाराहकवचं शुभम् । येन गुप्तो लभेन्मर्त्यो विजयं सर्वसम्पदम् ॥ १५॥

śrīśaṅkara uvāca - śaृṇu kalyāṇi vakṣyāmi vārāhakavacaṃ śubham | yena gupto labhenmartyo vijayaṃ sarvasampadam || 15||

अङ्गरक्षाकरं पुण्यं महापातकनाशनम् । सर्वरोगप्रशमनं सर्वदुर्ग्रहनाशनम् ॥ १६॥

aṅgarakṣākaraṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam | sarvarogapraśamanaṃ sarvadurgrahanāśanam || 16||

विषाभिचारकृत्यादि शत्रुपीडानिवारणम् । नोक्तं कस्यापि पूर्वं हि गोप्याद्गोप्यतरं यतः ॥ १७॥

viṣābhicārakṛtyādi śatrupīḍānivāraṇam | noktaṃ kasyāpi pūrvaṃ hi gopyādgopyataraṃ yataḥ || 17||

वराहेण पुरा प्रोक्तं मह्यं च परमेष्ठिने । युद्धेषु जयदं देवि शत्रुपीडानिवारणम् ॥ १८॥

varāheṇa purā proktaṃ mahyaṃ ca parameṣṭhine | yuddheṣu jayadaṃ devi śatrupīḍānivāraṇam || 18||

विनियोग 2

वराहकवचाद्गुप्तो नाशुभं लभते नरः । वराहकवचस्यास्य ऋषिर्ब्रह्मा प्रकीर्तितः ॥ १९॥

varāhakavacādgupto nāśubhaṃ labhate naraḥ | varāhakavacasyāsya ṛṣirbrahmā prakīrtitaḥ || 19||

छन्दोऽनुष्टुप् तथा देवो वराहो भूपरिग्रहः । प्रक्षाल्य पादौ पाणी च सम्यगाचम्य वारिणा ॥ २०॥

chando'nuṣṭup tathā devo varāho bhūparigrahaḥ | prakṣālya pādau pāṇī ca samyagācamya vāriṇā || 20||

न्यास 5

कृतस्वाङ्गकरन्यासः सपवित्र उदङ्मुखः । ओं भूर्भुवःसुवरिति नमो भूपतयेऽपि च ॥ २१॥

kṛtasvāṅgakaranyāsaḥ sapavitra udaṅmukhaḥ | oṃ bhūrbhuvaḥsuvariti namo bhūpataye'pi ca || 21||

नमो भगवते पश्चाद्वराहाय नमस्तथा । एवं षडङ्गं न्यासं च न्यसेदङ्गुलिषु क्रमात् ॥ २२॥

namo bhagavate paścādvarāhāya namastathā | evaṃ ṣaḍaṅgaṃ nyāsaṃ ca nyasedaṅguliṣu kramāt || 22||

नमः श्वेतवराहाय महाकोलाय भूपते । यज्ञाङ्गाय शुभाङ्गाय सर्वज्ञाय परात्मने ॥ २३॥

namaḥ śvetavarāhāya mahākolāya bhūpate | yajñāṅgāya śubhāṅgāya sarvajñāya parātmane || 23||

स्रवतुण्डाय धीराय परब्रह्मस्वरूपिणे । वक्रदंष्ट्राय नित्याय नमोऽन्तैर्नामभिः क्रमात् ॥ २४॥

sravatuṇḍāya dhīrāya parabrahmasvarūpiṇe | vakradaṃṣṭrāya nityāya namo'ntairnāmabhiḥ kramāt || 24||

अङ्गुलीषु न्यसेद्विद्वान् करपृष्ठतलेष्वपि । ध्यात्वा श्वेतवराहं च पश्चान्मन्त्रमुदीरयेत् ॥ २५॥

aṅgulīṣu nyasedvidvān karapṛṣṭhataleṣvapi | dhyātvā śvetavarāhaṃ ca paścānmantramudīrayet || 25||

