उत्तरकाण्ड
उत्तरकाण्ड · दोहा ११(ख)–१८(ख)
rāma bāma disi sobhati ramā rūpa guna khāni| dekhi mātu saba haraṣīṃ janma suphala nija jāni || 11 (kha)||
sunu khagesa tehi avasara brahmā siva muni buṃda| caṛhi bimāna āe saba sura dekhana sukhakaṃda|| 11 (ga)||
prabhu biloki muni mana anurāgā| turata dibya siṃghāsana māgā|| rabi sama teja so barani na jāī| baiṭhe rāma dvijanha siru nāī||
janakasutā sameta raghurāī| pekhi praharaṣe muni samudāī|| beda maṃtra taba dvijanha ucāre| nabha sura muni jaya jayati pukāre||
prathama tilaka basiṣṭa muni kīnhā| puni saba bipranha āyasu dīnhā||
bipranha dāna bibidha bidhi dīnhe| jācaka sakala ajācaka kīnhe|| siṃghāsana para tribhuana sāī| dekhi suranha duṃdubhīṃ bajāīṃ||
nabha duṃdubhī bājahiṃ bipula gaṃdharba kiṃnara gāvahīṃ| nācahiṃ apacharā baṃda paramānaṃda sura muni pāvahīṃ|| bharatādi anuja bibhīṣanāṃgada hanumadādi sameta te| gaheṃ chatra cāmara byajana dhanu asi carma sakti birājate||
śrī sahita dinakara baṃsa bhūṣana kāma bahu chavi sohaī| nava aṃbudhara bara gāta aṃbara pīta sura mana mohaī|| mukuṭāṃgadādi bicitra bhūṣana aṃga aṃganhi prati saje| aṃbhoja nayana bisāla ura bhuja dhanya nara nirakhaṃti je||
vaha sobhā samāja sukha kahata na banai khagesa| baranahiṃ sārada seṣa śruti so rasa jāna mahesa || 12 (ka)||
bhinna bhinna astuti kari gae sura nija nija dhāma| baṃdī beṣa beda taba āe jahem̐m̐ śrīrāma || 12 (kha)||
prabhu sarbagya kīnha ati ādara kṛpānidhāna| lakheu na kāhūm̐ marama kachū lage karana guna gāna || 12 (ga)||
jaya saguna nirguna rūpa rūpa anūpa bhūpa siromane| dasakaṃdharādi pracaṃḍa nisicara prabala khala bhuja bala hane|| avatāra nara saṃsāra bhāra bibhaṃji dāruna dukha dahe| jaya pranatapāla dayāla prabhu saṃjukta sakti namāmahe||
tava biṣama māyā basa surāsura nāga nara aga jaga hare| bhava paṃtha bhramata amita divasa nisi kāla karma gunani bhare|| je nātha kari karunā biloke tribidhi dukha te nirbahe| bhava kheda chedana daccha hama kahum̐ raccha rāma namāmahe||
je gyāna māna bimatta tava bhava harani bhakti na ādarī| te pāi sura durlabha padādapi parata hama dekhata harī|| bisvāsa kari saba āsa parihari dāsa tava je hoi rahe| japi nāma tava binu śrama tarahiṃ bhava nātha so samarāmahe||
je carana siva aja pūjya raja subha parasi munipatinī tarī| nakha nirgatā muni baṃditā treloka pāvani surasarī|| dhvaja kulisa aṃkusa kaṃja juta bana phirata kaṃṭaka kina lahe| pada kaṃja dvaṃda mukuṃda rāma ramesa nitya bhajāmahe||
abyaktamūlamanādi taru tvaca cāri nigamāgama bhane| ṣaṭa kaṃdha sākhā paṃca bīsa aneka parna sumana ghane|| phala jugala bidhi kaṭu madhura beli akeli jehi āśrita rahe| pallavata phūlata navala nita saṃsāra biṭapa namāmahe||
je brahma ajamadvaitamanubhavagamya manapara dhyāvahīṃ| te kahahum̐ jānahum̐ nātha hama tava saguna jasa nita gāvahīṃ|| karunāyatana prabhu sadagunākara deva yaha bara māgahīṃ| mana bacana karma bikāra taji tava carana hama anurāgahīṃ||
saba ke dekhata bedanha binatī kīnhi udāra| aṃtardhāna bhae puni gae brahma āgāra || 13 (ka)||
bainateya sunu saṃbhu taba āe jaham̐ raghubīra| binaya karata gadagada girā pūrita pulaka sarīra || 13 (kha)||
jaya rāma ramāramanaṃ samanaṃ| bhava tāpa bhayākula pāhi janaṃ|| avadhesa suresa ramesa bibho| saranāgata māgata pāhi prabho||
dasasīsa bināsana bīsa bhujā| kṛta dūri mahā mahi bhūri rujā|| rajanīcara bṛṃda pataṃga rahe| sara pāvaka teja pracaṃḍa dahe||
mahi maṃḍala maṃḍana cārutaraṃ| dhṛta sāyaka cāpa niṣaṃga baraṃ|| mada moha mahā mamatā rajanī| tama puṃja divākara teja anī||
manajāta kirāta nipāta kie| mṛga loga kubhoga sarena hie|| hati nātha anāthani pāhi hare| biṣayā bana pāvam̐ra bhūli pare||
bahu roga biyoganhi loga hae| bhavadaṃghri nirādara ke phala e|| bhava siṃdhu agādha pare nara te| pada paṃkaja prema na je karate||
