Skip to content
वेद पथ वैदिक ज्ञान का पथ

श्रीभुवनेश्वरीकवचम्

साझा करें

प्रस्तावना 4

śrīgaṇeśāya namaḥ | devyuvāca | deveśa bhuvaneśvaryā yā yā vidyāḥ prakāśitāḥ | śrutāścādhigatāḥ sarvāḥ śrotumicchāmi sāmpratam || 1||

trailokyamaṅgalaṃ nāma kavacaṃ yatpuroditam | kathayasva mahādeva mama prītikaraṃ param || 2||

īśvara uvāca | śaृṇu pārvati vakṣyāmi sāvadhānāvadhāraya | trailokyamaṅgalaṃ nāma kavacaṃ mantravigraham || 3||

siddhavidyāmayaṃ devi sarvaiśvaryasamanvitam | paṭhanāddhāraṇānmartyastrailokyaiśvaryabhāgbhavet || 4||

विनियोग 1

oṃ asya śrībhuvaneśvarītrailokyamaṅgalakavacasya śiva ṛṣiḥ , virāṭ chandaḥ , jagaddhātrī bhuvaneśvarī devatā , dharmārthakāmamokṣārthe jape viniyogaḥ |

अङ्गन्यास 7

hrīṃ bījaṃ me śiraḥ pātu bhuvaneśī lalāṭakam | aiṃ pātu dakṣanetraṃ me hrīṃ pātu vāmalocanam || 1||

śrīṃ pātu dakṣakarṇaṃ me trivarṇātmā maheśvarī | vāmakarṇaṃ sadā pātu aiṃ ghrāṇaṃ pātu me sadā || 2||

hrīṃ pātu vadanaṃ devi aiṃ pātu rasanāṃ mama | vākpuṭā ca trivarṇātmā kaṇṭhaṃ pātu parātmikā || 3||

śrīṃ skandhau pātu niyataṃ hrīṃ bhujau pātu sarvadā | klīṃ karau tripuṭā pātu tripuraiśvaryadāyinī || 4||

oṃ pātu hṛdayaṃ hrīṃ me madhyadeśaṃ sadāvatu | krauṃ pātu nābhideśaṃ me tryakṣarī bhuvaneśvarī || 5||

sarvabījapradā pṛṣṭhaṃ pātu sarvavaśaṅkarī | hrīṃ pātu guhyadeśaṃ me namobhagavatī kaṭim || 6||

māheśvarī sadā pātu śaṅkhinī jānuyugmakam | annapūrṇā sadā pātu svāhā pātu padadvayam || 7||

महाविद्या रक्षा 4

saptadaśākṣarā pāyādannapūrṇākhilaṃ vapuḥ | tāraṃ māyā ramākāmaḥ ṣoḍaśārṇā tataḥ param || 8||

śiraḥsthā sarvadā pātu viṃśatyarṇātmikā parā | tāraṃ durge yugaṃ rakṣiṇī svāheti daśākṣarā || 9||

jayadurgā ghanaśyāmā pātu māṃ sarvato mudā | māyābījādikā caiṣā daśārṇā ca tataḥ parā || 10||

uttaptakāñcanābhāsā jayadurgā''nane'vatu | tāraṃ hrīṃ duṃ ca durgāyai namo'ṣṭārṇātmikā parā || 11||

दिग्बन्ध 7

śaṅkhacakradhanurbāṇadharā māṃ dakṣiṇe'vatu | mahiṣāmarddinī svāhā vasuvarṇātmikā parā || 12||

nairṛtyāṃ sarvadā pātu mahiṣāsuranāśinī | māyā padmāvatī svāhā saptārṇā parikīrtitā || 13||

padmāvatī padmasaṃsthā paścime māṃ sadā'vatu | pāśāṅkuśapuṭā māyo svāhā hi parameśvari || 14||

trayodaśārṇā tārādyā aśvāruḍhā'nale'vatu | sarasvati pañcasvare nityaklinne madadrave || 15||

svāhā vasvakṣarā vidyā uttare māṃ sadā'vatu | tāraṃ māyā ca kavacaṃ khe rakṣetsatataṃ vadhūḥ || 16||

hūm̐ kṣeṃ hrīṃ phaṭ mahāvidyā dvādaśārṇākhilapradā | tvaritāṣṭāhibhiḥ pāyācchivakoṇe sadā ca mām || 17||

aiṃ klīṃ sauḥ satataṃ bālā mūrddhadeśe tato'vatu | bindvantā bhairavī bālā hastau māṃ ca sadā'vatu || 18||

फलश्रुति 8

iti te kathitaṃ puṇyaṃ trailokyamaṅgalaṃ param | sārātsārataraṃ puṇyaṃ mahāvidyaughavigraham || 19||

asyāpi paṭhanātsadyaḥ kubero'pi dhaneśvaraḥ | indrādyāḥ sakalā devā dhāraṇātpaṭhanādyataḥ || 20||

sarvasiddhiśvarāḥ santaḥ sarvaiśvaryamavāpnuyuḥ | puṣpāñjalyaṣṭakaṃ dadyānmūlenaiva pṛthak pṛthak || 21||

saṃvatsarakṛtāyāstu pūjāyāḥ phalamāpnuyāt | prītimanyo'nyataḥ kṛtvā kamalā niścalā gṛhe || 22||

vāṇī ca nivasedvaktre satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ | yo dhārayati puṇyātmā trailokyamaṅgalābhidham || 23||

kavacaṃ paramaṃ puṇyaṃ so'pi puṇyavatāṃ varaḥ | sarvaiśvaryayuto bhūtvā trailokyavijayī bhavet || 24||

puruṣo dakṣiṇe bāhau nārī vāmabhuje tathā | bahuputravatī bhūyādvandhyāpi labhate sutam || 25||

brahmāstrādīni śastrāṇi naiva kṛntanti taṃ janam | etatkavacamajñātvā yo bhajedbhuvaneśvarīm | dāridryaṃ paramaṃ prāpya so'cirānmṛtyumāpnuyāt || 26||

समापन 1

|| iti śrīrudrayāmale tantre devīśvara saṃvāde trailokyamaṅgalaṃ nāma bhuvaneśvarīkavacaṃ sampūrṇam ||

इस पाठ के बारे में

परिचय

श्रीरुद्रयामल तन्त्र में देवी और ईश्वर के संवाद के रूप में वर्णित यह श्रीभुवनेश्वरीकवच ‘त्रैलोक्यमङ्गल’ नाम से प्रसिद्ध है। दश महाविद्याओं में चतुर्थ भुवनेश्वरी (माया-आदिशक्ति) की उपासना का यह रक्षाकवच माया-बीज ‘ह्रीं’, वाग्-बीज ‘ऐं’, श्री-बीज ‘श्रीं’ एवं काम-बीज ‘क्लीं’ आदि के न्यास से सिर से पाँव तक अङ्ग-अङ्ग की रक्षा करता है, और अन्नपूर्णा, जयदुर्गा, महिषमर्दिनी, पद्मावती, अश्वारूढा, त्वरिता तथा बाला-भैरवी की मन्त्र-विद्याओं से दिशाओं में रक्षा करता है।

यहाँ संस्कृत मूल पाठ प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः दिया गया है; अर्थ व्याख्यात्मक है। बीजमन्त्रों का शब्दशः अनुवाद सम्भव नहीं। धार्मिक-विद्वत् समीक्षा अपेक्षित।

संदर्भ 2

अर्थ वेद पथ संपादकीय टीम द्वारा संकलित एवं संपादित हैं, और सामग्री की क्रमशः समीक्षा की जा रही है।