ध्यानम् 1

ॐ श्वेतं वराहवपुषं क्षितिमुद्धरन्तं शङ्खारिसर्ववरदाभययुक्तबाहुम् । ध्यायेन्निजैश्च तनुभिः सकलैरुपेतं पूर्णं विभुं सकलवाञ्छितसिद्धयेऽजम् ॥ २६॥

oṃ śvetaṃ varāhavapuṣaṃ kṣitimuddharantaṃ śaṅkhārisarvavaradābhayayuktabāhum | dhyāyennijaiśca tanubhiḥ sakalairupetaṃ pūrṇaṃ vibhuṃ sakalavāñchitasiddhaye'jam || 26||

अर्थ

श्वेतवर्ण, वराह-शरीर वाले, पृथ्वी का उद्धार करते हुए, शङ्ख-चक्र तथा वरद-अभय मुद्रा से युक्त भुजाओं वाले; अपने समस्त रूपों से युक्त, पूर्ण, विभु, अजन्मा भगवान् का — समस्त वाञ्छित की सिद्धि हेतु — ध्यान करे।

कवच 16

वराहः पूर्वतः पातु दक्षिणे दण्डकान्तकः । हिरण्याक्षहरः पातु पश्चिमे गदया युतः ॥ २७॥

varāhaḥ pūrvataḥ pātu dakṣiṇe daṇḍakāntakaḥ | hiraṇyākṣaharaḥ pātu paścime gadayā yutaḥ || 27||

अर्थ

पूर्व में वराह मेरी रक्षा करें; दक्षिण में दण्डकान्तक (भयंकरों का अन्त करने वाले); पश्चिम में गदाधारी हिरण्याक्षहर (हिरण्याक्ष का वध करने वाले) रक्षा करें।

उत्तरे भूमिहृत्पातु अधस्ताद्वायु वाहनः । ऊर्ध्वं पातु हृषीकेशो दिग्विदिक्षु गदाधरः ॥ २८॥

uttare bhūmihṛtpātu adhastādvāyu vāhanaḥ | ūrdhvaṃ pātu hṛṣīkeśo digvidikṣu gadādharaḥ || 28||

प्रातः पातु प्रजानाथः कल्पकृत्सङ्गमेऽवतु । मध्याह्ने वज्रकेशस्तु सायाह्ने सर्वपूजितः ॥ २९॥

prātaḥ pātu prajānāthaḥ kalpakṛtsaṅgame'vatu | madhyāhne vajrakeśastu sāyāhne sarvapūjitaḥ || 29||

प्रदोषे पातु पद्माक्षो रात्रौ राजीवलोचनः । निशीन्द्रगर्वहा पातु पातूषः परमेश्वरः ॥ ३०॥

pradoṣe pātu padmākṣo rātrau rājīvalocanaḥ | niśīndragarvahā pātu pātūṣaḥ parameśvaraḥ || 30||

अटव्यामग्रजः पातु गमने गरुडासनः । स्थले पातु महातेजाः जले पात्ववनीपतिः ॥ ३१॥

aṭavyāmagrajaḥ pātu gamane garuḍāsanaḥ | sthale pātu mahātejāḥ jale pātvavanīpatiḥ || 31||

गृहे पातु गृहाध्यक्षः पद्मनाभः पुरोऽवतु । झिल्लिकावरदः पातु स्वग्रामे करुणाकरः ॥ ३२॥

gṛhe pātu gṛhādhyakṣaḥ padmanābhaḥ puro'vatu | jhillikāvaradaḥ pātu svagrāme karuṇākaraḥ || 32||

रणाग्रे दैत्यहा पातु विषमे पातु चक्रभृत् । रोगेषु वैद्यराजस्तु कोलो व्याधिषु रक्षतु ॥ ३३॥

raṇāgre daityahā pātu viṣame pātu cakrabhṛt | rogeṣu vaidyarājastu kolo vyādhiṣu rakṣatu || 33||

