श्रीवराहकवचम्
माहात्म्य 20
ādyaṃ raṅgamiti proktaṃ vimānaṃ raṅgasaṃjñitam | śrīmuṣṇaṃ veṅkaṭādriṃ ca sāḷagrāmaṃ ca naimiśam ||
toyādriṃ puṣkaraṃ caiva naranārāyaṇāśramam | aṣṭau me mūrtayaḥ santi svayaṃ vyaktā mahītale ||
śrīsūtaḥ - śrīrudramukhanirṇītamurāriguṇasatkathā | santuṣṭā pārvatī prāha śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram || 1||
śrīpārvatyuvāca - śrīmuṣṇeśasya māhātmyaṃ varāhasya mahātmanaḥ | śrutvā tṛptirna me jātā manaḥ kautūhalāyate | śrotuṃ taddevamāhātmyaṃ tasmādvarṇaya me punaḥ || 2||
śrīśaṅkara uvāca - śaृṇu devi pravakṣyāmi śrīmuṣṇeśasya vaibhavam | yasya śravaṇamātreṇa mahāpāpaiḥ pramucyate | sarveṣāmeva tīrthānāṃ tīrtharājo'bhidhīyate || 3||
nityapuṣkariṇī nāmnī śrīmuṣṇe yā ca vartate | jātā śramāpahā puṇyā varāhaśramavāriṇā || 4||
viṣṇoraṅguṣṭhasaṃsparśātpuṇyadā khalu jāhnavī | viṣṇoḥ sarvāṅgasambhūtā nityapuṣkariṇī śubhā || 5||
mahānadīsahastreṇa nityadā saṅgatā śubhā | sakṛtsnātvā vimuktāghaḥ sadyo yāti hareḥ padam || 6||
tasyā āgneyabhāge tu aśvatthacchāyayodake | snānaṃ kṛtvā pippalasya kṛtvā cāpi pradakṣiṇam || 7||
dṛṣṭvā śvetavarāhaṃ ca māsamekaṃ nayedyadi | kālamṛtyuṃ vinirjitya śriyā paramayā yutaḥ || 8||
ādhivyādhivinirmukto grahapīḍāvivarjitaḥ | bhuktvā bhogānanekāṃśca mokṣamante vrajeddhruvam || 9||
aśvatthamūle'rkavāre nityapuṣkariṇītaṭe | varāhakavacaṃ japtvā śatavāraṃ jitendriyaḥ || 10||
kṣayāpasmārakuṣṭhādyaiḥ mahārogaiḥ pramucyate | varāhakavacaṃ yastu pratyahaṃ paṭhate yadi || 11||
śatrupīḍāvinirmukto bhūpatitvamavāpnuyāt | likhitvā dhārayedyastu bāhumūle gale'tha vā || 12||
bhūtapretapiśācādyāḥ yakṣagandharvarākṣasāḥ | śatravo ghorakarmāṇo ye cānye viṣajantavaḥ | naṣṭadarpā vinaśyanti vidravanti diśo daśa || 13||
śrīpārvatyuvāca - tadbrūhi kavacaṃ mahyaṃ yena gupto jagattraye | sañcareddevavanmartyaḥ sarvaśatruvibhīṣaṇaḥ | yenāpnoti ca sāmrājyaṃ tanme brūhi sadāśiva || 14||
śrīśaṅkara uvāca - śaृṇu kalyāṇi vakṣyāmi vārāhakavacaṃ śubham | yena gupto labhenmartyo vijayaṃ sarvasampadam || 15||
aṅgarakṣākaraṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam | sarvarogapraśamanaṃ sarvadurgrahanāśanam || 16||
viṣābhicārakṛtyādi śatrupīḍānivāraṇam | noktaṃ kasyāpi pūrvaṃ hi gopyādgopyataraṃ yataḥ || 17||
varāheṇa purā proktaṃ mahyaṃ ca parameṣṭhine | yuddheṣu jayadaṃ devi śatrupīḍānivāraṇam || 18||
