श्रीदत्तात्रेयवज्रकवचम्

शेअर करा

मङ्गलाचरण 1

श्रीगणेशाय नमः । श्रीदत्तात्रेयाय नमः ।

śrīgaṇeśāya namaḥ | śrīdattātreyāya namaḥ |

पूर्वपीठिका 27

ऋषय ऊचुः । कथं सङ्कल्पसिद्धिः स्याद्वेदव्यास कलौ युगे । धर्मार्थकाममोक्षाणां साधनं किमुदाहृतम् ॥ १॥

ṛṣaya ūcuḥ | kathaṃ saṅkalpasiddhiḥ syādvedavyāsa kalau yuge | dharmārthakāmamokṣāṇāṃ sādhanaṃ kimudāhṛtam || 1||

व्यास उवाच । श‍ृण्वन्तुऋषयः सर्वे शीघ्रं सङ्कल्पसाधनम् । सकृदुच्चारमात्रेण भोगमोक्षप्रदायकम् ॥ २॥

vyāsa uvāca | śaृṇvantuṛṣayaḥ sarve śīghraṃ saṅkalpasādhanam | sakṛduccāramātreṇa bhogamokṣapradāyakam || 2||

गौरीश‍ृङ्गे हिमवतः कल्पवृक्षोपशोभितम् । दीप्ते दिव्यमहारत्नहेममण्डपमध्यगम् ॥ ३॥

gaurīśaृṅge himavataḥ kalpavṛkṣopaśobhitam | dīpte divyamahāratnahemamaṇḍapamadhyagam || 3||

रत्नसिंहासनासिनं प्रसन्नं परमेश्वरम् । मन्दस्मितमुखाम्भोजं शङ्करं प्राह पार्वती ॥ ४॥

ratnasiṃhāsanāsinaṃ prasannaṃ parameśvaram | mandasmitamukhāmbhojaṃ śaṅkaraṃ prāha pārvatī || 4||

श्रीदेव्युवाच । देवदेव महादेव लोकशङ्कर शङ्कर । मन्त्रजालानि सर्वाणि यन्त्रजालानि कृत्स्नशः ॥ ५॥

śrīdevyuvāca | devadeva mahādeva lokaśaṅkara śaṅkara | mantrajālāni sarvāṇi yantrajālāni kṛtsnaśaḥ || 5||

तन्त्रजालान्यनेकानि मया त्वत्तः श्रुतानि वै । इदानीं द्रष्टुमिच्छामि विशेषेण महीतलम् ॥ ६॥

tantrajālānyanekāni mayā tvattaḥ śrutāni vai | idānīṃ draṣṭumicchāmi viśeṣeṇa mahītalam || 6||

इत्युदीरितमाकर्ण्य पार्वत्या परमेश्वरः । करेणामृज्य सन्तोषात्पार्वतीं प्रत्यभाषत ॥ ७॥

ityudīritamākarṇya pārvatyā parameśvaraḥ | kareṇāmṛjya santoṣātpārvatīṃ pratyabhāṣata || 7||

मयेदानीं त्वया सार्धं वृषमारुह्य गम्यते । इत्युक्त्वा वृषमारुह्य पार्वत्या सह शङ्करः ॥ ८॥

mayedānīṃ tvayā sārdhaṃ vṛṣamāruhya gamyate | ityuktvā vṛṣamāruhya pārvatyā saha śaṅkaraḥ || 8||

ययौ भूमण्डलं द्रष्टुं गौर्याश्चित्राणि दर्शयन् । क्वचित् विन्ध्याचलप्रान्ते महारण्ये सुदुर्गमे ॥ ९॥

yayau bhūmaṇḍalaṃ draṣṭuṃ gauryāścitrāṇi darśayan | kvacit vindhyācalaprānte mahāraṇye sudurgame || 9||

तत्र व्याहर्तुमायान्तं भिल्लं परशुधारिणम् । वर्ध्यमानं महाव्याघ्रं नखदंष्ट्राभिरावृतम् ॥ १०॥

tatra vyāhartumāyāntaṃ bhillaṃ paraśudhāriṇam | vardhyamānaṃ mahāvyāghraṃ nakhadaṃṣṭrābhirāvṛtam || 10||

अतीव चित्रचारित्र्यं वज्रकायसमायुतम् । अप्रयत्नमनायासमखिलं सुखमास्थितम् ॥ ११॥

atīva citracāritryaṃ vajrakāyasamāyutam | aprayatnamanāyāsamakhilaṃ sukhamāsthitam || 11||

पलायन्तं मृगं पश्चाद्व्याघ्रो भीत्या पलायितः । एतदाश्चर्यमालोक्य पार्वती प्राह शङ्करम् ॥ १२॥

palāyantaṃ mṛgaṃ paścādvyāghro bhītyā palāyitaḥ | etadāścaryamālokya pārvatī prāha śaṅkaram || 12||

श्रीपार्वत्युवाच । किमाश्चर्यं किमाश्चर्यमग्रे शम्भो निरीक्ष्यताम् । इत्युक्तः स ततः शम्भुर्दृष्ट्वा प्राह पुराणवित् ॥ १३॥

śrīpārvatyuvāca | kimāścaryaṃ kimāścaryamagre śambho nirīkṣyatām | ityuktaḥ sa tataḥ śambhurdṛṣṭvā prāha purāṇavit || 13||

श्रीशङ्कर उवाच । गौरि वक्ष्यामि ते चित्रमवाङ्मानसगोचरम् । अदृष्टपूर्वमस्माभिर्नास्ति किञ्चन्न कुत्रचित् ॥ १४॥

śrīśaṅkara uvāca | gauri vakṣyāmi te citramavāṅmānasagocaram | adṛṣṭapūrvamasmābhirnāsti kiñcanna kutracit || 14||

अर्थ

श्रीशंकर म्हणाले — हे गौरी! मी तुला वाणी व मनाच्या आवाक्याबाहेरचे एक आश्चर्य सांगतो, जे आम्ही पूर्वी कधीही पाहिले नाही आणि कोठेही ज्याच्या तोडीचे काहीही नाही.

मया सम्यक् समासेन वक्ष्यते श‍ृणु पार्वति । अयं दूरश्रवा नाम भिल्लः परमधार्मिकः ॥ १५॥

mayā samyak samāsena vakṣyate śaृṇu pārvati | ayaṃ dūraśravā nāma bhillaḥ paramadhārmikaḥ || 15||

समित्कुशप्रसूनानि कन्दमूलफलादिकम् । प्रत्यहं विपिनं गत्वा समादाय प्रयासतः ॥ १६॥

samitkuśaprasūnāni kandamūlaphalādikam | pratyahaṃ vipinaṃ gatvā samādāya prayāsataḥ || 16||

प्रिये पूर्वं मुनीन्द्रेभ्यः प्रयच्छति न वाञ्छति । तेऽपि तस्मिन्नपि दयां कुर्वते सर्वमौनिनः ॥ १७॥

priye pūrvaṃ munīndrebhyaḥ prayacchati na vāñchati | te'pi tasminnapi dayāṃ kurvate sarvamauninaḥ || 17||

दलादनो महायोगी वसन्नेव निजाश्रमे । कदाचिदस्मरत् सिद्धं दत्तात्रेयं दिगम्बरम् ॥ १८॥

dalādano mahāyogī vasanneva nijāśrame | kadācidasmarat siddhaṃ dattātreyaṃ digambaram || 18||

दत्तात्रेयः स्मर्तृगामी चेतिहासं परीक्षितुम् । तत्क्षणात्सोऽपि योगीन्द्रो दत्तात्रेयः समुत्थितः ॥ १९॥

dattātreyaḥ smartṛgāmī cetihāsaṃ parīkṣitum | tatkṣaṇātso'pi yogīndro dattātreyaḥ samutthitaḥ || 19||

तं दृष्ट्वाऽऽश्चर्यतोषाभ्यां दलादनमहामुनिः । सम्पूज्याग्रे निषीदन्तं दत्तात्रेयमुवाच तम् ॥ २०॥

taṃ dṛṣṭvā''ścaryatoṣābhyāṃ dalādanamahāmuniḥ | sampūjyāgre niṣīdantaṃ dattātreyamuvāca tam || 20||

मयोपहूतः सम्प्राप्तो दत्तात्रेय महामुने । स्मर्तृगामी त्वमित्येतत् किंवदन्ती परीक्षितुम् ॥ २१॥

mayopahūtaḥ samprāpto dattātreya mahāmune | smartṛgāmī tvamityetat kiṃvadantī parīkṣitum || 21||