तापत्रयात्तपोमूर्तिः कर्मपाशाच्च विश्वकृत् । क्लेशकालेषु सर्वेषु पातु पद्मापतिर्विभुः ॥ ३४॥

tāpatrayāttapomūrtiḥ karmapāśācca viśvakṛt | kleśakāleṣu sarveṣu pātu padmāpatirvibhuḥ || 34||

अर्थ

तापत्रय (आध्यात्मिक, आधिभौतिक, आधिदैविक) से तपोमूर्ति रक्षा करें; कर्म-पाश से विश्वकृत्; तथा समस्त क्लेश-कालों में विभु पद्मापति (लक्ष्मीपति) रक्षा करें।

हिरण्यगर्भसंस्तुत्यः पादौ पातु निरन्तरम् । गुल्फौ गुणाकरः पातु जङ्घे पातु जनार्दनः ॥ ३५॥

hiraṇyagarbhasaṃstutyaḥ pādau pātu nirantaram | gulphau guṇākaraḥ pātu jaṅghe pātu janārdanaḥ || 35||

अर्थ

हिरण्यगर्भ द्वारा संस्तुत (भगवान्) मेरे पैरों की निरन्तर रक्षा करें; गुल्फों (टखनों) की गुणाकर रक्षा करें; जङ्घाओं (पिंडलियों) की जनार्दन रक्षा करें।

जानू च जयकृत्पातु पातूरू पुरुषोत्तमः । रक्ताक्षो जघने पातु कटिं विश्वम्भरोऽवतु ॥ ३६॥

jānū ca jayakṛtpātu pātūrū puruṣottamaḥ | raktākṣo jaghane pātu kaṭiṃ viśvambharo'vatu || 36||

पार्श्वे पातु सुराध्यक्षः पातु कुक्षिं परात्परः । नाभिं ब्रह्मपिता पातु हृदयं हृदयेश्वरः ॥ ३७॥

pārśve pātu surādhyakṣaḥ pātu kukṣiṃ parātparaḥ | nābhiṃ brahmapitā pātu hṛdayaṃ hṛdayeśvaraḥ || 37||

महादंष्ट्रः स्तनौ पातु कण्ठं पातु विमुक्तिदः । प्रभञ्जनपतिर्बाहू करौ कामपिताऽवतु ॥ ३८॥

mahādaṃṣṭraḥ stanau pātu kaṇṭhaṃ pātu vimuktidaḥ | prabhañjanapatirbāhū karau kāmapitā'vatu || 38||

अर्थ

स्तनों (वक्ष) की महादंष्ट्र रक्षा करें; कण्ठ की विमुक्तिद रक्षा करें; भुजाओं की प्रभञ्जनपति (वायु के स्वामी) रक्षा करें; हाथों की कामपिता रक्षा करें।

हस्तौ हंसपतिः पातु पातु सर्वाङ्गुलीर्हरिः । सर्वाङ्गश्चिबुकं पातु पात्वोष्ठौ कालनेमिहा ॥ ३९॥

hastau haṃsapatiḥ pātu pātu sarvāṅgulīrhariḥ | sarvāṅgaścibukaṃ pātu pātvoṣṭhau kālanemihā || 39||

मुखं तु मधुहा पातु दन्तान् दामोदरोऽवतु । नासिकामव्ययः पातु नेत्रे सूर्येन्दुलोचनः ॥ ४०॥

mukhaṃ tu madhuhā pātu dantān dāmodaro'vatu | nāsikāmavyayaḥ pātu netre sūryendulocanaḥ || 40||

अर्थ

मुख की मधुहा (मधु का वध करने वाले) रक्षा करें; दाँतों की दामोदर रक्षा करें; नासिका की अव्यय रक्षा करें; नेत्रों की सूर्य-चन्द्र-नेत्र वाले (भगवान्) रक्षा करें।