विनियोग 2
varāhakavacādgupto nāśubhaṃ labhate naraḥ | varāhakavacasyāsya ṛṣirbrahmā prakīrtitaḥ || 19||
chando'nuṣṭup tathā devo varāho bhūparigrahaḥ | prakṣālya pādau pāṇī ca samyagācamya vāriṇā || 20||
न्यास 5
kṛtasvāṅgakaranyāsaḥ sapavitra udaṅmukhaḥ | oṃ bhūrbhuvaḥsuvariti namo bhūpataye'pi ca || 21||
namo bhagavate paścādvarāhāya namastathā | evaṃ ṣaḍaṅgaṃ nyāsaṃ ca nyasedaṅguliṣu kramāt || 22||
namaḥ śvetavarāhāya mahākolāya bhūpate | yajñāṅgāya śubhāṅgāya sarvajñāya parātmane || 23||
sravatuṇḍāya dhīrāya parabrahmasvarūpiṇe | vakradaṃṣṭrāya nityāya namo'ntairnāmabhiḥ kramāt || 24||
aṅgulīṣu nyasedvidvān karapṛṣṭhataleṣvapi | dhyātvā śvetavarāhaṃ ca paścānmantramudīrayet || 25||
ध्यानम् 1
oṃ śvetaṃ varāhavapuṣaṃ kṣitimuddharantaṃ śaṅkhārisarvavaradābhayayuktabāhum | dhyāyennijaiśca tanubhiḥ sakalairupetaṃ pūrṇaṃ vibhuṃ sakalavāñchitasiddhaye'jam || 26||
कवच 16
varāhaḥ pūrvataḥ pātu dakṣiṇe daṇḍakāntakaḥ | hiraṇyākṣaharaḥ pātu paścime gadayā yutaḥ || 27||
uttare bhūmihṛtpātu adhastādvāyu vāhanaḥ | ūrdhvaṃ pātu hṛṣīkeśo digvidikṣu gadādharaḥ || 28||
prātaḥ pātu prajānāthaḥ kalpakṛtsaṅgame'vatu | madhyāhne vajrakeśastu sāyāhne sarvapūjitaḥ || 29||
pradoṣe pātu padmākṣo rātrau rājīvalocanaḥ | niśīndragarvahā pātu pātūṣaḥ parameśvaraḥ || 30||
aṭavyāmagrajaḥ pātu gamane garuḍāsanaḥ | sthale pātu mahātejāḥ jale pātvavanīpatiḥ || 31||
gṛhe pātu gṛhādhyakṣaḥ padmanābhaḥ puro'vatu | jhillikāvaradaḥ pātu svagrāme karuṇākaraḥ || 32||
raṇāgre daityahā pātu viṣame pātu cakrabhṛt | rogeṣu vaidyarājastu kolo vyādhiṣu rakṣatu || 33||
tāpatrayāttapomūrtiḥ karmapāśācca viśvakṛt | kleśakāleṣu sarveṣu pātu padmāpatirvibhuḥ || 34||
hiraṇyagarbhasaṃstutyaḥ pādau pātu nirantaram | gulphau guṇākaraḥ pātu jaṅghe pātu janārdanaḥ || 35||
jānū ca jayakṛtpātu pātūrū puruṣottamaḥ | raktākṣo jaghane pātu kaṭiṃ viśvambharo'vatu || 36||
pārśve pātu surādhyakṣaḥ pātu kukṣiṃ parātparaḥ | nābhiṃ brahmapitā pātu hṛdayaṃ hṛdayeśvaraḥ || 37||
mahādaṃṣṭraḥ stanau pātu kaṇṭhaṃ pātu vimuktidaḥ | prabhañjanapatirbāhū karau kāmapitā'vatu || 38||
hastau haṃsapatiḥ pātu pātu sarvāṅgulīrhariḥ | sarvāṅgaścibukaṃ pātu pātvoṣṭhau kālanemihā || 39||
mukhaṃ tu madhuhā pātu dantān dāmodaro'vatu | nāsikāmavyayaḥ pātu netre sūryendulocanaḥ || 40||
