Skip to content
वेद पथ वैदिक ज्ञान का पथ

श्रीप्रत्यङ्गिराकवचम्

साझा करें

प्रस्तावना 5

devyuvāca | bhagavan sarvadharmajña sarvaśāstrārthapāraga | devyāḥ pratyaṅgirāyāśca kavacaṃ yatprakāśitam || 1||

sarvārthasādhanaṃ nāma kathayasva mayi prabho | bhairava uvāca | śaृṇu devi pravakṣyāmi kavacaṃ paramādbhutam || 2||

sarvārthasādhanaṃ nāma trailokye cā'tidurlabham | sarvasiddhimayaṃ devi sarvaiśvaryapradāyakam || 3||

paṭhanācchrvaṇānmartyastrailokyaiśvaryabhāgbhavet | sarvārthasādhakasyā'sya kavacasya ṛṣiḥ śivaḥ || 4||

chando virāṭ parāśaktirjagaddhātrī ca devatā | dharmā'rthakāmamokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitaḥ || 5||

विनियोग 1

viniyogaḥ- oṃ śrīsarvārthasādhakakavacasya śiva ṛṣiḥ | virāṭ chandaḥ | śrīmatpratyaṅgirā devatā | aiṃ bījam | hrīṃ śaktiḥ | śrīṃ kīlakaṃ śrīsadāśivadevatā prītyarthe pāṭhe viniyogaḥ ||

अङ्गन्यास 5

oṃ praṇavaṃ me śiraḥ pātu vāgbhavaṃ ca lalāṭakam | hrīṃ pātu dakṣanetraṃ me lakṣmīrvāma sureśvarī || 1||

pratyaṅgirā dakṣakarṇa vāme kāmeśvarī tathā | lakṣmīḥ prāṇaṃ sadā pātu vadanaṃ pātu keśavaḥ || 2||

gaurī tu rasanāṃ pātu kaṇṭhaṃ pātu maheśvaraḥ | skandhadeśaṃ ratiḥ pātu bhujau tu makaradhvajaḥ || 3||

śaṅkhanidhiḥ karau pātu vakṣaḥ padmanidhistathā | brāhmī madhyaṃ sadā pātu nābhiṃ pātu maheśvarī || 4||

kaumārī pṛṣṭhadeśaṃ tu guhyaṃ rakṣatu vaiṣṇavī | vārāhī ca kaṭimpātu caindrī pātu padadvayam || 5||

दिग्बन्ध 5

bhāryāṃ rakṣatu cāmuṇḍā lakṣmī rakṣatu putrakān | indraḥ pūrve sadā pātu āgneyyāṃ agnidevatā || 6||

yāmye yamaḥ sadā pātu nairṛtyāṃ nirṛtistathā | paścime varuṇaḥ pātu vāyavyāṃ vāyudevatā || 7||

saumyāṃ somaḥ sadā pātu caiśānyāmīśvaro vibhuḥ | ūrdhvaṃ prajāpatiḥ pātu hyadhaścā'nantadevatā || 8||

rājadvāre śmaśāne tu araṇye prāntare tathā | jale sthale cā'ntarikṣe śatrūṇāṃ nigrahe tathā || 9||

etābhiḥ sahitā devī caturbījā maheśvarī | pratyaṅgirā mahāśaktiḥ sarvatra māṃ sadā'vatu || 10||

फलश्रुति 7

phalaśrutiḥ | iti te kathitaṃ devi sārātsāraṃ parātparam | sarvārthasādhanaṃ nāma kavacaṃ paramādbhutam || 1||

asyā'pi paṭhanātsadyaḥ kubero'pi dhaneśvaraḥ | indrādyāḥ sakalā devāḥ dhāraṇātpaṭhanādyataḥ || 2||

sarvasiddhīśvaro santaḥ sarvaiśvaryamavāpnuyuḥ | prītimanye'nyataḥ kṛtvā kamalā niścalā gṛhe || 3||

vāṇī ca nivasedvaktre satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ | yo dhārayati puṇyātmā sarvārthasādhanābhidham || 4||

kavacaṃ paramaṃ puṇyaṃ so'pi puṇyavatāṃ varaḥ | sarvaiśvaryayuto bhūtvā trailokyavijayī bhavet || 5||

puruṣo dakṣiṇe bāhau nārī vāmabhuje tathā | bahuputravatī bhūyādvandhyā'pi labhate sutam || 6||

brahmāstrādīni śastrāṇi naiva kṛntanti tattanum | etatkavacamajñātvā yo japetparameśvarīm || 7|| dāridryaṃ paramaṃ prāpya so'cirānmṛtyumāpnuyāt ||

समापन 1

śrī rudrayāmala tantre pañcāṅgakhaṇḍe pratyaṅgirāyāḥ sarvārthasādhanaṃ nāmakaṃ kavacaṃ paripūrṇam ||

इस पाठ के बारे में

परिचय

रुद्रयामल तन्त्र के पञ्चाङ्ग खण्ड में वर्णित यह तन्त्रोक्त श्रीप्रत्यङ्गिरा सर्वार्थसाधक कवच अथर्वणभद्रकाली (प्रत्यङ्गिरा) की उपासना का अत्यन्त गोपनीय रक्षाकवच है। शिव-भैरव एवं देवी के संवाद के रूप में इसमें ऐं, ह्रीं, श्रीं आदि बीजों तथा प्रत्यङ्गिरा, कामेश्वरी, लक्ष्मी, गौरी, ब्राह्मी, वैष्णवी, वाराही आदि शक्तियों को अंग-प्रत्यंग की, और इन्द्रादि दिक्पालों को दसों दिशाओं की रक्षा हेतु आवाहित किया गया है।

यहाँ संस्कृत मूल पाठ प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः दिया गया है; अर्थ व्याख्यात्मक है। बीजमन्त्रों का शब्दशः अनुवाद सम्भव नहीं। धार्मिक-विद्वत् समीक्षा अपेक्षित।

संदर्भ 2

अर्थ वेद पथ संपादकीय टीम द्वारा संकलित एवं संपादित हैं, और सामग्री की क्रमशः समीक्षा की जा रही है।