फालं कर्मफलाध्यक्षः पातु कर्णौ महारथः । शेषशायी शिरः पातु केशान् पातु निरामयः ॥ ४१॥

phālaṃ karmaphalādhyakṣaḥ pātu karṇau mahārathaḥ | śeṣaśāyī śiraḥ pātu keśān pātu nirāmayaḥ || 41||

सर्वाङ्गं पातु सर्वेशः सदा पातु सतीश्वरः । इतीदं कवचं पुण्यं वराहस्य महात्मनः ॥ ४२॥

sarvāṅgaṃ pātu sarveśaḥ sadā pātu satīśvaraḥ | itīdaṃ kavacaṃ puṇyaṃ varāhasya mahātmanaḥ || 42||

फलश्रुति 15

यः पठेच्छृणुयाद्वापि तस्य मृत्युर्विनश्यति । तं नमस्यन्ति भूतानि भीताः साञ्जलिपाणयः ॥ ४३॥

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi tasya mṛtyurvinaśyati | taṃ namasyanti bhūtāni bhītāḥ sāñjalipāṇayaḥ || 43||

राजदस्युभयं नास्ति राज्यभ्रंशो न जायते । यन्नामस्मरणाद्भीताः भूतवेताळराक्षसाः ॥ ४४॥

rājadasyubhayaṃ nāsti rājyabhraṃśo na jāyate | yannāmasmaraṇādbhītāḥ bhūtavetāḷarākṣasāḥ || 44||

महारोगाश्च नश्यन्ति सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । कण्ठे तु कवचं बद्ध्वा वन्ध्या पुत्रवती भवेत् ॥ ४५॥

mahārogāśca naśyanti satyaṃ satyaṃ vadāmyaham | kaṇṭhe tu kavacaṃ baddhvā vandhyā putravatī bhavet || 45||

शत्रुसैन्यक्षयप्राप्तिः दुःखप्रशमनं तथा । उत्पातदुर्निमित्तादि सूचितारिष्टनाशनम् ॥ ४६॥

śatrusainyakṣayaprāptiḥ duḥkhapraśamanaṃ tathā | utpātadurnimittādi sūcitāriṣṭanāśanam || 46||

ब्रह्मविद्याप्रबोधं च लभते नात्र संशयः । धृत्वेदं कवचं पुण्यं मान्धाता परवीरहा ॥ ४७॥

brahmavidyāprabodhaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ | dhṛtvedaṃ kavacaṃ puṇyaṃ māndhātā paravīrahā || 47||

जित्वा तु शाम्बरीं मायां दैत्येन्द्रानवधीक्षणात् । कवचेनावृतो भूत्वा देवेन्द्रोऽपि सुरारिहा ॥ ४८॥

jitvā tu śāmbarīṃ māyāṃ daityendrānavadhīkṣaṇāt | kavacenāvṛto bhūtvā devendro'pi surārihā || 48||

भूम्योपदिष्टकवचधारणान्नरकोऽपि च । सर्वावध्यो जयी भूत्वा महतीं कीर्तिमाप्तवान् ॥ ४९॥

bhūmyopadiṣṭakavacadhāraṇānnarako'pi ca | sarvāvadhyo jayī bhūtvā mahatīṃ kīrtimāptavān || 49||

अश्वत्थमूलेऽर्कवारे नित्यपुष्करिणीतटे । वराहकवचं जप्त्वा शतवारं पठेद्यदि ॥ ५०॥

aśvatthamūle'rkavāre nityapuṣkariṇītaṭe | varāhakavacaṃ japtvā śatavāraṃ paṭhedyadi || 50||

अपूर्वराज्यसंप्राप्तिं नष्टस्य पुनरागमम् । लभते नात्र सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम् ॥ ५१॥

apūrvarājyasaṃprāptiṃ naṣṭasya punarāgamam | labhate nātra sandehaḥ satyametanmayoditam || 51||