मयाद्य संस्मृतोऽसि त्वमपराधं क्षमस्व मे । दत्तात्रेयो मुनिं प्राह मम प्रकृतिरीदृशी ॥ २२॥

mayādya saṃsmṛto'si tvamaparādhaṃ kṣamasva me | dattātreyo muniṃ prāha mama prakṛtirīdṛśī || 22||

अभक्त्या वा सुभक्त्या वा यः स्मरेन्मामनन्यधीः । तदानीं तमुपागत्य ददामि तदभीप्सितम् ॥ २३॥

abhaktyā vā subhaktyā vā yaḥ smarenmāmananyadhīḥ | tadānīṃ tamupāgatya dadāmi tadabhīpsitam || 23||

दत्तात्रेयो मुनिं प्राह दलादनमुनीश्वरम् । यदिष्टं तद्वृणीष्व त्वं यत् प्राप्तोऽहं त्वया स्मृतः ॥ २४॥

dattātreyo muniṃ prāha dalādanamunīśvaram | yadiṣṭaṃ tadvṛṇīṣva tvaṃ yat prāpto'haṃ tvayā smṛtaḥ || 24||

दत्तात्रेयं मुनिः प्राह मया किमपि नोच्यते । त्वच्चित्ते यत्स्थितं तन्मे प्रयच्छ मुनिपुङ्गव ॥ २५॥

dattātreyaṃ muniḥ prāha mayā kimapi nocyate | tvaccitte yatsthitaṃ tanme prayaccha munipuṅgava || 25||

श्रीदत्तात्रेय उवाच । ममास्ति वज्रकवचं गृहाणेत्यवदन्मुनिम् । तथ्येत्यङ्गीकृतवते दलादनमुनये मुनिः ॥ २६॥

śrīdattātreya uvāca | mamāsti vajrakavacaṃ gṛhāṇetyavadanmunim | tathyetyaṅgīkṛtavate dalādanamunaye muniḥ || 26||

स्ववज्रकवचं प्राह ऋषिच्छन्दःपुरःसरम् । न्यासं ध्यानं फलं तत्र प्रयोजनमशेषतः ॥ २७॥

svavajrakavacaṃ prāha ṛṣicchandaḥpuraḥsaram | nyāsaṃ dhyānaṃ phalaṃ tatra prayojanamaśeṣataḥ || 27||

विनियोग 1

अस्य श्रीदत्तात्रेयवज्रकवचस्तोत्रमन्त्रस्य, किरातरूपी महारुद्र ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीदत्तात्रेयो देवता, द्रां बीजं, आं शक्तिः, क्रौं कीलकं, ॐ आत्मने नमः । ॐ द्रीं मनसे नमः । ॐ आं द्रीं श्रीं सौः ॐ क्लां क्लीं क्लूं क्लैं क्लौं क्लः । श्रीदत्तात्रेयप्रसादसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ॥

asya śrīdattātreyavajrakavacastotramantrasya, kirātarūpī mahārudra ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīdattātreyo devatā, drāṃ bījaṃ, āṃ śaktiḥ, krauṃ kīlakaṃ, oṃ ātmane namaḥ | oṃ drīṃ manase namaḥ | oṃ āṃ drīṃ śrīṃ sauḥ oṃ klāṃ klīṃ klūṃ klaiṃ klauṃ klaḥ | śrīdattātreyaprasādasiddhyarthe jape viniyogaḥ ||

अर्थ

या श्रीदत्तात्रेयवज्रकवच-स्तोत्रमंत्राचे ऋषी किरातरूपधारी महारुद्र आहेत, छंद अनुष्टुप् आहे, देवता श्रीदत्तात्रेय आहे; ‘द्रां’ बीज, ‘आं’ शक्ती आणि ‘क्रौं’ कीलक आहे. त्यानंतर आत्मा, मन आदींची अंगन्यासबीजे (‘ॐ आत्मने नमः’, ‘ॐ द्रीं मनसे नमः’ आदी) सांगितली आहेत. श्रीदत्तात्रेयाच्या प्रसन्नतेसाठी व सिद्धीसाठी जपात हा विनियोग आहे.

न्यास 2

अथ करन्यासः । ॐ द्रां अङ्गुष्ठाभ्यां नमः । ॐ द्रीं तर्जनीभ्यां नमः । ॐ द्रूं मध्यमाभ्यां नमः । ॐ द्रैं अनामिकाभ्यां नमः । ॐ द्रौं कनिष्ठिकाभ्यां नमः । ॐ द्रः करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ॥

atha karanyāsaḥ | oṃ drāṃ aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ | oṃ drīṃ tarjanībhyāṃ namaḥ | oṃ drūṃ madhyamābhyāṃ namaḥ | oṃ draiṃ anāmikābhyāṃ namaḥ | oṃ drauṃ kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ | oṃ draḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||

अर्थ

करन्यास — ‘ॐ द्रां’ ने दोन्ही अंगठ्यांत, ‘ॐ द्रीं’ ने तर्जनींत, ‘ॐ द्रूं’ ने मध्यमांत, ‘ॐ द्रैं’ ने अनामिकांत, ‘ॐ द्रौं’ ने कनिष्ठिकांत, तसेच ‘ॐ द्रः’ ने करतल व करपृष्ठात — नमस्कारपूर्वक न्यास करावा.

अथ हृदयादिन्यासः । ॐ द्रां हृदयाय नमः । ॐ द्रीं शिरसे स्वाहा । ॐ द्रूं शिखायै वषट् । ॐ द्रैं कवचाय हुं । ॐ द्रौं नेत्रत्रयाय वौषट् । ॐ द्रः अस्त्राय फट् । ॐ भूर्भुवःस्वरोमिति दिग्बन्धः ॥

atha hṛdayādinyāsaḥ | oṃ drāṃ hṛdayāya namaḥ | oṃ drīṃ śirase svāhā | oṃ drūṃ śikhāyai vaṣaṭ | oṃ draiṃ kavacāya huṃ | oṃ drauṃ netratrayāya vauṣaṭ | oṃ draḥ astrāya phaṭ | oṃ bhūrbhuvaḥsvaromiti digbandhaḥ ||

अर्थ

हृदयादिन्यास — ‘ॐ द्रां’ हृदयाला ‘नमः’, ‘ॐ द्रीं’ शिराला ‘स्वाहा’, ‘ॐ द्रूं’ शिखेला ‘वषट्’, ‘ॐ द्रैं’ कवचाला ‘हुं’, ‘ॐ द्रौं’ नेत्रत्रयाला ‘वौषट्’, ‘ॐ द्रः’ अस्त्राला ‘फट्’; ‘ॐ भूर्भुवःस्वः’ — अशा प्रकारे दिग्बंध करावा.

ध्यानम् 16

अथ ध्यानम् । जगदङ्कुरकन्दाय सच्चिदानन्दमूर्तये । दत्तात्रेयाय योगीन्द्रचन्द्राय परमात्मने ॥ १॥

atha dhyānam | jagadaṅkurakandāya saccidānandamūrtaye | dattātreyāya yogīndracandrāya paramātmane || 1||

कदा योगी कदा भोगी कदा नग्नः पिशाचवत् । दत्तात्रेयो हरिः साक्षाद्भुक्तिमुक्तिप्रदायकः ॥ २॥

kadā yogī kadā bhogī kadā nagnaḥ piśācavat | dattātreyo hariḥ sākṣādbhuktimuktipradāyakaḥ || 2||

वाराणसीपुरस्नायी कोल्हापुरजपादरः । माहुरीपुरभिक्षाशी सह्यशायी दिगम्बर ॥ ३॥

vārāṇasīpurasnāyī kolhāpurajapādaraḥ | māhurīpurabhikṣāśī sahyaśāyī digambara || 3||

इन्द्रनीलसमाकारश्चन्द्रकान्तिसमद्युतिः । वैडुर्यसदृशस्फूर्तिश्चलत्किञ्चिज्जटाधरः ॥ ४॥

indranīlasamākāraścandrakāntisamadyutiḥ | vaiḍuryasadṛśasphūrtiścalatkiñcijjaṭādharaḥ || 4||

स्निग्धधावल्ययुक्ताक्षोऽत्यन्तनीलकनीनिकः । भ्रूवक्षःश्मश्रुनीलाङ्कः सशाङ्कसदृशाननः ॥ ५॥

snigdhadhāvalyayuktākṣo'tyantanīlakanīnikaḥ | bhrūvakṣaḥśmaśrunīlāṅkaḥ saśāṅkasadṛśānanaḥ || 5||

