श्रीबटुकभैरवकवचम्
प्रस्तावना 4
uktaṃ ca bhairavatantre | mahādeva uvāca - prīyatāṃ bhairavo devo namo vai bhairavāya ca | deveśi deharakṣārthaṃ kāraṇaṃ kathyatāṃ dhruvam || 1||
mriyante sādhakā yena vinā śmaśānabhūmiṣu | raṇeṣu cāti ghoreṣu mahāmṛtyubhayeṣu ca || 2||
śaृṅgīsalīlavajreṣu jvarādivyādhivahniṣu | devyuvāca - kathayāmi śaृṇu prājña baṭukakavacaṃ śubham || 3||
gopanīyaṃ prayatnena mātṛkājārajo yathā |
विनियोग 1
oṃ asya śrī baṭukabhairavakavacasya ānandabhairava ṛṣistriṣṭupchandaḥ śrībaṭukabhairavo devatā baṃ bījaṃ hrīṃ śaktiḥ oṃ baṭukāyeti kīlakaṃ mamābhīṣṭasiddhyarthe jape viniyogaḥ |
कवच 10
oṃ sahasrāre mahācakre karpūradhavale guruḥ || 4||
pātu māṃ baṭuko devo bhairavaḥ sarvakarmasu | pūrvasyāmasitāṅgo māṃ diśi rakṣatu sarvadā || 5||
āgneyāṃ ca ruruḥ pātu dakṣiṇe caṇḍabhairavaḥ | nairṛtyāṃ krodhanaḥ pātu unmattaḥ pātu paścime || 6||
vāyavyāṃ māṃ kapālī ca nityaṃ pāyātsureśvaraḥ | bhīṣaṇo bhairavaḥ pātu uttarāsyāṃ tu sarvadā || 7||
saṃhārabhairavaḥ pāyādīśānyāṃ ca maheśvaraḥ | ūrdhvaṃ pātu vidhātā ca pātāle nandako vibhuḥ || 8||
sadyojātastu māṃ pāyātsarvato devasevitaḥ | vāmadevo vanānte ca vane ghorastathā'vatu || 9||
jale tatpuruṣaḥ pātu sthale īśāna eva ca | ḍākinīputrakaḥ pātu putrān meṃ sarvataḥ prabhuḥ || 10||
hākinī putrakaḥ pātu dārāṃstulākinīsutaḥ | pātu śākinikāputraḥ sainyaṃ vai kālabhairavaḥ || 11||
mālinīputrakaḥ pātu paśūnaśvān gajāṃstathā | mahākālo'vatu kṣetraṃ śriyaṃ me sarvato girā || 12||
vādyaṃ vādyapriyaḥ pātu bhairavo nityasampadā | etatkavacamīśāna tava snehātprakāśitam || 13||
फलश्रुति 7
nākhyeyaṃ naralokeṣu sārabhūtaṃ surapriyam | yasmai kasmai na dātavyaṃ kavacaṃ suradurlabham || 14||
na deyaṃ pariśiṣyebhyo kṛpaṇebhyaśca śaṅkara | yo dadāti niṣiddhebhyaḥ sarvabhraṣṭo bhavetkila || 15||
anena kavacenaiva rakṣāṃ kṛtvā vicakṣaṇaḥ | vicaranyatra kutrāpi na vighnaiḥ paribhūyate || 16||
mantreṇa rakṣate yogī kavacaṃ rakṣakaṃ yataḥ | tasmātsarvaprayatnena durlabhaṃ pāpacetasām || 17||
bhūrje rambhātvaci vāpi likhitvā vidhivatprabho | kuṅkumenāṣṭagandhena gorocanaiśca kesaraiḥ || 18||
dhārayetpāṭhāyedvāpi sampaṭhedvāpi nityaśaḥ | samprāpnoti phalaṃ sarvaṃ nātra kāryā vicāraṇā || 19||
satataṃ paṭhyate yatra tatra bhairavasaṃsthitiḥ | na śaknomi prabhāvaṃ vai kavacasyāsya varṇitum || 20||
समापन 2
namo bhairavadevāya sarvabhūtāya vai namaḥ | namastrailokyanāthāya nāthanāthāya vai namaḥ || 21||
iti śrīharikṛṣṇavinirmite bṛhajjyotiṣārṇave dharmaskandhe upāsanāstavake śrībaṭukabhairavopāsanādhyāye bhairava tantre devīrahasyoktaṃ śrībaṭukabhairavakavacanirūpaṇaṃ sampūrṇam ||
uktaṃ ca bhairavatantre | mahādeva uvāca - prīyatāṃ bhairavo devo namo vai bhairavāya ca | deveśi deharakṣārthaṃ kāraṇaṃ kathyatāṃ dhruvam || 1||
mriyante sādhakā yena vinā śmaśānabhūmiṣu | raṇeṣu cāti ghoreṣu mahāmṛtyubhayeṣu ca || 2||
śaृṅgīsalīlavajreṣu jvarādivyādhivahniṣu | devyuvāca - kathayāmi śaृṇu prājña baṭukakavacaṃ śubham || 3||
gopanīyaṃ prayatnena mātṛkājārajo yathā |
oṃ asya śrī baṭukabhairavakavacasya ānandabhairava ṛṣistriṣṭupchandaḥ śrībaṭukabhairavo devatā baṃ bījaṃ hrīṃ śaktiḥ oṃ baṭukāyeti kīlakaṃ mamābhīṣṭasiddhyarthe jape viniyogaḥ |