जप्त्वा वराहमन्त्रं तु लक्षमेकं निरन्तरम् । दशांशं तर्पणं होमं पायसेन घृतेन च ॥ ५२॥

japtvā varāhamantraṃ tu lakṣamekaṃ nirantaram | daśāṃśaṃ tarpaṇaṃ homaṃ pāyasena ghṛtena ca || 52||

कुर्वन् त्रिकालसन्ध्यासु कवचेनावृतो यदि । भूमण्डलाधिपत्यं च लभते नात्र संशयः ॥ ५३॥

kurvan trikālasandhyāsu kavacenāvṛto yadi | bhūmaṇḍalādhipatyaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ || 53||

इदमुक्तं मया देवि गोपनीयं दुरात्मनाम् । वराहकवचं पुण्यं संसारार्णवतारकम् ॥ ५४॥

idamuktaṃ mayā devi gopanīyaṃ durātmanām | varāhakavacaṃ puṇyaṃ saṃsārārṇavatārakam || 54||

महापातककोटिघ्नं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । वाच्यं पुत्राय शिष्याय सद्वृत्ताय सुधीमते ॥ ५५॥

mahāpātakakoṭighnaṃ bhuktimuktiphalapradam | vācyaṃ putrāya śiṣyāya sadvṛttāya sudhīmate || 55||

श्रीसूतः - इति पत्युर्वचः श्रुत्वा देवी सन्तुष्टमानसा । विनायकगुहौ पुत्रौ प्रपेदे द्वौ सुरार्चितौ । कवचस्य प्रभावेन लोकमाता च पार्वती ॥ ५६॥

śrīsūtaḥ - iti patyurvacaḥ śrutvā devī santuṣṭamānasā | vināyakaguhau putrau prapede dvau surārcitau | kavacasya prabhāvena lokamātā ca pārvatī || 56||

अर्थ

श्रीसूत बोले — इस प्रकार पति के वचन सुनकर सन्तुष्ट-मन वाली देवी, लोकमाता पार्वती ने कवच के प्रभाव से देवताओं द्वारा पूजित दो पुत्रों — विनायक एवं गुह (स्कन्द) — को प्राप्त किया।

य इदं श‍ृणुयान्नित्यं यो वा पठति नित्यशः । स मुक्तः सर्वपापेभ्यो विष्णुलोके महीयते ॥ ५७॥

ya idaṃ śaृṇuyānnityaṃ yo vā paṭhati nityaśaḥ | sa muktaḥ sarvapāpebhyo viṣṇuloke mahīyate || 57||

समापन 1

इति श्रीवराहकवचं सम्पूर्णम् ।

iti śrīvarāhakavacaṃ sampūrṇam |

माहात्म्य

ādyaṃ raṅgamiti proktaṃ vimānaṃ raṅgasaṃjñitam | śrīmuṣṇaṃ veṅkaṭādriṃ ca sāḷagrāmaṃ ca naimiśam ||

माहात्म्य

toyādriṃ puṣkaraṃ caiva naranārāyaṇāśramam | aṣṭau me mūrtayaḥ santi svayaṃ vyaktā mahītale ||

माहात्म्य

śrīsūtaḥ - śrīrudramukhanirṇītamurāriguṇasatkathā | santuṣṭā pārvatī prāha śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram || 1||

अर्थ

माहात्म्य

अर्थ

माहात्म्य

अर्थ

माहात्म्य

nityapuṣkariṇī nāmnī śrīmuṣṇe yā ca vartate | jātā śramāpahā puṇyā varāhaśramavāriṇā || 4||

माहात्म्य

viṣṇoraṅguṣṭhasaṃsparśātpuṇyadā khalu jāhnavī | viṣṇoḥ sarvāṅgasambhūtā nityapuṣkariṇī śubhā || 5||

माहात्म्य

mahānadīsahastreṇa nityadā saṅgatā śubhā | sakṛtsnātvā vimuktāghaḥ sadyo yāti hareḥ padam || 6||