हासनिर्जितनीहारः कण्ठनिर्जितकम्बुकः । मांसलांसो दीर्घबाहुः पाणिनिर्जितपल्लवः ॥ ६॥

hāsanirjitanīhāraḥ kaṇṭhanirjitakambukaḥ | māṃsalāṃso dīrghabāhuḥ pāṇinirjitapallavaḥ || 6||

विशालपीनवक्षाश्च ताम्रपाणिर्दलोदरः । पृथुलश्रोणिललितो विशालजघनस्थलः ॥ ७॥

viśālapīnavakṣāśca tāmrapāṇirdalodaraḥ | pṛthulaśroṇilalito viśālajaghanasthalaḥ || 7||

रम्भास्तम्भोपमानोरुर्जानुपूर्वैकजङ्घकः । गूढगुल्फः कूर्मपृष्ठोलसत्पादोषरिस्थलः ॥ ८॥

rambhāstambhopamānorurjānupūrvaikajaṅghakaḥ | gūḍhagulphaḥ kūrmapṛṣṭholasatpādoṣaristhalaḥ || 8||

अर्थ

केळीच्या खांबासारख्या मांड्या असलेले, गुडघ्यांपासून ताणलेल्या पोटऱ्या असलेले, गुप्त घोटे असलेले, कासवाच्या पाठीसारखे उंचावलेले चमकदार पदपृष्ठ असलेले —

रक्तारविन्दसदृशरमणीयपदाधरः । चर्माम्बरधरो योगी स्मर्तृगामी क्षणे क्षणे ॥ ९॥

raktāravindasadṛśaramaṇīyapadādharaḥ | carmāmbaradharo yogī smartṛgāmī kṣaṇe kṣaṇe || 9||

ज्ञानोपदेशनीरतो विपद्धरणदीक्षितः । सिद्धासनसमासीन ऋजुकायो हसन्मुखः ॥ १०॥

jñānopadeśanīrato vipaddharaṇadīkṣitaḥ | siddhāsanasamāsīna ṛjukāyo hasanmukhaḥ || 10||

वामहस्तेन वरदो दक्षिणेनाभयङ्करः । बालोन्मत्तपिशाचीभिः क्वचिद्युक्तः परीक्षितः ॥ ११॥

vāmahastena varado dakṣiṇenābhayaṅkaraḥ | bālonmattapiśācībhiḥ kvacidyuktaḥ parīkṣitaḥ || 11||

त्यागी भोगी महायोगी नित्यानन्दो निरञ्जनः । सर्वरूपी सर्वदाता सर्वगः सर्वकामदः ॥ १२॥

tyāgī bhogī mahāyogī nityānando nirañjanaḥ | sarvarūpī sarvadātā sarvagaḥ sarvakāmadaḥ || 12||

भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गो महापातकनाशनः । भुक्तिप्रदो मुक्तिदाता जीवन्मुक्तो न संशयः ॥ १३॥

bhasmoddhūlitasarvāṅgo mahāpātakanāśanaḥ | bhuktiprado muktidātā jīvanmukto na saṃśayaḥ || 13||

एवं ध्यात्वाऽनन्यचित्तो मद्वज्रकवचं पठेत् । मामेव पश्यन्सर्वत्र स मया सह सङ्चरेत् ॥ १४॥

evaṃ dhyātvā'nanyacitto madvajrakavacaṃ paṭhet | māmeva paśyansarvatra sa mayā saha saṅcaret || 14||

दिगम्बरं भस्मसुगन्धलेपनं चक्रं त्रिशूलं डमरुं गदायुधम् । पद्मासनं योगिमुनीन्द्रवन्दितं दत्तेति नामस्मरणेन नित्यम् ॥ १५॥

digambaraṃ bhasmasugandhalepanaṃ cakraṃ triśūlaṃ ḍamaruṃ gadāyudham | padmāsanaṃ yogimunīndravanditaṃ datteti nāmasmaraṇena nityam || 15||

अर्थ

दिगंबर, सुगंधित भस्माचा लेप केलेल्या, चक्र, त्रिशूळ, डमरू व गदा धारण केलेल्या, पद्मासनात स्थित, योगी व मुनींद्रांकडून वंदिल्या जाणाऱ्या (दत्तात्रेयाचे) — ‘दत्त’ या नामाच्या नित्य स्मरणाने (ध्यान करावे).

(अथ पञ्चोपचारैः संपूज्य ॐ द्रां इति अष्टोत्तरशतवारं जपेत्) ॐ द्राम् ।

(atha pañcopacāraiḥ saṃpūjya oṃ drāṃ iti aṣṭottaraśatavāraṃ japet) oṃ drām |

कवच 22

अथ कवचम् । ॐ दत्तात्रेयः शिरः पातु सहस्राब्जेषु संस्थितः । भालं पात्वानसूयेयश्चन्द्रमण्डलमध्यगः ॥ १॥

atha kavacam | oṃ dattātreyaḥ śiraḥ pātu sahasrābjeṣu saṃsthitaḥ | bhālaṃ pātvānasūyeyaścandramaṇḍalamadhyagaḥ || 1||

कूर्चं मनोमयः पातु हं क्षं द्विदलपद्मभूः । ज्योतिरूपोऽक्षिणी पातु पातु शब्दात्मकः श्रुती ॥ २॥

kūrcaṃ manomayaḥ pātu haṃ kṣaṃ dvidalapadmabhūḥ | jyotirūpo'kṣiṇī pātu pātu śabdātmakaḥ śrutī || 2||

अर्थ

‘हं क्षं’ द्विदल-कमळात स्थित मनोमय (दत्तात्रेय) भ्रूमध्याचे (कूर्चाचे) रक्षण करो; ज्योतिरूप नेत्रांचे तसेच शब्दात्मक (दत्तात्रेय) कानांचे रक्षण करो.

नासिकां पातु गन्धात्मा मुखं पातु रसात्मकः । जिह्वां वेदात्मकः पातु दन्तोष्ठौ पातु धार्मिकः ॥ ३॥

nāsikāṃ pātu gandhātmā mukhaṃ pātu rasātmakaḥ | jihvāṃ vedātmakaḥ pātu dantoṣṭhau pātu dhārmikaḥ || 3||

कपोलावत्रिभूः पातु पात्वशेषं ममात्ववित् । स्वरात्मा षोडशाराब्जस्थितः स्वात्माऽवताद्गलम् ॥ ४॥

kapolāvatribhūḥ pātu pātvaśeṣaṃ mamātvavit | svarātmā ṣoḍaśārābjasthitaḥ svātmā'vatādgalam || 4||

अर्थ

अत्रिपुत्र गालांचे रक्षण करो; माझ्या सर्वस्वाचा ज्ञाता (आत्मवित्) उर्वरित अंगांचे रक्षण करो; षोडशदल-कमळात स्थित स्वरात्मा स्वात्मा (दत्तात्रेय) कंठाचे रक्षण करो.

स्कन्धौ चन्द्रानुजः पातु भुजौ पातु कृतादिभूः । जत्रुणी शत्रुजित् पातु पातु वक्षःस्थलं हरिः ॥ ५॥

skandhau candrānujaḥ pātu bhujau pātu kṛtādibhūḥ | jatruṇī śatrujit pātu pātu vakṣaḥsthalaṃ hariḥ || 5||

अर्थ

चंद्राचा अनुज (कनिष्ठ) स्कंधांचे (खांद्यांचे) रक्षण करो; कृत आदींचा उद्भव (आदिपुरुष) भुजांचे रक्षण करो; शत्रुजित् जत्रूचे (हंसळीचे) तसेच हरी वक्षःस्थळाचे रक्षण करो.

कादिठान्तद्वादशारपद्मगो मरुदात्मकः । योगीश्वरेश्वरः पातु हृदयं हृदयस्थितः ॥ ६॥

kādiṭhāntadvādaśārapadmago marudātmakaḥ | yogīśvareśvaraḥ pātu hṛdayaṃ hṛdayasthitaḥ || 6||

पार्श्वे हरिः पार्श्ववर्ती पातु पार्श्वस्थितः स्मृतः । हठयोगादियोगज्ञः कुक्षी पातु कृपानिधिः ॥ ७॥

pārśve hariḥ pārśvavartī pātu pārśvasthitaḥ smṛtaḥ | haṭhayogādiyogajñaḥ kukṣī pātu kṛpānidhiḥ || 7||

अर्थ

पार्श्वात वर्तमान, पार्श्वात स्थित मानले गेलेले हरी पार्श्वांचे (बाजूंचे) रक्षण करो; हठयोग आदी योगांचे ज्ञाते, कृपानिधी (दत्तात्रेय) कुक्षीचे (कुशीचे) रक्षण करो.