phālaṃ karmaphalādhyakṣaḥ pātu karṇau mahārathaḥ | śeṣaśāyī śiraḥ pātu keśān pātu nirāmayaḥ || 41||
sarvāṅgaṃ pātu sarveśaḥ sadā pātu satīśvaraḥ | itīdaṃ kavacaṃ puṇyaṃ varāhasya mahātmanaḥ || 42||
फलश्रुति 15
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi tasya mṛtyurvinaśyati | taṃ namasyanti bhūtāni bhītāḥ sāñjalipāṇayaḥ || 43||
rājadasyubhayaṃ nāsti rājyabhraṃśo na jāyate | yannāmasmaraṇādbhītāḥ bhūtavetāḷarākṣasāḥ || 44||
mahārogāśca naśyanti satyaṃ satyaṃ vadāmyaham | kaṇṭhe tu kavacaṃ baddhvā vandhyā putravatī bhavet || 45||
śatrusainyakṣayaprāptiḥ duḥkhapraśamanaṃ tathā | utpātadurnimittādi sūcitāriṣṭanāśanam || 46||
brahmavidyāprabodhaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ | dhṛtvedaṃ kavacaṃ puṇyaṃ māndhātā paravīrahā || 47||
jitvā tu śāmbarīṃ māyāṃ daityendrānavadhīkṣaṇāt | kavacenāvṛto bhūtvā devendro'pi surārihā || 48||
bhūmyopadiṣṭakavacadhāraṇānnarako'pi ca | sarvāvadhyo jayī bhūtvā mahatīṃ kīrtimāptavān || 49||
aśvatthamūle'rkavāre nityapuṣkariṇītaṭe | varāhakavacaṃ japtvā śatavāraṃ paṭhedyadi || 50||
apūrvarājyasaṃprāptiṃ naṣṭasya punarāgamam | labhate nātra sandehaḥ satyametanmayoditam || 51||
japtvā varāhamantraṃ tu lakṣamekaṃ nirantaram | daśāṃśaṃ tarpaṇaṃ homaṃ pāyasena ghṛtena ca || 52||
kurvan trikālasandhyāsu kavacenāvṛto yadi | bhūmaṇḍalādhipatyaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ || 53||
idamuktaṃ mayā devi gopanīyaṃ durātmanām | varāhakavacaṃ puṇyaṃ saṃsārārṇavatārakam || 54||
mahāpātakakoṭighnaṃ bhuktimuktiphalapradam | vācyaṃ putrāya śiṣyāya sadvṛttāya sudhīmate || 55||
śrīsūtaḥ - iti patyurvacaḥ śrutvā devī santuṣṭamānasā | vināyakaguhau putrau prapede dvau surārcitau | kavacasya prabhāvena lokamātā ca pārvatī || 56||
ya idaṃ śaृṇuyānnityaṃ yo vā paṭhati nityaśaḥ | sa muktaḥ sarvapāpebhyo viṣṇuloke mahīyate || 57||
समापन 1
iti śrīvarāhakavacaṃ sampūrṇam |
ādyaṃ raṅgamiti proktaṃ vimānaṃ raṅgasaṃjñitam | śrīmuṣṇaṃ veṅkaṭādriṃ ca sāḷagrāmaṃ ca naimiśam ||
toyādriṃ puṣkaraṃ caiva naranārāyaṇāśramam | aṣṭau me mūrtayaḥ santi svayaṃ vyaktā mahītale ||
śrīsūtaḥ - śrīrudramukhanirṇītamurāriguṇasatkathā | santuṣṭā pārvatī prāha śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram || 1||
śrīpārvatyuvāca - śrīmuṣṇeśasya māhātmyaṃ varāhasya mahātmanaḥ | śrutvā tṛptirna me jātā manaḥ kautūhalāyate | śrotuṃ taddevamāhātmyaṃ tasmādvarṇaya me punaḥ || 2||