माहात्म्य

tasyā āgneyabhāge tu aśvatthacchāyayodake | snānaṃ kṛtvā pippalasya kṛtvā cāpi pradakṣiṇam || 7||

माहात्म्य

dṛṣṭvā śvetavarāhaṃ ca māsamekaṃ nayedyadi | kālamṛtyuṃ vinirjitya śriyā paramayā yutaḥ || 8||

माहात्म्य

ādhivyādhivinirmukto grahapīḍāvivarjitaḥ | bhuktvā bhogānanekāṃśca mokṣamante vrajeddhruvam || 9||

माहात्म्य

aśvatthamūle'rkavāre nityapuṣkariṇītaṭe | varāhakavacaṃ japtvā śatavāraṃ jitendriyaḥ || 10||

माहात्म्य

kṣayāpasmārakuṣṭhādyaiḥ mahārogaiḥ pramucyate | varāhakavacaṃ yastu pratyahaṃ paṭhate yadi || 11||

माहात्म्य

śatrupīḍāvinirmukto bhūpatitvamavāpnuyāt | likhitvā dhārayedyastu bāhumūle gale'tha vā || 12||

माहात्म्य

bhūtapretapiśācādyāḥ yakṣagandharvarākṣasāḥ | śatravo ghorakarmāṇo ye cānye viṣajantavaḥ | naṣṭadarpā vinaśyanti vidravanti diśo daśa || 13||

अर्थ

माहात्म्य

śrīpārvatyuvāca - tadbrūhi kavacaṃ mahyaṃ yena gupto jagattraye | sañcareddevavanmartyaḥ sarvaśatruvibhīṣaṇaḥ | yenāpnoti ca sāmrājyaṃ tanme brūhi sadāśiva || 14||

अर्थ

माहात्म्य

śrīśaṅkara uvāca - śaृṇu kalyāṇi vakṣyāmi vārāhakavacaṃ śubham | yena gupto labhenmartyo vijayaṃ sarvasampadam || 15||

माहात्म्य

aṅgarakṣākaraṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam | sarvarogapraśamanaṃ sarvadurgrahanāśanam || 16||

माहात्म्य

viṣābhicārakṛtyādi śatrupīḍānivāraṇam | noktaṃ kasyāpi pūrvaṃ hi gopyādgopyataraṃ yataḥ || 17||

माहात्म्य

varāheṇa purā proktaṃ mahyaṃ ca parameṣṭhine | yuddheṣu jayadaṃ devi śatrupīḍānivāraṇam || 18||

विनियोग

varāhakavacādgupto nāśubhaṃ labhate naraḥ | varāhakavacasyāsya ṛṣirbrahmā prakīrtitaḥ || 19||

विनियोग

chando'nuṣṭup tathā devo varāho bhūparigrahaḥ | prakṣālya pādau pāṇī ca samyagācamya vāriṇā || 20||

न्यास

kṛtasvāṅgakaranyāsaḥ sapavitra udaṅmukhaḥ | oṃ bhūrbhuvaḥsuvariti namo bhūpataye'pi ca || 21||

न्यास

namo bhagavate paścādvarāhāya namastathā | evaṃ ṣaḍaṅgaṃ nyāsaṃ ca nyasedaṅguliṣu kramāt || 22||

न्यास

namaḥ śvetavarāhāya mahākolāya bhūpate | yajñāṅgāya śubhāṅgāya sarvajñāya parātmane || 23||

न्यास

sravatuṇḍāya dhīrāya parabrahmasvarūpiṇe | vakradaṃṣṭrāya nityāya namo'ntairnāmabhiḥ kramāt || 24||

न्यास

aṅgulīṣu nyasedvidvān karapṛṣṭhataleṣvapi | dhyātvā śvetavarāhaṃ ca paścānmantramudīrayet || 25||