डकारादिफकारान्तदशारसरसीरुहे । नाभिस्थले वर्तमानो नाभिं वह्न्यात्मकोऽवतु ॥ ८॥

ḍakārādiphakārāntadaśārasarasīruhe | nābhisthale vartamāno nābhiṃ vahnyātmako'vatu || 8||

वह्नितत्वमयो योगी रक्षतान्मणिपूरकम् । कटिं कटिस्थब्रह्माण्डवासुदेवात्मकोऽवतु ॥ ९॥

vahnitatvamayo yogī rakṣatānmaṇipūrakam | kaṭiṃ kaṭisthabrahmāṇḍavāsudevātmako'vatu || 9||

बकारादिलकारान्तषट्पत्राम्बुजबोधकः । जलतत्वमयो योगी स्वाधिष्ठानं ममावतु ॥ १०॥

bakārādilakārāntaṣaṭpatrāmbujabodhakaḥ | jalatatvamayo yogī svādhiṣṭhānaṃ mamāvatu || 10||

सिद्धासनसमासीन ऊरू सिद्धेश्वरोऽवतु । वादिसान्तचतुष्पत्रसरोरुहनिबोधकः ॥ ११॥

siddhāsanasamāsīna ūrū siddheśvaro'vatu | vādisāntacatuṣpatrasaroruhanibodhakaḥ || 11||

मूलाधारं महीरूपो रक्षताद्वीर्यनिग्रही । पृष्ठं च सर्वतः पातु जान्युन्यस्तकराम्बुजः ॥ १२॥

mūlādhāraṃ mahīrūpo rakṣatādvīryanigrahī | pṛṣṭhaṃ ca sarvataḥ pātu jānyunyastakarāmbujaḥ || 12||

अर्थ

पृथ्वीस्वरूप, वीर्याचा निग्रह करणारे (दत्तात्रेय) मूलाधाराचे रक्षण करो; गुडघ्यांवर ठेवलेली करकमळे असलेले (दत्तात्रेय) पाठीचे सर्व बाजूंनी रक्षण करो.

जङ्घे पात्ववधूतेन्द्रः पात्वङ्घ्री तीर्थपावनः । सर्वाङ्गं पातु सर्वात्मा रोमाण्यवतु केशवः ॥ १३॥

jaṅghe pātvavadhūtendraḥ pātvaṅghrī tīrthapāvanaḥ | sarvāṅgaṃ pātu sarvātmā romāṇyavatu keśavaḥ || 13||

चर्म चर्माम्बरः पातु रक्तं भक्तिप्रियोऽवतु । मांसं मांसकरः पातु मज्जां मज्जात्मकोऽवतु ॥ १४॥

carma carmāmbaraḥ pātu raktaṃ bhaktipriyo'vatu | māṃsaṃ māṃsakaraḥ pātu majjāṃ majjātmako'vatu || 14||

अस्थीनि स्थिरधीः पायान्मेधां वेधाः प्रपालयेत् । शुक्रं सुखकरः पातु चित्तं पातु दृढाकृतिः ॥ १५॥

asthīni sthiradhīḥ pāyānmedhāṃ vedhāḥ prapālayet | śukraṃ sukhakaraḥ pātu cittaṃ pātu dṛḍhākṛtiḥ || 15||

मनोबुद्धिमहङ्कारं हृषीकेशात्मकोऽवतु । कर्मेन्द्रियाणि पात्वीशः पातु ज्ञानेन्द्रियाण्यजः ॥ १६॥

manobuddhimahaṅkāraṃ hṛṣīkeśātmako'vatu | karmendriyāṇi pātvīśaḥ pātu jñānendriyāṇyajaḥ || 16||

बन्धून् बन्धूत्तमः पायाच्छत्रुभ्यः पातु शत्रुजित् । गृहारामधनक्षेत्रपुत्रादीञ्छङ्करोऽवतु ॥ १७॥

bandhūn bandhūttamaḥ pāyācchatrubhyaḥ pātu śatrujit | gṛhārāmadhanakṣetraputrādīñchaṅkaro'vatu || 17||

भार्यां प्रकृतिवित् पातु पश्वादीन्पातु शार्ङ्गभृत् । प्राणान्पातु प्रधानज्ञो भक्ष्यादीन्पातु भास्करः ॥ १८॥

bhāryāṃ prakṛtivit pātu paśvādīnpātu śārṅgabhṛt | prāṇānpātu pradhānajño bhakṣyādīnpātu bhāskaraḥ || 18||

अर्थ

प्रकृतीचे ज्ञाते (दत्तात्रेय) भार्येचे रक्षण करो; शार्ङ्गधारी पशू आदींचे रक्षण करो; प्रधानाचे (मूलप्रकृतीचे) ज्ञाते प्राणांचे तसेच भास्कर भक्ष्य पदार्थांचे रक्षण करो.

सुखं चन्द्रात्मकः पातु दुःखात् पातु पुरान्तकः । पशून्पशूपतिः पातु भूतिं भूतेश्वरो मम ॥ १९॥

sukhaṃ candrātmakaḥ pātu duḥkhāt pātu purāntakaḥ | paśūnpaśūpatiḥ pātu bhūtiṃ bhūteśvaro mama || 19||

अर्थ

चंद्रात्मक (दत्तात्रेय) सुखाचे रक्षण करो; पुरांतक (त्रिपुरारी) दुःखापासून रक्षण करो; पशुपती पशूंचे तसेच भूतेश्वर माझ्या विभूतीचे (संपदेचे) रक्षण करो.

प्राच्यां विषहरः पातु पात्वाग्नेय्यां मखात्मकः । याम्यां धर्मात्मकः पातु नैरृत्यां सर्ववैरिहृत् ॥ २०॥

prācyāṃ viṣaharaḥ pātu pātvāgneyyāṃ makhātmakaḥ | yāmyāṃ dharmātmakaḥ pātu nairṛtyāṃ sarvavairihṛt || 20||

अर्थ

पूर्व दिशेला विषहर रक्षण करो; आग्नेयात (दक्षिण-पूर्वेला) मखात्मा (यज्ञस्वरूप) रक्षण करो; दक्षिणेला धर्मात्मा रक्षण करो; नैर्ऋत्यात (दक्षिण-पश्चिमेला) सर्ववैरिहर रक्षण करो.

वराहः पातु वारुण्यां वायव्यां प्राणदोऽवतु । कौबेर्यां धनदः पातु पात्वैशान्यां महागुरुः ॥ २१॥

varāhaḥ pātu vāruṇyāṃ vāyavyāṃ prāṇado'vatu | kauberyāṃ dhanadaḥ pātu pātvaiśānyāṃ mahāguruḥ || 21||

अर्थ

वारुणात (पश्चिमेला) वराह रक्षण करो; वायव्यात (उत्तर-पश्चिमेला) प्राणद रक्षण करो; कौबेरात (उत्तरेला) धनद रक्षण करो; ऐशानात (उत्तर-पूर्वेला) महागुरू रक्षण करो.

ऊर्ध्वं पातु महासिद्धः पात्वधस्ताज्जटाधरः । रक्षाहीनं तु यत्स्थानं रक्षत्वादिमुनीश्वरः ॥ २२॥

ūrdhvaṃ pātu mahāsiddhaḥ pātvadhastājjaṭādharaḥ | rakṣāhīnaṃ tu yatsthānaṃ rakṣatvādimunīśvaraḥ || 22||

न्यास 3

ॐ द्राम् । मालामन्त्रजपः । (पुनः)

oṃ drām | mālāmantrajapaḥ | (punaḥ)

अर्थ

(पुन्हा) करन्यास — ‘ॐ द्रां’ अंगठ्यांत, ‘ॐ द्रीं’ तर्जनींत, ‘ॐ द्रूं’ मध्यमांत, ‘ॐ द्रैं’ अनामिकांत, ‘ॐ द्रौं’ कनिष्ठिकांत, ‘ॐ द्रः’ करतल व करपृष्ठात — नमस्कारपूर्वक न्यास करावा.

अर्थ

(पुन्हा) हृदयादिन्यास — ‘ॐ द्रां’ हृदयाला ‘नमः’, ‘ॐ द्रीं’ शिराला ‘स्वाहा’, ‘ॐ द्रूं’ शिखेला ‘वषट्’, ‘ॐ द्रैं’ कवचाला ‘हुं’, ‘ॐ द्रौं’ नेत्रत्रयाला ‘वौषट्’, ‘ॐ द्रः’ अस्त्राला ‘फट्’; ‘ॐ भूर्भुवःस्वः’ — अशा प्रकारे दिग्बंध करावा.