śrīśaṅkara uvāca - śaृṇu devi pravakṣyāmi śrīmuṣṇeśasya vaibhavam | yasya śravaṇamātreṇa mahāpāpaiḥ pramucyate | sarveṣāmeva tīrthānāṃ tīrtharājo'bhidhīyate || 3||
nityapuṣkariṇī nāmnī śrīmuṣṇe yā ca vartate | jātā śramāpahā puṇyā varāhaśramavāriṇā || 4||
viṣṇoraṅguṣṭhasaṃsparśātpuṇyadā khalu jāhnavī | viṣṇoḥ sarvāṅgasambhūtā nityapuṣkariṇī śubhā || 5||
mahānadīsahastreṇa nityadā saṅgatā śubhā | sakṛtsnātvā vimuktāghaḥ sadyo yāti hareḥ padam || 6||
tasyā āgneyabhāge tu aśvatthacchāyayodake | snānaṃ kṛtvā pippalasya kṛtvā cāpi pradakṣiṇam || 7||
dṛṣṭvā śvetavarāhaṃ ca māsamekaṃ nayedyadi | kālamṛtyuṃ vinirjitya śriyā paramayā yutaḥ || 8||
ādhivyādhivinirmukto grahapīḍāvivarjitaḥ | bhuktvā bhogānanekāṃśca mokṣamante vrajeddhruvam || 9||
aśvatthamūle'rkavāre nityapuṣkariṇītaṭe | varāhakavacaṃ japtvā śatavāraṃ jitendriyaḥ || 10||
kṣayāpasmārakuṣṭhādyaiḥ mahārogaiḥ pramucyate | varāhakavacaṃ yastu pratyahaṃ paṭhate yadi || 11||
śatrupīḍāvinirmukto bhūpatitvamavāpnuyāt | likhitvā dhārayedyastu bāhumūle gale'tha vā || 12||
bhūtapretapiśācādyāḥ yakṣagandharvarākṣasāḥ | śatravo ghorakarmāṇo ye cānye viṣajantavaḥ | naṣṭadarpā vinaśyanti vidravanti diśo daśa || 13||
śrīpārvatyuvāca - tadbrūhi kavacaṃ mahyaṃ yena gupto jagattraye | sañcareddevavanmartyaḥ sarvaśatruvibhīṣaṇaḥ | yenāpnoti ca sāmrājyaṃ tanme brūhi sadāśiva || 14||
śrīśaṅkara uvāca - śaृṇu kalyāṇi vakṣyāmi vārāhakavacaṃ śubham | yena gupto labhenmartyo vijayaṃ sarvasampadam || 15||
aṅgarakṣākaraṃ puṇyaṃ mahāpātakanāśanam | sarvarogapraśamanaṃ sarvadurgrahanāśanam || 16||
viṣābhicārakṛtyādi śatrupīḍānivāraṇam | noktaṃ kasyāpi pūrvaṃ hi gopyādgopyataraṃ yataḥ || 17||
varāheṇa purā proktaṃ mahyaṃ ca parameṣṭhine | yuddheṣu jayadaṃ devi śatrupīḍānivāraṇam || 18||
varāhakavacādgupto nāśubhaṃ labhate naraḥ | varāhakavacasyāsya ṛṣirbrahmā prakīrtitaḥ || 19||
chando'nuṣṭup tathā devo varāho bhūparigrahaḥ | prakṣālya pādau pāṇī ca samyagācamya vāriṇā || 20||
kṛtasvāṅgakaranyāsaḥ sapavitra udaṅmukhaḥ | oṃ bhūrbhuvaḥsuvariti namo bhūpataye'pi ca || 21||
namo bhagavate paścādvarāhāya namastathā | evaṃ ṣaḍaṅgaṃ nyāsaṃ ca nyasedaṅguliṣu kramāt || 22||
namaḥ śvetavarāhāya mahākolāya bhūpate | yajñāṅgāya śubhāṅgāya sarvajñāya parātmane || 23||