ध्यानम्

अर्थ

कवच

varāhaḥ pūrvataḥ pātu dakṣiṇe daṇḍakāntakaḥ | hiraṇyākṣaharaḥ pātu paścime gadayā yutaḥ || 27||

अर्थ

कवच

uttare bhūmihṛtpātu adhastādvāyu vāhanaḥ | ūrdhvaṃ pātu hṛṣīkeśo digvidikṣu gadādharaḥ || 28||

कवच

prātaḥ pātu prajānāthaḥ kalpakṛtsaṅgame'vatu | madhyāhne vajrakeśastu sāyāhne sarvapūjitaḥ || 29||

कवच

pradoṣe pātu padmākṣo rātrau rājīvalocanaḥ | niśīndragarvahā pātu pātūṣaḥ parameśvaraḥ || 30||

कवच

aṭavyāmagrajaḥ pātu gamane garuḍāsanaḥ | sthale pātu mahātejāḥ jale pātvavanīpatiḥ || 31||

कवच

gṛhe pātu gṛhādhyakṣaḥ padmanābhaḥ puro'vatu | jhillikāvaradaḥ pātu svagrāme karuṇākaraḥ || 32||

कवच

raṇāgre daityahā pātu viṣame pātu cakrabhṛt | rogeṣu vaidyarājastu kolo vyādhiṣu rakṣatu || 33||

कवच

tāpatrayāttapomūrtiḥ karmapāśācca viśvakṛt | kleśakāleṣu sarveṣu pātu padmāpatirvibhuḥ || 34||

अर्थ

कवच

hiraṇyagarbhasaṃstutyaḥ pādau pātu nirantaram | gulphau guṇākaraḥ pātu jaṅghe pātu janārdanaḥ || 35||

अर्थ

कवच

jānū ca jayakṛtpātu pātūrū puruṣottamaḥ | raktākṣo jaghane pātu kaṭiṃ viśvambharo'vatu || 36||

कवच

pārśve pātu surādhyakṣaḥ pātu kukṣiṃ parātparaḥ | nābhiṃ brahmapitā pātu hṛdayaṃ hṛdayeśvaraḥ || 37||

कवच

mahādaṃṣṭraḥ stanau pātu kaṇṭhaṃ pātu vimuktidaḥ | prabhañjanapatirbāhū karau kāmapitā'vatu || 38||

अर्थ

कवच

hastau haṃsapatiḥ pātu pātu sarvāṅgulīrhariḥ | sarvāṅgaścibukaṃ pātu pātvoṣṭhau kālanemihā || 39||

कवच

mukhaṃ tu madhuhā pātu dantān dāmodaro'vatu | nāsikāmavyayaḥ pātu netre sūryendulocanaḥ || 40||

अर्थ

कवच

phālaṃ karmaphalādhyakṣaḥ pātu karṇau mahārathaḥ | śeṣaśāyī śiraḥ pātu keśān pātu nirāmayaḥ || 41||

कवच

sarvāṅgaṃ pātu sarveśaḥ sadā pātu satīśvaraḥ | itīdaṃ kavacaṃ puṇyaṃ varāhasya mahātmanaḥ || 42||

फलश्रुति

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi tasya mṛtyurvinaśyati | taṃ namasyanti bhūtāni bhītāḥ sāñjalipāṇayaḥ || 43||

फलश्रुति

rājadasyubhayaṃ nāsti rājyabhraṃśo na jāyate | yannāmasmaraṇādbhītāḥ bhūtavetāḷarākṣasāḥ || 44||

फलश्रुति

mahārogāśca naśyanti satyaṃ satyaṃ vadāmyaham | kaṇṭhe tu kavacaṃ baddhvā vandhyā putravatī bhavet || 45||

फलश्रुति

śatrusainyakṣayaprāptiḥ duḥkhapraśamanaṃ tathā | utpātadurnimittādi sūcitāriṣṭanāśanam || 46||