फलश्रुति 27

एतन्मे वज्रकवचं यः पठेच्छृणुयादपि । वज्रकायश्चिरञ्जीवी दत्तात्रेयोऽहमब्रुवम् ॥ २३॥

etanme vajrakavacaṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyādapi | vajrakāyaścirañjīvī dattātreyo'hamabruvam || 23||

त्यागी भोगी महायोगी सुखदुःखविवर्जितः । सर्वत्रसिद्धसङ्कल्पो जीवन्मुक्तोऽद्य वर्तते ॥ २४॥

tyāgī bhogī mahāyogī sukhaduḥkhavivarjitaḥ | sarvatrasiddhasaṅkalpo jīvanmukto'dya vartate || 24||

इत्युक्त्वान्तर्दधे योगी दत्तात्रेयो दिगम्बरः । दलादनोऽपि तज्जप्त्वा जीवन्मुक्तः स वर्तते ॥ २५॥

ityuktvāntardadhe yogī dattātreyo digambaraḥ | dalādano'pi tajjaptvā jīvanmuktaḥ sa vartate || 25||

भिल्लो दूरश्रवा नाम तदानीं श्रुतवादिनम् । सकृच्छ्रवणमात्रेण वज्राङ्गोऽभवदप्यसौ ॥ २६॥

bhillo dūraśravā nāma tadānīṃ śrutavādinam | sakṛcchravaṇamātreṇa vajrāṅgo'bhavadapyasau || 26||

इत्येतद्वज्रकवचं दत्तात्रेयस्य योगिनः । श्रुत्वाशेषं शम्भुमुखात् पुनरप्याह पार्वती ॥ २७॥

ityetadvajrakavacaṃ dattātreyasya yoginaḥ | śrutvāśeṣaṃ śambhumukhāt punarapyāha pārvatī || 27||

पार्वत्युवाच । एतत्कवचमाहात्म्यं वद विस्तरतो मम । कुत्र केन कदा जाप्यं किं यजाप्यं कथं कथम् ॥ २८॥

pārvatyuvāca | etatkavacamāhātmyaṃ vada vistarato mama | kutra kena kadā jāpyaṃ kiṃ yajāpyaṃ kathaṃ katham || 28||

उवाच शम्भुस्तत्सर्वं पार्वत्या विनयोदितम् । श्रीशिव उवाच । श्रुणु पार्वति वक्ष्यामि समाहितमनाविलम् ॥ २९॥

uvāca śambhustatsarvaṃ pārvatyā vinayoditam | śrīśiva uvāca | śruṇu pārvati vakṣyāmi samāhitamanāvilam || 29||

धर्मार्थकाममोक्षाणामिदमेव परायणम् । हस्त्यश्वरथपादातिसर्वैश्वर्यप्रदायकम् ॥ ३०॥

dharmārthakāmamokṣāṇāmidameva parāyaṇam | hastyaśvarathapādātisarvaiśvaryapradāyakam || 30||

पुत्रमित्रकलत्रादिसर्वसन्तोषसाधनम् । वेदशास्त्रादिविद्यानां निधानं परमं हि तत् ॥ ३१॥

putramitrakalatrādisarvasantoṣasādhanam | vedaśāstrādividyānāṃ nidhānaṃ paramaṃ hi tat || 31||

सङ्गीतशास्त्रसाहित्यसत्कवित्वविधायकम् । बुद्धिविद्यास्मृतिप्रज्ञामतिप्रौढिप्रदायकम् ॥ ३२॥

saṅgītaśāstrasāhityasatkavitvavidhāyakam | buddhividyāsmṛtiprajñāmatiprauḍhipradāyakam || 32||

सर्वसन्तोषकरणं सर्वदुःखनिवारणम् । शत्रु संहारकं शीघ्रं यशःकीर्तिविवर्धनम् ॥ ३३॥

sarvasantoṣakaraṇaṃ sarvaduḥkhanivāraṇam | śatru saṃhārakaṃ śīghraṃ yaśaḥkīrtivivardhanam || 33||

अष्टसंख्या महारोगाः सन्निपातास्त्रयोदश । षण्णवत्यक्षिरोगाश्च विंशतिर्मेहरोगकाः ॥ ३४॥

aṣṭasaṃkhyā mahārogāḥ sannipātāstrayodaśa | ṣaṇṇavatyakṣirogāśca viṃśatirmeharogakāḥ || 34||

अष्टादश तु कुष्ठानि गुल्मान्यष्टविधान्यपि । अशीतिर्वातरोगाश्च चत्वारिशत्तु पैत्तिकाः ॥ ३५॥

aṣṭādaśa tu kuṣṭhāni gulmānyaṣṭavidhānyapi | aśītirvātarogāśca catvāriśattu paittikāḥ || 35||

विंशतिश्लेष्मरोगाश्च क्षयचातुर्थिकादयः । मन्त्रयन्त्रकुयोगाद्याः कल्पतन्त्रादिनिर्मिताः ॥ ३६॥

viṃśatiśleṣmarogāśca kṣayacāturthikādayaḥ | mantrayantrakuyogādyāḥ kalpatantrādinirmitāḥ || 36||

ब्रह्मराक्षसवेतालकूष्माण्डादिग्रहोद्भवाः । सङ्गजाः देशकालस्थास्तापत्रयसमुत्थिताः ॥ ३७॥

brahmarākṣasavetālakūṣmāṇḍādigrahodbhavāḥ | saṅgajāḥ deśakālasthāstāpatrayasamutthitāḥ || 37||

नवग्रहसमुद्भूता महापातकसम्भवाः । सर्वे रोगाः प्रणश्यन्ति सहस्रावर्तनाद्ध्रुवम् ॥ ३८॥

navagrahasamudbhūtā mahāpātakasambhavāḥ | sarve rogāḥ praṇaśyanti sahasrāvartanāddhruvam || 38||

अयुतावृत्तिमात्रेण वन्ध्या पुत्रवती भवेत् । अयुतद्वितयावृत्त्या ह्यपमृत्युजयो भवेत् ॥ ३९॥

ayutāvṛttimātreṇa vandhyā putravatī bhavet | ayutadvitayāvṛttyā hyapamṛtyujayo bhavet || 39||

अयुतत्रितयाच्चैव खेचरत्वं प्रजायते । सहस्रादयुतादर्वाक् सर्वकार्याणि साधयेत् ॥ ४०॥

ayutatritayāccaiva khecaratvaṃ prajāyate | sahasrādayutādarvāk sarvakāryāṇi sādhayet || 40||

लक्षावृत्या कार्यसिद्धिर्भवेत्येव न संशयः ॥ ४१॥

lakṣāvṛtyā kāryasiddhirbhavetyeva na saṃśayaḥ || 41||

विषवृक्षस्य मूलेषु तिष्ठन् वै दक्षिणामुखः । कुरुते मासमात्रेण वैरिणं विकलेन्द्रियम् ॥ ४२॥

viṣavṛkṣasya mūleṣu tiṣṭhan vai dakṣiṇāmukhaḥ | kurute māsamātreṇa vairiṇaṃ vikalendriyam || 42||

औदुम्बरतरोर्मूले वृद्धिकामेन जाप्यते । श्रीवक्षमूले श्रीकामी तिन्तिणी शान्तिकर्मणि ॥ ४३॥

audumbaratarormūle vṛddhikāmena jāpyate | śrīvakṣamūle śrīkāmī tintiṇī śāntikarmaṇi || 43||

अर्थ

वृद्धीची कामना असलेल्याने औदुंबर वृक्षाच्या मुळाशी जप करावा; श्रीची (धनाची) कामना असलेल्याने बेलाच्या (श्री) वृक्षाच्या मुळाशी; शांतिकर्मासाठी चिंचेखाली.

ओजस्कामोऽश्वत्थमूले स्त्रीकामैः सहकारके । ज्ञानार्थी तुलसीमूले गर्भगेहे सुतार्थिभिः ॥ ४४॥

ojaskāmo'śvatthamūle strīkāmaiḥ sahakārake | jñānārthī tulasīmūle garbhagehe sutārthibhiḥ || 44||

अर्थ

ओजाची कामना असलेल्याने अश्वत्थाच्या (पिंपळाच्या) मुळाशी; स्त्रीची कामना असलेल्यांसाठी आंब्याच्या झाडाखाली; ज्ञानाच्या अभिलाषीने तुळशीच्या मुळाशी; संतती इच्छिणाऱ्यांनी प्रसूतिगृहात (जप करावा).