oṃ sahasrāre mahācakre karpūradhavale guruḥ || 4||
pātu māṃ baṭuko devo bhairavaḥ sarvakarmasu | pūrvasyāmasitāṅgo māṃ diśi rakṣatu sarvadā || 5||
āgneyāṃ ca ruruḥ pātu dakṣiṇe caṇḍabhairavaḥ | nairṛtyāṃ krodhanaḥ pātu unmattaḥ pātu paścime || 6||
vāyavyāṃ māṃ kapālī ca nityaṃ pāyātsureśvaraḥ | bhīṣaṇo bhairavaḥ pātu uttarāsyāṃ tu sarvadā || 7||
saṃhārabhairavaḥ pāyādīśānyāṃ ca maheśvaraḥ | ūrdhvaṃ pātu vidhātā ca pātāle nandako vibhuḥ || 8||
sadyojātastu māṃ pāyātsarvato devasevitaḥ | vāmadevo vanānte ca vane ghorastathā'vatu || 9||
jale tatpuruṣaḥ pātu sthale īśāna eva ca | ḍākinīputrakaḥ pātu putrān meṃ sarvataḥ prabhuḥ || 10||
hākinī putrakaḥ pātu dārāṃstulākinīsutaḥ | pātu śākinikāputraḥ sainyaṃ vai kālabhairavaḥ || 11||
mālinīputrakaḥ pātu paśūnaśvān gajāṃstathā | mahākālo'vatu kṣetraṃ śriyaṃ me sarvato girā || 12||
vādyaṃ vādyapriyaḥ pātu bhairavo nityasampadā | etatkavacamīśāna tava snehātprakāśitam || 13||
nākhyeyaṃ naralokeṣu sārabhūtaṃ surapriyam | yasmai kasmai na dātavyaṃ kavacaṃ suradurlabham || 14||
na deyaṃ pariśiṣyebhyo kṛpaṇebhyaśca śaṅkara | yo dadāti niṣiddhebhyaḥ sarvabhraṣṭo bhavetkila || 15||
anena kavacenaiva rakṣāṃ kṛtvā vicakṣaṇaḥ | vicaranyatra kutrāpi na vighnaiḥ paribhūyate || 16||
mantreṇa rakṣate yogī kavacaṃ rakṣakaṃ yataḥ | tasmātsarvaprayatnena durlabhaṃ pāpacetasām || 17||
bhūrje rambhātvaci vāpi likhitvā vidhivatprabho | kuṅkumenāṣṭagandhena gorocanaiśca kesaraiḥ || 18||
dhārayetpāṭhāyedvāpi sampaṭhedvāpi nityaśaḥ | samprāpnoti phalaṃ sarvaṃ nātra kāryā vicāraṇā || 19||
satataṃ paṭhyate yatra tatra bhairavasaṃsthitiḥ | na śaknomi prabhāvaṃ vai kavacasyāsya varṇitum || 20||
namo bhairavadevāya sarvabhūtāya vai namaḥ | namastrailokyanāthāya nāthanāthāya vai namaḥ || 21||
iti śrīharikṛṣṇavinirmite bṛhajjyotiṣārṇave dharmaskandhe upāsanāstavake śrībaṭukabhairavopāsanādhyāye bhairava tantre devīrahasyoktaṃ śrībaṭukabhairavakavacanirūpaṇaṃ sampūrṇam ||
इस पाठ के बारे में
परिचय
भैरवतन्त्र में वर्णित यह तन्त्रोक्त बटुकभैरवकवच बालरूप भैरव (बटुक) की उपासना का रक्षाकवच है। इसमें असिताङ्ग, रुरु, चण्ड, क्रोधन, उन्मत्त, कपाली, भीषण एवं संहार — इन अष्ट भैरवों को अलग-अलग दिशाओं में तथा शिव के पञ्चमुख एवं मातृकाओं के पुत्रों को शरीर, सन्तान, स्त्री, सेना, पशु व सम्पत्ति की रक्षा हेतु आवाहित किया गया है।
यहाँ संस्कृत मूल पाठ प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः दिया गया है; अर्थ व्याख्यात्मक है। बीजमन्त्रों का शब्दशः अनुवाद सम्भव नहीं। धार्मिक-विद्वत् समीक्षा अपेक्षित।
संदर्भ 2
- Sanskrit Documents — श्रीबटुकभैरवकवचम् — baTukabhairavakavacham, संशोधित ITRANS पाठ
संस्कृत मूल पाठ इसी प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; बीजमन्त्रों का शब्दशः अनुवाद सम्भव नहीं, अर्थ व्याख्यात्मक। धार्मिक समीक्षा अपेक्षित।
लाइसेंस: Verified against sanskritdocuments.org
- StotraNidhi — Sri Batuka Bhairava Kavacham (English) — दिशाओं के भैरवों का विवरण और व्याख्यात्मक अर्थ
अर्थ वेद पथ संपादकीय टीम द्वारा संकलित एवं संपादित हैं, और सामग्री की क्रमशः समीक्षा की जा रही है।