फलश्रुति

brahmavidyāprabodhaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ | dhṛtvedaṃ kavacaṃ puṇyaṃ māndhātā paravīrahā || 47||

फलश्रुति

jitvā tu śāmbarīṃ māyāṃ daityendrānavadhīkṣaṇāt | kavacenāvṛto bhūtvā devendro'pi surārihā || 48||

फलश्रुति

bhūmyopadiṣṭakavacadhāraṇānnarako'pi ca | sarvāvadhyo jayī bhūtvā mahatīṃ kīrtimāptavān || 49||

फलश्रुति

aśvatthamūle'rkavāre nityapuṣkariṇītaṭe | varāhakavacaṃ japtvā śatavāraṃ paṭhedyadi || 50||

फलश्रुति

apūrvarājyasaṃprāptiṃ naṣṭasya punarāgamam | labhate nātra sandehaḥ satyametanmayoditam || 51||

फलश्रुति

japtvā varāhamantraṃ tu lakṣamekaṃ nirantaram | daśāṃśaṃ tarpaṇaṃ homaṃ pāyasena ghṛtena ca || 52||

फलश्रुति

kurvan trikālasandhyāsu kavacenāvṛto yadi | bhūmaṇḍalādhipatyaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ || 53||

फलश्रुति

idamuktaṃ mayā devi gopanīyaṃ durātmanām | varāhakavacaṃ puṇyaṃ saṃsārārṇavatārakam || 54||

फलश्रुति

mahāpātakakoṭighnaṃ bhuktimuktiphalapradam | vācyaṃ putrāya śiṣyāya sadvṛttāya sudhīmate || 55||

फलश्रुति

śrīsūtaḥ - iti patyurvacaḥ śrutvā devī santuṣṭamānasā | vināyakaguhau putrau prapede dvau surārcitau | kavacasya prabhāvena lokamātā ca pārvatī || 56||

अर्थ

फलश्रुति

ya idaṃ śaृṇuyānnityaṃ yo vā paṭhati nityaśaḥ | sa muktaḥ sarvapāpebhyo viṣṇuloke mahīyate || 57||

समापन

इति श्रीवराहकवचं सम्पूर्णम् ।

iti śrīvarāhakavacaṃ sampūrṇam |

इस पाठ के बारे में

परिचय

श्रीवराहकवचम् भगवान् विष्णु के वराह (आदिवराह) अवतार का रक्षा-कवच है, जो स्कन्दपुराण के श्रीमुष्ण-माहात्म्य में श्रीशिव द्वारा माता पार्वती को कहा गया है। श्वेतवराह भगवान् का ध्यान कर भक्त दिशाओं, कालों तथा अपने अंग-प्रत्यंग की रक्षा का वरण करता है; इसके ऋषि ब्रह्मा, छन्द अनुष्टुप् तथा देवता वराह हैं। यह पाठ शत्रु-बाधा, रोग, भय, विष एवं अभिचार से रक्षा तथा भुक्ति-मुक्ति देने वाला माना गया है।

संस्कृत मूल पाठ प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः प्रस्तुत है; अर्थ व्याख्यात्मक हैं। शुद्ध उच्चारण एवं विधि हेतु योग्य आचार्य का मार्गदर्शन श्रेयस्कर है।

संदर्भ 2

Sanskrit Documents — श्रीवराहकवचम् — varAhakavacham (स्कन्द पुराण), संशोधित ITRANS पाठ
संस्कृत मूल पाठ इसी प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; अर्थ व्याख्यात्मक। धार्मिक समीक्षा अपेक्षित।

लाइसेंस: Verified against sanskritdocuments.org
Raja Thatha's Stotra Translations — Varaha Kavacham (P. R. Ramachander) — वराह कवचम् का श्लोकवार अंग्रेज़ी अनुवाद

अर्थ वेद पथ संपादकीय टीम द्वारा संकलित एवं संपादित हैं, और सामग्री की क्रमशः समीक्षा की जा रही है।