sravatuṇḍāya dhīrāya parabrahmasvarūpiṇe | vakradaṃṣṭrāya nityāya namo'ntairnāmabhiḥ kramāt || 24||
aṅgulīṣu nyasedvidvān karapṛṣṭhataleṣvapi | dhyātvā śvetavarāhaṃ ca paścānmantramudīrayet || 25||
oṃ śvetaṃ varāhavapuṣaṃ kṣitimuddharantaṃ śaṅkhārisarvavaradābhayayuktabāhum | dhyāyennijaiśca tanubhiḥ sakalairupetaṃ pūrṇaṃ vibhuṃ sakalavāñchitasiddhaye'jam || 26||
varāhaḥ pūrvataḥ pātu dakṣiṇe daṇḍakāntakaḥ | hiraṇyākṣaharaḥ pātu paścime gadayā yutaḥ || 27||
uttare bhūmihṛtpātu adhastādvāyu vāhanaḥ | ūrdhvaṃ pātu hṛṣīkeśo digvidikṣu gadādharaḥ || 28||
prātaḥ pātu prajānāthaḥ kalpakṛtsaṅgame'vatu | madhyāhne vajrakeśastu sāyāhne sarvapūjitaḥ || 29||
pradoṣe pātu padmākṣo rātrau rājīvalocanaḥ | niśīndragarvahā pātu pātūṣaḥ parameśvaraḥ || 30||
aṭavyāmagrajaḥ pātu gamane garuḍāsanaḥ | sthale pātu mahātejāḥ jale pātvavanīpatiḥ || 31||
gṛhe pātu gṛhādhyakṣaḥ padmanābhaḥ puro'vatu | jhillikāvaradaḥ pātu svagrāme karuṇākaraḥ || 32||
raṇāgre daityahā pātu viṣame pātu cakrabhṛt | rogeṣu vaidyarājastu kolo vyādhiṣu rakṣatu || 33||
tāpatrayāttapomūrtiḥ karmapāśācca viśvakṛt | kleśakāleṣu sarveṣu pātu padmāpatirvibhuḥ || 34||
hiraṇyagarbhasaṃstutyaḥ pādau pātu nirantaram | gulphau guṇākaraḥ pātu jaṅghe pātu janārdanaḥ || 35||
jānū ca jayakṛtpātu pātūrū puruṣottamaḥ | raktākṣo jaghane pātu kaṭiṃ viśvambharo'vatu || 36||
pārśve pātu surādhyakṣaḥ pātu kukṣiṃ parātparaḥ | nābhiṃ brahmapitā pātu hṛdayaṃ hṛdayeśvaraḥ || 37||
mahādaṃṣṭraḥ stanau pātu kaṇṭhaṃ pātu vimuktidaḥ | prabhañjanapatirbāhū karau kāmapitā'vatu || 38||
hastau haṃsapatiḥ pātu pātu sarvāṅgulīrhariḥ | sarvāṅgaścibukaṃ pātu pātvoṣṭhau kālanemihā || 39||
mukhaṃ tu madhuhā pātu dantān dāmodaro'vatu | nāsikāmavyayaḥ pātu netre sūryendulocanaḥ || 40||
phālaṃ karmaphalādhyakṣaḥ pātu karṇau mahārathaḥ | śeṣaśāyī śiraḥ pātu keśān pātu nirāmayaḥ || 41||
sarvāṅgaṃ pātu sarveśaḥ sadā pātu satīśvaraḥ | itīdaṃ kavacaṃ puṇyaṃ varāhasya mahātmanaḥ || 42||
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi tasya mṛtyurvinaśyati | taṃ namasyanti bhūtāni bhītāḥ sāñjalipāṇayaḥ || 43||
rājadasyubhayaṃ nāsti rājyabhraṃśo na jāyate | yannāmasmaraṇādbhītāḥ bhūtavetāḷarākṣasāḥ || 44||
mahārogāśca naśyanti satyaṃ satyaṃ vadāmyaham | kaṇṭhe tu kavacaṃ baddhvā vandhyā putravatī bhavet || 45||