ati dīna malīna dukhī nitahīṃ| jinha ke pada paṃkaja prīti nahīṃ|| avalaṃba bhavaṃta kathā jinha ke| priya saṃta anaṃta sadā tinha keṃ||
nahiṃ rāga na lobha na māna madā| tinha keṃ sama baibhava vā bipadā|| ehi te tava sevaka hota mudā| muni tyāgata joga bharosa sadā||
kari prema niraṃtara nema liem̐| pada paṃkaja sevata suddha hiem̐|| sama māni nirādara ādarahī| saba saṃta sukhī bicaraṃti mahī||
muni mānasa paṃkaja bhṛṃga bhaje| raghubīra mahā ranadhīra aje|| tava nāma japāmi namāmi harī| bhava roga mahāgada māna arī||
guna sīla kṛpā paramāyatanaṃ| pranamāmi niraṃtara śrīramanaṃ|| raghunaṃda nikaṃdaya dvaṃdvaghanaṃ| mahipāla bilokaya dīna janaṃ||
bāra bāra bara māgaum̐ haraghi deha śrīraṃga| pada saroja anapāyanī bhagati sadā satasaṃga || 14 (ka)||
larani umāpati rāma guna haraghi gae kailāsa| taba prabhu kapinha divāe saba bidhi sukhaprada bāsa || 14 (kha)||
sunu khagapati yaha kathā pāvanī| tribidha tāpa bhava bhaya dāvanī|| mahārāja kara subha abhiṣekā| sunata lahahiṃ nara birati bibekā||
je sakāma nara sunahiṃ je gāvahiṃ| sukha saṃpati nānā bidhi pāvahiṃ|| sura durlabha sukha kari jaga māhīṃ| aṃtakāla raghupati pura jāhīṃ||
sunahiṃ bimukta birata aru biṣaī| lahahiṃ bhagati gati saṃpati naī|| khagapati rāma kathā maiṃ baranī| svamati bilāsa trāsa dukha haranī||
birati bibeka bhagati dṛṛha karanī| moha nadī kaham̐ suṃdara taranī|| nita nava maṃgala kausalapurī| haraṣita rahahiṃ loga saba kurī||
nita nai prīti rāma pada paṃkaja| sabakeṃ jinhahi namata siva muni aja|| maṃgana bahu prakāra pahirāe| dvijanha dāna nānā bidhi pāe||
brahmānaṃda magana kapi saba keṃ prabhu pada prīti| jāta na jāne divasa tinha gae māsa ṣaṭa bīti || 15||
bisare gṛha sapanehum̐ sudhi nāhīṃ| jimi paradroha saṃta mana māhī|| taba raghupati saba sakhā bolāe| āi sabanhi sādara siru nāe||
parama prīti samīpa baiṭhāre| bhagata sukhada mṛdu bacana ucāre|| tumha ati kīnha mori sevakāī| mukha para kehi bidhi karauṃ baṛāī||
tāte mohi tumha ati priya lāge| mama hita lāgi bhavana sukha tyāge|| anuja rāja saṃpati baidehī| deha geha parivāra sanehī||
saba mama priya nahiṃ tumhahi samānā| mṛṣā na kahaum̐ mora yaha bānā|| saba ke priya sevaka yaha nītī| moreṃ adhika dāsa para prītī||
aba gṛha jāhu sakhā saba bhajehu mohi dūṛha nema| sadā sarbagata sarbahita jāni karehū ati prema || 16||
suni prabhu bacana magana saba bhae| ko hama kahām̐ bisari tana gae|| ekaṭaka rahe jori kara āge| sakahiṃ na kachu kahi ati anurāge||
parama prema tinha kara prabhu dekhā| kahā bibidha bidhi gyāna biseṣā|| prabhu sanmukha kachu kahana na pārahiṃ| puni puni carana saroja nihārahiṃ||
taba prabhu bhūṣana basana magāe| nānā raṃga anūpa suhāe|| sugrīvahi prathamahiṃ pahirāe| basana bharata nija hātha banāe||
prabhu prerita lachimana pahirāe| laṃkāpati raghupati mana bhāe|| aṃgada baiṭha rahā nahiṃ ḍolā| prīti dekhi prabhu tāhi na bolā||
jāmavaṃta nīlādi saba pahirāe raghunātha| hiyeṃ dhari rāma rūpa saba cale nāi pada mātha || 17 (ka)||
taba aṃgada uṭhi nāi siru sajala nayana kara jori| ati binīta boleu bacana manahūm̐ prema rasa bori || 17 (kha)||
sunu sarbagya kṛpā sukha siṃdho| dīna dayākara ārata baṃdho|| maratī bera nātha mohi bālī| gayau tumhārehi koṃcheṃ ghālī||
asarana sarana biradu saṃbhārī| mohi jani tajahu bhagata hitakārī|| moreṃ tumha prabhu gura pitu mātā| jāum̐ kahām̐ taji pada jalajātā||
tumhahi bicāri kahahu naranāhā| prabhu taji bhavana kāja mama kāhā|| bālaka gyāna buddhi bala hīnā| rākhahu sarana nātha jana dīnā||
nīci ṭahala gṛha kai saba karihaum̐| pada paṃkaja biloki bhava tarihaum̐|| asa kahi carana pareu prabhu pāhī| aba jani nātha kahahu gṛha jāhī||
aṃgada bacana binīta suni raghupati karunā sīṃva| prabhu uṭhāi ura lāyauṭha sajala nayana rājīva || 18 (ka)||
nija ura māla basana mani bālitanaya pahirāi| bidā kīnhi bhagavāna taba bahu prakāra samujhāi || 18 (kha)||