धनार्थिभिस्तु सुक्षेत्रे पशुकामैस्तु गोष्ठके । देवालये सर्वकामैस्तत्काले सर्वदर्शितम् ॥ ४५॥

dhanārthibhistu sukṣetre paśukāmaistu goṣṭhake | devālaye sarvakāmaistatkāle sarvadarśitam || 45||

अर्थ

धन इच्छिणाऱ्यांनी उत्तम शेतात; पशू इच्छिणाऱ्यांनी गोशाळेत; समस्त कामना असलेल्यांनी देवालयात (जप करावा) — त्याच वेळी सर्व काही प्राप्त/प्रकट होते.

नाभिमात्रजले स्थित्वा भानुमालोक्य यो जपेत् । युद्धे वा शास्त्रवादे वा सहस्रेण जयो भवेत् ॥ ४६॥

nābhimātrajale sthitvā bhānumālokya yo japet | yuddhe vā śāstravāde vā sahasreṇa jayo bhavet || 46||

कण्ठमात्रे जले स्थित्वा यो रात्रौ कवचं पठेत् । ज्वरापस्मारकुष्ठादितापज्वरनिवारणम् ॥ ४७॥

kaṇṭhamātre jale sthitvā yo rātrau kavacaṃ paṭhet | jvarāpasmārakuṣṭhāditāpajvaranivāraṇam || 47||

यत्र यत्स्यात्स्थिरं यद्यत्प्रसन्नं तन्निवर्तते । तेन तत्र हि जप्तव्यं ततः सिद्धिर्भवेद्ध्रुवम् ॥ ४८॥

yatra yatsyātsthiraṃ yadyatprasannaṃ tannivartate | tena tatra hi japtavyaṃ tataḥ siddhirbhaveddhruvam || 48||

इत्युक्त्वान् च शिवो गौर्ये रहस्यं परमं शुभम् । यः पठेत् वज्रकवचं दत्तात्रेयोसमो भवेत् ॥ ४९॥

ityuktvān ca śivo gaurye rahasyaṃ paramaṃ śubham | yaḥ paṭhet vajrakavacaṃ dattātreyosamo bhavet || 49||

समापन 3

एवं शिवेन कथितं हिमवत्सुतायै प्रोक्तं दलादमुनयेऽत्रिसुतेनपूर्वम् । यः कोऽपि वज्रकवचं पठतीह लोके दत्तोपमश्चरति योगिवरश्चिरायुः ॥ ५०॥

evaṃ śivena kathitaṃ himavatsutāyai proktaṃ dalādamunaye'trisutenapūrvam | yaḥ ko'pi vajrakavacaṃ paṭhatīha loke dattopamaścarati yogivaraścirāyuḥ || 50||

अर्थ

अशा प्रकारे शिवाने हिमवत्-कन्येला (पार्वतीला) हे सांगितले, जे पूर्वी अत्रिपुत्राने (दत्तात्रेयाने) दलादन मुनीला सांगितले होते. या लोकात जो कोणी वज्रकवचाचे पठण करतो, तो दत्तासारखा, श्रेष्ठ योगी व दीर्घायुषी होऊन संचार करतो.

॥ इति श्रीरुद्रयामले हिमवत्खण्डे मन्त्रशास्त्रे उपासनाखण्डे शिवविजयसिद्धान्ते उमामहेश्वरसंवादे श्रीदत्तात्रेयवज्रकवचस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥

|| iti śrīrudrayāmale himavatkhaṇḍe mantraśāstre upāsanākhaṇḍe śivavijayasiddhānte umāmaheśvarasaṃvāde śrīdattātreyavajrakavacastotraṃ sampūrṇam ||

अर्थ

अशा प्रकारे श्रीरुद्रयामलाच्या हिमवत्खंडात, मंत्रशास्त्र-उपासनाखंडात, शिवविजयसिद्धांतात, उमा-महेश्वर संवादात श्रीदत्तात्रेयवज्रकवच-स्तोत्र संपूर्ण झाले.

॥ श्रीदत्तात्रेयार्पणमस्तु ।

|| śrīdattātreyārpaṇamastu |

मङ्गलाचरण

श्रीगणेशाय नमः । श्रीदत्तात्रेयाय नमः ।

śrīgaṇeśāya namaḥ | śrīdattātreyāya namaḥ |

पूर्वपीठिका

ṛṣaya ūcuḥ | kathaṃ saṅkalpasiddhiḥ syādvedavyāsa kalau yuge | dharmārthakāmamokṣāṇāṃ sādhanaṃ kimudāhṛtam || 1||

पूर्वपीठिका

vyāsa uvāca | śaृṇvantuṛṣayaḥ sarve śīghraṃ saṅkalpasādhanam | sakṛduccāramātreṇa bhogamokṣapradāyakam || 2||

पूर्वपीठिका

gaurīśaृṅge himavataḥ kalpavṛkṣopaśobhitam | dīpte divyamahāratnahemamaṇḍapamadhyagam || 3||

पूर्वपीठिका

ratnasiṃhāsanāsinaṃ prasannaṃ parameśvaram | mandasmitamukhāmbhojaṃ śaṅkaraṃ prāha pārvatī || 4||

पूर्वपीठिका

śrīdevyuvāca | devadeva mahādeva lokaśaṅkara śaṅkara | mantrajālāni sarvāṇi yantrajālāni kṛtsnaśaḥ || 5||

पूर्वपीठिका

tantrajālānyanekāni mayā tvattaḥ śrutāni vai | idānīṃ draṣṭumicchāmi viśeṣeṇa mahītalam || 6||

पूर्वपीठिका

ityudīritamākarṇya pārvatyā parameśvaraḥ | kareṇāmṛjya santoṣātpārvatīṃ pratyabhāṣata || 7||

पूर्वपीठिका

mayedānīṃ tvayā sārdhaṃ vṛṣamāruhya gamyate | ityuktvā vṛṣamāruhya pārvatyā saha śaṅkaraḥ || 8||

पूर्वपीठिका

yayau bhūmaṇḍalaṃ draṣṭuṃ gauryāścitrāṇi darśayan | kvacit vindhyācalaprānte mahāraṇye sudurgame || 9||

पूर्वपीठिका

tatra vyāhartumāyāntaṃ bhillaṃ paraśudhāriṇam | vardhyamānaṃ mahāvyāghraṃ nakhadaṃṣṭrābhirāvṛtam || 10||

पूर्वपीठिका

atīva citracāritryaṃ vajrakāyasamāyutam | aprayatnamanāyāsamakhilaṃ sukhamāsthitam || 11||

पूर्वपीठिका

palāyantaṃ mṛgaṃ paścādvyāghro bhītyā palāyitaḥ | etadāścaryamālokya pārvatī prāha śaṅkaram || 12||

पूर्वपीठिका

śrīpārvatyuvāca | kimāścaryaṃ kimāścaryamagre śambho nirīkṣyatām | ityuktaḥ sa tataḥ śambhurdṛṣṭvā prāha purāṇavit || 13||

पूर्वपीठिका

śrīśaṅkara uvāca | gauri vakṣyāmi te citramavāṅmānasagocaram | adṛṣṭapūrvamasmābhirnāsti kiñcanna kutracit || 14||

अर्थ

पूर्वपीठिका

mayā samyak samāsena vakṣyate śaृṇu pārvati | ayaṃ dūraśravā nāma bhillaḥ paramadhārmikaḥ || 15||

पूर्वपीठिका

samitkuśaprasūnāni kandamūlaphalādikam | pratyahaṃ vipinaṃ gatvā samādāya prayāsataḥ || 16||

पूर्वपीठिका

priye pūrvaṃ munīndrebhyaḥ prayacchati na vāñchati | te'pi tasminnapi dayāṃ kurvate sarvamauninaḥ || 17||

पूर्वपीठिका

dalādano mahāyogī vasanneva nijāśrame | kadācidasmarat siddhaṃ dattātreyaṃ digambaram || 18||

पूर्वपीठिका

dattātreyaḥ smartṛgāmī cetihāsaṃ parīkṣitum | tatkṣaṇātso'pi yogīndro dattātreyaḥ samutthitaḥ || 19||

पूर्वपीठिका

taṃ dṛṣṭvā''ścaryatoṣābhyāṃ dalādanamahāmuniḥ | sampūjyāgre niṣīdantaṃ dattātreyamuvāca tam || 20||

पूर्वपीठिका

mayopahūtaḥ samprāpto dattātreya mahāmune | smartṛgāmī tvamityetat kiṃvadantī parīkṣitum || 21||

पूर्वपीठिका

mayādya saṃsmṛto'si tvamaparādhaṃ kṣamasva me | dattātreyo muniṃ prāha mama prakṛtirīdṛśī || 22||