śatrusainyakṣayaprāptiḥ duḥkhapraśamanaṃ tathā | utpātadurnimittādi sūcitāriṣṭanāśanam || 46||
brahmavidyāprabodhaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ | dhṛtvedaṃ kavacaṃ puṇyaṃ māndhātā paravīrahā || 47||
jitvā tu śāmbarīṃ māyāṃ daityendrānavadhīkṣaṇāt | kavacenāvṛto bhūtvā devendro'pi surārihā || 48||
bhūmyopadiṣṭakavacadhāraṇānnarako'pi ca | sarvāvadhyo jayī bhūtvā mahatīṃ kīrtimāptavān || 49||
aśvatthamūle'rkavāre nityapuṣkariṇītaṭe | varāhakavacaṃ japtvā śatavāraṃ paṭhedyadi || 50||
apūrvarājyasaṃprāptiṃ naṣṭasya punarāgamam | labhate nātra sandehaḥ satyametanmayoditam || 51||
japtvā varāhamantraṃ tu lakṣamekaṃ nirantaram | daśāṃśaṃ tarpaṇaṃ homaṃ pāyasena ghṛtena ca || 52||
kurvan trikālasandhyāsu kavacenāvṛto yadi | bhūmaṇḍalādhipatyaṃ ca labhate nātra saṃśayaḥ || 53||
idamuktaṃ mayā devi gopanīyaṃ durātmanām | varāhakavacaṃ puṇyaṃ saṃsārārṇavatārakam || 54||
mahāpātakakoṭighnaṃ bhuktimuktiphalapradam | vācyaṃ putrāya śiṣyāya sadvṛttāya sudhīmate || 55||
śrīsūtaḥ - iti patyurvacaḥ śrutvā devī santuṣṭamānasā | vināyakaguhau putrau prapede dvau surārcitau | kavacasya prabhāvena lokamātā ca pārvatī || 56||
ya idaṃ śaृṇuyānnityaṃ yo vā paṭhati nityaśaḥ | sa muktaḥ sarvapāpebhyo viṣṇuloke mahīyate || 57||
iti śrīvarāhakavacaṃ sampūrṇam |
या पाठाविषयी
परिचय
श्रीवराहकवचम् हे भगवान विष्णूच्या वराह (आदिवराह) अवताराचे रक्षाकवच आहे, जे स्कंदपुराणाच्या श्रीमुष्ण-माहात्म्यात श्रीशिवाने माता पार्वतीला सांगितले आहे. श्वेतवराह भगवंताचे ध्यान करून भक्त दिशा, काल तसेच आपल्या अंगप्रत्यंगाच्या रक्षणाचे वरण करतो; याचे ऋषी ब्रह्मा, छंद अनुष्टुप् तसेच देवता वराह आहे. हा पाठ शत्रुबाधा, रोग, भय, विष व अभिचार यांपासून रक्षण तसेच भुक्ती-मुक्ती देणारा मानला गेला आहे.
संस्कृत मूळ पाठ प्रामाणिक स्रोतातून अक्षरशः सादर केला आहे; अर्थ व्याख्यात्मक आहेत. शुद्ध उच्चार आणि विधीसाठी योग्य आचार्यांचे मार्गदर्शन श्रेयस्कर आहे.
संदर्भ 2
- Sanskrit Documents — श्रीवराहकवचम् — varAhakavacham (Skanda Purana), proofread ITRANS
संस्कृत मूल पाठ इसी प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; अर्थ व्याख्यात्मक। धार्मिक समीक्षा अपेक्षित।
परवाना: Verified against sanskritdocuments.org
- Raja Thatha's Stotra Translations — Varaha Kavacham (P. R. Ramachander) — Verse-by-verse English translation of the Varaha Kavacham
अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.