पूर्वपीठिका

abhaktyā vā subhaktyā vā yaḥ smarenmāmananyadhīḥ | tadānīṃ tamupāgatya dadāmi tadabhīpsitam || 23||

पूर्वपीठिका

dattātreyo muniṃ prāha dalādanamunīśvaram | yadiṣṭaṃ tadvṛṇīṣva tvaṃ yat prāpto'haṃ tvayā smṛtaḥ || 24||

पूर्वपीठिका

dattātreyaṃ muniḥ prāha mayā kimapi nocyate | tvaccitte yatsthitaṃ tanme prayaccha munipuṅgava || 25||

पूर्वपीठिका

śrīdattātreya uvāca | mamāsti vajrakavacaṃ gṛhāṇetyavadanmunim | tathyetyaṅgīkṛtavate dalādanamunaye muniḥ || 26||

पूर्वपीठिका

svavajrakavacaṃ prāha ṛṣicchandaḥpuraḥsaram | nyāsaṃ dhyānaṃ phalaṃ tatra prayojanamaśeṣataḥ || 27||

विनियोग

अर्थ

न्यास

अर्थ

न्यास

अर्थ

ध्यानम्

atha dhyānam | jagadaṅkurakandāya saccidānandamūrtaye | dattātreyāya yogīndracandrāya paramātmane || 1||

ध्यानम्

kadā yogī kadā bhogī kadā nagnaḥ piśācavat | dattātreyo hariḥ sākṣādbhuktimuktipradāyakaḥ || 2||

ध्यानम्

vārāṇasīpurasnāyī kolhāpurajapādaraḥ | māhurīpurabhikṣāśī sahyaśāyī digambara || 3||

ध्यानम्

indranīlasamākāraścandrakāntisamadyutiḥ | vaiḍuryasadṛśasphūrtiścalatkiñcijjaṭādharaḥ || 4||

ध्यानम्

snigdhadhāvalyayuktākṣo'tyantanīlakanīnikaḥ | bhrūvakṣaḥśmaśrunīlāṅkaḥ saśāṅkasadṛśānanaḥ || 5||

ध्यानम्

hāsanirjitanīhāraḥ kaṇṭhanirjitakambukaḥ | māṃsalāṃso dīrghabāhuḥ pāṇinirjitapallavaḥ || 6||

ध्यानम्

viśālapīnavakṣāśca tāmrapāṇirdalodaraḥ | pṛthulaśroṇilalito viśālajaghanasthalaḥ || 7||

ध्यानम्

rambhāstambhopamānorurjānupūrvaikajaṅghakaḥ | gūḍhagulphaḥ kūrmapṛṣṭholasatpādoṣaristhalaḥ || 8||

अर्थ

ध्यानम्

raktāravindasadṛśaramaṇīyapadādharaḥ | carmāmbaradharo yogī smartṛgāmī kṣaṇe kṣaṇe || 9||

ध्यानम्

jñānopadeśanīrato vipaddharaṇadīkṣitaḥ | siddhāsanasamāsīna ṛjukāyo hasanmukhaḥ || 10||

ध्यानम्

vāmahastena varado dakṣiṇenābhayaṅkaraḥ | bālonmattapiśācībhiḥ kvacidyuktaḥ parīkṣitaḥ || 11||

ध्यानम्

tyāgī bhogī mahāyogī nityānando nirañjanaḥ | sarvarūpī sarvadātā sarvagaḥ sarvakāmadaḥ || 12||

ध्यानम्

bhasmoddhūlitasarvāṅgo mahāpātakanāśanaḥ | bhuktiprado muktidātā jīvanmukto na saṃśayaḥ || 13||

ध्यानम्

evaṃ dhyātvā'nanyacitto madvajrakavacaṃ paṭhet | māmeva paśyansarvatra sa mayā saha saṅcaret || 14||

ध्यानम्

digambaraṃ bhasmasugandhalepanaṃ cakraṃ triśūlaṃ ḍamaruṃ gadāyudham | padmāsanaṃ yogimunīndravanditaṃ datteti nāmasmaraṇena nityam || 15||

अर्थ

ध्यानम्

(अथ पञ्चोपचारैः संपूज्य ॐ द्रां इति अष्टोत्तरशतवारं जपेत्) ॐ द्राम् ।

(atha pañcopacāraiḥ saṃpūjya oṃ drāṃ iti aṣṭottaraśatavāraṃ japet) oṃ drām |

कवच

atha kavacam | oṃ dattātreyaḥ śiraḥ pātu sahasrābjeṣu saṃsthitaḥ | bhālaṃ pātvānasūyeyaścandramaṇḍalamadhyagaḥ || 1||

कवच

kūrcaṃ manomayaḥ pātu haṃ kṣaṃ dvidalapadmabhūḥ | jyotirūpo'kṣiṇī pātu pātu śabdātmakaḥ śrutī || 2||

अर्थ

कवच

nāsikāṃ pātu gandhātmā mukhaṃ pātu rasātmakaḥ | jihvāṃ vedātmakaḥ pātu dantoṣṭhau pātu dhārmikaḥ || 3||

कवच

kapolāvatribhūḥ pātu pātvaśeṣaṃ mamātvavit | svarātmā ṣoḍaśārābjasthitaḥ svātmā'vatādgalam || 4||

अर्थ

कवच

skandhau candrānujaḥ pātu bhujau pātu kṛtādibhūḥ | jatruṇī śatrujit pātu pātu vakṣaḥsthalaṃ hariḥ || 5||

अर्थ

कवच

kādiṭhāntadvādaśārapadmago marudātmakaḥ | yogīśvareśvaraḥ pātu hṛdayaṃ hṛdayasthitaḥ || 6||

कवच

pārśve hariḥ pārśvavartī pātu pārśvasthitaḥ smṛtaḥ | haṭhayogādiyogajñaḥ kukṣī pātu kṛpānidhiḥ || 7||

अर्थ

कवच

ḍakārādiphakārāntadaśārasarasīruhe | nābhisthale vartamāno nābhiṃ vahnyātmako'vatu || 8||

कवच

vahnitatvamayo yogī rakṣatānmaṇipūrakam | kaṭiṃ kaṭisthabrahmāṇḍavāsudevātmako'vatu || 9||

कवच

bakārādilakārāntaṣaṭpatrāmbujabodhakaḥ | jalatatvamayo yogī svādhiṣṭhānaṃ mamāvatu || 10||

कवच

siddhāsanasamāsīna ūrū siddheśvaro'vatu | vādisāntacatuṣpatrasaroruhanibodhakaḥ || 11||

कवच

mūlādhāraṃ mahīrūpo rakṣatādvīryanigrahī | pṛṣṭhaṃ ca sarvataḥ pātu jānyunyastakarāmbujaḥ || 12||

अर्थ

कवच

jaṅghe pātvavadhūtendraḥ pātvaṅghrī tīrthapāvanaḥ | sarvāṅgaṃ pātu sarvātmā romāṇyavatu keśavaḥ || 13||

कवच

carma carmāmbaraḥ pātu raktaṃ bhaktipriyo'vatu | māṃsaṃ māṃsakaraḥ pātu majjāṃ majjātmako'vatu || 14||

कवच

asthīni sthiradhīḥ pāyānmedhāṃ vedhāḥ prapālayet | śukraṃ sukhakaraḥ pātu cittaṃ pātu dṛḍhākṛtiḥ || 15||

कवच

manobuddhimahaṅkāraṃ hṛṣīkeśātmako'vatu | karmendriyāṇi pātvīśaḥ pātu jñānendriyāṇyajaḥ || 16||

कवच

bandhūn bandhūttamaḥ pāyācchatrubhyaḥ pātu śatrujit | gṛhārāmadhanakṣetraputrādīñchaṅkaro'vatu || 17||

कवच

bhāryāṃ prakṛtivit pātu paśvādīnpātu śārṅgabhṛt | prāṇānpātu pradhānajño bhakṣyādīnpātu bhāskaraḥ || 18||

अर्थ

कवच

sukhaṃ candrātmakaḥ pātu duḥkhāt pātu purāntakaḥ | paśūnpaśūpatiḥ pātu bhūtiṃ bhūteśvaro mama || 19||

अर्थ

कवच

prācyāṃ viṣaharaḥ pātu pātvāgneyyāṃ makhātmakaḥ | yāmyāṃ dharmātmakaḥ pātu nairṛtyāṃ sarvavairihṛt || 20||

अर्थ

कवच

varāhaḥ pātu vāruṇyāṃ vāyavyāṃ prāṇado'vatu | kauberyāṃ dhanadaḥ pātu pātvaiśānyāṃ mahāguruḥ || 21||

अर्थ

कवच

ūrdhvaṃ pātu mahāsiddhaḥ pātvadhastājjaṭādharaḥ | rakṣāhīnaṃ tu yatsthānaṃ rakṣatvādimunīśvaraḥ || 22||

न्यास

ॐ द्राम् । मालामन्त्रजपः । (पुनः)

oṃ drām | mālāmantrajapaḥ | (punaḥ)

न्यास

अर्थ

न्यास

अर्थ

फलश्रुति

etanme vajrakavacaṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyādapi | vajrakāyaścirañjīvī dattātreyo'hamabruvam || 23||

फलश्रुति

tyāgī bhogī mahāyogī sukhaduḥkhavivarjitaḥ | sarvatrasiddhasaṅkalpo jīvanmukto'dya vartate || 24||

फलश्रुति

ityuktvāntardadhe yogī dattātreyo digambaraḥ | dalādano'pi tajjaptvā jīvanmuktaḥ sa vartate || 25||

फलश्रुति

bhillo dūraśravā nāma tadānīṃ śrutavādinam | sakṛcchravaṇamātreṇa vajrāṅgo'bhavadapyasau || 26||

फलश्रुति

ityetadvajrakavacaṃ dattātreyasya yoginaḥ | śrutvāśeṣaṃ śambhumukhāt punarapyāha pārvatī || 27||

फलश्रुति

pārvatyuvāca | etatkavacamāhātmyaṃ vada vistarato mama | kutra kena kadā jāpyaṃ kiṃ yajāpyaṃ kathaṃ katham || 28||

फलश्रुति

uvāca śambhustatsarvaṃ pārvatyā vinayoditam | śrīśiva uvāca | śruṇu pārvati vakṣyāmi samāhitamanāvilam || 29||

फलश्रुति

dharmārthakāmamokṣāṇāmidameva parāyaṇam | hastyaśvarathapādātisarvaiśvaryapradāyakam || 30||

फलश्रुति

putramitrakalatrādisarvasantoṣasādhanam | vedaśāstrādividyānāṃ nidhānaṃ paramaṃ hi tat || 31||

फलश्रुति

saṅgītaśāstrasāhityasatkavitvavidhāyakam | buddhividyāsmṛtiprajñāmatiprauḍhipradāyakam || 32||

फलश्रुति

sarvasantoṣakaraṇaṃ sarvaduḥkhanivāraṇam | śatru saṃhārakaṃ śīghraṃ yaśaḥkīrtivivardhanam || 33||

फलश्रुति

aṣṭasaṃkhyā mahārogāḥ sannipātāstrayodaśa | ṣaṇṇavatyakṣirogāśca viṃśatirmeharogakāḥ || 34||

फलश्रुति

aṣṭādaśa tu kuṣṭhāni gulmānyaṣṭavidhānyapi | aśītirvātarogāśca catvāriśattu paittikāḥ || 35||

फलश्रुति

viṃśatiśleṣmarogāśca kṣayacāturthikādayaḥ | mantrayantrakuyogādyāḥ kalpatantrādinirmitāḥ || 36||

फलश्रुति

brahmarākṣasavetālakūṣmāṇḍādigrahodbhavāḥ | saṅgajāḥ deśakālasthāstāpatrayasamutthitāḥ || 37||

फलश्रुति

navagrahasamudbhūtā mahāpātakasambhavāḥ | sarve rogāḥ praṇaśyanti sahasrāvartanāddhruvam || 38||

फलश्रुति

ayutāvṛttimātreṇa vandhyā putravatī bhavet | ayutadvitayāvṛttyā hyapamṛtyujayo bhavet || 39||

फलश्रुति

ayutatritayāccaiva khecaratvaṃ prajāyate | sahasrādayutādarvāk sarvakāryāṇi sādhayet || 40||

फलश्रुति

लक्षावृत्या कार्यसिद्धिर्भवेत्येव न संशयः ॥ ४१॥

lakṣāvṛtyā kāryasiddhirbhavetyeva na saṃśayaḥ || 41||

फलश्रुति

viṣavṛkṣasya mūleṣu tiṣṭhan vai dakṣiṇāmukhaḥ | kurute māsamātreṇa vairiṇaṃ vikalendriyam || 42||

फलश्रुति

audumbaratarormūle vṛddhikāmena jāpyate | śrīvakṣamūle śrīkāmī tintiṇī śāntikarmaṇi || 43||

अर्थ

फलश्रुति

ojaskāmo'śvatthamūle strīkāmaiḥ sahakārake | jñānārthī tulasīmūle garbhagehe sutārthibhiḥ || 44||

अर्थ

फलश्रुति

dhanārthibhistu sukṣetre paśukāmaistu goṣṭhake | devālaye sarvakāmaistatkāle sarvadarśitam || 45||

अर्थ

फलश्रुति

nābhimātrajale sthitvā bhānumālokya yo japet | yuddhe vā śāstravāde vā sahasreṇa jayo bhavet || 46||

फलश्रुति

kaṇṭhamātre jale sthitvā yo rātrau kavacaṃ paṭhet | jvarāpasmārakuṣṭhāditāpajvaranivāraṇam || 47||

फलश्रुति

yatra yatsyātsthiraṃ yadyatprasannaṃ tannivartate | tena tatra hi japtavyaṃ tataḥ siddhirbhaveddhruvam || 48||

फलश्रुति

ityuktvān ca śivo gaurye rahasyaṃ paramaṃ śubham | yaḥ paṭhet vajrakavacaṃ dattātreyosamo bhavet || 49||

समापन

evaṃ śivena kathitaṃ himavatsutāyai proktaṃ dalādamunaye'trisutenapūrvam | yaḥ ko'pi vajrakavacaṃ paṭhatīha loke dattopamaścarati yogivaraścirāyuḥ || 50||

अर्थ

समापन

|| iti śrīrudrayāmale himavatkhaṇḍe mantraśāstre upāsanākhaṇḍe śivavijayasiddhānte umāmaheśvarasaṃvāde śrīdattātreyavajrakavacastotraṃ sampūrṇam ||

अर्थ

समापन

॥ श्रीदत्तात्रेयार्पणमस्तु ।

|| śrīdattātreyārpaṇamastu |

या पाठाविषयी

परिचय

श्रीदत्तात्रेयवज्रकवचम् हे भगवान दत्तात्रेय — ब्रह्मा, विष्णू व महेश यांचा संयुक्त त्रिमूर्ती-अवतार — यांचे अत्यंत प्रभावशाली रक्षाकवच आहे, जे रुद्रयामलाच्या हिमवत्खंडात उमा-महेश्वर संवादाच्या रूपात वर्णिलेले आहे. यात साधकाच्या मस्तकापासून चरणांपर्यंत प्रत्येक अंगाच्या तसेच दाही दिशांच्या रक्षणाची भगवान दत्तात्रेयाकडे प्रार्थना केली आहे. फलश्रुतीत याला धर्म-अर्थ-काम-मोक्षाचे साधन तसेच रोग, शत्रू व भय यांपासून रक्षणाचा उपाय सांगितले आहे.

संस्कृत मूळ पाठ प्रामाणिक स्रोतातून अक्षरशः सादर केला आहे; अर्थ व्याख्यात्मक आहेत. शुद्ध उच्चार आणि विधीसाठी योग्य आचार्यांचे मार्गदर्शन श्रेयस्कर आहे.

संदर्भ 2

Sanskrit Documents — श्रीदत्तात्रेयवज्रकवचम् — dattAtreyavajrakavacham, proofread ITRANS
संस्कृत मूल पाठ इसी प्रामाणिक स्रोत से अक्षरशः; अर्थ व्याख्यात्मक। धार्मिक समीक्षा अपेक्षित।

परवाना: Verified against sanskritdocuments.org
Raja Thatha’s Stotra Translations — Dattatreya Vajra Kavacham — verse-by-verse English translation (P. R. Ramachander)

अर्थ वेद पथ संपादकीय संघाने संकलित व संपादित केले आहेत, आणि साहित्याचे टप्प्याटप्प्याने पुनरावलोकन सुरू आहे.

श्रीदत्तात्रेयवज्रकवचम्

मङ्गलाचरण 1

पूर्वपीठिका 27

विनियोग 1

न्यास 2

ध्यानम् 16

कवच 22

न्यास 3

फलश्रुति 27

समापन 3

या पाठाविषयी

परिचय

संदर्भ 2

चूक कळवा

आणखी पाहा 2

आरती

त्रिगुणात्मक त्रैमूर्ती दत्त हा जाणा

श्री पादवल्लभाची आरती